장음표시 사용
211쪽
198 ANIMADVERs Io NEs IN Hebr. veis I 8. dixit, ἀθέ σεις γιν6 προαγουσης πλῆς. pro eo recto Syrus usus est verbo i , quod proprie non significat vanum reddere, multo minus asse ari, sed idem fere est quod Hebr. Hu transpositis literis, nempediripere, eripere, poliare , privare, privando auferre. Unde Marc. 6. Vers. 2. cim. άθεὶριν -τίαν, quod Syrus vertit rei l Tremellius recte vertit, noluit eam privare, nempe promissione ipsi facta, a promissionecam removere. longe melius quam Boderianus, qui vertit , noluit ei denegare. Syrus alibi hoc verbo utitur pro ista ρειν i Cor. 7. vers s. S pro ἀλκω I Cor. 6. vers 7, 8. id est, vi vel fraudibus aliquem bonis suis privare. De- sumptus est autem locus quem tractamus ex Esa. 29. Iq. ubi verba sunt, ' n vavaa m or prudentia prudentum ejus abscondetur , id est sic auferetur, ut prorsus lateat. Vel δε- struetur. ποῦ enim Syris est destruere.
om OL inbui quid di quirilis,vel disputatis, vel discepta
ris eum illi, di est diviquirere , apud Rabbinos autem peculiariter est disquirere sensum Scriptura: mysticum, allegoricum, tropologicum S anagogicum, deque eo inter se dic putare. Inde emo teste Elia est rannm Hsmo--: omnis expositio quae non es juxta plicem ac literaum sensum Schola vel Synagoga ubi ejusmodi expositiones ac disquistiones fiebant, dicebatur e n r a. concio natores autem & disputatores tau , item n 'Da Eosdem hos fuisse cum iis qui no dicebantur existimavit Cl. Drusius lib. q. Observ. cap. 6. quem laudare hic videtur D. BeZa. sed merito
212쪽
Epis T. I AD COR. CAP. II. 399rito id rejicit, de magnis argumentis refutat Nicol. Fulle. rus lib. s. cap. 7. Item in appendice. CAP. II.
V E R S. 2. Ου e Leeγνα τοῦ εἰλναι Τι υ υριιν. Hebraicem' tam Tum, WΜa N,. Recte observavit doctissimus Beza. in hoc loco, ut S Act. 3. m. &27. I. ubi eadem constructio
occurrit, esse Hebraismum, & articulum τοῦ subintellecto ἐνεκα respondere Hebraeorum , infinitivis praeposito. est dc alter Hebraismus in bιυνα, quod ut apud Hebraeos, non semper judicari, sed Si putare significat. Sic dicit Iacob filio suo Ioseph Gen. 43. ii. v a k, Vrd videres.ciem tuam non /udicavi, id est . ut vertit Onhelos m ad putavi. Ita hic, non putavi scire quiι
Et spiritualibus spiritualia conferimus. Graece mae μι-ὼ vis racia αἶκά συγκυνονπς. Latina & Graeca amphiboliam habent. potest enim mae Wαἶ-ς referri vel ad res, ut verba spiritualia conferantur cum rebus spiritualibus: vel ad personas, ut res spirituales conferantur cum hominibus
spiritualibus. p. steriori modo accepit Syrus, qui genera distinguendo amphiboliam sustulit. priori modo accepit D. BeZa, qui ut amphiboliae mederetur, ve spiritualia eum iis quae spiritualia sunt conferentes. nequaquam enim appositum este ait. τέ- πιή αἶκρὰ ad homines referre. Mihi sane maxime appositum videtur cum Syro sentire. Iis enim, qui Euangelium, quod fucatis humanae sapientiae verbis non proponeretur, fastidiebant, duo opponit Apostolus. Primum, quod verba Euangelii debeant cile απκ ριαι γ αγίου. Alterum, quod illa spiritualia quum sint, hominibus spiritualibus conferri, id est, aptari, accommodari, ad eorum usum comparari
213쪽
debeant. quid autem & Spiritui S. & hominibus spiritualibus rei cum superbis sapientiae humanae verbis 8 Et rectam
hanc esse interpretationem, omnino videntur sequentia probare.nam homo animalis no capit ea quae suntSpiritus. lusii dicat, si hominibus animalibus 5 carnalibus Euangelium praedicare instituerem, verbis uterer ipsorum naturae & ingenio accommodatis. homo enim animalis non capit ea quae sunt Spiritus Dei. Sed spiritualis, inquit, discernit omnia. Adeoque quum mihi cum spiritualibus res sit, ego iis spiritualia accommodo, S in ipsorum gratiam utor verbis Arabs tamen in eandem cum Clar. Bega sententiam vertito metimur spiritualia ad spiritualia. Annoto quoque, in Cothenensi mea editione, Ss in Regia legi quod quum formae sit singularis, & tamen propter duplex punctum supra ', debeat esse pluralis, procul dubio mendum est,ac legendum i A.
