장음표시 사용
311쪽
RVFi V terpres e Graecis bonis c ut ait Comicus ) latis a facere non bono . e tum L 'U' GV tamen prologi, atque aliam operis interpretem exstitisse manifestum est. Hau tiaquam igitur visum est nobis, pulcherrimo c ut ita dixerim eor-poxi alienum smul ae horridum praefigere caput, O prima Iibelli fronte
deterruisse potius , quam allexisse Iehiorem . Quare monachus prologo illo , quem in codicibus M sis. repererat, improvide praetermisso, omnium earundem Homiliarum Hieronymum interpretem secit. Sed non ita credulus fuit Desiderius Erasmus , qui suae editioni operum Origenis hanc de Homitiis in Genesim censuram adposuit: Homilias in Genesim vertit Rufinus, non Hieroumur . Fraefutio resecta est, quum nec Rufinus nee Hierondimus soleant quicquam edere fine prolono . Rufinus autem gravi
fimo suspicione premebatur quod esset Origenista ; sub hoe enim titulo
Arianoram haeresis conata est repullulascere . Itaqne pro invidiose nomine R vi suppositum est tratiosum nomen Hierou i. Hae nimirum sunt artes librariorum submoventium quae prima statim fronte deterrent emptorem , a fingentium qua possent allicere . Non medioerem orexim babetati foris celebritas. Simili fuco vulgus imponit incautis, pannum ex Anglia allatum mentiens,qui nunquam vidit Angliam, et pro Nelneo vendenter vinum , quod juxta Loet auii moenia natum est . Ita de vero interprete optime quidem Erasmus . De ipso autem opere sic censet: sitas multum
habet perspicuitatis , satisque commode fuit; licet non usquequaque purus ; cui virtuti utinam Hem adjunxisset, quum ab interprete requirimus . At hae libertas , vel licentia potius , addendi , adimendi, mutandi, Sestium et mat interpretem . Hune licentiam fatetur usurpasse se in Leoiticum , in Episeolam ad Romanos, in Issoriam Deumstieam . Ruod
porro opus ipse tractavit unquam, quod non ad istum modum contaminaria Georgius Bullus in Defensione Fidei Nicaenae Sect. II. cap. IX. l. 2Ο pagina et 29. quando Rufinus id absque lectoris monito nunquam praestitit,
hoc ipsum de quo culpatur , illi in sinceri & probi hominis laudem vertit . Bulli verba haec sunt: in vertendis quidem plerisque Origenis libris malia de suo addidisse Rinuum eonstat : fed quotiescumque ea libertate
usus fuerit, de eo lectorem stium , prout hominem probum edi veri amantem decebat, ipse expresse monuit. Gennadius in Catalogo cap. XVII. testatur , quicquid Origenis versum est , id omne, praeter ea quae vertit Hieronymus , ah Rusino versum suisse. Hieronymus autem S ipse in Catalogo , quem provecta aetate consecit, cap. xxxv. dum quae ex Orige-ne Uerterat, nominatim recenset, Homilias in Genesim omnino silet:& tamen testatur, se adhuc iuvenem Origenis quaedam vertisse . Honorius utroque posterior hoc ipsum loquitur in Catalogo lib.I. cap.cxxxv I. Uerum quid opus his artument i, inquit Erasmus, quum it se Rouus in peroratione , quam adjecit Commentariis in Epistolam ad Romanos , pr
fiteatur , fe vertisse Origenem in Genesim , Exodum , Leviticum , item in Fefu Nove , in Librum yndicum , quanuis non nesciam se Usic Dppositum Hierondimum, sed nimis imprudenter , ut mox docebimus λ Ea
312쪽
peroratio , adjecta commentariis in Paulli Epistolam ad Romanos , exstat RVNHU tomo II. operum Origenis ex editione iv. Erasini per Grynaeum adornata, pag. 634. Petrus Daniel Huetius in Origenianis libro HI. cap. II. Sect. III. q. l. antiquo codici Bibliothecae regiae, in quo illa ipsa , de qua agimus, Homilia ruin in Genesim interpretatio , Flieronymo adscribitur, omnem fidem merito abiudicat, eandemque post Erasmum , & Gi Ibertum Genebrardum uni Rufino deberi agnoscit, quandoquidem Rufinus in Prologo super Hon illas xxv m. in Numeros, disertim testatur, se tune omnes origenis Homilias in Pentateuchum , sive in legem M si vertisse, Praeter scriptas in Deuteronomium . Atqui latinas habemus Homisias iis quatuor priores libros Pentateuehi; quis ergo Rufinam interpretem ausit inficiari , inquit Huetiusὶ Hoc argumento utitur etiam Chissietius in loco postmodum adducendo . Hinc merito Genebrardus Homilias in Genesim Ad quas origenes scripsit in Exodum, Leviticum , Numeror, γο- fae , 'adices, tan Rufini interpretis nomine inseruit a pag. I. usque ad pag. 22 l. suae latinae editioni operum Origenis, quam sub hoc titulo
