장음표시 사용
71쪽
ubi Trem. & Bod. o vocat ea qua nonsunt tanquamsie stent. id foeminino gen. dicendum fuisset. jam verte, eos qui non sunt, quas essent. descriptio est suscitationis mortuorum, da quibus, ut verbis praecedentibus, ita &hic agi existimavit Syrus. Similiter Arabs, qui habeth of vocat eos qui non inveniuntur, qu invenirentur. Sed praestat generalius accipere, ut ad ipsam creationem alludatur. V E R s. I 8. O ς - - ἐπ έλαδ δ m. Vulgatus , .Qui contra spem in spem credidit. Erasim . praeter spem
subsee. Beza, contra spem sub spe. Syrus m y, lieta se spe in spem. Sed miror Arabem , qui haec
plurali numero accipiens, ad Gentes videtur retulisse, de quibus sub finem vers 16. vertit enim, 'i
ruem Hebraismum Apostolus hic verbolenus exprest. habet autem hic sνε ex, etsi sit aoristus . futuri significationem, ut alibi saepe, praesertim in Actis Apostolo
V E R S. 2 o. Δους δορ- τω Arabs Au si οδω , ervavis salvam integramque reliquit ' gloriam Deo. ideli, hoc egit ne incredulitate quicquam detraheret gloriae divinae, sed illibatam eam & sartam tectam relinqueret. V E R S. 2I. o. παρεδο , qui traditus es. sic Hebraei di
72쪽
EPIs T. AD ROM. CAP. V. sscunt. tam O qui tradiderant siet sob sanctificationem Dei. id est , morti cradiderunt. CAP. V. VERS. 2. Δἰ i. s Q προαγωγίαν ε καμεν. Vulgatus, Per quem habemus accessum. Beza rectius, per quem etiam adducti fuimus. sic Syrus pro quo non setis bene Boder. accessῖmus. nec Trem. admi sumus. Verte, adducti sumus vel fuimus. est enim appropinquarefecit, adduxit. adductas, admotus es vel fuit. Quod sequitur, G ἡ ἐμαρον in quastamus, Arabs recte interpretatur per manentes, firmi, ac conisantes su
que id stam. Syrus & Arabs, negae sicselum. similiter infra versm. Syrus & Arabs, perseii, id est ad perfectionem promovet, magis magisque auget. Addit Scholiastes Syrus , m
i Q .m L lGA i , si licet promittit nobis fore ut
non deficiamus in tentasionibus. V E R s. q. H'o ictam μονὴ δοκιμ U. Beza, Patientia amtem experiemiam. Vulg. Erata. Syrus & Arabs probationem. quomodo & Cl. Beza vertit 2 Cor. 2. s. & 8. 2. & 9. a 3. Intelligitur autem probatio fidei, spei, humilitatis,contemptus rerum terrenarum, taeterarumque Christainarum virtutum re donorum Spiritus Sancti, quae sese probant per patientiam ac tolerantiam. ideo Scholiastes Syrus, vi IJ D. . ci omissilicet per patientia robatur homo. Neque repugnat quod Iac.I. 3-
73쪽
contrario ordine legitur, probationem fidei perficere pritientiam. Sicut enim fides gignit spem , & haec vicissimillam fulcie ac sustinet, sic probatio fidei in amictionibus efficit patientiam, & haec vicissim probatam reddit fi
non sperat. non tolerat. Ex spe oritur tolerantia, & rursus ex tolerantia robur capit spes. dum enim coustanter a Dflictiones perferentes, fidei nostrae auxiliique Spiritus Samsti experimentum capimus, probatio ea incrementum fidei dat. V E R S. s. Gτωνέρων ἀθενω, , recte Beza, quum essemus viribus destituti. ausim vertere, quum essemus mortui. passim enim apud LXX. ἀθενειν pro ' ruere, tibi usurpatur, etiam ubi gladio confossum & interemptum in terram concidere significat. ut ἀθεν mem s , λου0 - προσώπις σου. Ps9. 3. αργενη ni, πεσειτ', f 'ae'ελσε , Dan. tr. I9. θεν σου Πν ωρομψωα, ibid. 3 3. Vide etiam vers. 4 i. item Ose. I . Io. ZOph. I.3. & alibi. ubi pro prorsus concidere operire usurpatur. Κατα κω,ον πὲρ ἀστβων ἀπιμνε. Optime Cl. Beza vertit, Tempore suopro impiis mortuus est. Hebraice diceretur,
Dominusso/empore accelerabo istud, Lxx. E'γω Κυρογκαιρον σαυάξω αίτους. Sic apud eosdem Interpretes legas
