장음표시 사용
141쪽
nobiscam non eommunicaturos. Hos omnes apud Athanasium non tempus sed caussa una conjunxit. Viden , casum Fortunatiani ab Athanasio excusari, tantum abest, ut fidem Nicaenam deseruisse creditus fuerit Huc facit testimonium Rufini, rerum orientalis aeque ac occidentalis Ecclesiae periti, itemquc auctoris aequalis, qui lib. I. cap. XI x. ct xx. Historiae Ecclesiasticae , quam Chromatio, Fortunatiani post Valeria. num successori, nuncupavit, ait, Constantium in Concilio Arelatensi per deceptionem episcopos traxisse in consensum Arianae perfidiae , Otia. nasii prius condemnatione praemissa , velut obicis validissimi objectiοα esublata . Hoc etiam in Concilio Mediolanensi accidisse testatur , in quo plures deeepti , dolum in negotio esse proclamantibus , in exsilium minsis , eeteris veI ignorantibus , vel non credentibus fraudem . At neque Hieronymus, qui in Catalogo cap. xcνI I. Fortunatianum primus omnium detestabilem haberi dixit, ideo illi hanc labem inurit, quod ροι Helius fuerit, se cum Athanasio non communicaturum ; sed quod Liberium ad subscriptionem haereseos compulerit: quod crimen si vere constat , quin Fortunatianus cnm Arianis sit numerandus negari non potest . Hoc debet a nobis paullo accuratius expendi.
I. Liberius exsilia pertaesus, prisae formulae Fidei Sirmie subseribit
II. In Arianas partes non transiit. IlI. Fortunatianar eum ad hare-
sim subscribendam minime eompulit. IV. Nee labe inriana Dam Eo
Gesam infecit. U. Res seripsit, quando obiit.
I Iberius A. D. 3 ss. crudelis exsilii poena a Constantio damnatus, La Beroeae in Thracia misere elanguit usque ad mensem Maii A. D. Is . quo tempore matronis Romanis eum deprecantibus , teste Sozomeno lib. I v. cap x. ct Theodorito lib. II. cap.x i ν. annuit Augustus, quamquam potestas Romam redeundi ei minime lacta est, priusquam Athanasii communionem execratus, sormulae Fidei Sirmiensi ab Arianarum partium , Demophilo Beroeae, ubi exsiliabat, episcopo, sibi oblatae, subscripsisset. Hinc Liberius , qui terrori S minis Constantii sorti invictoque animo pridem restiterat, quum taedium exsilii diutius serre non posset, moerore consectus , & desiderio visendae Urbis graviter tactus , hostium strophis vinci se passus est , teste eius epistola ad orientales apud Hilarium pag. i 335 . quam tunc a Liberio conscriptam ostendit Petrus de Narca in opusculis a Balvetio vulgatis pag. i 64. De hoc fiise agit Baronius A. D. 3s . I. XLI. R Hermannus in Vita Athanasii lib. VIII. cap. V. Tres formulae Fidei diversis temporibus Sirmii prodierunt. de Quibus post Baronium anno eodem I. xxv. consulantur Dionysius Petavius in Dissertatione de Photino cap. i I. ct Natalis Alexander Saeculo iv. Histo riae Ecclesiasticae cap. a II. Artie. IV. q.XUI M. Prinis Diqiligod by Cooste
142쪽
prIma sermula A. D. 3s I. contra Photinum vulgata , damnat eos qui dicunt, Filium de non exstantisur , aut ex altera Θρον iasi esse : Cel γλεηυ fuisse tempus, aut saeculum quando non erat. Nulla in hac mentio C I Dbstantia. Seeunda, Osii nomine A. D. 3s . expressa , Patrem Filio majorem Dciens , vetabat fieri mentionem, similis , eo absiantia- sis, proptereaquod nusquam in scripturis legerentur . Tertia demum A. D.as 9. dictata , vocabulo substantiae interdicit, sed filium Patri similem profitetur. Hinc nostro aevo inter eruditos magna quaestio excitata est, cuinam ex bis tribus formulis Sirmiensibus Liberius subscripserit. Blondellus de Prima tu pag. 8o. 484. secundam larmulam Liberium acceptasse contendit . Petavius ad Epiphanium Haeresi xxxiii. in seeandam S ipse
