장음표시 사용
121쪽
ficatio cauta vocari in Scholis solet. Ut quum David ab inimicorum suorum accusationibus & criminationibus provocat ad tribunal Dei, profitetur ibi suam innocentiam probitatem, fidei ac pietatis studiuin, & cor suum ipsius Dei examini subriciens, postulat causam suam a Deo agi, tibique secundum gustitiam rependi: non utique causam suam tantum, sed&se, ab impiis falso accusatum, a
Deo justificari postulat. Sic Iobum justificavit Deus, quum
eum ab impactis in)uria ab amicis criminibus vindicans, rectius eum ipsis de se locutum, nec nisi ejus intercessio noplacari ipsis velle ait Iob 42.8. Praesertim vero, quum C. I. V. 9. Io. II. Calumniatus esset Diabolus Iobum apud Deum, quasi emolumenti tantum gratia, mercenario amore Deum prosequeretur, justificat adversus calumniam istam servum suum Deus c. 2. 3. dicens, Adhuc retinet integritatem suam, quamvis incitaveris me adversus ipsum immerito. S
petitur ibidem justificatio illa ab operibus, quia adhue es
integer se re π, timens Deum cir recedens a malo. Eodem modo se adhuc res habet cum omnibus fidelibus. Quandoquidem enim Diabolus dicitur este accusator fratrum, accusans eos apud Deum dies ac noctes, Apoc. 32. Io. ne
apud Deum tantum, sed&in nostrismet faepe conscientiis , quas hypocriseos suspicione labefactat non raro S concutit, quasi minus sincera, imo simulata mente fidem pietatemque profiteremur, absolvi sane ab hac accusatione, & justificari a falso hoc testimonio opus habemus apud Deum. quod aliud sane est quam absolvi & justificati area tu omnium nostrorum peccatorum,quo obstricti sumus irae, justoque Dei judicio. Hoc primae estjustificationis, S tantum fide peragitur in Christum. alterum est secundae, subsidiumque petit ab operibus. Hanc nostram sententiam conferat obsecro benignus Lector cum ea quae eX. stat in altero Colloquio Ratis bonensi: ubi magnum illud Ecclesiae
122쪽
EPIST. AD ROM. C A P. VIII. ros Ecclesiae lumen Martinus Bucerus ad locum lacobi sic ait
pag so a. Iustificari me, quae Iustificatio prima es vitae es, interpresatus est Iacobus per vocari amicum Dei, hoc est, condona-ιis peccatis reconciliari cum Deo . se recipi ab eo ingratiam cramicitiam, qui ante erat inimicus Dei ostius irae. Iustificari autem ex operibus, docuit idem esse quod percipere a Deo propter bona opera, quae ab eo percepit Graham cir Rahab , hoc est, eomprobatIonem au timor reni erationem. Addit pag 3o8. DIxeramus nos, sicuti 'solum cir omnem Scripturam , duplicem esse Sancurum iusturam qua usti uni coram Deo se hominibus. Unam Christi, perfectam, qua illis spes omnis gratiae Dei sesalutis, vitaeque sempiternae tota nitItur. heram in ipsi per Spiritum G si inchoatam, qua confidere non debent, propterea quod ea imperfecti semper es, dum hic vivunt, crDeo non nisi ex liberati se infinita ejus misericordia cir merato Christi probari non potest. Hau itia nemo usificatur coram Deo ustificatione vitae. Tum pag. 3i3. Iustitiam hanc inchoatam sentimus, esse quidem veram cir vivamussitiam, Deipraeclarum oe eximium donum, vitamque novam in Christo hac ustitia constare, omnesquefanctos hac ipsi quoque justitia gustos es, Cr coram Deo, es coram hominibus , G propter eam san- 'ectos quoque a Deo justificari justificatione operum, id est, comprobari eos a Deo, laudari or remunerarι. stamen, quamlibet haec justitia