장음표시 사용
71쪽
aio de variis lectionibus Codicis Hebraei, quarto de Masora requinto de hac ipsa Editione & ad eam annotatis. disseritur.
SALOMONIS VAN TIL THEOL. D. ET
'of Lugdun. Opus AnahTticum, comprehendens Introductionem in S. Scripturam ad D. HENR. HEIDEGGERI Enchiridion
Trajecti ad Rhenum, apud Jacobum van Poolsum, I72O, 4. Alph. 9.DΕbet orbis eruditus prae stantissimi huius operis editionem
Viro Cl. Diani Ii Bectero . cui extremae suae voluntatis executionem commi sit celeberrimus quondam Theologus .LDumo van Til, quique illius antea diseipulus, postea vero intima familiaritatis amicus. schedarum omnium Autoris, ubi vita ille desine iis esset. habuit potestatem. Diu scilicet, di ab annis statim Aeademieis interpres ille Scripturarum quondam saga. eissimus analysi sacroruin librorum dederat operam, testibus iis, quae in scriniis destincti inventae sunt, meditationibus in violas Pauli. ante exactuin Academiae cursuin absciditis, in quibus scindamenta huius operis lieuit luculenta 3etegere. Ad Prophetieorum vero voluminum inquisitionem impulerant eisum confabulationes,cum Coccejo,de scopo illarum visionum dioecasione . qua ciun populo Israelitico communieatae suerunt. habitae. Cujus viri invitatione motus, operas subeisivas hvie labori addixit, suasque meditationes identidem refietas ct expolitas. amicis ae tironibus impertivit. eo quidem confilio, ut opus a se ipso totum aliquando ederetur. Verum,quum ipse huie operi, ac imprimis B. Pauli Epistolis, quas dc vernaeulo serino. ne constituerat edere, insudaret, morbo obrutus di quadriennio post vita privatus, ultimam ipsi manum non potuit admove re, sed schedas patre orbas,atque in unum corpus aut volumen
nondum congestas, post se reliquit. Editor ergo Cl. jussu, ut
72쪽
MENSIS FEBRUARII A. MDCCXXI. ς;
videtur. ipsius Autoris, poli ejus obitum dictata illa, quae Lugduni Batavorum ex ejus Ore exceperat, sumsit ad manus, diversa tironum exemplaria contulit, adhibitis etiam in subsidium, quae in scriniis Autoris extabant . quanquam minutis ac diverissis seliedis, atque sic ancipiti ac dissicillimo sex annorum labore opus hoc ea facie, qua nunc in publicum prodire conspicitur, parturivit. In quo negotio ea ullis est fide pariter ae dexteritate, ut sublatis codicum mendis, omnibusque, quantum per tantas dissicultates licuit. in aequalem & concinnam seriem addu-
cstis,sententiam Λutoris magna cum religione reserret.
Complectitur hoc opus universos V. & N. T. libros Canonicos , exceptis nonnullis, qui de indu'ria fuere omissi. Selli. eet non habentur heic Canticum insit, Psalmorum, libri Huba- vhi & Malachiae vaticinia: ea enim singula, commentariis illustrata. Belgico sermone Autor ediderat. Deest quoque Analysis cap. XXXI. Exod. ac frustra omnes angulos rimatus est Editor, ut illud fragmentum detegeret. Data igitur opera Autorem illud caput transiliisse existimat, ne ut ipsi placuit hujus rei rationem reddere) ipso nolente alii prelo committerent. quae ad privatos usus meditata ac tradita erant. Quamvis ali. tem & antelium Matthaei separati in ante edidisset Autor.