V E R S. I . --θρωπῖ . Est homo carnalis, oppositus sicut oc a Corinth. I s. qq. σωμα ψγυ-χυν opponitur τω et sola αβ κω. ut &Ver L 46. notum est apud Hebraeos animam etiam corpus-uin SI cadaver
significare. In Euangelio Persico sunt desideria carnis, quae Servator dicit semen verbi susto care. C A P. IV. VERS. 7. Q . . Tremellius, ustuis enim discernitie ' At non significat d cernere, sed
scrutari, inquirere, investigare. referturque ad animum, teste Ferrario. Boderianus itaque melius, a uis te frutatur Z ambo tamen in eo errarunt, quod praeteritum Verterint per pyaesens. etsi enim Apostolus dixerit, Ti. 2
214쪽
E O s T. I A D C o R. C A P. V. zorκem; Syrus tamen consulto id in praeteritum mutavit, ut doceret non agi hic de praesenti aliqua discretione, quum jam fideles & donis gratiae ornati essent, sed de praeterita gratia . qua quum reliquis similes essent, Deus eos quasi inquisierat & investigaverat, quos cognitione sui, & aliis spiritualibus donis instrueret. Syrus ergo omnino respexit ad initium istius discretionis, ideo praeterito usus est. Apostolus autem ad continuam ejus actionem, ideo apte praesenti usus est, in quo tamen necessario praeteritum, tanquam Continuae actionis initium , observari deber Arabs verbo tenus secutus est Syrum quis scru
Trem. & Boder. neglexerunt distinctionem quae est posti . . adeoque sic verterunt, ut sensus sit, Deus nos qui postremi Apostoli sumus posuit tanquam ad
mortem. at observata ea distinctione, alia mens Syri est, quae sic vertenda, puto autem quod nos Z postolo=, postremos posuerit nos Deus tanquam ad mortem. non Conieri priores Apostolos curet posterioribus , sed Apostolos simpliciter cum reliquis fidelibus, inter quos quum primi habendi viderentur, postremi facti sunt, id est prae reliquis viles &despecti, tanquam morti addicti. Eodem prorsus modo accepit Arabs ,
Q am. I , Et jam opinor quod nos familiam Apostolorum , utique posierit nos Deus postremos ad mortem. videntur legisse, δοκω μ οπι ο ως - ῆ τους λους, ἐκάτους ἀπι- ξεν ως δὶ να ἰους. aut sane non aliter intellexerunt, quam si distinctio ea adhibita fuisset. Optime sane. sequitur enim, in λακον ἐβ αὐ τρι κέσμω ἀγγέλοις κω αἰθρω-ς. Vbi observandum, quod Clar.
215쪽
Joh. Sel denus ad hunc locum tradit in praef. aurei libellide Diis Syris, respici hic usitatum in spectaculis morem, ubi occisis seu victis, sive gladiatoribus sive bestiariis, alii sufficiebantur, quos subdititios seu supposititios dixere Latini, Graeci vero sive succidaneos sebse
res, Apostolus autem hic ἐχάτους nominat. Eripuit hunc sensum B eZa, dum mutato verborum situ transtulit, Deus enim,puto, nos, ultimos Apostolos, spectandos proposuit. melius vulgatus, relicto ordine qui erat apud Apostolum, puto enim quod Deus nos Aponulos novis imos ostendit, tanquam morti destinatos. C A P. V. V E R S. I. si s γ ιυκα πιά - ος εχ ν. noverca intelligitur, quae Hebraeis an mκ uxor patris dicitur. cum hac qui congrederetur, inter P pzan lapidandos censebatur, in Mimal, Sanhedr. cap. 7. g. q. ubi simul additur
uxore patris rem habet, reus es erga eam, tum quod patris, tam quod viri uxorem violaverit. i. e. duplici nomine in eam peccat. primum, quia alterius viri est 3 deinde, quia patris est. Sicut :zκ Wzκ mira οῦκ civia r vis 2 πκn Hat Ran, qui rem habet cum matre, peccat in eam, tum quia mater es, rumquia patris uxor es. V E R S. . Expurgate igitur velut fermentum, ut sitis nova massa, sicut estis avmi. Pascha enim nourum pro nobis sacrificatum es, ChriBus. Tria tenebantur nocte paschatis
narrare patres liberis, t, transitum, amarorem, Crinfermentatum. atque horum narratio rim dicebatur. causas autem cur haec. narrare tenerentur, dat Maimonides in
Mimali thorali, in nauaron mula cap. 7. Transium, quia transtierat Deus domos Israelitarum iu AU Io. Amarorem, quia amaritudine a secerat Pharao visas I aelisaram. Ins
216쪽
EPIs T. I. AD COR. CAP. VI. ros mentatum Hrara πο Μν quia redempti fuerunt. Sicut enim panis in fermentatus, nova quaedam est dc sincera massa, sic illi e servitute AEgyptiaca redempti, S a gentilium idololatria ac sordibus separati, novus quidam crant populus, soli Deo sacer . Unde liquet, rectissime Apostoluma redemptione per Christi, tanquam veri Agni paschalis, mactationem parta, ad expurgandum vetus fermentum, argumentari. quia in fermentatus panis ob redem tionem usurpabatur, ut, qui per redemptionem novus populus facti erant, a veteri fermento immunes se esse debere scirent. CAP. VI.