publici iuris secit: Origenis Adamantii magni illius ct vetusti seripturarum interpretis, ediseeundi Deus, post e Violas m imi opera, quae quidem proferri potuerunt omnia , donissimorum virorum sadio jam olim
translata reeognita. 'Parisiis apud Guillelmum Gaudiere A. D. Is 4. .n fol. Hanc postea editionem ab aliis typographis recusam adspeximus . In Appendice tomi W.operum Sanm Augustini editionis novae Sermo IX. de Rebecca est Homilia x. Orlaenis in Genesim a Rufino latine conversa . II. Rationibus iisdem evincitur , Origenis Homilias XIH. in Exodum, S xvi. in Leviticum , quae jam dictas proxime sequuntur in editione Grynaei tomo I. pag. s8. S to Rufini studio fuisse latinitate donatas ;nain S in Prologo Homiliarum in Numeros, ait , se omnia Origeniana,
quae in lege scripta sunt, latina reddidisse ; S in peroratione Homilia'
rum in Pauli Epistolam ad Romanos tomo i I. pag. 634. Iuculenter assirmat , se in Exo m etiam id praestitisse , Sc praecipue, inquit, in bis quα in librum Levitici ab ilio Origene ) quidem perorandi stilo dictata, snobis vero explanandi speeie translata μnt. Hoc idem pro Rufino sen*tit Uuetius in loco superius indicato ἔ. 1I. Fallitur ergo Sixtus Senensis in libro iv. Bibliothecae , has interpretationes Hieronymo tribuens . Erasimus de translatione Homiliarum in Leviticoem hanc proseri censuram,
Paullo asperiorem e fatetur Rufinus ) se has Homilias vertisse siberius, hoc es multa quae dieit defusise , de suo attexuisse. Ea temeritas tolerabilior est, quum nominatim indieat qaid sustulerit, quid adjecerit, quemadmodum feeit in Historia ecelesiastiea, cui detraxit iurum Ix. in
ejus Deo suas narrationes inolpit. εAt qui lexit boe opus O enarrotionem epistolae ad Rimanos, ineertus est , atrum legat Origenem, Rufinum . Hac arte vir glorἐae eupidus putavit, se reperisse viam,
qua vel invitis omnibus , tereretur manibus hominum . Matthaeus
313쪽
R INU . tina is. jure explodit Jo. Rodulphum Neistentum, perperam suspi- V. VH eantein , in Homilia I. Origenis super Leviticum ab Rufino aliquid immutatum , ubi disseritur de Historia Susannae . Origenis tamen commentarius in Matthaeum , Graece adhuc superstes, eadem ferme exhibet , ac latina interpretatio Rufini. Ne fugit, cur Labbeus tomo II. de Scriptoribus pag. i t. harum Homiliarum interpretem Hieronymum lacerit. Quam inquus theic , ut alias plerique hominum, sit Erasmus, argumento est singularis modestia, qua ubique de se suisque Ru ut loquitur. Huetius ἔ. III. pag. 24s. quanquam&ipse non bene habetnam de suo, ut ait, quicquid libitumesi largientem, tamen hoc illi deberi agnostit, quod legitimo suo auctori restituta sunt cHomiliae in Leviticum quae torre Cyrilli opera falso venditabantur. Iodocus Clichtoveus
has Homilias in Leviticum,a Rufino translatas,primus omnium in lib.xv I. digestas vulgavit Lutectae typis Uvol angi Honlii A. D. isi . in solio, ex codice Coctriens descriptas , sibique a Guillelmo Parvo Ordinis Praedicatorum, S I. udovici xli. Galliarnm Regis a saeris consessionibus , traditas. Hi ne patet, quantopere fallatur U ius in Historia Pelagiana Ith. i I. parte I. Thesivi. ubi esse hos commentarios in Leviticum putat, vel incerti auctoris. Cyrillo quoque perperam tribuuntur in Latinis eiusdem Patris editionibus , ct signanter in illa , quam accuravit Petrus Canisius Coloniae apud Melchio rem Novesianum A. D. Is 6. t mis duolius in solio , in quorum priori pag. 4 i. laudatae Homiliae reperiuntur : S in editione Cyrilli operum , latine facta Parisiis apud Michaelem Sonnium A. D. Is 3. in solio pag. 66. Harum codex MS. Rufino Interprete , exstitit Venetiis in Sancti Antonii Bibliotheca , ante aliquot annos cheul flammis absumta. Consulatur Tomasinus in Bibliothecis Venetis pag. ro. Hinc Robertus Bellarminus, qui lib. I v. cap. xl. de Verbo Dei non ausus fuerat definire, an Homiliae ad Origenem pertin rent , illas postea in Catalogo, absque haesitatione pro origenianis agnovit. Quare Huetius merito carpit Heterodoxum quendam , inter ori- genis suppositicia eas reiicientem ; pluresque earundem collectiones nisse statuit, itaut Rufinianae, sint aliae ab Homilia 1 I. in Leviticum, eujus fragmentum exhibetur in Origenis Philocalia cap. I. Prologi vero Homiliarum in Exodum S in Leviticum interciderunt. Ii I. De translatione Homiliarum xxvIII. in Numeros nullum iudicium proseri Erasmus ς quare nos fugit, cuinam interpreti easdem tribuerit. Rono tribuit Cassiodorus , testis idoneus in Institutione alibi
memorata cap I. ubi tamen xxx .esse testatur. Exstant illae sine nomine interpretis to . I. pag. I 82. sed Aldus earundem iuxta ac reliquarum in te
pretem facit Hieronymum . Prologi, seu praefationes Rufini in Genesim, Exodum, Leviticum , & Numeros desiderantur plane omnes in editioni-hus typis vulgatis , & etiam in codicibus calamo scriptis , nisi alicubi delitescant: librariis autem Vitio vertendum quod e Wanuerint, ut nimi-- in Hieronymus earundem Homiliarum interpres pro Rufino facilius
314쪽
venditaretur. Rufinum porro singulis suis interpretationibus prologum RVMNus pranni sisse , testatur Gennadius in Catalogo cap. xvIa. Fraudi larvam Prologi detraxissent, quemadmodum sane detraxit Prologus ille in GaIliarum bibliothecis repertus, quo Rufinus Donatum quendam praefatur in suam illam translationem Homiliarum xxv III. in Numeros , quam morti proximus in Sicilia consecit, unde ipse una cum Melania , ct ejus comitatu Rhegium Julii Gothorum flammis ardere spectabat. Eundem
prologum secum ex codice Bigotiano communicatum , non semel appetilat Huetius lib II. cap. iv. Sest. I. I. xx Ii. lib. I i I. cap. I. Sedi. l. l. II.
Sest. II. 3. I. Sect. III. l. I. & iv. Atqui ex eodem codice illum ediderat Henricus Ualesius in notis ad Historiam Eusebii lib. vi. cap xxxv III. &Petrus Franciscus Chiisetius in Patilino illustrato Parte II. cap. xxv. qui tamen illum ex codicibus Divionensi, Remensi , Clara vallensi , Graonensi , Sc Clara montano , ab se vulgatum , non Drsacio, sed tonato inscripsit, cui etiam inscribitur in codice Vaticano Urbinate i 44. Errora viris doctis Valesio , Pluetio , Labbeo, Norisio , S Tillemontio nequaquam visus , titulum codicis acephali occupavit hoc pacto . In prologo ipso memoratur Ursicius, Rufini notarius , quem exscriptor ob supinam inscitiam ab eo nequaquam distinguens, quem Rusivus ibidem alloquitur , Drfacii nomen initio prosigi adposuit: nam etiam in codice i o s. Collegii Sancti Benedicti inseribitur , in Catalogo codicum MSS. Angliae Parte II. pag. 1 36. Pearfuius in Vindiciis Ignatianis Parte I. cap. X. pag. Is 9. laudat codicem Cantabrigiensem , ubi sielegebatur: Deipit prologus Numerorum ad Ursaeiam , reliquis vocibus manifeste ob Rufini nomen exosum abrasis. Uerum in codicibus a Chissetio laudatis c sed non in Vatieano' prologus Rufinianus Hieronymo adscribitur , pcrperam tamen , quippe Hieronymum procul hinc absuisse, quum Alaricum Italiam depopularetur, contraquam de se auctor prologi affirmat, satis ostendunt Hieronymi praefationes in Ezechielem lib. I. & III ac praeserti in epist. xcvi. alias xvi. ad Principiam, ubi cap. v. sic loquitur: dum hae aluntur in ebur, terrIbilis de Oeeidente rumor AFFERTUR, obsideri 'mam , e, auro statem civium redimi . Ergo prologus non est Hieronymi procul absentis, sed Rufini praesentis , qni tunc A.D. M 9. in Siciliam cum Piniano &eius familia, in orientem