propendet, ita tamen, ut eam dumtaxat Partem , qua homousion , Schomoeoon reticendum esse decernitur, pacis & quietis studio Liberius suscepisse dicatur: cui postea formulae reliqua Ariani intexuerint, ut Romani Pontificis nomine & auctoritate suam perfidiam venditarent. Tertiam a Liberio acceptatam opinatur Henricus Ualesius in notis ad Sozomenum lib. iv. cap.x Iv. Sed viri sacrarum antiquitatum periti, gravioribus momentis innixi, velut agmine facto, in unum coeuntes primam tuentur, Baronius A. D. 3s7. XIvI. Arnaldus Pontacus ad Chronicon Eusebii pag. 26. Hermannus in notis ad Vitam Athanasii lib.vi i i. & Natalis Alexander seculo I v. Dissertat. xxxi. Artic. I. Ad stipulantur Christianus Lupus in scholiis ad Concilia to. V. pag. a 28. Josephus Cardinalis Aguirrius in Defensione Cathedrae Santa Petri tract.1I. Disput. xxxvIIr. pag.394. Monachi Sancti Mauri in notis ad S. Hilarium pag. I 336. & Τillemontius tomo vi. nota LV. ad Historiam Ariano rum . Hi omnes uno ore Liberium primae sormulae Sirmiensi subscripsisse arbitrantur, qua eo abstantialis Fides tantum supprimebatur , non damnabatur. Hanc sormulam ambiguam , Sc a dolo minime vacuam , in sensum orthodoxum trahi potuisse non unus in sui lapsus purgationem apud Theodoritum lib. II. cap.xxi I. dixit Liberius, sed etiam Hilarius in libro de Synodis pag. ii 7. licet postea in stagmentis pag. i 3 3 7- eam non Fidem , sed perfidiam appellavit . Ouare Liberius dolosam Sambidextram Sirmiensem formulam amplexatus, fide interiori Catholicus mansit, communione vel potius rumore publico haereticus , nempe subscripsit haeresi interpretative, non expresse , ut phrasi utar Scholasticorum . Hoc utique erat, haereticum quodammodo videri: haereticis enim communicans, ct ab eis Catholico etiam intellectu credendi Iegem accipiens, quam tamen ipsi suo, idest malo sensu , tuebantur , Coru*dem partes communire videbatur . it. Confessio ergo a Liberio edita Sirmii, quo ex Beroeensi urbe Constantius eum advocaverat, Filium per omnia Patri homousion , ct
'emοωμα, idest eo ubstantialem, semetiumque, nequaquam negabat, P a sed Dissiligod by Corale
143쪽
FORTUNA- sed reticefat. Hinc fraus Arianorum in ori te vulgavit, a Liberio TIANUS . consubstantialis similisque vocabula, quae tantum reticuerat, fuisse dam-Lλη ιιΙ. 11. nata, Filiumque Patri dissimilem pronunciatum . Hoc scribit Sozomenus lib. IV. cap. xv. Rumorem eius nodi suspectum habuit Rufinus , qui duos libros Ecclesiasticae Historiae testatur se conscripsisse, partim ex majoram traditionibus, partim ex his , quae nostra jum memoria comprehenderat; nam lib. I. cap.xxvi i. ait, sibi non constare, an Li heri uis Imperatori adquiescens haeresi subscripserit t. Liberti,s, inquit, Urbis Romae episcopus, Costantio vivente regressus es. Sed hoc utrum adquis verit voluntati sua ad subscribendam , an ad populi 'mani gratiam , a quo proficiscens , fuerat exoratus , iudulserit, pro certo compertum non babeo . At si Liberius Arianoruin fidem acceptasset, utique id Rufino patuisset, qui in Italia enutritus , inter orientales diutissime vixit, S demum in occidente diem extremum obiit. Ouapropter Liberius non sponte sua , sed invitus subscribens primae formulae Sirmiensi, retinuit semper in animo Catholicam Fidem , ncque illi quicquam contrarium adprobavit. Crimen vero ejusdem fuit, partim adsensus praestiti injustae sententiae contra Athanasium , partim offendiculi dati Christiano orbi, extrinsecus recipiendo formulam , ab Arianis vulgatam . Hinc ex Commentariis Aquileie iasibus Iohannis Candidi