nihilominus tamen & illud, ct octo priora Genesios capita hute operi inserta voluit. Neque vero ad spocastasis quoque Johannii suicquain Lugduni di stitasse Λutorem monetur , unde neque hie quicquam comparet: sed provocasse eum ad ea . quae aliquando de hoe libro disseruerit. Adiecit igitur Editor Dufertationem, quam innui putavit, ejusdem de sensu ferem solarum sora plicarum mUico an liter ait: & alteram paulo breviorem de septem periodis N. T. in collatione adfiis pleni periodos V. T. Omilla vero fuerunt ea, quae ad Iesaiae Danieli,&Hoseae vaticinia quoad implementa ac usus, Dord racilitonibus dederat, tanquam a destinatione hujus operis aliena. Ad ipsum hujus operis habitum S saciem interiorem quod attinet, ad Hei deggeri Enchiridion compositum illud esse, ex
ipsa ejus in liptione edocemur; verum non in eum sensunt accipienda haec sunt, ac si hele non nisi commentarii aut ex-
73쪽
plicationes quaedam ad illum Hel deggeri libellum exhiberen.
tur. Per totum enim Tomum primum ne Verbulo quidem ejus
autoris sit mentio, qui Tom. II p. 48 ad Ecclesiasten primum
allegaturi, ueque videas ipsius labores sundamenti loco si ibstra. tos, neque ordinem articulorum & materiarum in introductionibus adornandis servatum; ut adeo quoad totum illum To. inum priorem nihil aliud Hei deggerus praestiterit Nostro,quam ut exemplum ct instar operis longe majoris S persectioris exstruendi suppeditaverit. Ceterum Autor omnia ex suo ingenio liberrime & sine ductu & auspiciis alienis expromit, in alia omnia
frequentissime in ipsa imprimis Analysi exhibenda ab Heidegis
gero discedens, quam semper sere novam prorsus&ab Autoris sui analysi divertissimam Noster exhibuit. Paulo tamen maj rem ejus Tomo posteriori habet rationem, in quo non tantum ordinem articulorum in introductionibus, quem Hei deggerus servaverat, sequitur, sed α totam ejus operam iundamenti l eo substernit, lectamque supponit, antequam ad sua quis accedat. ipse vero, quae ab illo dicta erant, aut confirmat amplius& majori luce donat, aut, quae omissa erant, supplet, quae vero perperam posita ipsisuerunt visa, corrigit ac emendat, Analy-1es tantum fere novas condens, quas tales deprehendimus. ut
parum in iis Het deggero debere Nosser voluisse videatur. Exhibet ergo Autor primum succinctam in singulos libros Bibliis eos introductionem. Nihil quidem de libris V. aut N. T. in genere agit Noster. sussicientia sorte judicans ea, quae apud Hei degeterum hae de re habentur. Generaliorem tamen introductionem libris propheticis, quos priores vocant Hebraei, id est, historicis, a Jolua ad Iesaiam usque, praeini sit. Specialissimas
autem praeterea ad singulas Prophetarum conciones aut visio.
nes suppeditat, in quibus ordinandis magnum nudium posuiLse Autor deprehenditur. Habentur vero in inis introductionibus ex methodo Heideggeriana breves aphorismi, aliquando tamen largioribus etiam observationibus, imprimis ubi Auto. rem aut supplet aut emendat, stipati. in quibus partim de iis brorum Biblicorum nominibus, ordine ac serie autoribus item, quorum haud raro prolyxior προσωπογραφία adjicitur, tem-Diuitigeo by Corale i
74쪽
MENAIS FEBRUARII A. M DCC XXI Q
poris ratione re aliis circumstantus externis, partim de inte no habitu, occatione, scopo, argumento, methodo, autoritate
divina de aliis id genus capitibus. pro exigentia cujusque scripti. visionem insuper propheticarum scena, succincte, sufficienter
tamen, excussis nonnunquam de aliis virorum doctorum semtentiis, agitur.