praecipiendi modo, sed per modum sarcasmi accipiendum arbitratur. Malim per κυτ εμα ipsas causas & lites intelligere quae judicandae veniebant. Ita Syrus litemsuper rebus mandanis. Arabs vertic OUAE controversiam, dis lationem. neque cnim semper κροπι νον- Δια-υον Deus judicii. Gloslarium Graeco. lat. reddidit, judicium, examen. Hinc reddo , si quas igitur causas jadicandas habetis, de iis quae hujus vitae usum spectant. Hebraei βαιῖκα κυέρμα vocant m zρ πη & mutata 'a' lites pecuniarita. Quod sequitur, villa imos in Ecclesia constituite, non sarcastice, sed comparative accipio. sicut illud Matth. I. vers. 39. si quispercusserit te in maxillam demiram, obverte ei es alteram. id est, potius quam ulciscariste, obverte S alteram . ita & hic si injuriam ferre non vultis sed causam vestram agi , potius quam apud infideles cum fratre vestro disceptetis, vilissimos in Ecclesia judi-C c a ces
217쪽
ro ANIMADVERsIONES IN ces statuite. Videtur autem Apostolus usitatum Hebraeis morem respicere, apud quos judicia quidem pecuniaria
quae momenti erant,eyc. gr. quae de rapina & laesione erant, Ur rvrra a confestu triumvirorum peragebantur, qui omnes erant Gratata publica auctoritate approbati& muniti: reliquae causae pecuniariae a tribus etiam
laicis diiudicari poterant, qui V dicebantur, a Graeca dictione ἰλωτα . de quo qui plura vult, videat docti si viti Ioh. Cochi Commentarium ad Sanhedrina p. q. . Neque ego aliter τους ἐξουθενημένους Apostoli nostri, quam pa Scripturae, magistrorum sermone dixero. sic enim I Sam. i8. vers 23. pro Π, et η 'p ego sum vir paupero contemptibilis , Chaldaeus habet m)'im m. Et cap. 24. Iq. pro 'Πη ς' ο κ pos palicem unum, quo sane nihil contemptibilius, Chaldaeus 'n na. Quin & unum solum sussicere, ait Apostolus, di)udicandis ipsorum litiabus, modo is G φος sit. sic cnim habet versus sequens. VER s. 6. Αδελφος Q αδελφοῦ κυν . Inter ea quae in libro precum suarum Judaei a Deo pollulant, est, primu a κν a P dirimi ra n r ram n pra 'abanae ' τα rara, Placeat tibi Domine liberare me alite dissicili, se ab ad
versario spro p. viro litis in di iii,sive is ad foedus tuum pertineat, sive non pertineat. VER s. s. yO , Apostolus, ουτε μια λακροί hinc Tremellius vertit, neque mollis. Boderianus, ne que Corruptores. Ego verto, neque Corrupti. ut non sita singulari Benoni si corrumpens, sed a singulari Peii, corruptin. utrumque enim in forma Emphatica facit corrumpens & corrupIus. & in plurali stri Gelbo corrumpentes se corrupti. discrimen nounisi ex sensu petitur. Corrupti autem vocantur, quos Graeci
218쪽
EPis T. I. A D COR. CAP. VII. Iosci ασωτους dicunt, qui in continentiae & lascivis libidinibus indulgentes, animo ac corpore franguntur, ut vix fani atque incolumes esse possint, adeoque vere sunt ροαλπιοί
Ferrarius p eorruptus.vel corrumpens. praeterea ma- suprator , mollis. I Cor. 6. Vers. Io. non Videntur μαλακωhic specialiter designare mastupratores, quia statim sequitur apud Apostolum, πιοκριτ . Arabs accepit active, vertit enim corruptores. μαλακρι sunt effoeminati, perdito corruptoque animo, cinaedi. CAP. VII.