reUersurus , profugerat, de quo alibi. In codice etiam Bibliothecae Iacobeae to .i I. Catalogi MMrum Angliae pag. i t. interpretatio HOmiliarum in Numeros Rufino tribuitur. Haec interpretatio extremus suit Rufini labor quamquam nos seriem ipsam librorum sequuti , helc in antecessum de ea loquimur . Huetius de illa apposite hoc scribit ψ. I v. pastgina 24s. ex prologo , quem praefixit Rufinus luterpretationi suae OSIO vi inti Homiliarum orlaenis ἐπ Numeros, quae ad hane diem supersunt, ex ipso etiam stilo, Aleuigitur, vehementer eos faui, quicumquet alium interpretem os uant, quam in num . In eodem prologo haec habet Rufinus r quaeamq- n Numerονum libro frue mmiliatieo stilo ,
315쪽
Rham Is . sime etIam ex his, quα Excerpta appellantur, scripta reperimus , haeeias.V. II. perurgente te cionatum, non Drjacium , adloquisitura Romana , ut potuimus , et oce ex dices1 in unum ordinem eoIIehia digessimus. Hinc Huetius notat, has Honii lias undecumque collectas, cum scholiis ab Rufino permixtas: quod, inquit, Rufino interprete dignum erat. Itaque meis rito arguit Andream Rivetum, qui in suo Critico Sacro hasce Homilias non Origenis , sed hominis Latini foetum esse contendit, proptereaquod
in earum xiI. discrimen notetur inter excudere S exeidere, quae tamen
Rinni interpretis munificentia accepta referenda sunt, inquit Huetius. IU. Iam vero gradum faciamus ad Homilias xxvi. in Librum Iosue, seu Jesu Nave , quae exstant apud Grynaeum eo. I. pag. 284. Lemma Pro Iogi adoromatium, Hieronymo interpretationem tribuit; sed tam iu-terpretatio , quam interpretationi proxus prositus , prorsus Rufinum auirorem habent, inquit Huetius . Erasmus ejusdem operis translationem Rufino quidem adiudicat, sed Hieronymi nomen S prologum, a Librariis conficta , audacter pronunciat. De primo non dubito , sed in postremo lalli Erasmum pro certo habeo . Hoc priusquam ostendo, eius verba recitabo r me , inquit Erasmus , crevit bibliopolarum audaeis .
In totius operis frontispicio fat habebant pro Rufino Hieronymum supponere , revulsa praefatione ς hele Uixerunt praefationem , sed adeo frigia, dam , adeoque ineptam, ut nulla certiore argumento possit persuaderi , hae ab Hieroumo non esse versa . Homines Daves exi timarunt , nemianem ad obitaturum , postesquam ad CBromatium inferipta esset praefatio, ad quem interdum scripset Hieroumus . Ceteris exscribendis iam supersedeo, postmodum enim ad Erasmum redibo. Sed illius argumentis reisiectis, alio abit fi uetius in Origenianis lib. III. cap. II. sest. III. ἔ. V. pag. 2 6. translationis enim & 'Prologi auctorem iacit , sed tamen viro probo imposturae crimen impingit, quasi nimirum dolosis artibus, quumse Origenismi vulgo susperitam esse , proptereaque minur mendibiles me; eessuas intelligeret, fucum incautis Iectoribus faeere voluerit ,-Hiero mi, adversarii sui, nomen praescripserit, quo eum quoque in Origenismi suspieionem vocaret, a quo tam saepe doctrinae hujus fuerat er7minatus. Addit, simili vafritie usum in praelatione Commentariorum Origenis in epistolam ad Romanos. Hanc calumniam Rasino alibi etiam a viro docto assingi audiemus . Sed scriptor , cetera perspicax , qui in Erasmo damnat judicium praeceps, ipse plus aequo inanibus coniecturis indulget. Qui enim fieri potuit, ut Gromatio S Hieron'-mo , adhuc virentibus, in luce hominum adeo putidam S ridiculam fraudem excogitaverit, ut sub larva Hierondimi translationem Homiliarum origenis , ab se publici iuris iactam , Chromatio Aquile-1ens Episcopo osserret, S tamen Oromatius , Hieronymus , S reliqui eius necessarii, adeoque Rufini hostes , tam bardi & stupidi fuerint, ut
tantam fraudem nequaquam Olfecerint, nec palam suae impudentiae poenas Rufinum dare compulerint 2 Levitatem conjecturae penitus difflat
316쪽