ubi synonyma sunt si κωρον & καθ' ωροω, S significant ρο- portunosuo tempore. Vide & Iob. 39. 2I. & Num. 23. 23. Syrus M Arabs vertunt in hoc tempore, id est-τον κωρ
74쪽
sto quis morietur. Syrus Ilia M , t pro
improbis morietur. Iunius, lege projuctis sive legitimis . narri hoc sonat vox Ndem, qua Syrus usus est. Librarii enim procul dubio affinitate & propinquitate vocis Nam quae proxime praecessit, decepti sunt. Haec ille. quae mihi sane probabilia non videntuc nam non prarcessit raram , sed mare , quod a Ndem facile est distinguere. deinde authorem desidero, cu)us fide Noem designet justos sive legitimos. verbum i Syris est ignavit , designavit, destinavit. inde fit Nore nota, signum, signaculum. non tantum apud Syros, sed &pallim in Thargum . ubi & im signa , signacula. itaque non dubito quin retinenda sit lectio di 'inprobis. nam& Arabs habet iso loco malorum, pro malis. unde autem ea orta sit lectio, quum apud Apost. sit' περ λκήου, aliorum sit judicium. Fortastis existimavit Syrus, quod video etiam Cl. Bezae admodum probari, sic
quam optime omnia hujus argumenti, a comparatis sumpti, membra inter se congruere. quia vix even id ut ultro
quisquam pro scelerato quopiam vitam exponat.: imo etiam raro,ut probi hominis causa mortis discrimen adire quispiam velit. . At longe efficacius argumentum A postoli arguit secundum receptam lectionem. non enim vult, Vix evenire ut pro scelerato quisquam moriatur , sed id
prorsus non evenire. vix evenire ut pro justo quis moriatur. quia autem vix non universaliter negat; causam addit cur ea vocula sit usus; pro bono enim, qui virtute sua amorem meretur, eaque utilis aliis esse potest significat enim ἀγρος etiam utilis) audeat fortus aliquis mori. non plane negat, sed nec asseverat. in dubio tanquam rem difficillimam relinquit, quaeque non nisi ab audaci animo sit profectura. ideo verbo ρο ιαι utitur. estque verilsimum quod
75쪽
lJ c, di ulter contemnit quis mortem. quanti crgo amoris testimonium, quod Christus pro nobis impiis voluerit morti pro πιχα Syr.habet , quod ex Graeco ortum videtur, S a Scholiaste exponitur per ' fortasse.
Syrus, im reconciliatus es nobiscum
Deus. non enim sensit, quod hodie ha: retici, intelligi eam reconciliationem, qua nos vi regenerationis reddimur amantes Dei, sublatis inimicitiis, quibus ante, dominante peccato in Deum ferebamur: sed qua Deus, ante nobis ob peccata iratus, nobis jam placatus est. VERS. I 2. Διατλη, ωαπες δι ἐνος ἀνhωπου ἡ ἁμαρτα δετ υσμον ἀιέ '-ρ οὐκ meς ο θαναὶ D ,-λως εις πανὼς
mnes interpretes: quia particulam quae est ante λως, Volunt habere significationem copulae M. quum more Hebraeorum dici possit redundare, & esse simpliciter υν, vel docere membrum sequens respondere antecedenti, ac cum eo Connexionem habere. Quod in secundis versuum membris usitatissimum est Hebraeis. Sic itaque verto, Propterea scut per unum hominem peccatum in mundum intravit, O per peccatum mors: sic in omnes homines mors transivit, quia omnes peccarunt. video & isthoc modo vertisse Arabem. Neque hic inchoandam censeo comparationem inter primum Adamum & secundum: sed haeacum praecedentibus connecto per 2 τουων , eodem sensu, quo cap. II. 2. dicitur Deus omnes conclusisse sub peccato, ut omnium misereretur. Dixerat enim versu praecedenti,
76쪽
denti, nos gloriari in Deo per Iesum Christum, per quem
nunc reconciliationem accepimus. Et ut eam reconciliationem acciperemus, propterea, inquit, sicut per unum hominem peccatum S mors intrarunt in mundum , ita mors in omnes homines pertransiit, quia Omnes peccarunt, ut ansa daretur Deo reconciliationem per Christum
