장음표시 사용
151쪽
Misitaris, prima philosophia, quae bis istos quide
ent a m . Verum nuncrecensebimus eapolijsimi , quae ad isnstitutum hoc pertinent ut tin dicente confisentur,eta profi lio, uuit egenus,dignitis. In aetatis considerationem ueniunt,adolescens Mucias, ut fenex Ni pueri non putantur dicere,eis c. Om-MM,qui post fidi Augustus Caesar, Graiij quidam, is guntur laudasses spro rosti A. sed eas orationes credibile est ab alijs fuisse copo sitas ad captum ill , ersmplicitarem puerilem congruenter. Adolescenteas etiam iuuenem non decet grauitas orationis,nec mali ritu una catonis oracula: Odi erua praecocisi pientia. Itaque nec coueniet eustrarentin ponere myrmprudentiae, aut ex philosophiae penetralibis, uel longo rerum usu exculptu, nec uniuersales, nisi aliqius forte de aliorum autoritatesumptasscuti accepi, rauauiiuid patre,quemadmotim de praeceptore, de ma toribus nutu audiebam, ita estapud Senecam obfirima tum,ab Aristotelescriptum,i Paula, Cr eius'odi. cse πcero: Extat L.Crufi in eam log senserint ita dicam, quum aetas silustrent, oratio. Non dedecebunt iuuene uerba antiquaria, quae amtunt in eo lectioncm ueteruauioram,translationes duriusculu,Cr petitae longissidis etiam ex periculo, ers hoc exsintenti' uitabsetur. conueniunt uerba prandia,eν sonora, ornant eum omne; orationis confirmationes erui uti composi I
152쪽
tio molliorie fumor. Subobscura autem Cr acuta ersubtilis oratio, ingenium patefacit, doctu Cr nnstructa militudinibus,atq; exemplis, Cr memoriaantiquita tis,eruditionis est,quam subcscntare iuuenem,non est
omnino improbandum. Uebcmcntia G ubertus orationis,tim copiaris etiam redundantia illius diaeta tis,ut superfit unde postea i pus rescindat. acilius enim erit detrahere de pleno Cr*cculento corpore, quam maciei,ac ieiunitati addere.Ideos unus itid dicendi Asiaticis adolescentiae magis e se quam senectuti concessum,M.Tullius est autor. Plena dictio, er erect CT audax, praeculta iuuenibus est concessarcontra fientibus,ut ait agintilianus,pressu ,π mite, quale intelligi uult Cicero, qua dicit: orationem suamcunstare,sicut ucstibus quos non purpurae croco fulgentibu3, illi aetas satis apta est. In iuuenibus etiam uberiora paulo, Cr pene periclitantia feruntur: at in
eisdem siccum, ex follicitis, Cr contractum dicendi Hopo itis plerures allectione ipsa seueritatis inui
sum est,quando etiam morti fenilis autoritas immotura in adolescentibim creditur. haec M. Fabius. pronunciare de rebus fenilis est experientiae in sobri tus,Gr sanctitas orationis,m sententiam ponsis exepla,qui superioris memoria,tum potis. u. . cursus orationis fine sententib inquit cicero) vagitareminio bus non habet,quid autoritatis halet parum Po
153쪽
test cum me coniungi usetudo, quod ad dicendu magis pertinet,qsum ad cribendum. Cicero in Bruto dicebat cotta pure assolute, σα adinfirmitatem tit rum,perficienter contentionem omnem remiserat, caduira imbecillitatem dicendi accomo bavi κistitas maxirit , quod quum contentione orationis flectere animos iudicum uix posset, tractando tamen impcllebat, ut id Acerentabe commoti,quod a Susepitio concitati.In pronione ex instituto uitae alij cvrant ficiend ut opifices: alij contemplationem solam remm,ut phi ophi: alij actionem uitae ciuilis,ut magistratu3.O cibus conuenit oratio uulgaris,minime accurat inculta n lannaturalis omnino,as'; ar tificio, de rebus tamen fuis docta in illogenere. Conte' platio ucrba desederat recondit σ mater uae propria,compositionem planam, usum,dilucidam, ueritate magis follicitam quam de uerbis,orationem sensiis fibulamquietem, racm,uirginem,castam, verecun dam,ut dicit si ius,eπ quem potiussermonem, qAdmorationem nuncupes. Cuintiliani de philosophori
dictione haec estsentcntia: Philosophiam ex professo, ut quidum ficiunt, ostentantibus, pura sim decori sunt platis orationis ornatus , maximes ex af πε, quos illi uitia ducunt,ucria quos exquisitiora,ct co- positio numerosa, tali proposito diuersa. Senecae te hae uni uerba: Oratiostilicitaphilosophum non δε- 1 s cet.
