장음표시 사용
161쪽
s. CHR Α- δι eonta Ones, usos animadvertit Franciscus Bernardinus Fer-γius. rarius lib. I. cap.II. de Ritu sacrarum concionum . Enimvero ubicumque
L ' ιΙ Iv. apud Oromatium Occurrunt haec verba , vel his similia : qui es benedia Hus in Deuta, ibi unaquaeque Homilia singulatim absolvitur. Hujusmodi sormula , Homitiis familiari, quae semper exeunt in λεοMγία , Ω- cras conciones terminari consue Uisse, post Erasmum in praefatiunculatomo II. operum Origenis, observat idem Ferrarius libro I. cap. xxxx. Chromatii Homitias in tres tantum divisas Laurentius Cumdius inseruit Bibliothecae Homiliarum, per Gerardum Mesanum edita Lugduni apud Junstas A. D. Is 88. tomor I. pag. ii o. In sex vero dissectas Franciscus Combefisius transtulit in suam Bibliothecam concionatoriam , Parisiis vulgatam apud Antonium Bertien A. D. I 662. tomo II. pag. 22. 94. eo. V. P .a a. 424. to. VIII. pag. 344. 346. Omnes iunctim compacta
ex mini in Bibliotheca Patrum Margarini Bignei editionis II. Parisisnsis
A. D. I 389. tomo II, pag. 792. & tomo item 1 l. pag. rs . editionis IV. Parisiensis A. D. I 624. S demum tomo v. pag. 976. editionis Lugdunenis' sis Anissonianae anni i6 . Facile autem suit tot Homilias ignavia ex scriptorum in unum coalescere, quum omnes & singulae in explanando Maneatio Sansit Matthaei versarentur . Ergo vulgatam divisionem Sinos sequamur . In opusculo f. est una tantum Homilia . In opustulo iI.
sunt xv. Homilia, quarum postremae aliqua desunt in sine : quae in codi-eibus M A. Sichardi & Lipsit etiam deerant. In opusculis 1II. quod est acephalum , sunt mmiliae II. Ex his omnibus strima tantum Se feeunda ium M otio beatitudinibus; quo nomine etiam reliquae vulgo in cri.
ri. In prima editione Siebardi , unde reliquae manarunt, Chroma. pius dicitur episcopus Romanus. Hae e Pymni appellatio hactenus ingenia Criti eorum mirifice torsit. Etenim Sixtus Senensis in libro iv. Bibliothecae , ab urbe Roma, Chromatii patria , ut ipse quidem putat, illam appellationem areessit. Sed Baronius ad dies xxit. Junii, S II. De-eembris, cumque eo Henricus Palladius lib.V. pag. 4. y lib. I x. pag. Is aliique eosdem sequuti, ex Romae secundae. seu Romanae, vel Romatianae civitatis elogio , quod Aquiluae adhaesim non ambigunt, eo momenti originem trahune, De hoc mihi postmodum ire N eeta quaerendum erit. Ab his longe discedens Paschasius Quesnellus ad ep. cxxΤx. Sancti Leonis Magni β. 4.postquam audacter in dubium vocasset, utrumn ejusmodi inscriptio Gromatiuo nostrum vere spectaret, surinde Gra densis Ecclesiae Patriarcha tum , ex Aquile'nsi ortum , memoria repetens, Gradensem antistitem , ut ab Aquileiensi, Langobardis subjecto , distingueretur, aliquando Romanum vocitatum amrmat. suam in rem profert verba Paulli Diaconi sie scribentis in lib. iv. cap. xxxiv. de Gestis Langobardorum i in Grador quoque ordinatas est ROMANIS credidianus antipes: eoque defuncto, ait, ordinatum pli triarcham Epipha
nium ob episeopis , qui erant fab ROMANIS . Aaronius A. D.
