장음표시 사용
191쪽
in initio non quantum nunc noscebamus salutem promissam nobis. V E R s. I 2. Noxprocessis, dies autem εχγικεν. Beza dc Erasmus appropinquat. Malim cum Vulgato Syro & Arabe, appropinquavit, id est jam adest,iam venit. consule notas nostras ad Matth. a 4.32. jam enim sumus tiοι --ου ενυκὶος, I Thesi s. s. Ibid. Καὶ ωσι πω μελιτα οπλαου φοί,ς. BeZa, o induamur habitu qui luci conveniat. Fateor Hebraeorum 'ri quaevis instrumenta, quamvis supellectilem, adeoque S indumentum vestis 5 arma significare.. an ὀπλον simplicem etiam habitum denotet, nondum nobis constat. He Zychius Vertit ενδυρι- mλεφών indumentum bellicum Z Malo itaque cum Vulg. Erasin. Syro dc Arabe ad verbum reddere arma lucis. vel eo nomine quod, ut Cl. vir adfert, apud Homerum το οπλίθοος accipiatur pro ευκε mcteo inserui, ornari. Hinc- enim Mir, quod Chaldaeis & Syris est armare, Arabibus est ornare qui ergo arma lucis dicit, simul etiam ornamenta dicit. VE R S. 33. Mi κωμοις. Vulg. Erasin. & Beza, non inco
messationibus. Syrus litanE non in eantu. sic etiam
Ibid. μή mr ς ἀσελγειής. Syrus & Arabs acceperunt pro μή mi ς ἀπλwπ.VER s. iq. Καὶ ἡ μηκὰς momois μῆ ειθε Q ἴ Dμιοις. Syrus, Et ne curate carnem vestram ad concupiscentias. supplet Beza, ad explendas concupiscentiis. Arabs, Et ne occupati estote in concupiscentiis corporum τυborum. Ratio praeclara
192쪽
EPIs T. ADRo M. CAP. XIV. ars clara affertur ab Hillele, cap. a. Aboth , quia rima pum: non qui multiplicat carnem, multiplicat vermes. CR p. XIV. V E R s. I. Infirmum in fide προσλαμβάνεθε assumite.
sene sole haesitantes in cogitationibus vestris. Syrum expressit ad amussim Arabs. quae versio eandem meretur reprehensionem, quam Castellioni dedit Cl. Bera. Vulgatus , non in disceptationiabus cogitationum. pro quo Erasmus maluit, non ad dijudicationes disceptationum. BeΣa, non ad certamina disputationum. vel, non ad ambiguitates disputationum. non video, Cur improbare debeam Vulgatam versionem. λογισμοι enim pro cogitationibus frequens est. ut Matth. I S.I9. Luc. 2.3y. N 2, λογίζει pro cogitare, Luc. I. 29.Ioan. II. o. & alibi, fatentibus iisdem doctissimis Interpretibus. Nec sensus est incommodus: Infirmum in fide assumite, non disceptantes, vel non disputantes, vel non dijudicantes cogitationes ejus. ita se ponetur,ut alibi saepe, pro G. aut si proprie velimus sumere pro ad vertas , non ad dijudicationes cogita. rionum. Hinc enim omne malum, quod magistros agerent in fratrum cogitationes. Nam quum infirmiores, Ceremonialibus legis Mosaicae ritibus adhuc inhaerentes, a cibis quibusdam abstinerent, & dies observarent, fortiores in fide ἐξουθενουν τους ia νHἷς nihili sciebant infirmos . ut infra loquetur Apostolus, quippe quos indignos Christiana sua Communione habebant. quasi gratia Christi spreta,& umbris toti inhaerentes, Christum mente sua non apprehendissent. id vere erat cogitationes eorum dijudicare. quod Z 1 ne
193쪽
ne deinceps fiat, jubet Apostolus assumere infirmos sine tali dijudicatione.