Gennarius in Catalogo cap. xv tr. ubi omnes translationes Homiliarum RuprNus . Origenis Ruseo adscribit , iis solis exceptis, quas vertit Hieronymus HI . Hae autem, quae notae sunt omnibus , ab ipsomet Hieronymo in Catalogo 1ho recensentur , ct ab Honorio lib. I. cap. cxxxvi. Quae Rufinum interia pretem habent, suo prologo discernuntur , inquit Gennadius, sic R. nam singulis suis interpretationibus prologos praemittere consuevisso aperte docens . Itaque interpretatio Homiliarum in Uue aevo Gennadii Rufiui nomine discernebatur . Non ergo Rufinus sub Hieronymi adversarii sui perina, illam obtrusit; sed recentiores librarii, ut tanti nominis umbra mortales ludificarent, Rufino, qui ob simultatem eum Hieronymo male audiebat, expuncto , ipsum Hieroumum supposuerunt, tum in epigraphe, tum etiam in prologo ipso , quum alias ab anterioribus libris Rufini nomen S prologos totos avulsissent. Neminem puto
ignorare, Curomatium Hieronymo aeque ac Rufino suisse amicitia conjuniatium: quod ex utriusque Lucubrationibus patet, adeo ut magnus Antiis stes utriusque animos non parum exulceratos in pristinain concordia .
redigere studuerit. Quid ergo mirum , si Rufinus Homilias in YODe
Celeberrimo patriae suae metropolitae, suoque olim Fidei Christianae doctori nuncupavit, eui Eusebii Historiam , ab se in Latinum sermonem Conversam etiam nuncupaverat: siquidem Rasinus ad hasce Homilias convertendas, post Eusebii Historiam ab se translatam , incubuisse postea dicemus . In Bibliotheca MS. Antonii Augustini, edita Tarracone apud Philippam Medi A. D. is 8 . in V. codex 42. hoc lemmate recensetur et Origenis Alexandrini, qui Adamantius, in Librum 'o e mmi-
Iiae xxvi . Beato Hierondimo interprete, veI Rufino , ad Chromatium . Liber in membrana annorum ccc. e, ultra, forma quadrati. Verum ne quid praeterire videamur, Dama hac in re argumenta, singulatiin peris
I. Ait, prologi auctorem his verbis Chromatium affari: O mi sem per venerabilis Chromati . Immo sic : O mi semper venerabilis pater Gomati : quibus serme verbis eundem alloquitur in prologo Historiae Eusebii . Quare nihil absurdius censura , quam huic exercet
a. Totam praelationem talem esse, ut euivis operi possit aptari, sententiamque ipsam ex Hieroumi scriptis sublectam , ab impostore mi ra garrulitate dilatatam falsum omnino est . Praefationes enim , Rufini scriptis praefixae , nihil aliud sunt, quam epistoIae familiares , quibus ad
amicos translationes suas mittit, quarum propterea tenor ex ipsis translationibus, quas singulae epistolae comitantur , abunde colligitur, praecipue quum nobis desint epistolae, pro iisdem translationibus obtinendis, ad Rinnum ab amicis transmissae. Quidnam vero inepti , vulgaris, Sesulti, ut vocibus utar Erasmi, verba haec Rufiniani prologi continent rquia ergo tu, o mi semper venerabilis Pater Chromati , injuntis praecipis nobis, ut aliquid ad aedificationem O eonstructionem divini ta f. O O ber-
317쪽
RupINus . bernaculi ex Graeorum opibus copiis conferamus, oratianeular xxvr
Lis.V. C. VII. Iesum Nave, quas ex tempore in Delesia peroravit Adamantius senex , ex Graeco , latine tibi pro virium mearum parvitate diserui 3 Quid gravius, quid religiosus , S rei aptius proserri poterat 7 At Rufinus nullam adfert caussam c urget Erasinus J cur hoc opus or renis vertendam fuseeperit. Caussa est, ut Oromatio , id ab se postulanti , obse
a. Erasmus negat, origenem oratiuneulas ex tempore deelamasse . Hoc tamen ait Rufinus, hoc Fluetius disertis rationibus evincit lib. i1I. seel. II. cap. Iv. β. IV. ubi censet, Origenis Homilias , partim meditate constriptas , partim ex tempore ab eo recitatas. 4. Reliqua censurae pars, quam Erasmur in prologi stilum pluribus inculcat, non tam probat, non esse Hieronymi, quam esse Rufini, qui semper de se modeste sentiens & loquens , fatetur identidem, se ad latine scribendum ob longam moram inter Graecos, trieennali incuria torispuisse . Itaque illum populari potius, quam exquisito sermone conscriptas Lucubrationes suas edidisse conspicimus . Audiamus extrema verba ,