expungenda sunt , quae de Liberio per Fortunatianum , ut ipse cum vulgo putat, in partes Arianas tracto, his verbis memoriae prodidit: ab exsilio in Ponti atum revocatus , Catholicos adeo persequutus est, ut vix superesset Deus ad la tendum. Nihil veritati minus coninum a nostro Candido dici poterat. Anne Catholicos persequutus , qui ab Ambrosio lib. I il. de Uirginibu gcap. l. I.l. beati memo) Iae, ct vir fans77or vanen atur Z Similes hon ris Sc venerationis titulos meruit a Basilio Magno Epist. Lxxiv. ab Epiphanio Haeresi Lxxv. cap. vi i. S a Siricio Pontifice in epistola ad Himerium Tarraconensem cap. III. Auctores editionis operum Sancti Hilarii MCardinalis Aguirrius eodem , quem exposui, sensu intelligendos decernunt Hieronymum in Catalogo can. xcvi I. ubi Li herium a Fortunatiario ad subscriptionem haereseos compulsum protulit, Hilariumque ubi paris impietatis insimulavit Constantium in relegando , ac dimittendo Liberium . Sic etiam Auxilium, qui lib.I. cap.xxv. de ordinationibus, exclamavit: quis nefiat quod Liberius heu proh dolor i rianae Haeresi subseripserit De Hilario & Auxilio quidem id certissimum habeo. Nota
ita de Hieronymo , quem a falsis rumore per Arianos quaquaversiam diffuso , deceptum magnopere vereor , dum haec de Fortunatiano dictavit: eh- in hoe babetur detestahilii , quod Liberium Romanae Dν bis θῖ- scopum pro Fide ad exsilium pementem , primus fouisitavit, ueste it , ct ad subscriptionem haereseos compulit. Haec eadem ex Hieronyino habent Ado & Freculnhus in Chronicis . Quomodo vero ad subscriptionem haereseos PERGENTEM adeolium compulis Fortunatianiis , si Liberius non isi biennio postquam exsulasset, tandem subscripsit, ut m perius Disiligod by Gorale
144쪽
perius ostendi In his verbis ulcus latere mirum a nemine hactenus oba FORTUNA tervatum , accuratissimosque Hermannum lib. vIH. cap.v . & Tillemonia MANV tium tomo VI. Artic. LXI κ. pag. 4i9. intactum praeteriisse. Admiratio magis etiam augetur ex collatione Hieronymi cum Hieronymo , a perspicacibus viris neutiquam facta : Hieronymus ergo in sua accessione ad
Chronicon Eusebianum aliter sentit atque in Catalogo ; ibi enim sub Olympiade cCLXXXII. A. D. 3so. tradit, Liberium non pergentem ad exsilium , neque soliicitante edi eompellente Fortunatiano , sed in exsilium iam trusum , aerumnisque exsilii consumtum , pravitati haereticae subscripsisse : quo , inquit , in exsilium ob fidem truso, omnes Cerici juraverant , ut nullum alium susciperent. Verum quum
Felix ab Arianis fuisset in Deerdotium substitutus , plurimi pejeraverant : post annum eum Felice ejecti sunt , quia Liberius TAEDIO VICTUS EXSILII , ct in haeretica pravitate subscribens , Thmam quasi .ieior intraverat. Quomodo vero Liberium , qui Arianae pravitati subscripserat, Romani exceperunt, si Felicem ab Arianis suffectum , nec tam sectae diversitate , quam eommunionis ordinationis convenientia , maculatum exspulerant , inquit Rufinus lib. I. cap. xxi. pCerte nec de Liberio , nec de Fortunatiano tantum nefas credidit Athanasius , qui & hujus misertus est, & de illo scripsit in Historia Arianorum ad Monachos pag. 368. num.xti. porro Liberius extorris fictus , POST BIENNIUM deniqtie FRACIUS EST , misisque mortis ρerterritusfubser sit. Verum ea ipsa re eomprobatur eum violentia eorum, tum Liberii in Haeresim illam odium, ejusque pro A banasio sufragium; quandiu
BiIicet libere , arbitrioque suo aeere licuit. Nam quae tormentorum vi praeter priorem sententiam eliciuntur , ea non reformidantium , sed vexantium sunt plueita . Verba auro & cedro dignissima i Non ergo Fortunatianus Liberrirn pergentem ad exsil um , aut Beroeae in Thracia, vel