154쪽
cet, ubi tandem erit constanserfortis subi periculam sui acis qui timet uerbas Fusianus non erat negligens in orationesed securus. Electa uerba eius sunt, non capta nec huiuwseculi more contra naturam suam poesta, et innuersa, si landida tamm, quamuis fumantur demedio. tantum Seneca. Idem alibi: Magnim ille remisius loquitur, c ecurius quaecunq; dici plu3ha bentMecquam curae.Rectores ciuitatis Cruiri polytici accuratiores crestautiores erunt in omnibus,quae aduersa, er figuras, Cr compositionem attinent, parestenm eos mollim ac dexterius proprio suo instrumento uti,quam reliquos.Namsermonem hominu μ'
cietati ac coetibus natura est largita. Sententiae magna moratione bulentitum ob autoritatem,quum di centiconciliantiqui uniuersale pronunciatu velex magnou urerum,uelex acuta contemplatione,σ aeri iudicio uidetur exculpsisse. Di quod gaudet spissqui in uniuersum uidet pronunciari eum opinione,
qua is de rebim aliquot peculiariter halebat, P ianua acute est ab Aristotele animaduersum, ut qui molestum habet uicinum i is audiat nihil esse odi in
molesto uicino. Quocirca in primis erit conducibile dicentibus diligenter in bicere, qui bim de rebus audito res babent peculiares persuasiones.Sunt justa ciuisigradus dignitatis, qui uel simpliciter conssiderantur,mlax relatione. -lis est uestitus in ciuitate distin
155쪽
ctio,iaeis stre orationu, magistratuit uestes populari sunt forma, sed ampliores, Cr maioris precis, ita ora'
uouerbis quidem eritpopulares, compositione tamen acuratior,grauis,prudens, plana exemplis Cr suae cievitatis,m aliari . Principem,CTer qui supremam habet potestatem,utari us ille cultus, ac uelatsacrosancturista oratio decet magnifica, puris Cr electis uerbis,paucis translationibus eduptis, Cr petitis e proeximo,compintionesublimi olid sensu simplici, prudentisi Iaui,sedato, non copiosas astricta, Cr pauci'
loqκ quales sunt orationes omnes Iouis apud Homerum,ac Vergilit . In relationes comparatio perfo- nuri .maior, ninor, par in re omni, sanguine, erudietione inirtute,aetate,robore,dianitate,rebimaestis, opibus. Et in his est coparatio, quaeres,quibuε praestent, vel pares se gentis,opibus,m contra. Scientia dignitati,an haec illi.T- in reliquis ad eundem modum. in quo uidendum quod fit eorum iudicium ad quos dicismus. haec enim rei a funi, qualia sunt ab tys rece pia,quiaudiunt,nisi quum ortes depraua eorum Use. matione d putatur, qui rebus aliena apponunt precia, ut decus virtuti, tum ad pecuniam transfransieris multis adeundem modum. Maior ad minorem p tifimum res iciet is res,negis 3 caeter ut quum puter dicit ad filium, masser ad discipulum herus ad mum partaparem accuratius. VIABAM era
156쪽
vastiu3 π rificiosius minor ad maiorem Muci ipsa ora