exhibendi. Et omnes quidem peccasse, probat v. sequenti, quia peccatum non coeperit a quo lex per Mosen data fuit, sed ab Adamo usque ad legem jam in mundo fuerit: atque inde sequatur, aliquam etiam tum legem fuisse, quia absque lege peccatum non imputatur, non habetur peccatum. At fuit imputatum, Regnavit enim mors ab Adamo usque ad Mosen, etiam in eos qui non peccarunt in similitudine transgressionis Adami, qui est typus futuri. Hic jam incipit comparati' inter utrumque Adamum. primus , inquit, fuit typus secundi: At non se habet χα- ωσμα, sicut το αυί βωμοι&c. Tου 8 autem superflui illustre exemplum extat Jac. q. I s. εαἰνο κυρο ν λελ σν8 6σωμεν, s
solummodo notat membrum illud esse retributivum prioris, quod apud Belgas facit particula 'o , de apud Arab. a. Quod si cui haec interpretatio non placeat, videat an ad evitandum hiatum, post-τουτι in initio versus non poLset subintelligi,εω, vel εόν ωοπερ S c. habuse vel eisAut &c. id enim saepe ante ωοπερ subaudiendum, docent multa lo-
πια τους ἰλους δουλους. Sensus est, Sic enim se habet adventus meus, sicut vir peregre proficiscens dcc. eadem locutio est Marc.i3.3q. Vide& Rom. IS. 3. Ita & hoc loco , Propterea sic se habet reconciliatio, sicut per unum hominem peccatum intravit &c. Experiamur aliter. 2 accipi potest, sicut Ioan 7. 2α. pro propterea quod. sicuti H propterea , saepe valere propterea quod, istnic probavimus. Hoc sensu
77쪽
6 ANi MADVERSIONES IN sensu cum praecedentibus optime cohaeret, Gloriamur in Iesu Christo, per quem nacti sumus reconciliationem, propterea quod, sicut per unum hominem peccatum intravit in mundum,&per peccatum mors. itain omnes homines mors. pervasit, quia omnes peccaverunt. Causa redditur, cur in reconciliatione Christi, gloriandi materiam habeamus, quia per Adamum& peccatum & mors in omnes pervaserat. Libet autem quomodo Arabs versum hunc reddiderit, proponere. Ol l
x , 2- ullo sicut per hominem unum intravit peccatum in mundum,ctintravit per peccatum mora ,se morti obnoxii sunt omnes homines, quia omnes peccarunt, inque dumsancita fuit lex. avulsit scilicet a seq. versu α, μου,abjecta Particula γαρ. contra Graecorum exemplarium, Vulgati & ri fidem. V E R s. I . Sed regnavit mors ab damo usque ada-sen, id tonsilicet morspeccati, inquit Scholiastes Syrus. Mortem spiritualem videtur intelligere. quod &sequentia ejus planum faciunt. . - l
fuit in mundopotestas Satanae. o peccatum non reputatum fuit peccatum, quia non erat lex. Os a Guose usiue ad Christum inurdum aperta, interdum occulta fuit. a Christo au/em que ad
78쪽
EPIs T. AD ROM. CAP. V. 6sa finem, in muris seducit. quae quidem attuli sie solum, refutasse est. Sequitur, Etiam super eos qui non peccarunt in
soris legis Odom ipsius. atque ita interpolatam sed male) invenies Tremellii versionem in editione N. Test. Syriaci Cothenensi. transgressor legis dicitur a vel Amtam 1 I at substantivum e transiressionem
fgnificat. l coci a transgressio legis ,
βαας. ut supra cap. q. II. Boder. &Tr m. recte verterunt.
Itaque S hic vertendum, Insimilitudine transiressionis legisi dami. quod periphrastice exposuit Tremel. insimilitudiise qua transgressus es legem Ham. recte. alii inquit Iunius) legemsuam, sibi positam. alius enim est in Adamo, &alius in posteritate ejus transgressionis modus. Haec ille. procul dubio quia Syrus dixit mmm cum aflixo. at vero assixum illud more Syrorum pleonastice refertur adsequens dio J3 , nec alium potest habere sensum, quam qui est in verbis Pauli, TU οριοιωρι- ρ asty βάπως Α δάμ. At vero, insimilitudine qua transgressus es legem suam Adam,
bo J' quae plurimum differunt ab iis quae hic occurrunt.