alibi extorrem ad haeresim sollieitam t. Peeit, edi compulit, sed Ariani
hoc praestiterunt: & per Demophilum Beroeae episcopum Constantius Imperator , quem Demophilum dirum perfidiae evat appellavit Concilium Aquilejense in Enistola ad Theodosium apu4 Sirmondum tomo I. Operum pag. 7a4. Fortunatianus vero Liberii sebscriptionem ad Constantium pertulit, teste eodem Liberio in Epistola ad orientales , tunc edita , circa A. D.3s . quae est apud Hilarium Fragmento vi. Pag. 1 3 , ubi haec ejus sunt verba : Hierosquesuper nom7ne ejus c. idest de condemnatione ipsius Athanasii a per fratrem nostrum Fortunatianum dedi perfe-νendas ad Imperatorem Constantium. Infra ait, se ae Demophilo , non a Fortunatiano Sirmensem formulam accepisse . Mox in alia epistola circa A. D. 3s8. ad Ursacium & Valentem scripta, rursus idem inculcat Pag. 1339. hoc etiam stare vos volo , quod fratrem Fortunatianum petii , ut eum literἰs meis ad elementisKm m Imperatorem Constantium Aoussum per ret petere, ut bono pacἰs eoneordia, in qua pietas ejus
semper exsultat, me ad Delesiam, mibi divinitus traditam, jubeat reverti.
145쪽
verti. Atqui ex his non consequitur , Liberium ad subscriptionem Haereseos a Fortunatiano compulsum . Hinc turpiter erravit M. Antonius
Sabellieas lib. 1il. de Uetustate Aquileiae , nullo teste indicato , scribens ς Liberium in exsilium eiectunt, S Aquilejam peregre progressum a Fortunatiano Aquildensi Discopo ad haerepm , ct Hycordiam fouisitatum . Si
Hieronymus , auctore Baronio , secunatim famum , de Liberio Iove M
teque passam , tradidit, illum haere ubscripsisse , id ipsum de Fortunatiano etiam fateri necesse est . Hoc innuere videtur Hieronymianus loquendi modus, habetur detestabilis, nempe vulgo male audit; nisi potius
eo nomine traductum dicamus , quasi cum Arianis Iaer omnia communiis casse creditus fuerit, Athanasii innocentiam deserens ; nam temporibus Arianorum communio cum Athanasio erat sincerae Fidei tessera . Hoc Iuculente habemus ex Hieronymo in Catalogo cap. xcv. ubi Luciferum
Calaritanum exsulasse testatur, quod sub nomine Arbanasii Nieaenam damnare fidem noluisset . Christianus Lupus in Scholiis ad Concilia to-- v. pag. 228. Liberium biennalis exsilii aerumnis , edi piarium Oribo- Axorum Episcoporum , praesertim Fortunotiani Aquiluensis suasuqpreeibus , lapsum putat : Sc quan vis errat in Fortunatiano , attamen etiam cum hac noxa illum orthodoxis adnumerare non dubitat . Facessat ergo
decoctor Maimhurgus , qui in Historia Arianismi lib. I v. pag. 3i8. Demophilam S Fortunatianum simul conspirasse fabulatur, ut variis artihus Liberiam , exsilii calamitatibus fractum , invaderent, ubi S conciones,
S verba recitat, quibus eum seducere uterque tentavit. Quum vero purpuratus Historicus omnes doctrinae & eIoquentiae nervos intenderit in defensionem Liberii, nondum percipio , cum Palladio nostro lib. I x. pag. 144. cur Fortunatiano , qui criminis scedioris, quam Liberius, insimulari non potest, nunquam parcens , eundem, veluti haereticum ubique in operosis Annalibus traduxerit, atque etiam in notis ad Martyrologium . Si inus Cordubensis , qui seeundae formulae Sirmensi , adeoque haeresi, tormentis tamen adactus, suos calculos addidit, doctissimos defensores invenit, R ante obitum poenitentia ductus , sancte obiisse ab eodem Baronio traditur A. D. 3s . q. xxx r. a Bernardo Ald rete in Antiquitatibus Hispanicis lib. i. cap. ii I. a Nicolao Antonio in Bibliotheca Hispana veteri