162쪽
q. I r. hos ipsos anos, perinde ac pro eatholicis accipiendos, exi- CHR ΜΑ-stimavit. At Oueshellus , ct ex eo Pagius A. D. 396. q. VI. Tillemontius etiam tomo XI. pag. 64 . veros Romanos Musonios intelligunt; Aquilejae veteris incolas, Gradum profectos , qui parerent Romanis Ausoniis, tum etiam, quia episcopi illi erant sub Romanis. Quominus haec omnia verissima sint, Quesnellus neutiquam dubitat. Hinc ipse Roma i nomenclaturam post Deutam vir. Chromatio nostro Aquileiensi Per anachroni sinum , a scribis adglutinatam , facile credit; scilicet, si eum audimus , tanquam nomen, quod Scribae illi eommuniter e ui-
Idens us fui aevi epsopis tribui noverant. Ita Quesitellus, ex frivolis
conjecturis, ne dicam meris commentis , res certas proferre studens; quum tamen Aquileienses, aut Gradenses metropolitas neque ante , neque post Deutam vII. ullus unquam mortalium Romaπos dixerit ; illique episcopi , a quibus Gradensem patriarcham Gradi ordinatum narrat Diaconus , aeque essent sub Romanis , ac 'Gradus ipsa, teste eodem Diacono . Romanus ergo ex hoc capite non ma- .gis Patriarcha Gradensis, quam ceteri episcopi, qui eum ordinaverant. Hari: satis superque nos monent, ut in recessu vocabuli quidpiam aliud latens investigare debeamus . Gradus , Istriaeque provinciae ci Uitates, tune Ecclesiasticae huic Gradensi metropoli contributae, non veris Roma
nis nostris , ut ex rerum Italicarum ignoratione putavit sed Delius , sed Graeeo Imperio suberant, cui paullo ante finem seculi viii. hiriam etiamnum paruisse, habemus ex epistola xvir. Codicis Carolini. Libros enim typis vulgatos potius, quam non editos, ut sunt Annales eAndreae Danduit, Leonino critico opponam . Ipriam denique Carolus Magnus sibi subegit, teste Eginardo in Uita cap. xv. quod Cointius A. D. 789. illigandum censet . Si autem Ravennates imperiali Exarcho suberant, ut patet ex Paulis, utique Graecorum Imperio, non Romanis Ausoniis suberant . Idipsum de Istris & Gradensibus dicendum est. Ergo Romani isti sunt Graeei . Hoc non Blum discimus ex Paulio maeono , qui etiam in Historia Miscella idem vocabulum frequenter usarpat, sed luculentius ex Liuiptando in Legatione ad Nicephorum Phocam pag. 39. editionis Plantinianae , juxta quem , 'manorum nomen Graecos BFetantinos si hi proprium fecisse in comperto est. Hoc ex aliis etiam auctoribus liques apud Cangium in utroque Glossario,qui tamen in Graeco to.II. pag. III a. ex Novella xxI. Justiniani observat, huius Augusti aetate qui smperium Capessivit A. D. sa . nondum omnino invaluisse , ut Graeci Byzantini ι recepta appellatione, Romani dicerentur. Post Iustinianum id passim invaluit adeo, ut tandem apud Occidentales nomen esset opprobrio , inquit Liuiprandus . Iornandes inm in libelIo de Rebus Geticis , tum in alio de Regnorum successione , ct Isidorus in Chronico era . Imperio subjectos , ipsumque Imperium , generatim Romanos & Roma- uiam vocitarunt. Hoc idem ex Graecorum scriptis alii docuerunt, &dudum Io: Baptista Cotelerius in Monumentis Ecclesiae Graecae tomo t. p-g-7sa.
163쪽
S. Crist A- pag. Ouare Graeci Imperii Sedem Constantinopolim, & novam Iliarius . , ct caput Romaniae dixerunt. Immo & regio Italica, ubi aulae By-M 'MI Cau rantinae Exarchi, post Gothos per Narsetem Patricium , Justiniani Augusti ducum omnino exactos, dominabantur, inde Pisaniae, vulgo Ro- magna appellationem obtinuit; eontraquam Blondus aliique posteriores
nugantur. David Blondellus in libro de Primatu pag. sa9. Paulli Dia ni episeopos qui erant sub ROMANIS, eos, qui Graeo Imperio parebant. secus ae Quesnellus, egregie explicavit. Sed postmodum pag. 6i a. cum, Blondo errans , Ravennati Exarcha tui Romaniae nomen inditum tradi
dit, quod in ius Ecclesiae Romanae , Pippino & Carolo Magno auctoriis