credits manducare omnia. addidit enim S seri vel legit ος εν γαρ, ut & Syrus, qui habet .m is La citat s alius enim credit.ut edat omnia. pessime hic Trem. &Boder. per primam pluta ut omnia comedamus. Erasmus maluit vescendum esse quibuslbet. Beeta, vesci licere quibu is. Calvinus aliter, Gui credit, vescatur quibwlibet. quia nempe ος εν improprie per alius quidem reddi existimat, quum sit articulus postpositivus sive relativus. φαγειν infinitivum pro imperativo positum vult. quod fateor frequens satis esse. sed tum oratio sic erat distinguenda. ος, --φαγεῖν MAS. quod omnibus
Codicibus repugnat. neq; inusitatum est, ος μεν disti ibutive sumi pro ομεν. vide 2 Cor. 2. I 6. Iudae v. I 6. I Cor. 7. F. I Cor. II. 2I. Mat. I 3. v. 8. adde quod alterum versus membrum
postulare videtur, ut prius quoq; indicative reddatur. Mihi quidem Hebraismum habere videtur, ut in antecedenti intelligatur consequens,&sensus sit, stim laidem, perfidem audet edere omnia, πυιιιι αγλ. parit enim
fides audaciam sive confidentiam. Aut simplicius , moυ φαγέ, perinde est atque minν εχ φασί dem habet edendi,
tantam fidem ut edat omnia. Hebr. HUκ l κο. qualis phrasis occurrit Iud. ii. ro. Ma Mol Hi pn vitam ΜΗ ad verbum, Et non credidit Sihon Israelem transire per terminusuum. id est , tantam fiduciam non habuit,ut lsraelitς transirent,6 c.Vel, non tutum esse credidit, Israelem transire per terminum suum. quae interpretatio ne cui mira videatur, libet ex Arabismo
indicare, quaenam sit propria & genuina significatio verbi r n. ibi enim in Kal κ significat tutum securum esserinde in Hiphil, securumfacere, mentemsua ecuram reduere, se
194쪽
Εprs T. AD ROM. CAP. XIV. 181 eurum putare, tutum acsecurum credere, inde simpliciter eredere. atque inde est, quod non apud Hebraeos tantum, sed: apud Syros 5 Arabes verbum hoc Cum a in construatur, 'a rtat stri credidit in Deo, id est securum se ac tutum in Deo habuit. Hinc sensus esset, Olius quidem tutum ac securum habet edere omnia. alius autem infirmus, qui id tutum ac securum non habet, edit olera. Syrus quoquel: Arabs legerunt id i in Indicativo. Libet hic annotare Commentarium Scholiastae Syri, qui sic habet,
t Om , Iudaei quier ediderantFubterfugiebant esum variarum carnium ob infirmitatem conssentiarum suarum: quam qui ex Genti usustent, omnia ederent per fidem. aut propter Hazaraeos iddictum, qui quum cogerentur edere carnem Hepashatis, olus in ea coctum solummodo edebant Prius rectum est. VERS. s. ob μεν κρύν ημεραν - φώρ- , ος δε κρον πα-M μέραν. Syrus ad verbum transtulit, in quem Scholia
χὐ Est qui judicat diem prae die , ides , separat diem ct honorat eum Uunio. alius autem judicas. omnes
195쪽
dies, nempe in eodem ordine: peregre proficis Iur in jejunia.. mire Arabs, oeso in ua si bl a13 fUil Nk, O, alii non distinguunt
dies ed observant diem pro die. alii conveniensjudicant observare dies omnes. quae aut non intelligo, aut hunc sensum habent, Aliquos sine ulla dierum distinctione festos dies promiscue usurpare pro profestis. alios conveniens judicare ut omnes dies observandi observentur. quod Interpres non de Iudaicis, sed de Christianis festis videtur intellexi L se, ut prius impietatis, si contemtus adsit, alterum pietatis esse videatur. culusimodi quid Erasim . ex Thoma in notis producit. Alias interpretationes varias vide apud Beram. Nos existimamus verbum hic esse Hebraeorum N,
quod non judicare tantum, sed dc litigare, disceptare, litemor causam agere, eam rue tueri significat. unde Psal. q. v. 3. In a 'ra LXX. f λωψu eris κωνοῖς/M, Et in potentia rua judicabis me, i. e. Causam meam ages, litem meam disceptabis & tueberis adversius adversarios meos. Ita & hic eidet: pes v ren d eavlaei 'o, alius causam agit unius diei praealtero, i. e. contendit unum diem esse altero praestantiorem& digniorem : alius causam agit omnis diei, i. e. contendit omnes esse pares,atque ita omnibus patrocinatur, ne unus prae altero vilipendatur. Ibid. εκαςῖ τω ἰλω m πληροφορώθω. Id ipsum esse