tione emineat follicitudo reuerentia maiestatis. Oratio modμtitu Cr canora, subtilitates, argutis Cr .h us,odiosa uut haec omnia uirisgrauioribws.Denis omnia, quibmuel docere illos uideare, uel procaciter apud eos, aut impudenter ludere,nullo respectu autoritatis:tametsi fuit ius condonabunt iustrioribus, ut oratione lasciuiunt,quam ut uelut munus fbi ipsi arrogredocendi inora m Deo summo ac praepotenti quid ut quemadmodum loquetur homos opus autori mutum ac brutum loquenti,saxum ipsi sapientiss quid aliud cogitabimusquam illud e Gulmo:Vt iumentumssus sum apud te. Aid dicenim aliud, quam quod Esaias, A, mi domine nescio loqui. Sed de nostra in liu habemus admonitionem diui Pauli rhetoris diuini os inquit ille, quemadmodum orandum sitnescimus sed spiritus adiuuat infirmitatem no b am.Moesct oret bρnus ,quibuscunq; uerbis,sgrata. In audiente missiderandasiunt plura, quoniam ad eum p sum perti
net oratis,quae non stricenti paratuita audienti. Primum omnium expendetur ingenium. Acuto ingenio allubescit oratio, quae multum audientis intelligentia confida duris transtitionibus,longinquis, o cu'a' te dictionis, acumine,subtilitate, excitans intentione, Cr exercens mentem . sunt apud quos astrictum er collam dicendigammsingulastes argumenta concludinis
157쪽
concludens,pta idei meretur udbos Stoico et dialassico d putandi more siccbit uti. Alij breuissim quidedictis mirifice capiuntur,sed acutis, er uenustate quapiam con*rmatis. eius generis sunt multa in Seneca, cum .Fabio,Plinio, cilio, cito.&joratione requirunt diffusam Cr ornatum,homines in comunione ciuitatis nati, atq; educaei. Hebeti apertiora omnia
CT magis exposita,ut emineat in summa Arieu te quid sit penetrandum ingenio retuso, alioqui operam Crimpensam perdideris, ut qui astuo fit brum. Ita celeritati ingenij accommodabimus translationes Crsententiis e mente, aut menti proximis rebuου ductus: tardo autem e sensu ut ijs quae sunt sensui uicina. Misecoram,Rhodiorum, Cr Uanorum oratio similis fiat ingenijssiua gentia, de quibus iam uerba mimus. Eruditio post ingcnium sequitur. In schola acutiora permittuntur,CT argutiora omni oe mugis subtilia Tum color dictionis striuraridus,inus oratio strigosa Calui oratio, inquit Cicero, exquisitam attenuata, doctis Cr attente audientibus erat illustris:d multitudine autem Cryro,cui nuta eloquentia est, uoralatur. congruunt ad doctos Crsiunt eis vata translationes, ac similitudines longinquae, σreconditae. allusiones brines, quasis pacto signatae adsitatis,ad historis, addictu autorum, ad carmina, ad sententias celebres prouerbia,adupopththemata. Ad callegoriae, iamita
158쪽
innata σnonnunquum etiam uerta uel antiqua vi, uel dextere excogitata er copacta. Idossis autem obscura illa Cp recondita magis fiunt putida et inepta, quam iucunda auditu. Ostentatio est illis potius quam locutio,nec quisquam delectari aut rutpotest, eo quod non int iligit,scut is musicu. Itas uerba erunt sinepta de medio,dis etiam destre, et ambagibus utemur, ubi non inti Elcntursimplicia, uel metu oris indicabitur res,quas meta, oras sumemu3a rebus notis.Ablusio erie adsententias, aut prouerbis peruulgato fratio copiosa Cr redundans,dilucid plura,recta. confissiturq dis audientis memoriae. Sunt invitia quaedam adeo angvista ut longus orationes nec contineant, nec capiant, breuit imis delectuntur colis, er absolutioni
