장음표시 사용
51쪽
Vulgatus, Erasin. 5 Beza per Epanalepsin construunt A Momo 1 cum V. praecedenti, ubi justitia Dei dicta fuit mani festata sine lege. & illi quidem a exponunt ut sonat
autem, vero, B eZa autem per inquam. Syrus vero Construit
cum subintellecto verbo substantivo, Iussilia autem Dei est per fidem Iesu Christi res eodem redit. cxponitur enim, quaenam sit ea Justitia quam Dei esse dixerat, quamque justitiae operum opposuerat, nempe quae est per fidem Iesu Christi. Arabs δἰε pro enim sumsit. quas causa hic redd tur,cur justitia Dei sit manifestata sine lege, id est sine auxilio legis, lege ad eam manifestationem nihil conferente. Iustitia enim Dei es per fidem Iesu Christi. at lex non est ex fide, Gal. 3. o. quum ergo per fidem sit manifestata justitia Dei, necessario absque lege est manifestata, quae non aliam quam nostram, a nobis praestandam, justitiam reve
saepes Sequitur εἰς - ώς ἄπι -νος τους mςcονίας. Arabs Trim ala non letit. Vulgatus & Syrus legerunt. nec est superfluum Metr&ἷς videtur objectum dicere cui justitia Dei destinata est, &ad quod dirigitur. απιι,5ς subjectum, cui confertur & quasi imponitur. etsi enim haec Dei justitia per praedicationem Euangelii annuncietur omni- .
bus, etiam non credentibus , nec credituris, non est tamen destinata nec di recta nisi ad credentes, neque aliis confertur. ideo vocatur δκουοα-η moως Rom. q. II. 13-- εκ mςεως , Rom. io. vers s. ais moως , & e imes, Philip . 3. 9. V E R s. 24. Δικωέμενοι δωρειω τῆ α κα eso, Mi ρὶς -
52쪽
Dei, de qua supra v. 2 i. & 22. & cap. i. i p. actum fuit. notandum enim justitiam Dei apud Esaiam, unde notionem hanc proculdubio desumsit Apostolus, usurpari pro gratiosa illa liberatione ac redemtione , quam typice ex captivitate Babylonica per Cyrum, revera autem ac spi ritualiter ex servitute ac damnatione peccati populo suo per Christum promisit. Vide Esai. 46. I 3.& si. 6.8. &S6. I. quibus in locis cum salute conjungitur , tanquam causa cum estectu, quia redemtio illa qua justissimus Deus, peccatis filiorum suorum S omnibus salutis ipsorum hostibus juste punitis, benigne eos liberavit, salutis causa est, si non salus ipse. Uinc ina π Vx justitia aeterna. Dan. 9. 2
idem atque λυκωπς ωωνιγ redemptio aeterna, Hebr. 9. 12.
nec aliud per justitiam Dei intellexit David Psal. 69.28. Pone iniquitatem super iniquitatem eorum, o ne ingrediantur rima injustitiam tuam, id est in redemtionem qua eos a peccatis liberes. Unde simul liquet, nihil magis αλολογον, magisve aphrasi Scripturae alienum dici posse, quam justitiam illam qua justificamur coram Deo, esse inhaerentem nobis sanctitatem .vocatur enim Justitia Dei, qua non aliquid niis inhaerens, sed ipsa Dei redemtio designatur, di talis quae per liberationem ex Babel adumbrata fuit. VER s. 2s. 6, ο θεος ἰλα- νον. Vulg. Erasim.&Beza cino vertuntprop fuit. Ambiguitas est & in Graeco verbo &in Latino. sensus enim esse potest, quod palam & in conspectu totius mundi cum jam per praedic tionem Euangelii proposuerit, id est exhibuerit placamentum. Quo modo εις τε μ ομες πυπιειμεν in apertum
producens dixit Nazianzenus. vel referri potest ad αν πινρ cδοκίας in ad propositum beneplaciti ejus, l-- ἐ-ia quod proposuit insim, ut loquitur ad Eph. I. 9. ut sensus iit, quem in proposito decreti sui destinaverat placamentum. vel praepositio sumi potest sicut supra vers. 9.