sit vera ac viva , sesuo etiam modo Iusti cans, tamen non esse e semodi, nonse veram, vivam ci olidam , ut quisquam sanctorum Justificari ea post justificatione. vitae, multo minus ut si 'sa vel Iustitia vel Justificatio vitae. Hanc sententiain & probavit 6 illustravit in Thesibus,publicc editis, quas an alutice collegit ex a c. Epist lac. docti stimus ac Clar. Vir, Avunculus meus, praeceptor S collega, adeoque multis mihi nominibus suspiciendus, D. Daniel Colonius, Collegii Gallo-Belgici Regens. Ut igitur paucis dicamus, nihil aliud est iustificatio ex operibus, quam
123쪽
Ito ANIMADVERSIONES IN quod Cl. Calvinus, explicaturus locum Act. Io. 3 s. ubi a ceptus Deo esse dicitur, quicunque timet eum dc operatur justitiam, dicit Inst. l. 3. C. i7. secti s. approbari fideles Deo, operum quoque respectu: quia Domium non amare o osiculari non potes, quae per Spiritumsuum in illis efficit bona. adeoque iraios esse Deo se amabiles fisos filios, in quibus notas ct lineamen-Ia vultus sui videt. VER s. 8. Οἰ άb ἐν intra Omς &c. Vulgatus vertit ri, autem. Erasin. mero. BeZa, ergo. Syrus & Arabs El. quod maxime hic aptum est. nec quicquam usitatius quam ι , copulandi vim habere. VERS. 9. Εἰ Hi πις ηπα μ ex Xυ τοῦ iae Sic omnia exemplaria. sic Vulgatus, Syrus S Arabs legerunt. Supinum ergo hic est mos ιιι Scholiastae Syri, dicentis, Grae- Cum textum, Omissa negatione legere, si quis autem habet Spiritum Chri . reliqua, ουτ tam. CX ponentis, quasi legeretur αὐτου, dc sensus esset, hic non es suus. ver
: Q D m. Graecus dicit, εἰ δ', πις ἔκ ,δcc. quodque additur, ουτ κεοῦν iam significat, hic non essem, sed Christi. quandoquirim antea dixerat, prudentiam
carnis esse mortem. unde liquet, textum Graecum accuratum
esse. somniavit bonus vir. VER s. II. Διὰ F ἐνοικουβ γ in 'Πν θεαὶ P. . Sic BeZacx paucis quibusdam.exemplaribus. pleraque legunt, το ἐνοικουν erat Πνά ρια. Sic Chrysostomus, Vulgatus, Syrusta Arabs legerunt. VERS. is. Si enim scundum carnem vivitis, moriemini Si autem Spiritu actiones corporis mortificetis, vivetis. Hic
124쪽
EP I s T. A.D R o M. CAP. V In I. mapparet, idem esse Apostolo cum o carnem. & Spiritum corpori opponi eodem sensu quo carni. Consentaneum itaque est, eodem etiam modo sumi supra vers io Corpus est irregenita nostri pars , crassa, Carnalis, & corporalis, quae propter reliquias peccati reliquiis adhuc mortis spiritualis, & per hanc corporalis est obnoxia. Spiritus
est pars nostri regenita, subtilis, caelestis S spiritualis, quae propter justitiam Christi vitam Dei nacta est. & propter
quam corpus etiam nostrum, id est pars irregenita, vivificabitur, ut toti S toto nostri vivamus aliquando Deo. issensus esse videtur vers Io.& I I. V E R s. I . uicunque enim Spiritu Dei αγο . Syrus,
. Notat Scholiastes , legendum esse BethyDO molliter, puncto nempe infra scripto, quod valet Dagesch lene, hoc modo tunc enim est Ethpeel, sive primae conjugationis passivum, S significat ducuntur. alioqui duriter, puncto supra scrito , quod valet dage sicli forte, hoc modo esset Ethpaal, passivum secundae conjug. & significaret, reguntur, a rexit, gubernavit. Addit, in Graeco esse A m trahuntur, si scilicet Gimel molliter legas, a traxit. si enim duriter legas, significabit, fage an torta fiagestavit. quod & hic Scholiastes monet. &nos adduximus in Syrizantium gratiam.