bus , transiisset. Hoc idem scripserat pag. ias. semel atque iterum lapsus ; nam locus , ex Paullo adductus , aliique mox adducendi, tempora Pippino & Carolo ipso antiquiora, manifeste respiciunt: In codicibus Mia. Palatinis Paulli Diaconi lib. IV. cap. xLvII. Ravennates P mauor dici, absque copula, adnotavit Ianus Gruterus ad Historiae Augustae Seri' ptores latinos tomo II. pag. IN. in fine, ubi tamen in vulgatis Fauus editionibus legitur , perperam interjecta eopula . Idem Paullas Itb.νI. cap.xLVI. FaroaIdus, inquit, Spolatanorum dactor Gassem,Ravennatium civitatem,invasit.Sed jussu Regis Lia randi eadem ROMANIS reddita est; nempe Ravennatibus proxime nominatis . Gradenses pariter non magis Romani fuerunt, quam Ravennates , quorum Exarchis obtemperabant. Haec non ideo a me scripta sunt, quodoromatium hoc sensu Romanum dictum fuisse arbitrer , sed quo sententiam Oue elli nullo modo serri posse convineam . Enimvero palam est, Chromatium iv. scriptorem , prae aliis hoc significatu Rιmanum dici non debuisse qua aetate non uni Graeci, sed plerique omnes Romano Imperio subiem pro Romanis reputabantur, unaque Ecclesia Romana , Romaniae Metropolis audiebat, ex Athanasio in Historia Arianorum pag. 364. totiusque Orbis Romani eaput ex Coneilio Aquileiensi in Appendice Theodosiana apud Sirmondum tomo I. operum pag. I. Sic Epiphanius lib. I. Haeresi Ixix. ἔ. II. Arium ait, prava doctrina sua
--αν τῶν Pa. νώαν , totam Romaniam , occupasse . Similiter Possidius in Vita Augustini cap. xxx. Uandalos Africam depopulantes , Ἐσaniae eversores appellat. Ex his constat, cognomentum, Gromatio assixum , aliunde explicandum . Sichardar in epistola nuncupatoria ad
Sigismundum It fungum testatur , mromatium perhonorifice laudari, Sejus operis magnam partem percenseri ab Albino in libella eontra haere-μ Felicis . Folio deinde s9. pag. a. ad hunc locum de divinitate Filii Dei, non per adoptionem eratiae, neque per religionem ereaturae , sed sui proprietate xeneris , et eritate naturae, haec in libri margine adnotavit : eitatur BD Deus ab Auino eoutra Feliem ex Chromatii libelio de Ofio beatitudinibus . Hanc notam suae postea editioni Martinus Lipsius etiam adposuit. Quum frustra haec inter opera Ibini, cognomento Aleuini , typis expressa quaesivissem, tandem reperi in codice 292. nunquam
164쪽
quam edito , inter Palatinos Bibliothecae Vaticanae , qui inscribitur: S. CHROMA--binus eontra haeresim Felieis , & septingentis ab hinc annis exaratus τIUs . videturi Ibi inter alia Patrum Latinorum testimonia fol. II. haec recitaniatur: Chromatius quoque SanεM ROMANAE ANTISTES ECCLESIAE . ἐπ libello, quem de octo Beatitudinibus scripsit, ita dicit: in m ierio enim baptismi ct filius videtur in eorpore ,-Spiritus Sanctus in Deetaeolumbae deseendit, vox Patris de earlir auditur , ut Trinitatis unitas
declaretur , quia nee Pater sine Filio intelligi potest , nee Filius sine Spia ritu Sancto eognosti. Vide igitur quale Putris de Filio testimonium Asdieentis r hie es Ayias meus . Gus utique non per adoptionem gratiae .Hque per religionem ereaturae, ut haeretici volant, se fui proprietata reueris , O veritate naturae. Multi enim Sanctorum Aii Dei dicantu sunt. Sed his fine eomparatione unus 2 eo Patri Filius anigenitus. di verus O proprias, non aliunde quam de Patre natus , quia tam verus
Pater es, quam verus edi Deus est , sicuti etiam verus Filius est, quam verus est Dominus. Perfecta ergo fides est Trinitatis ostensa,eum Paterorsum Dominum , ac Deum nostrum Aium suum esse testatur ,-Spiritua Sanctus , idest Paraelatus in tanto Fidei Sacramento Patri Misquaeoriungitur , ut verum Patrem , eterum Filium, verum etiam Spiritum Sanctum, eredere tres personar ,sed unam divinitatem Trinitatis, usamque substantiam non dubitemus. Illustrem hunc locum eo lubentius attus , quod totidem verbis legatur in Homilia ultima Sancti Chromatii, quae est de baptisino Christi pag. 99o. editionis Antonianae, qua utor . Auculnus ergo , qui, more suo, poetice loqui solet, postquam laudasset Alexandri constantinopolitani episcopi literas ad Alexandrum Alexandrinum antistitem , pro Fide catholica scriptas , statim prae aliis Romanae, idest Latinae Eeelsae Patribus, Augustino , Isidoro , ct Leone, mromatii Aquileiensis episeopi doctrinam Felici Urgellitano opponens, non pa triae , aut Sedis, sed occidentalis sis Latinae Ecclesiae nomen indieare voluit 'manae antistitem Delesiae appellando . Hi ne Siebardus eundem