53쪽
ante dedit. & cap. IS. ante siripta sunt. ita hic ον προγυ quem ante i nempe in Veteri Test. per umbras legis, Prophetarumque vaticinia, posuit placamentum. Alterutro duorum posteriorum modorum accepit Syrus,
quem proposuit Deus. malim ad ambiguitatem vitandam, quem jam ante psuit. vel quem praesituit, sive in decreto suo, live in politia veteris Testamenti. publicae enim manifestationis fgnificationem phrasis Syri admittere non potest . ut nec Arabis , qui habet ad verbum, quem praevertit Demoposuit , id est quem jam ante posuit. Porro vertit Syru, i ta a, Trem.& Bod . propitiatorem, verte, propitiationem. propitiator enim est i m Ad demonstrandam justitiam
suam per remissionem, &c. In expiatione peccatorum, non misericordiae tantum, sed de justitiae divinae suum debuisse esse locum, agnoverunt etiam Iudaei,quum dicerent,finem sacrificiorui' esse rem Ha α -ν. ad pacandas nobis omnes proprietates, nempe r ' justiriamor misericordiam. quod his verbis plenius declarant, rara Morin Ur
tinent misericordiam ,postquamjustitia suam nacta est portionem , estque expiatio perfecta per justitiam se per misericordiam. Additur μιτ παρεαν τ προγεγονοτων οὐ Mρτηματων. Beza,2 per. Malumus cum Vulg. Eras. Syro de Arabe propter. quod S de eadem particula censuimus Ioh. 6. 7. Duae autem causae hic traduntur, cur non nisi per placamentum in sanguine Christi servaverit nos Deus. una ipsum Deum respicit, ut justitiam suam demonstraret, quae laesim a peccatis
54쪽
EPrs T. AD ROM. CAP. III. icatis nostris Maj estatem Dei hoc modo reparari postulabat. altera homines, ut remitterentur ipsis peccata, quae
non nisi placato & expiato Deo remitti poterant. Sed cur tantum peccatorum ante Christi adventum commissorum mentionem facitZAbunde potest sedatis mentibus satisfacere responsio quam Cl. Beza suppeditat. Monemus tamen, longe clarissima videri omnia, si,quod ante monuimus , προελ ra non accipiatur de exhibitione Christi, sed de praecedanea ejus revelatione in V.Test. ut causa reddatur, cur non distulerit revelationem Christi usq; in ejus adventum, sed jam ante posuerit eum placamentum. nempe id factum, ut non tantum peccata quae post adventum ejus Committerentur, remitti possent, sed Z quae ante contigissent. ideo&vers 11. dixit, Iustitiam Dei quae est perfidem Jesu Christi testificatam fuisse a lege & Prophetis.. quomodo testificatat quia ex libris legis & Prophetarum
patet, jam tum, diu ante adventum suum fuisse eum positum placamentum, ad demonstrationem justitiae Dei. propter remissionem illorum peccatorum, quae ante adventum ejus commissa fuerunt, quae quidem remissa sunt, hQπάναν mis per toleraxtiam ejus, sive longanimitatem, qua adventum filii sui, placationemque per eum Mistu aliquando praestandam, etsi diu differretur, expectare sustinuit. Neque enim οἰνοχόαὐ tam peccata πὼ, quam adventum mediatoris respicere arbitror, qui in V. Test. positus quidem erat placamentum, sed patienter . ejus exhibitio exspectanda erat. neque peccata veterum Patrum remittere potuisset Deus, nisi prD sua patientiarespexisset futurum illud aliquando placamentum sui filii .Nequis autem existimaret, sub ipsis veteris Test. umbris demonstratam fuisse illam Dei justitiam, repetit v. seq. quo sensu dixerit, positum jam ante fuisse Christum placamentum ad demonstrandam justitiam Dei, nempe ad de-
55쪽
ήr ANIMADVERsIONEs IN monstrandam eam ἐντω mυ κωρω hoe quod nunc est tempore, quo nempe Christus eth exhibitus, S placamentum, ad quod ante positus fuerat, praestitit. V E R S. 26. Ε'ν τῆ άνου Haec Cl. Beza in posterioribus editionibus hinc divulsit, NI praecedenti versui
annexuit, quia a F προγγονοτων -- χματων regi voluit.