βα οπιτη . Cur non nisi per Spiritum Adoptionis inclamamus Deum patrem causam dat Paulus 2 COr. 3. II. ubi Spiritus Dei est, ibi est ubertas. Regula est in Gemara Baby
125쪽
ri 1 ANIMADVERSIONES IN: Ha Netrate, , , Servi Cr ancilia non inclamant eos neque C ἴ-ba pater n. neque Imma mater n. Sed homini libero licebat patrem, daepe eum isthoc nomine appellando , quempiam sibi adsciscere, adoptionemque quasi ambiendo praepararc. quae ab ascito patre filium etiam agnoscente firmabatur. Et si itaque nos adoptionem nostram primi non ambiverimus , liberi tamen e servis primum reddi debuimus, antequam Deum Abba patrem inclamare licuerit. Ordo hic ei te videtur. Quos Deus ab aeterno clegit, Scpraedeterminavit ad adoptionem filiorum, Eph. i. q. s. his mittit nan Spiritum ingenuitatis, Psal. I. Iq. qui ingenuos, non servos decet. Hic per fidem applicata ipsis virtute mortis ac resurrectionis Christi, liberat cos a servitute legis ac peccati, 5 protinus tanquam liberis de nunciat adoptionem, ad quam ab aeterno fuere praedeterminati. Mox hi per eundem illum ingenuitatis Spiritum inclamant Deum, &actu adsciscunt patrem. qui protinus Vocem illam, tanquam a Spiritu suo profectam agnoscens probans , firmat adoptionem illam in cordibus suorum. Atque inde ratio peti poste videtur, cur hic, & Gal. q. v. s.
ubi quoque de adoptione agitur, idem Chaldaica primum
voce, deinde Graeca expressum sit. Graeca quidem, UT Chaldaica intelligeretur. Chaldaica autem, quia artificialis quaedam vox erat Abba &quidem unica, qua adoptandi patrem sibi adsciscerent, vel adoptati patrem primum agnoscerent. Nec dissimilis fortasse caula cit, cur & Marc. a . 36. alibi enim haec vox in Nov. Tes non exstatin servatori nostro in agone constituto haec dictio expressa attribuitur: quia nempe patris auxilium in summa illa angustia inclamat, non aliter quam qui desertus, patrem sibi de novo asscisceret. Nec praetereundum, Chaldaicum Abbanon tantum patrem absolute, sed & patrem meum denotare,
adest vitia affixi primae personae in se habere. ubicunque
126쪽
EP T. AD ROM. C A P. VIII. iii enim in Hebraeo est pater meus, apud Chaldaeum paraphrastem tantum est Abba. S in formula, quam tu pracx Gemaracitavimus, servo non licebat adsciscere Patrem, dicendo Nas abba, id pater mi, aut N i id est mater mea. adeo ut in precationibus filiorum Dei egregiam vox ea emphasin habuerit, quippe quae non tantum patris, quem invocabant, erat denominatio, sed S fidei suae expressio, qua eum pro suo patre habebant. Quod quum Scholiasten Syrum prorsus fugeret, strenue hic nugatur. quum enim
Interpres verterit k Hl bl Abba , pater noster, ad ea sic commentari voluit. tal
promin cratur perpathach, o duriter effertur per rigesch se te. or hanc dictionem pronunciamus in hoc mundo. verum tal pater noster, infuturoseculo. ubi majori cum parrhe- sapaternoser dicemus, non pater indeterminate. Vide quid ignorantia faciat. Utinam rursus Iohannem suum esset secutus, qui longe doctius& solidius dixit,
προς ρῆμα. Volens, vosolus ingenuitatem ostendere, Hebraeorum etiam sermone usus est. non enim dixit tantum Pater, sed Griba pater, quod filiorum maxime ingenuorum verbum es ad patrem. doctissime sane. Porro Spiritum hunc adoptionis opponit Spiritui servitutis, eumque dicit esse ad metum . de quorum utroque videat qui Vult Myro
thecium Cameronis. V ERS. I s. Αυτο το πικυροι προθω τυρει τωπιάδια ι ηριων.