lib. II. cap. I. I. II. pag. io . S eo amplius a piissimo aeque ae eruditissimo Cardinali Aguirrio in Conciliis Hispaniae tomo II. pag. 39., Cur Fortunatianum quoque poenituisse non debuit noxae, Iethalis quidem & maximae , quam tamen mortis metu perterritus, invitus S coactus admiserat, Athanasii communionem damnando Divinam opem illi in hoc non demisse eo magis speramus , quod constat sui compotem tuendae Fidei Nicaenae strenuam operam impendisse . IU. Haec si eximio Annalium auctori occurrissent, forsitan A.D. 3 a. β. x LII. locum Hieronymi ex epistola xi III. ad Chromatium , Iovinum , S Eusebium Aquilesennis Ecclesiae alumnos r per los ab urbe vesba Ariani quondam dogmatis virus exetasum es, non perinde accepisset, quasi extincto
146쪽
extincto Fortunatiano Episcopo , ut ait, Oriana sectae fautore , Vale- FQR NA-rianus succetar eam ecclesiam , ejusdem Fortunatiani vitio foedatam , ab TIANUS. Omni prorsus impietatis Dee , purgasset; ministerio nempe o=oniatia , ovini, & Eusebii . Eadem iterat A. D. 38 i. q. Lxxxv. & in notis ad Martyrologium die xxii. Iunii . At vero in plebe maximae urbis , quo advenae ex oriente , Messia , Pannoniis , atque mediterranea Italia promercibus avehendis confluebant, teste Iuliano in oratione II. de Constantio; priusquam Fortunatianus ipse ad episcopatum eveheretur, Arii
quisquilias nonnullas intermixtas fuisse iam dixi , dum ibidem inventi sunt, qui, Valenti Ariano studentes , eundem inclytae urbis Episcopum
eligere optarent. Facile autem fuit intra muros Aquileiae , Omnium sub Occidente urbium maximae, ut vocat Iustinianus Imperator Nouella ore. Arianorum pestem serpere , dum omnes fere duarum Fannoniarum OL scopi, multique orientalium , ae tota inpia in perfidia eorum conjurave rant, ex Sulpicio lib, II. cap. tari. Idque haud mirum in pravissimo saeculo , quum Arianorum detesanda perfidia totam eam universo Mundo Italiam perturbasset , inquit Maximus Taurinensis , vel alius auctor Sermonis xvi. de Natali Sancti Eusebii inter Ambrosii opera editionis novae tom. I pag. 468. in fine . Hoc adhuc Sulpicius confirmat cap. LV. Ita - δε- , Iudiricum, atqtie Orientem Valens Drfactus , eeterique, quorum nomina edidimus, infeeerant . Quare apte, observante Palladio , tu illo Deo civitas erroris arguitur ab Hierondimo , nulla interim fasia mentione de Episeopo , nulla de Gero , quibus salvis , fieri potuit, ut vulgus
morbo laboraret. Ergo Fortunatianum secta fuisse Arianum , sedemque ab eodem insectam milius aeque deducitur a Baronio in notis ad diem III. Augusti, & xxvii. Novembris . Erroris caussam accipe. Valeriani, Chromatii , & ceterorum . uildensium studia ob Arianum dogma inde evellendum vir summus ad Fortunatianum , in Ariana historia notissimum , retulit, quum ad Iulianum Ualentem, Arianum , Petoviensis Ecclesiae in proximo Norico in Wa rem ea referre debuisset. Hic enim Italiae Civitates illicitis ordinationibus contaminasse traditur in Actis Concilii Aquileiensis apud Ambrosium tomo II. pag. 8o9. , eX quibus pariter discimus, in eodem Concilio A. D. 38 i. susta Valeriano antistite, Falladium, Secundianum , Ursicinum , Attalum, omnes Arianos , una fuisse damnatos , Iotino S Chromatio ibidem praesentibus , quorum alter in Concilio contra Palladium semel atque iterum disputavit. Haec de gestis Fortunatiani. V. Scripta eius paucis verbis recenset Hieronymus in Catalogo X a I. u Evangelia titulis ordinatis, brevi O rustieo sermone scripsit Commentarios , sive, ut legitur in Codice Vaticano , ct in alio Sanctae Crucis in Hierusalem t breves sermone rufisos' Ut Commeatarior . Ex verbi SHieronymi discimus , FortunatIanum non unos Commentarios in Evangelia scripsisse, sed & Tutius oνditiasse, nimirum Evangeliorum conten