Sueeedit analyss. non frigida de in qualicunque partium determinatione subsistius. sed quae seopuin libri semel praefixum accurate respiciat. singularumque partium ad eum re- Iationem dc habitum luculenter Ossendat. Praemittitur ergo g neralis cujus . unque operis ac libri partitio, quam specialior partis cujuscuitque, hanc vero specialissima demum pex sngula fere commata aut versus deducta subsequitur. Neque vero haec
omnia sine artificio, aut continente perpetuo linea, sed suis quasi disposita areolis, majoribus minoribusve partibus per si-Ina literarum aut numerorum in tabula quadam sibi invicem ubordinatis, exhibentur, diversis spatiis inchoantibus distincta. ut junctim quasi omnia, distinctionibus tamen suis aspectum serientia , oculis exponantur.
. Per universum tandem Tomi prioris deeursum singulissere Analyseos particulis subjunxit Autor επMειξιν quan m. observationibus varii generis iisdemque doctistunis passim re fertam. Id vero imprimis in illa sui laboris parte egit vir
doctissinius, vi qua ratione ad scopum omnia colli ent. am plius adhue oslanderet, observationes insuper varias Theoretico-Practicas, selectas, ct ad solidiorem sacri eodiris notitiam pertinentes, perbreves quidem aliquando, sed quae ad prolixam meditationem manuducunt, aliquando tamen lati res exhiberet. In iis factorum veritas his lorica lutulenter evin. citrari miraculorum divina origo ct autoritas , praedictionum complementa re profluens ex his Prophetarum aliorumque ministromini Dei fides & dignitas demonstratiar. Nonomia DEI. quatenus tum literaliter θεοκροπίαν V. T. tum mystice regnum N. T. spectat, evolvitur, re rationes ejus fini suo convenientes sollicite indagantur. Relatio imprimis typica rerum priscarum ad N. T. operose nonnunquam investigatur, qua in re, si sorte
75쪽
omnia aeque certa non Videantur, neque enim hete singula indubiam quandam ἀπόδεεν suscipiunt, ingenium tamen aelaborem solertis uuii Nostrum non destituisse disturis iacile patebit. Neque parcius indoles verae ac falsae Ecclesiae & religionis, musaque fidei ac veritati, contra incredulitatem ac im. pietatem asserta dc vindicata divinitus, data quavis occasione. ob oculos ponitur. Praeterea non raro observationes philolo. gitas ct alia quaedam ad sensum verborum & intelligentiam retum facientia, heic ius persa deprehendes, qualis est illa ex- p. 23. plicatio verborum Gen. XI, , adscemur nobis urbem S tum rim- CN quae ita vertit Nosser: cujus extremitas sitheo caeli. seu habitaculi Dei, ut adeo heic habeatur consiliu inhumanum, secundum carnalis prudentiae dictamina deliberans de unitate concordia servanda, tum per autoritatem humanam & robur earnale, tum per alligationem Numinis certo loco. Oblemat scilicet Autor, particulam a aliquando induere signifieationem substitutionis, quam in rem allegat Dent. XIX, 2I,Cant. VII l. 7. Notatque praeterea, rem hanc optime consentire cum Herodoto, qui supremam turris partem in tem-llum destinatum fuisse Autor est, ut ita praesentia Numinis al. igaretur certo loco. Existimat ergo Autor, Babylonem hae in parte typum fuisse Babylonis spiritualis, q iae Iin principium religionis mutaverit in nomen humanum ab alligaverit Spiritum palatio Vaticano. 3 bracchiuin carnale & potentiam coercendi assumserit, ut ita autoritatem gladio ct igne facilius is 3. defenderet. Ita pariter haud inelegantem de peccati μοχο-ποi ἰοις indole disquisitionem invenies. Jam vero & ex aliis capitibus hujus operis aeque luculenta & eruditionis & industriae specimina possemus afferre . nisi de doctrina Autoris nostri jam diu constaret inter eruditos, ct