127쪽
Vulgatus, Syrusia Arabs, Irae ille Spiritus testimonium Lispiritui nostro. neglecta prae positione o-. Erasimus & Beeta, testatur una cum spiritu nostro. Nec aliter accepit, Chrysostomus, si bene eum capio. Non enim EU φωνίας vocein qua clamamus Abba pater, distinguit a spiritu nostro tanquam diversa. sed dicit per spiritum nostrum intelligi τοdonum donum intelligo regenerationis unde vox illa nascitur. adeo ut vox illa sit ου ἔκαυσροέγμονον,
Paracleti qui donum dedit. atque inde rogat, π δύες, ταπνά - μα τω πνάγριαἶ αμρωπτυρει; quid est, Spiritus una cum Spiritu testituri Respondet, ο-τωχαρ γι- τω -οράνι ψών. Paracletus una cum dono dato nobis. Mens ergo ejus est,
Spiritum Dei testari una cum spiritu nostro , quatenus spiritus noster clamat Abia pater. Malim tamen Dativum τωχπευματ denotare id quod recipit testimonium a Spiritu S. ac diris referri ad alium qui cum illo testatur. sicut
Rom.'. i. Veritatem dico in Christo, non mentior, 'μω τυ- ρουσηςμοι ἡ σαωθήσεως μου, una atte Bante mihi consilentia mea,
nempe una cum Christo. Sic Apoc. 22. quum vers I s. dixisset, Ego Iesus misi Cangelum meum, ρω πρῆ ut testar tur vobis haec in Ecclesiis, addit vers I 8. Συρ αρταρψ su μαανυ, una enim testor unicuique &c. nempe una cum Angela, vel una cum Christo qui misit Angelum. Ita hoc loco, quum v. io. dixisset Christum habitare in nobis, deinde vero, Spiritum Christi habitare in nobis, & rursus, nos per Spiritum illum clamare Abba pater, jam addit, Eundemisium Spiritum una resari spiritui nostro, nempe una cum Christo, & Patre. Sic ut tres in nobis testes habeamus, doquibus i Ioan. s.7. dicitur, Tres sunt qui testificantur in caelo. iidem sane testificantur quoque in cordibus nostris. Omnes tres enim ibi habitant. de Filio & Spiritu S. jam hoc c pite vidimus. de Patre, locus est Ioan. i A. versas. Et tanto
128쪽
ΕpIs T. AD ROM. CAP. VIII. iis jam tutius in testimonio hoc Spiritus S. spiritus noster acquiescere potest, quandoquidem non solus, sed cum patre & filio testatur.
intendis in revela tionem filiorum Dei verte, sperat se exspectat revelatione liorum Dei. quasi ad verbum Graeca vertas,' creatura exspectat. Hezychius -καμοκία, et σαοοκία, -κ δ' , exspectatio, melius reddidit Chrysostomus Per - προσσοκία vehemens exspectatio Psal.37. vers7. H Μ, mrin Aquila, υμ-καμοκ αὐτον se exspecta eum, Veler Ipera in eum. vox IHebraea rim parturire proprie significat. & quia quae parturit, foetum suum avidissime, & quasi exerto versus eum, jam in procinctu existentem, capite, exspectat, hinc in hithpael exspectare etiam significat. hoc videtur spectasse Apostolus. ut enim , καροδοκίου illam quasi parturientis esse intelligeremus, subjicit vers. 22.οσαμεν οπι etiam ἐκπιας ποναθῆ μυωδυν . Ad materiam quod attinet, violenta sunt quae hic Scholiastes Syrus adfert.