tu in periochas & Semones divisbi quo ut pietati Fidelium, ita sacrarum
147쪽
FORUNA- literarum studiosis profecto consuluit. Tituli erant breviaria sue Capi-TiANus . tuta , quae exhibebant quicquid libro subsequente contineretur , puta: Liv, ii I. C. H. ineipiunt Capitula libri Exodi . Incipiunt rituli Itori Levitiei . Dcipiunt rituli libri Meuteronomii . Incipiunt Cupitula libri Issae . Hos
Titulos etiam Feriochas seu rerum argumenta dixerunt . Apud Graecos Eusebius omnium primus eos condidit in Evangelia. Apud Latinos nemo ante Fortunatianam hanc Spartam ornasse reperitur. Apostolos enim &Evangelistas sua scripta uno tenore , & sine ullis distinctionibus edici in se, apud omnes constat. Hac de re consulamur Laurentius Zacagnius in praelatione ad Collectanea sua cap. xia v. Monachi Sancti Mauri in
Admonitione ad Commentarium Hilarii , S prae ceteris Iosephus Cardinalis Thomasius de his literis meritissimus , qui Sacrorum Hibitorum veteres Titulos ex codicibus M si. in lucem protulit, dignissimos certe , qui in nova aliqua Bibliorum editione singuli singulis locis pro solatio &commodo studio Brum sacrae Scripturae inserantur . Index sive Elenchus horum nitulorum in varios numeros distinctus, singulis libris praeponebatur, dictusque est etiam Canon, idest compuxio Titulorum. Iamdudum nostri Fortunatiani Lucubrationes perierunt, sed apud Matum Hilarium Pictavorum episcopum in Commentario super Matthaeum T tuti adhuc
supersunt. Fuit Hilarius nostro aequalis: a quo tamen Nitulos mutuari potuit.Thomasius pate II. varios Titulorum canones,stine Genebor in singula quatuor Evangelia vulgavit: quorum aliquem Fortunatiani esse,non abludit a vero . Nullus tamen ex quatuor,qui in Matthaeum recensentur, ada
mussim cum Titulis convenit, quos eidem Evangelistae Sanctus Hilarius praeposuit. Adi Henricum Ualenum in notis ad caput I. libri I. Historiae Eusebii, ubi titulum esse indicem Capitulorum ostendit, ct proinde internitulos & Capitula discrimen aliquod intercedere, cum πιtulus plura Capitula complectatur . Caeterum initio saeculi ix. Sanctus Pasibasus It bertus in pologo libri I. in Matthaeum pag. s. operum a Sirmorido
editorum , de Fortunatiani & Uictorini Petauionensis commentariis in eundem Evangelistam, frustra ab se quaesitos testatur et quos nee- dum reperire potuimur . Utinam superessent, ad historicam , sive ut Theologi loquuntur , literalem Evangelici contextus sententiam illustrandam l Hieronymus in epist. xxi. sibi a Paullo Concordiensi pro vita Paulli Eremitae, qua eum donaverat, mitti petit Commentarios Fortunatiani. Rursus circa finem prologi in Matthaeum , inter hujus Evaci gelistae latinas explanationes, ab se perlectas , recenset Fortunatiani
opuscula , quae a commentariis iam dictis diversa fuisse non puto . -to
Christi anno extremum diem obierit, nostri inquirere neglexerunt . Post Anonymum Trivi sanum, Andreas Dandulus in Chronico lib. I. cap. XII. parte xx. sedisse tradidit annos xv. eique suffectum Valerianum A. D. 363. In Dandulum error irrepsit, nam in eodem cap .XII. par. I. ad
episcopatum assumtus traditur A. D. 3 3. Ergo , ipso Dandulo teste, non A. D. 363. sed as8. obiisset: quo tamen adhuc erat in vivis, ut vidimus
148쪽