Chromatium eo Romani cognomento donavit. Non enim Alcuinum ,
sua aetate doctissimum , veterum formularum & historiae pontificalis adeo ignarum suisse putaverim, ut Chromatium ex elogio sanesi venerabilis Papae , quo Hieronymus eundem ornavit in praelatione libri Paralipom non , ct initio Commentarii in Abacuc , ideo Summum Pontificem suis crediderit. Eodem plane Aleuini intellectu Hieronymus, qui suit Dalmata , in epist. xvii I. ad Damasum , de tribus tunc Antiochenis episcopis trium hypostaseon eonsessionem ab eo exigentibus loquens , inquit, a me , homine ROMANO , nomen exigitur . pro Romano Latinum Intellige . Pari pacto Gelasius Cyricenus in lib. I. de Actis Nicaenae Synodi eap. I. Concilium Nicaenum i I. Actione I. & Photius codice LXXXIX. Rufinum, presbyterum ecclesiae Aquileiensis , Romacum dixerunt . Anne hinc Rufinum nostratem P manum , idest Remanis Bb
165쪽
S. CHROΜΑ- Non certe . Sed neque inter Latinos episcopos ullus Cisomatius reperi-τIUs. tur, doctrina & sanetitate conspicuus , cui laudata opuscula jure tribui M. IH C4V possint, praeterquam huic nostro : quem Hieronymus , vir tantus , in praefatione ad libros iam dictos episeoporum dosissimum ; iterumque epi-jeoporumsanctissimum atque doctissimum honoris caussa appellavit. Petrus Castellanus in Lexi eo Hagiologico ante origines Gallicas AEgidii Menagii memorat quidem Sanctum Gromatium Metensem episcopum, sed quem saeculo sexto floruisse testatur . Mallem Bollandiani scriptores de romatio siluissent tomo iv. Iunii pag. 246. I. Io. Quid enim levius , quam dicere, titulum episcopi ei vere P0mano, allini potuisse P vel ex Comano a librariis Romanum factum ὶ Comana, civitas episcopalis , duplex fuit, una in Armenia minori, altera in Ponto , utraque in Cappadocia . Comaniam etiam ad Istrum obtrudunt. Haec tamen Comanis, vel Cumania, seu Commania, de qua Cangius ad Villharduinum pag. 3 est regio, Ualachiae partem constituens , non urbs episcopalis . Comanos Hungariae populos dicit Pius in notis ad Antonium Panormitam de Dictis S Fadtis Alphon si Regis lib. iv. cap. 32. Atqui Gromatius, si vera haec essent, non latine sed Graece scribere debuisset. Appage frigidas hujusmodi coniecturas , tantis viris indignasi Ni fallor, haec satis produnt, ea non ram Criticis primae notae negocium lacessere, quae , si interius spectes , vulgaria omnino & plana esse noscuntur . III. Haec scripta , quae G romatii nostri esse contendimus , quin sint antiqua & probatissimi auctoris , dubitari nequit, iudice Tillemontio to-mo XI. Pag. s39., qui Chromatir nomini illa undequaque respondere arbitratur ,& Sixto Senensi assentitur, ab eruditionis & pietatis copia
eadem commendanti. Illorum antiquitatem multa confirmant.. i. Testimonia sacrae Scripturae , ibi, ex more veterum Patrum , frequentissime recitata , non quidem ex versione vulgata Hieronymiana , sed ex prisca Itala , inque veteri testamento auctor sequitur xxx. Interpretes, quod Martino Lipsio pariter obserVatum pag. 412- a. De Gentilibus , tanquam de adversariis, adhuc exstantibus, auctor disserit; nam opusculo I. pag. 9 7. illud: beati paesei, de pace intelligi ait, qua homines Gentiles , qui inimieistini vel, per instantiam doctrinae , ad euntur ad pacem , qua peccatores emendantur , Ο Deo per paenitentiam reconciliantur : opusculo II. pag. 