At nihil impedit, quominus distinctionem quam Graeci codices habent, quamque Vulgatus, & Syrus sunt secuti, retineamus. praesertim si sentcntia a nobis jam allata probetur , juxta quam recte construitur cum actu Dei quo peccata antiquorum remisit. aut etiam cum actu quo diu ante exhibitionem Christi posuit eum placamentum etiam pro peccatis illorum seculorum , quod vere G τῆ
Sequitur, προ --ἡ δκπιο- ς αμέ ωτων- κωρω, ές το ε ναs αυτον δικροον , s δικπιουν G. τ Cα ἡ ως Iuvat hic expendere quae a doctiss. viro Ioli. Camerone annotata sunt ad superiorem vers. ai. Iustitiae vocabulum, inquit, semper notat Dei bonitatem, misericordiam , salutem, & redemptionem. nunquam vero adhibetur ad id significandum quod vulgo Iustitiam dicimus, nempe affectum illum quo Deus ad scelera & peccata vindicanda propendet. ira& judicii vocabula ad hoc significandum potius adhibentur. citatque loca Esis I. & Dan. 9. 24. coli. cum Hebr. 9. 22. De qua re sententia nostra dicenda videtur. Fatemur utique LXX. Interpretes pro 'm benignitas aliquoties
dicere δικπιο-η justitia. & vicissim esse ubi pro nara justiatia, dicant ελε misericordia. plurimaque esse loca, ubi vocabulum illud commode sic accipiatur. ut quotiescunque David dicit se velle commemorare justitias Domini, id est beneficia ejus & misericordias. Attamen negari non
56쪽
EPIST. ADRO M. CAP. III. η3α affectum, quo fidem ac spem suorum remunerari, peccata vero hostium ulcisci cupit, &ulciscitur. Hinc prstri Psal. 9. F. οδίκου κυάς, I Tim. 4. 8. dicitur. Hinc illud
mentum throni tui. de ad justitiam quidem vindicatricem pertinent sequentia: λαι---ἔ-justitia Dei es, ut qui talia faciant morte digni sint. Rom. I. 32. Aκουον τωθεω justum est apud Deum retribuere &c. 2 Thess I. 6. - δε-
judicia tua. est enim ubi & s justitia vertitur κε me, ut Dr. i. Io. & κώ-, Esai. S.I. &II. . nec dubito quin, ubi
justitiae Dei celebrantur in Scriptura, intelligantur judicia illa Dei, quibus hostes suos juste puniens, Ecclesiam suam
liberat ac servat. in quibus quum bonitas Dei & misericordia erga Ecclesiam quam maxime eluceat, in iisque salus & redemtio Ecclesiae consistat, non mirum est si justitia Dei pro beneficentia ejus proque salute & redemptione interdum veniat, etsi primario id non significet. certe pro vindicandi affectu videtur omnino accipiendum Ese. 9. I 6. EtJustitia ejusfustiviti um. quum enim quereretur Deus, neminem dari cui restitutio Ecclesiae cordi esset, dicitur brachium ejusfecisse autem ipse, Gustitiam ejus fulci-τisse ipsum induissejustitiam tanquam loricam, se galea aluris in capiteso. utq; scias, quaenam illa fueritjustitia, & quae salutis via, additur, Induits vestes ultionis in indumentum itai & hic, quum dicitur Christus positus placamqntum in suo. sanguine,ad demonstrationem justitiae Dei,vindicatricem eous justitiam intelligi arbitror, qua vindicatis & in carnς Christi damnatis suorum peccatis,simulque Satana,morte ac inferno, summis Ecclesiae hostibus, perditis, salutem sui sacredemtionem peperit, ideoque ipsam illam redemtionem j ustitiam quoque Dei dici. ει το ειν -τον Ακπιον, ut sit, id est, ut appareat esse, ustus, qui de peccato Satha-F 1 naque