quibus prolaeo ipsi finem imponit: totum ergo hoc , de tuo judicio pendeat. Siquid sane est L quod placere potest , hoe sit auctoris, neque enim quae aliis Iabore parta Dut, diripere, γε nostra laudi applicare justam putamus . Si vero vim sensuum oratio ineuiti sermonis exasperat, hoe .el mihi , Oel c ut eum tua venia dixerim a tibi ipsi reputato, qui opus,
quod eruditis debet injungi, expetis ab indoctis . Non solum ergo interpretatio Homiliarum in Iosue ad Rufinum pertinet, in quo Erasmus S melius teque consentiunt; sed etiam prologus : quod prior negat, alter se affirmat, quasi in suus auctor eum fraudulenter Hieronymo supposuerit, ex Homilia X v. in Iosue pag. 3 ls. Rufino interprete . Gra-
tianus laciniam transtulit in Caussam xxx III. Quaest. I. cap. I. Porro ineptam Eraμι censuram Magdeburgenses Cent. III. cap. x. adhuc ineptio in
rem facturi, quod de prologo scribit, ipsi de Origenis Homitiis dictum prodiderunt, quasi illas Erasmus origeni abiudicasset.
Et tamen Centuriatorum sententiam alii ejusdem farinae scriptores imprudenter amplexi sunt. Sed quidpiam maius ausus est Jo: Dallatus lib.1I. de scriptis Dionysii cap. x LI. ubi Origenianas Rufini interpretationes conatur unde quaque convellere, haud certe alia de causa , nisi quia suorum dogmatum novitati eas sepe adversari cognovit; sed homo hete rodoxus non aliud plerunque agit, quam ut illam ipsam licentiam se pandere factet, qua Rufinum in vertendis Graecorum scriptis usum insimulat,
V. Nunc locus postulat, ut patefaciam , Homilias ix. in Iudisertomo I. pag. 377. editionis Grynaei, de quibus Erasmus penitus silet, quoque interpretem habuisse . Id in peroratione explanationis in Epistolam ad Romanos pag. 634. ipsemet Rufinus disertim testatur, RHuetius pariter animadvertit lib. III. cap. II. sedi. Ita. v. pag. a 6. Hi se
318쪽
re Homitiis librariorum nequitia detractum , ut faeilius Hie- .ronymo supponerentur, pro certo habeo; ideoque magnam gratiam a LasN. C. VII. nobis iniret , qui illum & ceteros omnes, idem infortunium patas , in antiquis codicibus expiscaretur. Ceterum post Homilias in 7udiees, inter scripta Origenis reperiuntur Homiliae ix. in Psalterium Davidi cum . nempe quinque in Psalmum xxxv I. duae in Psalmum xxxv I I. & duae pariter in Pialmum xxxv I ii. Idas a Rufino translatas, ct cum prologo ad Apronianum directas , vulgavit Constantius Hierotheus cum aliis operibus Adamantii in Novum Testamentum , praemissa Apologia Iaeobi Nei lini pro Origene , Venetiis apud Laeorum Mardum A. D. isi s. in folio. Occurrunt ibidem post Homilias in Lucam sol. xxvII. exstantque etiam in codice MS. Vaticano Urbinate 6s.sol.34. pag. r. Merlinus ori- genis opera Latina in quatuor partes divisa ediderat Parisis A.D. ista. tomis duobus in solio : quae editio ibidem postea recusa fuit A. D. rsis.1sa a. & isso. Sed Erasmus, qui Homilias easdem inseruit to. I .pag. s. editionis Gonaei anceps haeret in saepe memorata censura , num referant Origenis ingenium S phrasim , propiusque accedere ad Chrysostomum putat, vel auctoris fuisse Latini , aut Rufinum interpretem, moresuo, illas contaminasse. Haec & alia ab Erasmo superbe S praepostere dicta , Ηuetius merito improbans lib.IIl. cap.II. sect.III. ἔ.VI. pag.247. eundemeriticae suae nimium permisisse arbitratur , ubi de interprete scribit: nee
ipse qui praefatur , profitetur, se has HomUias sempliciter vertisse , ut
.abebantur apud Graecos, nee iliae exprimit nomen auctoris . Sed veram quidem est, inquit Issuetius , ae meminisse debuerat Erasmus, auctorum
nomina operum initiis praescribi solere , ae proinde praefantem Rufinum necesse non habuisse profiteri , has Homilias se ex Origene vertisse , quum
.d titulus elamaret. Haec Huetius , qui eo fatilius etiam censet argumentum petitum ex Peroratione , is qua nomen auctorir. non expressit.