98 I. habemus , inquit, adversarior ct Gentiles , qui Fidei nostrae adversantur : qui nos interdum tempore. persecutionis ad nefanda suerificia cogunt . Ite . pag. 98 s. ad illud Matthaei v. 4r. quicumque avariaverit te milie ρυ- fus , vade eum illo adhue alia duo , ita disserit: idest , ut quieumque DF desis , vel necdum cognitionem veritatis consequutas, de uno Deo Patre, rerum omnium eouditore , velut per iter Iezis ingressus, non fecerit mentionem , vadas eum illo adhue alia duo . Porro Noricos regioni Aquileiensi conterminos , adhuc Infideles , seu inutiles quinquaginta. circiter annis post Chromatium ad Christianam fidem convertit Severinus, pr
166쪽
pterea Norieorum e soli elogio honestavis in Fastis Ecclesiae Romanae S. CHROMA- die vi It. Ianuarii . Chromatio aequalis Rufinus, qui suam eidem Histo- TI Us .riam dicavit, de Gentilibus seu Paganis , tanquam de hostibus religionis in Christianae, tunc adhuc exmintibus , loquitur in Expositione Symbolirsed Pagani solent irridere nos. Ad haee , Chromatio superstite , Sisinnius S socii, a Gentilibus oppressi, martyrium subierunt in provincia ecclesiastica Aquileiensi prope Tridentuin A. D. 39 . Vide Acta Ruinarii pag. 6o8. Eiusdem aetatis Meetas subdiaconus Aquileiensis , ct postea iurationae civitatis in Dacia episcopus , Iibrum edidit de Gentilitatic
erroribus apud Gennadium in Catalogo cap. XXI IAIn fine postremae Homiliae pag. 99o. contra ejus temporis haeretiis cos Arianos , verbis, ex Alcvino superius adductis , divinitas Filii Dei strenue defenditur. Haec nulli Chromatio congrinant, praeterquam nostro. quem in Concilio Aquileiensi A. D. contra Paliarium Arianum disputasse observav=mus ς quemque Ariani dogmatis virus ab urbe Aqui-lsa exclusisse scribit Hieronymus epist. vI I. alias XLI II. 4. Initium primae Homiliae , in populi frequentia recitatae , tale est :dat nobis, Fratres , eonetentus hie populi mercatur frequentia occasionem proponendi sermonis Evangeliei. Haec nimium quantum Aquialda conveniunt, ubi frequentes nundinas haberi solitas ob finitimos populos , illuc mercimoniorum caussa confluentes, inde colligitur, quod tunc esset totius Venetiae metropolis , teste Jornande de rebus Gothicis cap.xLII. & Paullo Diacono de Gestis Langobardorum lib.1I.
cap.xIv. Quare a Iuliano imperatore orat. I. Italorum emporium opulentum , a Liuiprando hist. lib.Ii I. cap. I. praedives voca inr . Mela lib.iI. Cap.IV. tanto ante , ut ditem, & Ammianus lib.&XI. cap.xi. ab opibus
Celebraverant. Porro levissimum est, quod ex silentici Hieronymi ad abiudicandas Chromatio Homilias adsert La eus; nam praeterquamquod Hieronymus Catalogum suum non condidit post Oromatium , sed illo 'adhuc superstite A. D. 39a. qui fuit Theodosii xiv. ut contra Scaligerum S Ualesium xvincit Pearsonius in Vindiciis epistolarum Sancti Ignatii par. I. cap.vi. Viro maximo , brevem Catalogum scribenti, omnia omnium opera praesto nequaquam fuerunt, quod ipse ait in prooemio: Si
qui autem de iis, USQ. HODIE seriptitant, a me in hoc vota. mine PRAETERMISSI sunt, Abi malis , quam mihi imputare debebunt. N que enim celantes scripta sua, de his, quae non legi, nosse potui : edi quod aliis forsitan fit notam , mihi IN HOC terrarum angulo fuerit ignotum. Grte quam seriptis suis claruerint, non magmoperae nostri Auntii di 'endio suspirabant. Haec Hieronymus scribebat, ubi oromatii, licet amici , Ηomilias, necdum sorte editas, aut scriptas, omnino ignorabat. Idem est iudicium de Gennadio , Isidoro, aliisque nomenclatoribus exsteris, qui nec de Mario Mercatore , Sancti Augustini amico , nec de Sancto Gaudentio , Brixiae episcopo, & Chromatii aequa, iis, nec de Pqtro Chrysologo meminerunt. Eorum tamen Opera genuina
167쪽
S. CHRΟΜΑ- ad nos pervenisse, quis nescit Iam vero illustrium virorum sententiasTIUs. de Chromatii lucubrationibus perpendamus.