Hujus enim versus assensum esse dicit, i 3 m, b
, Cmnes naturae spirituales ex pectant, ut reveletur latio nostra Deo, in futuro seculo. Tum versa o. Creatura enim subjecta est vanitati. Ides, inquit,
129쪽
J G12, L .ccin per vim mandati dimini. Tum versu ri. In spe, nempe l . m, i Amiter, ill boni futuri aliquando generi humano. Quod &ipsa creatura liberabitur a servi tu te corruptionis , cra
nempe, per migrationem nostri ex hoc mundo liberantur C --σeli a custodia nostri. nil autem de ministerio luminarium quae in expanso sunt accipiunt haec verba. Unde liquet, per creaturas expectantes 5 gementes intelligi ipsi Angelos subjectum e e vanitati, esse addictum esse ministerio hominum. liberari item a servitute corruptionis,liberari a ministerio hominum Stercora haec sunt, prae excellentissimo auro quod hic Chrysostomus, Calvinus, Bezaec alii suppeditant. quos videat cui lubet. VE R s. a I. Eις τλελά λυπι ἡ δοbς τ άκνων Κλύ. Sy
Tremel. S: Boderianus, in sibertatem gloriae filiorum Dei. at est in Mertate. aut potius in tibertatibus, est enim pluralis numeri. in Bbertatem autem dicerenti Neque enim existimavitanterpres, reliquas creaturas ita esse liberandas a servitute corruptionis, ut Mipse transferrentur in libertatem gloriae, id est in participationem liberrimae gloriae filiorum Dei P sed liberandas esse a servitute corruptionis suae, in libertate, id est tum quum filii Dei libertatem gloriae suae consequentur. Sic MArabs, ins e ut redimatur iras etiam a serviture corruptionis
130쪽
EPIs T. AD ROM. CAP. VIII. ii 7 LIII . t αα -- libertate glorioliorum Dei. Explicat igitur , apud Apostolum se Eus ρ A, poni
pro G τη ut alibi saepe se pro G usurpatur. Matth. 2- vers 13. Κατωκηρον εἰς πιλιν λὲγομενL Ναζαρεθ. Marc. I. 9: ἐβαHίθη-τ Ιορδανου. Optime meo Judicio. est autem hic
plur. ni fallor, a lid, J.,, libertas. alioqui, J,O
foramen significat. Notat autem Scholiastes, alia exempla- Opia legere Πῆα,, quod usitate libertatem significat, & videtur hic es e vera lectio. Chrysostomus ti reddit per ala propter. sive causam efficientem intelligas, propterea quod in libertatem gloriar introducti fuerint filii Dei, sicut nutrix filii regii, ubi is in paternam successic dignitatem, ipse quoque propter eum fit particeps bono rum. Sive causam finalem, ut augeatur, magisque illustretur libertas gloriae filiorum Dei. sicut quum pater familias filium splendide in publicum est producturus , omnes etiam servos splendide vestit, A. His ζο δες AE- in verpropter filii gloriam. duas enim has similitudines profert Chrysostomus. Nec insolens esἡ, se pro propter, jam pridem ostendimus Luc. i6. I 6. Posses etiam vertere, ad libemtatem gloriae filiorum Dei. eo sense quo Num. I 6. 3 q. diciturm v, 3οὶ fugerunt ad vocem illarum, id est audita voce illorum. Ita dc creaturae dici possunt liberandae a servitute corruptionis, ad libertatem, id est ubi aderit libertas gloriar, sive gloriosa libertas filiorum Dei.
V E R S. 22. Vovimus enim quod omnis creatura m νά-
--. Vul g. ingemiscit cr parturit usque adhuc, neglecta utrobique praepositione αώ. sic& Syrus. quod enim Trem. vertit congemiscunt, Vertendum simpliciter ge nunt. Beza refert praepositionem ad omnium mundi partium consensum. Erasinus & Arabs