57쪽
naque justis poenis sumptis, Electos suos servat, Ei justi cans eum qui est ex fide Iess, quippe qui per fidem amplexus
redemtionem illam in Christo, iustitiae Dei debet esse particeps, adeoque Jultificari. id est a damnatione peccati& Satanae liber atque immunis declarari, propter illam redemptionem, ipsamque Dei 3ustitiam qua hostes illos figelium pessundedit & interemit. Huc pertinet paraphrastica versio Arabis qui habet, Volo αι - t ut cognoscatur eum esse justum, erjustificariper justitiam ejus eum qui crediderii in Domiuum nosrum Christum. 'V E R s. 28. ἄν &c. Vulgatus, A vertit enim. at Syrus, Arabs. Bera & Erasmus igitur. Vulg.& Erata. arbitramur. Beza, colligimus. recte. est enim Metaphora ex supputandi arte desumpta, ubi ex multis numeris summa colligitur, S certa ratio initur , qua certi quid figitur &statuitur. ita&Rom. 6. M. usurpatur, ut recte Cl. Beza observavit. addimus & locum Hebr. II. I9. ubi de Abrahamo, id est, rem ita reputans s eumque definiens Natuens, possie Deum etiam ex mortuis suscitare. Syrus cogitamus, vel potius Fntι- mus, eo sensu quo Phil. r. 7. dixit, jus um eis me hoc φρονῶν Στερ υριωνsentire de vobis, id est sententiam eam de vobis in mente mea statuere. ubi eodem verbo usus est Syrus. Arabs pro dixit simus. quomodo etiam Rom. R II. Hebr. II. I9. & Rom. 8.18. verti. posset. dicitur de re, quam rationibus bene expensis ac collectis sci
za. libet tamen addere, quod paucis observat Scholiastes Syrusa
58쪽
scilicet quum lex non potuerit justificare hominem , fides fecuisiud, o sabilivis legem. Mentem authoris sic capio. Legis, ut & ipsius Dei scopus, munus, & finis per se est justificare hominem. quod enim damnet, per accidens est ex interveniente peccato. Rom. T. IO. Nec quisquam hominum s excipe eum qui iam per fidem est justificatus obedire legi sategit unquam, aut satagere potest, nisi eo animo , ut ab ea justincetur. quod quum ea non posset, spreta jacebat & prostrata ejus autoritas, sic ut inimicitias adversus eam susciperet homo, neque ei subjectus esse cuperet. Rom. 8. 7. successit legi fides, quae, quod illa non posset, abunde praestans, erexit lapsam, utque ea fidem apud homines, amorem & gratiam inveniret, effecit. C Α p. IV. V E R s. I. Τίου ἐροῦμεν Α 3τ- UA Gηκεν
de r. in Parisien si, Muid ergo dicemus de Abraham Parriarcha, quod invenis in carne ' In Reg. adeptum eum esse in carnes Non observarunt punctum distinctivum inter . en& . Ο l 3 id verti postulat, Auid ergo dicemus dei brahamo Patriarcha invenisse eum Z in carne nest Arabs
eodem sensit, sed paulo dissimili conmuctione,
ciuid dicemus nune de i brahamo Patriarcha ' an dicemus,
consecutum eum esse hoc per opera carni Sensu idem erit, si
59쪽