Las.III. GIV. Sichardus in epistola ad lisungum , dispeream , inquit, si ποπChromatius hie sit dignus , qui non solum legatur ob eruditis ; sed Oediseatur ; tanta est sermonis elegantia , trai1andi hujus argumenti dignitati Divine exsequitur ea fere omnia, quae hodie sqnt de hapti oae iurameuto vocata in controversiam. Sichardo his plane verbis concinit Martinus Lipsius in Micropresbytico pag. 4ia. Gromatium nunc quasi de novo redditum orbi , suscipe, qui, ut praeteream interim alia, de octo illis apud matthaeum beatitudinibus ita scribit diserte ct sancte, ut non legi solum ab eruditae pietatis cultoribus, sed etiam edisci ad verbum re vera dignus sit; tanta est in tractando dexteritas O acrimonia. Ideroldus in enarratione auctorum , quibus constant eius orthodoxographa theologiae Sacrosancta num. xxvii. Gromatius, inquit , sive is popac quod vocabulum ea aetate senioribus oe eeelsa praefinis dabatur fite episeopus fuerit, eerte de octo beatitudiuibus in vominicam orationem seripsit O eruditione , ct pietate insitula commentaria. Iterum Pag.43 3. ejus Homilias , ut eruditione pariter e - pietate insignes , commendat. Iohannes Jacobus Griiraeus in praefatione ad Monumenta Sanctorum - atrum orthodoxographa, ait, Chromatium eleganti idest oratione ad popuIum Octo beatitudines exposuisse . Nicolaus Serarius in notis ad epist. I. Sancti Bonifacii Martyris pan.29 a. inter veteres patres , qui libri Ecclesiastici auctorem non Iesium filium Sirach , sed Sal ' monem faciunt, Chromatium ponit ad caput v. S vi. Matthaei. Caspar Barthius Chromatiana haec scripta tanti fecit, ut in eorum locis nonnullis erudite illustrandis ingenium occupaverit . Nam in Adversariis lib. xxxII. cap.IU. versiculos , qui auctoribus exciderunt improvisi, neque studio eo contendentibus, detegens, hos reperit in opusculo I. pag. 977.
Noster mereatur, haee nundina spiritualis Lib.xxxv. cap.xIII. observat, Chromatium opusculo II. pag. 9 8. col. 2. misereri cum dandi casu usurpasse : quod alii etiam Christiani scriptores non illibentes fecerunt, ut Sanctus Cyprianus ad Demetrianum ex propheta: nolite misereri somioribus atque juvenibus. Sic Corippus& Petrus Pictavensis ibidem apud Barthium . Nec silentio praetereundum quod Barthius lib.Li v. cap.rv. de voce Mamreona apud Matthaeum VI. 24. in medium profert. Nam post variorum sententias , qui mammoniam opes interpretantur, haec subjungit: mihi autem non videtur qu=Diam Evangelsae Deum exposuisse melius Chromatio, erius hae verta sunt, ait Dominus: non potestis Ῥeo servire o Mammonae, ostendens, nos
168쪽
haec Barthius animadvertit, a Gennadio Constantinopolitano Mammo- S. CHROMA- nam haberi pro diabolo in his verbis epistolae Synodalis r non enim μνι τIus . potest, ut quae eoire non possunt, eommittantur, aut Deus consonet eo C IV Satana , aut Bais servienter servire ch Deo . Es enim O haee domini- ea , citraque controversiam , sentetia : non potestis Deo fervire o. Mammonae . Idem porro Tarthius in notis ad Phaebadii Aginnensis episcopi sermonem contra Arianos pag. s I. eodem modo Chromatii Sermonem de octo Teatitudinibus pro libro dici, & vulgo perperam δε- clamationem, a Sichardo nimirum, inscribi observavit. A Barthio ad Sixtum Senensem gradum faciamus . Is in Bibliotheca Sancta orematii
nonnulla loca cum veterum Patrum sententiis Conserens, quae perceptu difficilia videbantur, luculenter explanat. Tale est opusculo II. pagina 984. de lege coniugii, ubi postquam dixisset, non licere dimittere uxorem absque fornicationis eaussa , ita subiungite Sed secat ux rem caste ae pare viventem dimittere far non est; ita quoque adulteram dimittere permissum est, quia ipsa , mariti rensortio fecit se indignam , quae in eorρur Dum peccando , vel templum ausa es violare.