Arabs habet, L iii AE etiamsuper eos qui non peccam ι
sicut definitum est de transgressione Adami in lege t Vss. non fatis capio quid velit. nisi forte voluerit, in lege Mosis esse χοίωμα ψ-Α'δάμ, quia ibi tanquam in effigie depictum sit, quousque se Adami peccatum extendat, quibus finibus ac limitibus contineatur. regnasse autem mortem etiam in eos qui ignoratis istis finibus peccarunt. I Mentem
79쪽
ς6 ANIMADVERsIONES IN Mentem Apostoli videtur Cl. Beza recte expressisse. Zuies typus ἔμελλονὶ . Beza , e in qui futurus erat. eoisdem modo Syrus. Arabs. ejus qui venturus erat post ipsum. personam describi recte intellexerunt.
i, sal l . sto Scilicet, quiapeccatum i dami possris nocuit, sed gratia Christi praecedentibus se posteris profuit.
Exiguum est quod dicit. Utinam, qui Scholia in hanc Epistolam aggressurus, Sanctum Iohannem Chrysostomum dicit triginta duabus homiliis explicuisse eam dixit, Chrysostomum hic aut legisset,aut laudare voluisset.aurea nobis, non tam plumbea dedisset. Sic enim Chrysostomus,ο λέγ6
hominis gratiam Dei,cum peccato unius hominis gratiam non tantum unius hominis Christi, sed& Dei Patris: ut sciamus, quantum gratia peccato, Deus homini, Deus Pater & homo Christus simul uni soli meroque homini praeristant, tanto magis servare posse Dei per Christum gratiam, quam Adami lapsus potuerit perdere. Deinde effectus etiam peccati Adami, ac gratiae Christi confert: quod inde mors, hinc salus ad alios manaverit, quorum hoc illo est longe rationi convenientius. Alterum enim propter alterum puniri, non admodum videtur rationi conveniens. at alterum propter alterum servari, decentius est &convenientius. si igitur illud contigit, quanto magis hoc spe-
80쪽
EPIs T. AD ROM. C A P. V. 6 sperandum t Quibus addo, hactenus etianomorti ex Adamo contractae opponi τίω καλωρί- abundantiam gratiae, quod illa superari per gratiam, ac in vitam verti fidelibus potuerit, haec autem superari & in mortem rursus verti nunquam possit. V E R s. 16. Και μως δὲ ἐῶος οἰμ τ σανὶρο , το δωρημα. Syrus vertit quasi legeretur, Κώ-ως ἐνος οὐ Δτηγμα, το δω-
ρηαα. At id ipsum, etsi paulo aliis verbis, dixit Apostolus vers praecedenti. Videtur vidisse Syrus ollipsin, sed quomodo supplenda esset, non vidisse. nec juvat Arabs , qui longius etiam recedit. Vulgatus nihil supplet, itaque intelligi ejus mens nequit, nisi suppleas. Erasimus supplevit, venerat mors. BeZa, illud quod introiit. Nos simplicitet verbum subst. ἐου. Et non cut est per unum qui peccavit, δε- num est. id est, donum Christi non habet se, sicut se res h bet per unum 'ui peccavit. similiter expono infra v. I 8.
tit, ex uno delicto, Beeta, ex uno lapsu. Nos cum Syro &Arabe, ex uno nempe homine, de quo in initio versus, α δ ἐ- ἀμαρτησα l D. Quum enim instituta inter primum Adamum ac secundum comparatione, undecies Vocabulum ἐνος occurrat, ubique ad personam vel Adami vel Christi referendum arbitror. Et hoc quidem loco res ipsa id postulare videtur. quum enim propositio in initio versus sit, nonsicut est per unum qui peccavit, donum est, requirit primum membrum, ut quomodo se res per unum inum habeat ostendatur. sic habet, inquit, ut reatus ex uno sit ad condemnationem. consentaneum est, ut hic δ' isος in propositione, &-ενος in probatione, eodem sensu sumantur. At inquiunt viri docti, Ratio oppositionis, & quod subjicitur - πιλων ex multis ofensis ostendunt, saba