opns,Cr ijs collectis in perladusigurarum ac numeris concinnam, ut xcluti acutum iaculum adherescat uocabulis non modo in uulgus,sed ipsit quoq π notis er vitae intulis,diltpositis rebus omnibus naturali ord m,quem retinere perparui negotij fuerit. concentusi uel carminis, uelothmi multum medetur huic uiso Non onerabimus orationem copia, er uarietate exemplariumsed paucis er longis uarie repetitis,ut iumquid satrem affigatur. Q nod uolemus memoriae infi- ere, idnota aliqua insigniemus ad recordationem ar
159쪽
pinta, eis tauriet ueladmirabili Iuta admodum, uestri naut inuisu. Sicuti contigisse ciceroni Alio narra Seneca in suasorijs, quiιὴubinde de Sestio Pio siccuaccumbenti quaerere quis nam esset. Aegris aut Mistudinari adhibenda oratio, desine ulla molestiade lectet translationes leuescistis fotius dulcis. oratio breuis er iucunda, nonsubtilis nes acuta, nempe de rebus non perinde inuolutis, atq; expositis er planis, ut comoueat magis CT pertracte quam lacitet et comis Cr bene educatu,nam irritabiles fiunt omnes, quos aueversa ualetudo vexas.cernemrm quos in aetatem auditorum.Feres ut qualem qi': oration gradad, cerritalem etiam a dire.Cicero de Quinto Horte forErium eo sista magis venustae dulces sententiae, quam ut necessariae, aut interdum utiles. Non pro-bduntur haec senibus, sepe uidebam quam irridentem,tum etiam irascentem σstomachantem Philippum, scd mirabantur adolescentes,multitudo moueb tur. Mores in infinitum Geunt, ut est eorum indicibilis inuestu, nec persequi oratione possimuου. suersalis una est 'ranula, uera qui mavisi obstina admodum atque impedita . capi quenque oratione 2is moribuου conformi, superciliosi, morosi, stic res, irritabiles blande tractandi, Cr tanquam moDIi articulo. Dicendum est ad eos circum*ecte, nec
usurpandum Duras ambigras, quas isti m nistra,
160쪽
partem po int rapere,apud amiculicent omnia pud . inimicum pauci linia. Inimicum uoco,non quem ipse
ψ oderis,sed qui te num si diligi etiam δε tu odi1ti quod
cn est serrarurn si amico bubcbitur, nec ister apud eu dices,quamst , illud operetiis optime etsi noomnino confundend si tu voluntatu in uita, nec est, idem adulari π bene scree, etoricum malicia.Oras tio ad inimicueritcaut moderat absq; significatioe instin animi si forte inuebaris in eius scelera. Habebit Ab ata,quae ille uel non posit torquere in peiore intellectu m,ues torqueat niplisiter dicem M.Ad inuidum detracito omni ornatu Cr opibus orationis, quoniam inuidia ex inuidiose crescit opulanti unde est orta. In oratione ad meticulosos, Cr quos nolis terrere,
exordiendum unde minima At metus si bicio, ut si discas: Nurrunt contigisse in Germotu Irandes er gracues distulases, magno metu tractis si pensios prius: quam ad ultimum ueneris.sic dices potius: Dilutationes Irandes Crorauci narrant contigisse in Germat mores ex educasione, assuesectiosim persuasio . . 'nibus nascuntur. Itaq; boc Joco funigenus,ut nobilitas, inlobilitas,patria,coditio uitae,promissiue ianstitum. Haec omnia magis fumat is rebuου orationis discrimen,qis uobis. Post haec sequiturnegocioru confiiderario.
Ociosi alendisiunt oratione laui,plan ita 'cerudita, camplis,prouerbi A sita, lata. M occupatos,bre'