Dupinus tomo tertio Bibliothecae saeculo V. putat, mromatiam hele de divortio ita loqui ae si novum matrimonium, dimissa uxore adultera , contrahi posse existimaret. Tillemontius tamen tomo XI. nota II. ad Chrom. pag. 64 . verbis Evangelistae Chromatium nihil addere obseravat, hac quaestione nondum sortasse tunc excitata . Rei propius accedit Sixtus lib.vt. Adnot. xxxx r. Oromatio plerosque veterum Patrum concinere animadvertens , Hilarium , Chrysostomum, Augustinum ,
Euthymium , ct Theophylactum e qui maritis quidem concedunt S aliquando praecipiunt, ut uxores adulteras, praecipue correctionem as. Pernantes, procul eiiciant ac repudient; sed novam ducere coniugem nec suadent, nec permittunt. Chromatius paullo infra videtur jusjurandum non adprobare; unde , inquit, jurare nos prorsus non comoenit . Laed enim unicuique nostrum jurare neeesse est, quum nobis
mentiri omnino non liceat, quorum verba ita vera semper , ita debent
esse fidelissima, ut pro iuramento habeantur 3 Et ietareo Dominus non
solum pejerare, sed etiam Drare nos probibet, ne tune tantam videamur verum dicere, quum juramur; ne, quor veraces in omni sermone
esse eonstituit, putaremur fine iuramento licitum esse mentiri ι .yaraa menti enim Me eaussa es , quia omnis qui iurat, ad hoc jurat, ut quos .erum est loquatur :-ideo Dominus inter iuramentum O loquelam nostram nullam vult esto distantiam, quia ficut in juramento nullam convenit esse perfidiam, ita quoque in verbis nullam debet esse meu Cium , quia utrunque O perjurium , , mendacium divini judicii paena
damnatur. Ita Chromatiss : cuius verba expendit Sixtus lib.vx. adnotat. xxvI. cum aliis his s,milibus Sanctorum Patrum sententiis , arbitrantium non licere absque necessitate iurare , sive etiam iuriiurando an
169쪽
' Virginitatis cap.xi. non iurandum facile ; quia purunque must; essustaecidunt , ut non possimus implere quod iuraverimus. autem non jurat, utique non pejerat . autem jurat, aliquando necesse est, ut Dieidat in periurium, quia omnis homo mendax . Noli ergo jurare, ne ineipias pejerare . V. Hueusque dicta , me monent, ne ab haereticorum Magdeburgen .sium calumniis sanctum Chromatium vindicare obli viscar. Ejus enim antiquam & vere Christianam doctrinam , utpote suorum dogmatum no . uitati adversantem , traducere non sunt veriti duce Illyrico, de quo proditum est, nihil unquam boni fecisse, nisi quum ex hac vita migravit ad Inkros , Itaque Centuria iv. cap.x. de quibusdam doctrinae partibus incommode , perieuisse eum loqui blaterant, quod in operibus mereri homines justitiam assismat. Haec tamen abunde discussit Roberistus Bellarminus in to. Iv. Controversiarum lib. v. de Iustificatione cap.ILQuare ne actum agam, illuc mitto lectorem . AEgre etiam serunt, Chromatium nimium extollere urgere voluntarism pGupertatem , quasi per eam divitias exustis regni consequamur , ubi , pauperes spiritaeos interpretatur, qui ultro bonis Devia renunciant, is substantias suas erogant. Sed Christus Dominus hoc ipsum commendat apud Matthaeum cap. XIX. -Sι vis perfectus esse, vade vende omnia, quae habes , edi da pauperibus , bubuis thesaurum in eoelo . Ibidem aiunt Apostolireeee sos resiquimus omnia, edi sequuti sumus te. Verum quidem est, lo- eum cap. v. beati paveres spiritu, quoniam 'forum es regnum eaeDrum , a Sanctis Patribus in alium sensum etiam trahi, nempe in humilitates spiritus, ut a Sancto Augustino in Psal. LXXII. cap. XXIV. S sermone LIII. cap. I. in Matthaeum . Sed frequentius de voluntaria paupertate id secundum literam ceteri exponunt, ut Sanctus Hieronymus , beati, inquit , pauperes , qui propter spiritum sanctum , voluntate sunt pauperer . Gregorius Nystinus de beatitudinibus loquens Orat. I. tomo I. Operum pag. I. edit. Parisiensis i638. Vis , ait , intelliaeerae quis pauper spiritu fit ὶ eorporalem opulentiam anim divitiis permutat; qui propter spiritam egenusi es ; qui terrenar di- ωitias veluti quoddam onus excussi, O abjecit. Basilius Magnus in Regula ad Monachos, Interrogatione CXX v. ex versione υ ιν , eo- vim modo Matthaeum declarat: Ii sunt pauperer spiritu, qua non alia aliqua eaussa pauperes sunt, nisi propter doctrinam Dominι , dieeπ- is : Vade .ende omnia, qua habes, O da pauperibus. Augustinus