existimo, quod infra vers a 2. dicitur, ροακ γγ οἐαυτον c. ω δοκιμάθ. Quod enim hic dicitur , τω νοί in men- resua, ibi dicitur ἐνω oοκιμάθ, in eo quod approbat, nempe mente sua. quodque hic est παηροφορείθω, ibi est μη κυνε ε τον. sensus est, Qui dies SI cibos non discernit, faciat id quia de Iibertate Christiana persuasus est apud mentem suam. Qui adhuc discernit, faciat idem quia praeceptum a Deo per Mosem latum vigere adhuc in animo persuasum habet. Et si enim infirmitatem illam , ex defectu fidei
196쪽
EPIs T. AD ROM. C A P. XIV. illix cognitionis proficiscentem, nec laudet nec foveri cupiat Apostolus, dum tamen ea laborant, non permittit ut aut dies, quos sanctos putant, violent, aut cibos, quos interdictos arbitrantur, reluctante conscientia edant. ita enim se ipsos condemnarent. Sed vult unumquemque, quod persuasum habet placere Deo, facere. gratus enim Deo animus est, qui placere ei studet. erroris infirmitas quae conatum istum comitatur, per gratiam vere fidelibus
de r. in Reg. qui deligit diem. rectius in Paris ad verbum, qui cogitat diei. ' enim genitivi est. intelliguntur res Hei, quae diei sunt. sicut cap. I 3. Iq. di it MCD. ram
ne chrate carnis vestrae, i. res carnis vestrae, quae carnis vestrae
sunt. eadem hic phrasis est, quam habes Matth. i6. vers 17.
nihil es impurum pers. Surus m as. Omnia
sane , quatenus a Deo fuerunt condita , pura sunt in se. vidit enim Deus Omnia quae fecerat, &ecCeerant valde bona. At peccatum, maledictione rebus omnibus allata , corruptionem iisdem intulit , ut jam homini, in
197쪽
i8 ANIMADVE Rs Io NEI IN in statu peccati constituto, nihil sit purum, Tit. I. vers 1 s. In cujus rei testimonium accessit quibusdam rebus sublege Cercinoniali ceremonialis immundities ex interdictione Dei, quae usum contactumque earum prohibebat, ut ex quibusdam discerent, quid& in caeteris essent meriti. donec benedictum venisset semen , quod peccato abolito sanctificaret omnia, ablataque maledictione, adeoque&, quae istam designabat, ceremoniali immunditie, in pristinum res omnes statum restitueret. V E R S. I 6. Mη-ουν μαων το GHA. Syrus
. VO , Et ne blashemetur bonum nosrum. si rectum est cum duobus punctis plur. num . in quo editiones consentiunt, vitiosum est 2 Lil proq; eo legendum S vertendum ne blasphementur
bona nostra. quod si rectum est 2 . Sit mendum habent duo puncta, iisque sublatis legendum ζ bonum no
strum, quomodo & Vulgatus legit. in Graeco tamen est το
l . ne blasphemia dicatur de bono nostro, quod gratiose contulit in nos Dominus nostin VER S. II. Non es enim regnum Dei sca se potus, sed
jositia es pax , &c. Ad haec Scholiastes Syrus ici o
Indicat, per concupiscentias carnis inIrare calumniam o con-rentiones . recte Si enim, qui liberum sibi rerum omnium usum esse sciebant, calumniari infirmos, cumque iis con tendere mallenti atque escς causa tristitia afficere fratrem, quam infirmis cedere, signum vere erat, multum ipsis con- . cupiscentias carnis dominari. VE R S.
198쪽
- , t 3.1 , 'Amo Trem . se aedificationi m
uniuscujusique. id in diceretur. at in ' est,unius alterius, id est mutuam. VER S. 22. Eνω δοκιμάθ. Syr. . . Trem.& Bo dcr. in eo quod discernit. verto, in eo quod determinavit aut statuit. id en i m -- saepe significare, saepe ostendimus. sensus est, si quis determinavit apud se dies ac cibos non discernere, caveat id facere reclamante conscientia. similiter qui contrarium determinavit. Arabs iqineo cuius accepit cognitionem. ut si quis Cognitionem nactus Christianae libertatis, edere tamen ex mentis scrupulo non audeat, condemnat se ipsum. similiter qui cognitionem eam non nactus, edit tamen . quemvis enim cognitionem suam sequi oportet. C A P. XV. VER s. a. Esi ἐμων. Vulgatus omisit σαρ. EraLmus, nam. Beza, itaque. Syrus & Arabs d. qui quoque legerunt ψων. Vulgatus υμῶν. VER s. 3. Etenim Chrisus non placuitsbii Τ, ἀλἀ, κα- θυι post ἀλλά subaudio ἐς vel εχιι est, vel resse habet sicut scriptum est &c. vide quae observavimus ad Rom.