Graeca sic distinguas, uid igitur dicemus brahamum patrem nostrum invenisse ecundum carnem invenisse Abrahamum austitiam apud Deum, inter Paulum &Iudaeos extra controversiam erat. quaerit Apostolus, an dicendum sit, eum secundum carnem, id est per carnalem circumcisionem, reliquaque legis opera quae ex ea pendebant, eam apud Deum in venisse negationem includit ea interrogatio , quam Apostolos v. sequenti probat. V E R s. a. D enim ex operibus iuBificatus fuit ita braham, habet quod glorietur, at non apud Deum, id est carnalem tantum habet gloriationem, quae apud Deum non valet. haec major est. Minorem Iudaei omnes in mente subjiciebant, At habuit Abraham quod gloriaretur , etiam apud Deum , id est tali gloriatione quae valeret apud Deum, eique grata csset. id jactabant omnes Iudaei , &fatetur Apostolus. Hinc conclusio, Ergo non fuit justifi-
Catus ex operibus, sive quod idem est, ergo non invenit justitiam secundum carnem. Caro enim non habet apud
Deum quod glorietur. fides habet, quippe quae gratiam
Dei & mortem Filii ejus amplexa, merito gloriatur, aeternam se redemtionem invenisse. quae gloriatio cum sit in Domino, longe gratissima est Domino. Hinc argumentatur Apostolus. Aut non habuit Abraham gloriationem
apud Deum , aut habuit per fidem. At habuit Abraham gloriationem apud Deum. fatemur id utrimque. Ergo habuit per fidem. atque id porro probare pergit ex Scriptura verss. Quod autem de gloriatione Abrahami diximus, optime convenit cum loco Pauli Eph. r. vers9. non ex operibuου, nequis glorietur. Non enim quamvis gloriationem improbat Apostolus , quippe qui gloriari in Deo jubet, & Christum nobis factum esse a Deo justitiam asserit, ut gloriaremur. i Cor.r.3 i. Sed carnalem gloriation ςm,
quae ipsius hominis praestantiae innititur, qualis omnis ea
60쪽
EPrs T. ADRO M. CA: IV. est quae ex operibus fluit, locum habere apud Deum, aut ferri ab eo posse negat. ideoque fide nos esse servatos ex gratia, ne tali gloriationi ullus sit locus. Idem est , quod hic de Abrahamo asserit Apostolus, si ex operibus justificatus fuit, evanuisse Iam omnem gloriationem ejus apud Deum. id vero minime statuendum. cujus enim fides tantopere praedicatur, quique amicus Dei vocatus fuit , qui pater multarum gentium &haeres mundi constitutus fuit,& in cujus semine omnes gentes terrae essent benedicendar, is habuit sane quod in hac gratia gloriaretur apud Deum. ergo aliud in Abrahamo spectandum quam opera. Scholiastes Syrus illa κοωχημα, αλά ου προς τ λον,
in operibus suis gloriaretur, non autem in dono Dei quod per fidem conceditur. agnovit quoque . duas hic gloriationes tradi, sibi invicem oppositas: unam quae consistit in operibus, necessarioque e Iustificatione ex operibus oritur, sed apud Deum non habet locum: alteram quae consistit in dono Dei, id est in salutari gratia quae per udem Conceditur, & habet locum apud Deum. Hanc Abrahamo tribuendam, itaque non ex operibus fuisse sustificatum. Α-rabs aliter. sic enim re
Si fulses rahamus per opera justificatus, fuisset ei in iis
gloriatio manifesta. at non es sic apud Deum. Eodem sensit de magnum illud Ecclesiae lumen I. Calvinus versum hunc accepit, qui ου -ς τλον vult esse minorem Syllogi sint propositionem. hoc modo, Si Abraham ex operibus fuit justificatus, potest suo merito gloriari. Sed non habet unde glorietur apud Deum. Ergo non est justificatus ex operibus. Judicium sit penes doctos.