quoque contra Petilianum lib. II. cap. CIV- docet voluntariam pauperta tem ad persectionem Christianam pertinere , eandemque extollit lib. V. cap. xviii. de Civitate Dei. Alios Patres in eandem sententiam coeuntes, praeter hos, congerit Bellarminusto. IV. Controversiarum lib. II ade Monachis cap. xx. inter quos S Chromatium appellat. Quamobrem Nicolaus Zegerus explicationem de voluntari paupertate iure praeceteris adprobat, tum quia Lucas π I. ao. vocabulum non adje- i git, tum
170쪽
eit, tum quia utrobique est , quod proprie Mendicos designat. S. CHRΟΜΑ- Itaque temere Erasmus Bedain aliosque de voluntaria paupertate , non τIus . eoaetius c, allanius, ut ipse ait, sed proprie illud interpretantes, darguit, & de humilitate seu modestia tantum intelligendum assirmat Proinde Chromatii doctrina evangelicae omnino respondet, neque alia ab ea est, quam semper Ecclesiae doctores ex ore Domini nostri Jesu Christi una voce tradiderunt. Eiusdem sunt sursuris , quae subinde in Chromatium haeretici Magdeburgenses effutiunt quia gradus beatitudinum , quor evangelicos vocat, comparat scalae Iacob, per quam qui ad- Icendat, portam inveniat eaeli . Hac censura nihil ineptius & absurdius dari ex subiectis oromatis verbis opusc. I. pag. 976. col. I. patebit
gradus , inquit, quosdam firmissimos ex lapidibus pretiosis sternit qaodammodo tominus Salvator , per quos sancta animae'fideles repere possint, cy ascendere adsummum illud bonum, idest regnum eae rum Breviter igitur, statres eari mi, qualitates graduum eupio demonstrare . Singulis deinde beatitudinibus enarratis, ita concludit pag. 977. col. i. ostens uut, statres , OZlo gradus evangeliei exstructi ex lapidibus. ut dixerum , pretiosis r ostensa es ilia scala Iacobi, cuius eaeumen de terru pertingebat ad caelum , perquam qui ascendebat, portam invenit. caeli, ae per eam ingressus sine fine in eo petiti Domini Iaetus adstabit iovis non agnoscit sapientissimum Episcopum lingua vere evangelica hic loqui Uerum Sectarii iterum Chromatio succensent, quia in dicto illo rrem inhabitabunt terram ,-Sancti habitabunt in ea, intelligit terram, eorpus Santiorum transfiguratum . Nam opusculo II. pag. 9 8.
col. a. declarans qui sint apud Matthaeum , ita disseriti hujusmodi ergo mites , leatos ostendit, quibas non in praesenti vita, sed in futuro possessionem terra illius felleis repromisit, de qua dictum legimus in Esalmo : Mansueti autem possidebunt terram ct deuictabuntur in multitudine paeis . Et iterum : qui exspefiant tominum , ipsi hereditate possidebunt terram : de qua O per Salvatorem Spiritus Saufius testatur
dicens ; quoniam redii habitabant in terra er Sancti habitabant in ea . Hos ergo mites aeominus beatos ostendit, qui lenitatem manstietudinis Dominicae sequentes , beatae ultus terra hereditate, perpetua stultione fruentur . Maxime tamen de terra nostri temporis loquitur , in qua Sancti transfigurati in gloriam, secundum e solam , aeterna felicitate regnabunt. In hac enarratione quid a vera fide & religione alienum occurrit Sed Magdeburgenses oromatio nondum parcunt. Haec enim addunt et in expositione dieii : esto eonsentiens adversario tuo etto , ait, se accedere opinioni eorum, qui adversarium , Spiritum Sanctum. esse Meuerunt. Sublestae fidei cenuara , non prius tamen excipienda , quam perpensis ipsis verbis Chromatia ex opust. II. pag. 982. col. 2. E plicaturus ille dictum Μatthaei v. 4s. Epo consentieHs adversario tuo cito, dum es in via cum eo , ne forte tradat te adversarius iudiei, O iudex tradat te ministro , ct is eareerem mittaris, varias profert auctorum