Tom. I. nos prolixitalem Vereremur. In his attentionem nobis mereri visa sunt piae de indole librorum Historicorum V. T. quos 4o 3 seqq, Prophetas anteriores vocant Hebraei, docentur. Ostendit selliiseet Autor. contineri in istis libris selecta quaedam eapita hist tiae Meles asti eae V. T. potissimos ct extraordinarios imprimis . eventus & iacta providentiae complexa, quibus regimen suum
76쪽
eausamque Ecelesiae suae Deus asseruit, divinitatemque religionis Molaicae, per miracula, eventus & complementa praedictionum, aliaque divinitatis velligia luculenta demonstravit, ad omnimodam Ecclesiae ac fidelium excolendam, ut in viis Dei magno animo pergerent, pri que illos typos reales. tanquam maiorum operum divinorum lub N. T. expe=ndorum spectinina. ad Regnum Christi praepararentur. Inde jam facile redditur ratio, cur inter Prophetas sint habiti. Animadvertere enim fines lingularium Des saetormit, exponere vias Dei secundum eonsiliu in ejus ex mente divina, documenta providentiae extraordinariae ct foederatis ab iiς, quae sunt ordinariae, secernere, typos tandem rerum suturarum describere, eorundemque characteres exhibere, non fuit nisi eorum , qui viarum Dei gnari S praeter θροπιευςuo cum aliis scriptoribus communem, in munere quoque Prophetico per totam vitam oecupati essent. Unde S illor in librorum integritas evincitur. Excerpenda enim ex amplissimi; annalium commentariis ea tantum suerunt, quae huic icopo inservirent, unde reliqua ad integritatem historiae tantum iacientia conlulto omissa existimanda sunt, quae adeo nullum integritati eorum, ex solo scopo dimetiendae asserunt praejudicium. Ceterum quemadmodum jamdiu constat, Autorem Coe-ceianas hypotheses de VII periodis N. T. suas secisse ; ita Hi in hoe opere pastina eius rei vestigia licuit deprehendere. Et mirari sorte quis possit, ubi proverbioraim librum ex hoc sundamento viderit explicatum. Illum vero proxime quidem instituendo filio suo Roboamo , cui dedieatus S commendatus
prioribus lX Capitibus concipitur, scriptum esse a Salomone existi inat; at vero & longius in eo prospici, regulasque exhibe- p. IF T. II.ri ad eludendas ct effugiendas, quae oeconomiae sapientiae imminebant, tertationes. Cumque varia forent tentationi ina inllmmenta, quibus abuteretur tentator ad Regni Chi isti subve sonem, revocandas esse eas tentationes cuin suis instrumetitis ad certa capita, casusque exponendos, ex quibus ut et tristentur vocati, regulis hisce dc axiomatibus instituantur lx excitentur.
Atque juxta hanc legem eouatur Autor , quae a cap. X usque Disiti co by Gooste
77쪽
ad XXIV occurrunt, adagia digerere; illud assumens pro hopothesi, ut concipiantur septem columnis domus sapientiae iu-leripta suisse illa adagia, atque ita exhiberi monita prudentiae septem distinctis temporibus Ecclesiae M. T. observanda.
Lines, α sur ira Chapitres de Ia salute Bible.
es capitum Bibliorum Sacrorum, es in eadem Medit menta, una cum Dissertationepraevia de Lectione Scripturae Sa C. Tomi II.