Tremellius, o rursus ad eandem et obuntatem revertimini. BOderianus, rursus ad consensum revertimini. Jr nunquam, quod sciam, consensum significat. nec volunta
rem l dicitur. fateor quidem a
voluit derivari is , si tamen usum spectes, nihil significat nisi rem,negotium. quomodo SP l usurpatur a Salomone passim in Ecclesiaste. videamus loca quaedam ubi pro voluntate poni interpretibus maxime videtur. Iohan. 3. vers. 27. Homo non potes accipere quicquam. ma' io G - , Trem. de Boder. ex voluntaIesui ipsius. ego ad verbum , ex re animae suae, id est ex eo quod est in anima sua, id est exse i o. vel ex re sui ipsius, ex coquod est in seipso. sequitur, nisi datum ei fuerit e caelo. Alter locus Iohan. 7. Vers I 8. - Trem.& Boder. ui ex voluntate
mentis suae loquitur. Ego malim , qui ex re mentis suae, id est ex eo quod est in mente sua, id cit, ut loquitur christus, C c 3 - άς',
219쪽
ios ANIMADVERSIONES IN ἐοαπου loquitur, is quaerit gloriam sui ipsius. Addimus tertium locum ex I Cor.7. vers. 37. ciuifirmiter constituit in
edit. Paris se non cogit eum arbitrium, in Regiis, se non habet coactam arbitrium. Tremellius melius, o non cogit eum ulla res. vox ulla non est in Syro, malim simpliciter, or non cogit eum res μὴ H-H- , inquit Apostolus. intelligit rem vel negocium filiae de qua agitur. Sequitur
statim ma Ata. 4 o potestatem habet
in voluntatem Aam. vides voluntatem dici lde aliud esse ii Uit Ut igitur ad locum initio propositum redeamus, sic cum verto , or rufus ad eandem rem retertimini, id est, ad idem, Trais αὐτὸ, inquit Apostolus, nempe ad eundem matrimonii usum, a quo propter je-Junium ad tempus destiteratis . non enim ἄπι τό - τὸ ad locum retulit, quod fecit Beza , vertens simul convenite, sed ad rem aut negocium conjugii. ut& Vulg. vertens, in idipsum revertimini. V E R S. I . Π γα et ο αι ρ ο αεις' ω τῆ γαυοιηκι, - ἡγώ - η γ-νη ἡ ἀmς τω Traditur in Mimali titulo Berachoth cap. 6. haec Hrin regula generalis : Hπην Haesturi κ rina ad n v v V, Ea est ratio omnis principalis habeniis accessorium, ut benedicatur principale, mittatur accessorium, id est, speciatim non benedicatur, quia in suo principali benedictum intelligitur. EX. gr.. rvri Wan
se piscis salsus se cum eo panis , benedicitur sapamentum, mittitur panis, quia panis es accessorium idius. Et si cnim panis in se si ciborum omnium praecipuus & maxime necessarius, quia hic tamen falsamento tanquam accessorium additur, benedicitur in suo principali. Ita & maritu Sa
220쪽
ritus, etsi in se ratione conjugii pars sit praecipua & principalis, quia ratione foederis, quod hic spectat Apostolus, fidelis primarium de principalem obtinet locum, hinc fit
ut maritus infidelis eo respectu accessorium sit uxoris fidelis, adeoque ipsa sanctificata, ipse quoque in ea sanctificetur. Verissimum enim est, quod ait Apostolus I Cor. 3. vers. 2 l. -νὼ ύριων ἐς ν, omnia vestrasunt, id est, in omnia jus, dominium S potestatem habetis fideles, qualem ha res in haereditatem, S dominus in ministrum. ergo &in maritum infidelem, etsi civiliter ei semper subsit, spiritualiter tamen jus nacta cst de dominium uxor fidelis, longeque in Christo supra cum eminet, ac vere eum tanquam accessorium in se comprehendit. similiter maritus fidelis, qui qua maritus jam civile dominium habebat in uxorem, qua fidelis alterum etiam dominium nempe spirituale, in uxorem infidelem consequitur, quo ipse sanctificatus eam tanquam accessorium suum sanctificationis suae participem facit. VE R S. i 8. Circumcisus aliquis vocatus est μὴ essetnmσάτω, ne aItrahat. Hebraice γ'ν -κ. sic apud Maimonidem
:-an o uicunque irritum facit foedus patris nostri Abrahami, or relinquispraeputiumsuum, aut attrahit illud, etsi lex
penes ipsum si cst opera bona, non potes esse particeps futuri
. . . , Tremellius .sservus vocatus fuisti, ne curaesit tibi sed etiamsi potes liber fieri, elige potius quam ut serυι n. lic de Boderianus in edit. Paril qui ut sic vertere posset, insigni usus est audacia. nam in fine versus,