Rufinus de Operibus origenis ab se latinitate donatis agebat, Origenem ipsiam nominaverat; S Homiliarum ipsius in Genu , Exodum, S Levitieum mentionem secerat . Addit postea r illa , quae in Iesu Nave offudieam librum, ct in Psalmos trisesimum sextum, triesmum septimum , tricesimum octavum , simpliciter expressimus , invenistis . Hinc non dissiculter haee opera perinde ac proxime laudata , ad Origenem pertinere tiatelligimus, cuius nomen singulis adponere supervacaneum sane & molestum filisset. Quod si haec Origeniani nominis praetermissio duhium auctorem hic facit, cur Erasmus , qui de auctore Homiliarum in Psalmos dubitavit, de auctore quoque F omiliarum in librum Puteum neutiquam dubitavit 7 Par sine erat utrobique dubitandi ratio , utrobique enim Origenis nomen omittitur . Ita serme metius, Rante eum Genebrardas in Collectaneis de Vita Origenis cap. v. quae suae operum eius Latinae editioni praeposuit , unde huc nonnulla in rem nostram sunt transferenda . Loquitur Genebrardus de censuris Erasmi r in iis , ait, ita suo stomacho indust more , ut in eo, modo majorem animad-
319쪽
RV mu versionem, modo Armias judicium merito possis requirere .V, C. VIJ--Homilias iis Psal. 3 6. non esse Origenis. i' sapere phrasim orysostomi , mox subjisit, se suspicari eum , qui for sit, fuisse latinum . Tu haee, si potes, inter se eoneiliato , quum orasostomi locutio fit Graecissima. 2 einde esse Oritenis apparet, quia Homilia a. de
more invehitur in Valentinianos , G- Homilia 3. Deum Pauli I. Corinth. 4. iisdem verbis adfert, quibus Exodi Homilia 6. edi Num. 4. pro eonsuetudine perfringit eos, qui haerebant in iatera, neglecto spirituali sensu , eumque neeessario statuendum probat e versu : non vidi justum δε- relictum, Oe. adeout adservandam versicuti Hierariam veritatem , patet Iocutum de derelictione a rebus spiritualibus, non corporalibur . Et m- milia nominat Valenisnum , mareionem, O Fossidem , contra quoris eeteris libris perpetuo fere luctatur . Denique phrasis ct sententia Omos Origenianus Aeent, temeraria fuisse Erasmi judicis; quod eommemoro propter prurientes istorum hominum aures, qui protinus destruendum
arbitrantur quod ab aliquo corrosum er morsum intellexerunt. Haec Genebrardus . Quare inani studio Magdeburgenses , Robertus Cocus , &Guillelinus Perkinsius easdem Homilias ex genuinorvici operum Orige-Di S albo expungere , non verentur. Illarum interpretationem Rufinas, Aproniano filio earissimo gratificaturus se suscepisse testatur in prologo , quem , quia brevis est, huc transferam ex tomo II. Origenis operum
Pag. 439. editionis Grynaei: α ιοniam tricesimi sexti , ct trieesimi septimi, , tricesimi octavi psalmi expositio tota moralis est, instituta quadam
lita emendatioris oste odens, O nune eonversionis, ac poenitentiae , nuπσpumationis O profectuum semitam docet, intreo tibi eam Aproniane , Mi ebarissiane, in novem oratiunculas, quas Graeci Homilias vocant , velut in uno eorpore digestam , in Latinum transtuli, ut intra unum eodicem eouectam haberet dictionem, quae ad emeudationem veI profectionem morum tota res ceret. Hoc sane bene ii praestabit baee Delio
quod absque labore testoris intelligentia ejus in propatulo habeatur, quo seisieet vitae plieitas, sensu lueido , ae simpliei sermone doceatur et ex quo prophetiae pervenire non solum ad viros , verum etiam ad religiosat foeminas ρ P, ct exeolere Annplices menter : ne forte religioso Hia mea, soror in ortyis tua, intrata fit operi nostro, si id semper laboriosum in reluctui suo pro asperitate sentiat quaestionum ; quia nec corpus humanam ex solis potuisset nervis ossibusque eos stare, nisi eis divina providentia