Neocomi, apud Isi. Dav. Griesser. Typographum, I 2o, . Alph. s pl. 6. amvis eximium hoc opus recentissime in lueem editum sui Autoris nomen non praeserat . constat tamen deberi diligentiae Viri plurimum Reverendi Iohannii Frideriti Oser. Uald, Eeelesiae Neocomensis vigilantiuimi Palloris, Originibar
eorruptionis, Institutionibus Catecheticit, s Commentatione adversus Impuritatem , laindudum in orbe Christiano notissiunt. Quam publici saporis haec scripta fuerint, intelligi potest ex eorum tum iteratis toties editionibus. tuiri in tot linguas editis translationibus. Origo corruptionis edita Gallico ter Amisnelodami apud Henr. des Bordes annis I 698 α I oo ct e dem anno Neocomi apud Joh. Pistorium. Anglice ter ei. iam, bis apud Chisvel a I - α IIo 2, tertiae annum igno. ramus. Germamica Interpretatio bina. altera a Viro plurimum verendo Adamo Bernae, Ecclesiaste nostro , consecta, dc
Budissae typis exscripta Λ. ITI 3, altera sub ficto n ine &limes cum praefatione Iob. Dic ii, S. Theologiae P. P. Ordin. α verbi divini Ministri Utinensis. Franeosurii ct Lipsiae A. I i5, apud Joh. Reinhold. Dulspeeter; Belgica Lugduni Batavor. apud Boia λ jam anno I7O3 lucem ad*exerat. Insti- .
78쪽
ωiones eateiaeticae Gallico idiomate octies editae, Oenevae a.
I II; tertiae annus nobis itidem non confla t : Germanico
Franeolarii apud Thomam Fritsch I os, ut & Belgico Dor. drechti apud Hamelenberg III 6. Commentatio adversus impuritatem his Gadice, Amsielodami apud Lombrail i o ct Neocomi apud J. Pistorium anno sequenti, Anglice apud Chr. Rou-
vitre IIo S, Germanice Hamburgi ap. Schillerum III . Pr cul dubio Summaria I Meditamenta, de quibus agimus, eandem, imo meliorem adhuc obtinebunt sortem, si rem pensitare velimus cum bonitate & ulu operis, tum iis quae jam no- - bis innotuere. Quum enim fieret ut illius manuscriptutu exemplum in Angliam deserretur, mox in linguam Anglicam translatum Londini a. ITi6 typis expressum fuit. Verum liate editio, inscio Autore emissa, parum aestimanda. Brevi tempore, si nondum prod it. Germanico sermone vestitum opus Basileae apud Ioh. Branis mulierum, Typographum, prostabit, quippe quae interpres vertit, absque mora praelo subjiciuntur. Audimus etiam Bibliopolam nostrum, Theophilum Georgi ejusdem editionem elegantiori stylo Germanico insignitam meditari. Nos interitia hic operis faciem primum repraesentablinus: scopum deinde S usum indicabimus,non nullas tandem ejus particulas speciminis loco exhibebimus. Proxime titulum sequitur sermo praevius, in quo, post nonnulla de opere ipso monita inserius adducenda, plurimuin Rever. Autor duo sibi peragenda ratus csi. Primum Chrisianos ad Bibliorum privatam lectionem adhortari, qua negleeta. ut hodie fieri vir maxime pius conqueritur, innumera in orbe Christiano mala necessatio oriuntur; exilis admodum. aut sal la Religionis notitia habetur; Atticismus, Fanatici sinus, dissolutique inores ubique grassantur. Privatae ieetioni varia firmi tribuuntur commoda, quibus quae sit in coetu sacro. destitui. tur. Secundo exhibere methodum, cujus Ope Scriptura Saera
79쪽
utiliter legi possit. Hic iterum viri celeberrimi duae sunt inimn tiones. Altera versatur circa Librorum Sacrorum utilitatem;
altera circa modum quo legendi sunt. Librorum V. Testa inenti, quos in Hissoricos Dogmaticus.& Eihi eos. atque Propheticos distinguit, lectionis utilitatem pluribus firmat argumentis, quo stadio emento Librorum N.