eap. I. Onuphrius Pan vinius, qui in Chronico Ecclesiastico pag. 3 o. A. D. 3o3. quinquaginta annos ei tribuens , Ouirino suffecit, cirοmatium sueeetarem habuisse affirmavit. Hae supinae allucinationes, quibus atque aliis permultis Onuphrii Chronicon scatet, ne refutari quidem merentur . Aptius Candidus lib. II. sol. Ix. Fortunatiano, quem Fortunatum perperam vocat, annos XX. pontificatus adsignat. Quare e vita migraverit A. D. 366. In Apologia, sive , ut vulgatae inscriptiones praeserunt , Duemva I. Rufini , sub initio haec leguntur e Ante annos fere triginta in gmnasterio iam positur per gratiam baptismi regeneratur , Anaculum Fidei eonsequutus sum per Sanctos viros Gromatium, Iovinum, Eusebium, opinatissimosqprobatissimos in Delesia Dei episcopor , quorum alter tune presbter beatae memoriae Valeriani, alter A ehidiaeonus, aliar Diaeonus. Eam Apologiam scripsit Rufinus A. D. o. Aquileiam exoriente reversus ς unde patet A. D. 3 I. non amplius Fortunatianum ., sed Valerianum Aquilejae sedisse , qui tunc Rufinum salutari sonte lavit. In aula patriarchali Utinensi,ubi nudius tertius praesulum nostrorum imagines & elogia spectabantur, auctore γohanne Baptista Searsabursa, deest Fortunatianus, quod haereseos, opinione vulgi fallem, foret damnatus , conjectore Palladio lib. Ix. pag. Iso. Malo credere , Fortunatianum cum suppositicio Fortunato a Scarsabursa confusum , quem Palladius lib. VII. pag. II 4. ad A. D. 224. trudit. Is enim Aser ibidem vocaturi quod , ut vidimus , Fortunatianἰ patrium suit cognomentum . Haud una haec fabula est , quam illi parietes, spongia dignissimi, spectatoribus cecinerunt. Flac de re queritur etiam Norisius in Dissertatione de Ρnodo V. cap. IX. l. I. pag. Io4. S I I 3. edit. I. idque mecum Eminenti sumus auctor aliquando memoravit. Libentius , quam Scarsabursae , hoc tamen ego tempori tribuo, quo nemo adhuc ex critica gente res nostras ad censorium examen Vocaverat.
Opera Fortunatiani deperdita .
Commentarii, sive opuscula in Evangelia.
149쪽
I. Chromatias patria eAquiluensis . H. Valeriano suspectus. HI. Agnis liris laudatus . IV. Hur rogatu Hieronymus varios Tibliorum libros iu latinum sermonem convertit. U. Rufinum edi Hiero mum in concordiam redigere studet. UI.γo:ci fostomi caussam juvat.VII. λ sostomi ad Gromatium episeola . VIII. Tundelli commenta . IX. Gromatius obit, O Sanctorum fastis adscribitur . I. A D eos pervenimus, qui partae salutis saeculum V. attigerunt. HO-λα rum agmen ducit Chromatias , Aquileiensis antistes , quem Dandulus in Chronico lib.I. cap.xi V. par. I. natione Hispauam , Mai ianus Victorius in argumento Epist.YLIII. Hieronymianae 'Dalmatam , Sixtus Senensis in Bibliotheca lib.IV. T manum secerunt. Sed omnes in errore versari; civemque Aquilesensem fuisse, posito etiam pignore contenderim . Nam Aquileiae semper vixit, ubi ei matrem; sorores , ct fratres fuisse prodit illius necessarius & rerum Aquileierisium peritissimus Sanctus Hieronymus epist.vII. alias xtati. ad ipsum Chromatiam adhuc Presbyterum, pariterque ad Iovinum , Eusebium , Chromatii germanum conscripta , in qua se ad tres simili unam tantum epistolam mittere affirmat, proptereaquod invicem ita se ament, ut non minus tres charitas jungue , quam DUOS NATURA SOCIAVIT . Hi duo sunt Chromatius & Eusebius; quos natura germanos iterum vocat in Epistola v III. alias XLII. ad Nicetam Aquileiensem subdiaconum scripta recce , inquit, beatus Chromatius eum Sancto Eusebio, non plus NATURA , quam morum aequalitate , GERMANO , literario me provocavit ossicio . Non ergo γovini , ut ad diem xxIr. Iunii scripsit Baronius , sed Eusebii germanus erat Oromatius : cui tamen noster Henricus Palladius lib.IX. pag. Is 8. unum coniunxit. Alium fratrem, adhuc anonymum , hassimi Chromatius , cujus sortitudinem in illius dormitionc, i impense laudat Hieronymus epist. xxxv. alias III. Heliodorum . Haec quum scripta fuerit A. D. 396., ut postea constabit , hinc Tillemontium tomo XI. pag. yr6. Martianaeum in notis , ct Hadrianum Bailletum in Vitis Sanctorum die II. Decembris errasse oportet, dum Chromatii fratrem , de quo mortuo Hieronymus loquitur , Eusebium ducunt , qui tamen Eusebius quadriennio serius adhuc erat in vivis, episcopali dignitate insignis, perinde ac ν ovinus & Chromatius, teste Rufino in priori Apologia A. D. Aoo. exarata . Matrem viduam ct sorores virgi-
150쪽
nes Gromatio ibidem suisse, nos docet eadem epistola XoII. in qua Hieronymus salvere eas iubet, his verbis , sororis suae curam, iisdem eommendans r MATREM COMMUNEM , quae quum vobis finesse te sesetur, in eo vos praevenit, quia TALES GENUIT , vere UEN TER aureus potest diei, eo salutamus honore , quo nostis : unu quoquctsuseipiendas eanesis SORORES , quae sexum vieere eum faculo : quae oleo ad Iampades largiter praeparato, sponsi operiuntur adventum . O beata DOMUS, in qua moratur Mna VIDUA, Virgines, prophetissa , geminus Samuel nutritus in templo l Hic teminus Samuel sunt Gromarius S Easebius . Ne ullus de patria dubitandi locus supersit, Hieronymus Aquileiam, illorum urbem patriam appellat: per vos ab urse UESTRA Qriani quondam domatis virus exeufum es. Haee docent, cur Hieronymus in Chronico Eusebiano ab se aucto, Olympiade ccLxxx. A. D. 376. qui respondet anno vulgari 3 a. hoc insigni R memorando praeconio nostrae Ecclesiae alumnos ornaverit: Aquiluenses Caerici quasichorus beatorum habentur . Chromatius, qui , ut supra in Fortunatiano dictum est, ct iterum dicam , A. D. 3 i. adhuc Diaconus, Rufinum tunc recens per gratiam baptismi regeneratum , doctrina Catholica instruxerat, postmodum Valeriani episcopi presbyter A. D. 38 i. in Concilio ibidem caussam Filii Dei contra Palladium Arianum strenue peroravit , eumque omnia negasse ostendit, quae Fides Catholiea profitetur .Quumque Palladius auditores lateor appellasset, oromatius hominis confidentiam paucis retuditi salva, inquit, eondemnatione Sacerdotali . Vide asia Concilii apud Ambrosium tomo i I. pag. 798. β. s. &Pag.8OO. si. His resutantur sarcinatores Magdeburgenses, qui Chro-mstium A. D. 33 s. floruisse scripserunt, Se Valerianum Aquileiensem cuni eiusdem nominis Calagurritano antistite , quem laudat Prudentius, conflarunt Centuria iv. cap.x. Ad Chromatii nomen quod attinet, apud Latinos & Graecos occurrit. Libanius ad Chromatiam quendam scribit epistolam , nondum editam , a me olim latine conversam . Gromatiar, prae&ctus Urbi, memoratur in Actis Sancti Sebastiani die xx. Ianuarii apud Bollandum to, i I. pag. 2 3. Inter xiv. episcopos provinciae Palaestinae , qui A. D. 41 s. in Concilio Dio spolitano Pelagium Catholicum Pronunciaverunt, unus suit incertae Sedis oroniatius apud Balvetium P g. 36I, II. Ouoto Christi anno cathedram Aquileiensem , a Valeriano vacuam , mromatius noster implere coeperit, iam nobis quaerendum est; inde enim recentium historicorum lapsus castigabuntur , Ioannis Candidi lib. i I. sol ix. Panuinii in Chronico pag.3s. Nolflaangi Laetii Commentariorum lib.xi t. Sect.v. cap. vi ii. pag. roi 4. Leandri Alberti in
Descriptione Italiae sol. an. a. edit.I. anni i sso. Henrici Palladii lib.VIII. pag. I 29. Philippi Ferrarii in Catalogo Sanctorum pag. 33. & Godestidi Hermanni in Vita Ambrosii Iib.v. cap.xii. Hi enim omnes dum Groma tii successionem stabilire conantur , in immanes errores abeunt, alius