I. I 2. & confer cum notis Bezae. VERS. I. Tο αυτο φρονειν ἀλλήλοις. Erasin. & Beza, inter vos mutuo. Vulgat. accepit pro εἰς άλλήλους ut locutus est supra, cap. I 2. IC. in vos mutuo, alis erga alios. Syrus & Α-rabs, unus de altero.
199쪽
VER s. 7. Chrsus assumsit, vel terminum significat, ad quem nos assiimptos traduxit Christus, faciens nos gloriae Dei participes: vel assiimptionis nostrae finem, qui est gloria Dei. posteriori sensu Arabs ad glorίficandum Deum. Porro pro nos, Vulg. Syrus & Arabs habent vos. eodem redit. Quod enim per nos Iudaeos velit intelligi Cl. Beza, minus conveniens videtur, neque ex seq. vers. recte colligi. Gentes potius intelligi arbitramur, quae assii mere debent infirmiores Iudaeos, eorumque aedificationi ministrare, sicut & Christus assumst Gentes, quando circumcisioni tanquam minister se subjecit, Judaeus ipse in gratiam Gentium , ut promissione patrum confirmata, Gentes quae promissione illa continebantur, haberent quo laudarent Deum. V E R s. 8. Λεγω I'ησῆν Xνών 2 Gνον γεis et la- 1 περ αλ θειας θεοῦ. Syrus Q α ' in, Tremellius S Boderianus in edit. Parisiensi, Dico autem quod Iesus Chrictus minister fuit circumcisonis pro veritate Dei. at in Regiis, ministravit circumcisioni. Id recte. si enim verba Apostoli ad verbum exprimere voluisset, dixisset
tionis gratia mutavit phrasin, S dixit . in ministravit.& quidem sine interveniente praepositione lamed, quae Dativi casus est, post hoc verbum sequi solet, quum indicatur persona cui ministratur. dixit cui parallelam phrasin habes, & quae hanc insigniter explicat, Act. I 3. 36. GULAM cri,
Quod ego, quamvis barbarC, verterem, David in generatione sua ministravit voluntatem Dei
200쪽
EPIs T. AD ROM. CAP. XV. is es oletibuli id est subjectus voluntati Dei tanquam minister eam complevit, & obdormivit. ita hoc loco, Christus ministravit circumcisionem pro veritate Dei, id est subjectus circumcisioni eam complevit, ut promissionibus Dei sua constaret veritas. fuit ergo Christus 2Ἀ- ἡ Acmμῆς quum circumcisus fuit, sicut David fuit 'Mπηρετης ου βουλse, quum obdormivit. Arabs tamen expressi dativum ministravit circumcisioni. Non possumus non monere, quod in Syriacis Ephremi tractatibus nondum editis legimus, . cum Accus saepe significare perpetrare, committere, praesare efectum, dare facere, usu venire.
Φ,lei sthie est iniri a 93 lGLia peccatum quod non
commisimus. Sic ibid. Angeli dicuntur missi, ol 3.mo ui praesent mandatum. An non idem prorsus est quod ex A ist. attulimus , David in generationesia praestitit voluntatem Dei' sic hoc loco, Christin praestitit circumcisionem, id est, in sua circumcisione effectam dedit legalem circumcisionem, quippe minister ejus factus, sicut domini sui voluntatem praestat minister. factus enim est Christus sub lege, Gal. q. . sicut ergo ' apud Hebraeos est servire, ministrare, colere, apud Chald. & Syros operari, facere: sic et apud Syros utrumque est, & miniurare,& facere. nec absurdum est, si in allegatis locis
maret, veram redderet, in Hiphil. Scholiastes notat,legendum esse in Kal. 1 Num cum secunda vocali, ut confirmaretur, nempe promissio. repugnant exemplaria edita, & textus Graecus. VERS. Io. Eυς ωνλτε εθνη id Κ λαίου . Deprom-Α a 2 tus