T. qui in Evangelia cum Aistis Apostolicis, dc Epistolas dispe- selintur, non ipli dissicile est usum stabilire. Modus quo sacer
codex legendus, quinque regulis definitur. Fiat I artente . di cum animo curis o aflectibus vacuo. 2 assidue, Scripturae enim sacrae notitia dc amor nonni si eiusdem frequenti testione ac-ὶ uiruntur, 3 prudenter dc cum judicio, tum ad ejus genuinumens uiri ope scopi a scriptore sacro intenti, totiuSque Orationis contextus. ae collationis cum locis parallelis eruendum . tum ad eius doctrinas, praecepta, proinissiones, minas propriis nostris usibus dextre accommodanda , si obediemer, ec cum.
firinae fidei obsequio , absque quo frustra vel legitur vel auditur verbum divinum. Tandem pie ac religiose , ita ut i cpropositam nobis sit, voluntati divinae in omittas in rem gerere, dc animus sit Deo devotus , utque enixis ac humillim s pre cibus Spiritus Salusii auxiliunia Patre luminum impetremus. Ipsus operis secies ista est. unaquaeque pagina duabus di-
ninguitur columnis ; characteres sunt ciceroniano paulo maiores ἔ numerus capitis juxta seriein librorum Biblicorum grandiori chara flere indicatur , simulque apponuntur versiculorum exponendorum numel i. Deinde summariti iri sue totius capitis, sive diui: axat illius partis charactere Italico adsertiar. Ut plurimum e regione luininarii in margine exprimuntur numeri versiculorum . ad quos unaquaque pars ejusdem sui rimarii refertur. Denique. om i isti textu sacro e Bibliis . ne
opus in nimiam molam exciesceret, repetendo, se in marii in
breve sequuntur meditamenta longinicula. Excipiendae lamen Apostoloruin Epistolae, quarum scopus atque contextus ut melius caperentur, summaria prolixiora es L . dc longitudine meditamenta saepe aequare, quandoque etiam superare Opo
80쪽
Horum scopum & usu in docent Dissertatio praevia. R Li. turgia Ecclesiarum agri Neocoinensis Basileae A. 17i3 edita. In Praefatione illitis Liturgiae jam monuerat Cl. Autor. quum lectio publica Scriptura: Sacrae in cultum divinum praedictarum Ecclesiarum introduceretur, utile, quin etiam necessarium judieatum fuisse, ut singulis Veteris ct Novi Testamenti capitibus
praelegerentur eorundem sumnaria, dc subiungerentur pia cogitata, quibus eorum ulus. in plebis Christianae ad auditionem Biblioruin accurrentis gratiam, indicaretur. Horum sentina .riorurn, & meditamentorum conficiendorum provincia plurimum Rever. Autori fuit demandata ; quam quum ad umbilicum produxisset, totiusque Presbyterii sui expectationi plenis. sine respondisset. iulsi sunt snguli Pastores utilissimi illius o. peris exemplar sibi exscribendum curare, ct in coetu sacro particulam illius ordine praelegere quotiescunque ad populum sacra concio non haberetur. Haec lectio maximo eum applausu cepta, non poenitendos, Deo adjuvante, fructus jam protulit; uberiores vero ut aiserat. Opus situm toties manu exscriptum. variisque hine inde vitiis maculatum, sub incudem revocavit
Celeb. Autor, & persectum ae perpolitum praelo submitti per. misit. Praecipuus itaque scopus, ad quem collimavit, fuit, ut oboeulos Chrii Milorum distincte simplieissimeque poneretur. quid observa tu maxime sit necessaritim in singulis Seripturae S. capitibus. ad eorum intelligentiani sibi comparandam, fructusque ex iis salutares percipiendos. Hujuseemodi propositum ut assequeretur, tria sibimet in opere condendo praescripsit. Pr mum .ut quantum fieri potIet meditamenta sua in compendium contraheret, ita ut nihil quidein momentosi omitteretur, obscuritas tamen Prorsus exularet. Dunbus de causa brevitatem hane sectatus est, partim ne cultus divinus in nimiam protra. heretur longitudinem; partim ut populus Christianus praedicta apias cogitationes iacilius memoria excipere posset. ob easdem . rationes, quum capita fuere longiora, aut nimia subjectorum multitudine praegnantia, in duas pluresve pacies ea divisit Re. Ver . Autor. Secundum , ut, quandoquidem Hi storia Regum. I a Judae