vel mollietem earnis intexuisset, vel Maudimenta pinguedinἰs. Huetius , S ex eo Natalis Alexander saeculo Ir I. cap. i V. Artic. II. Rouum , ex εPloso Riveto, interpretem faciunt Homiliae unicae in Librum I. Regum ccujus etiam est verno expositionis in Cantica Canticorum , teste Cassiodoro divinarum lectionum cam v. ubi haec leguntur e in Cantiea Gπ- rieorum duabus Homiliis expositionem orlaenis idem Sanctus Hierou mus, Iatinae Iintua multiplicator inretius, Da nobis, ut eo ueNit,
Verbi gratia , ubi annotasset, Diqitirco by Corale
320쪽
ris as I aclectis quibusdam oeis , usque ad illud praeeeptum , quod R rNV
ait : Capite nobis vulpes pusillar , exterminantes vineas, tribus bris latinis explieavit. In editione Grrenaei to. I. inchoantur pag. 3s6. S desinunt pag. 492. quibus tamen desunt prologi consueti . Rufinus opus continuae explanationis, & decem , quos vocant , tomorum partes, in Homilias iv. distribuit, de quibus loquitur etiam Pearsonius in Vindiciis Ignatianis Par. Ι. cap. IX. pag. cxl. Verum Erasmus huis iuste lucubrationis nequaquam adsequutus auctorem , & eo minus in-
'terpretem , utrunque in unum conflat, putatque hominem Latiuum,
edi pulebre doctum ac bene disertum , non certe Graecum . Quoniam Gutem is ob modestiam suum nomen apponere noluit, librarii praefixe-νunt nomen A brosii . Ita Erasmus , cui continuo adhaeserunt Magde-hurgenses Cent. ii I. cap. x. Guillelmus Perhinsius in suo Problemate, aliique mox nominandi. Tantum valet praeconcepta opinio contra Ru- suum, ut Erasmus, ignorato harum Homiliarum interprete , opus ipsum eousque laudarit, ac si non a quoquam latine versam , sed ab Iatino homine integre compositum existimaret. Sed esse origenis, Rab Rufino latine redditum , ex Cassiodoro locupletissimum testimonium produximus . Rufinus tamen de suo nonnulla addidit , unde Rivetus , Robertus Cocus , & id genus pseudocritici Heterodoxi ansam arripuerunt hanc explanationem Origeni abiudicandi, perperam auctori tri-huentes quod est interpretis . Formulas populares , & voces Rufinonsitatissimas, inde collegit melius Ilib. III. cap. II. sed . III. l. v II. pag. 249. Ceterum Prologi Rufini eandem ob caussam , ob quam ceteri, interciderunt, velut ille in Numeror, pridem repertus, quem Latinae editiones nunquam ante repraesentaverant . Rem firmat etiam vetus codex Petri Pithoei , sic inscriptus : incipit Tractatus orlaenis in Cintica Canticorum, a Ruso trauriatus in latiuum . Quare Iohan- nes Martianeus librum ab se minus recte incerto interpreti adscriptum , conjecit in tomum v. operum Sancti Hieronymi pag. 653. Haec quum ita se habeant, de nihilo est , quod in quibusdam codicibus, Hieronymo & Ambrosio haec lucubratio tribuitur, ut probe monee
- VI. Hucusque sermonem fecimus de scriptis Origenianis in Uetus Testamentum , quae Rufinus exoriente in Italiam redux tulit S preci hus amicorum , Latio donavit. Nunc de Origenianis lucubrationibus disserendum superest, in Novo Testamento explanando versantibiis, qua in uus pariter latinas fecit, quanquam in vulgatis editionibus sub alienis nominibus circumferuntur. Ex his primum locum obtinent tomi xv. Commentariorum in epistolam Sancti Paulli ad Romanos , quod opus in libros x. divisum , Rufinus Heraclii i inpulsu latinae linguae donandum suscepit quo tempore in vertendas Homilias incumbobat, quarum seriem amico obsecuturus , abrumpere debuit. Sic enim' ait in Prologo e volentem me parvo subvectum navigio oram tranquilli littoris fringere, Eri