장음표시 사용
351쪽
Lu.V. P. X. CAPUΤ X. I. Clementis ReeunitIones Graeear post earum translationem , ab amἰeo Paulino Nolano frustra tentatam, Rufiuus latine convertit. II. Ro- statu Sanctae Suoiae, Rufini praefecti praetoriosororis , opus adgreditur , quod Gaudentio Brixiano Discopo nuncupat. HI. Verus praefationis auctor edi T cognitionum interpres Rufinus. IV. Teuarmini Deus eirca Clementis Recognitiones expenditur. U. Variae ivseriptiones Recognitionum Crementis recitantur . VI. Auctor Reeunitionum inisquiritur . VII. Ejusdem aetassatuitur. VIII. Dosiveli sententia refeLIitur . IX. Censura Gelasii Papae de Recognitionibus. X. Variae T Neognitionum editiones numerantur. I. Aulinus Nolanus Epist. XLVI. olim XLVI I. ex Coenobiox Piiseri, ut alibi dixi , Romam iturum, hutnanissime salutavit, gratiis amico habitis, quod se de Graecis litteris attentius perdiscendis commonuisset, postquam Latinam operum Sancti Clementis ab se adornatam editionem , ad eundem Rufinum transmiserat . Vir sanctus S modestissimus imperitiae suae tribuit, quod alicubi sensum magis quam verba, quippe ab se non intellecta, converterit. Sed Paulinum ipsum loquentem audiamus: sane quod admouere dignaris assectu tuo, quo nos , secut te diluis , ut studium in Graecis literis attentius fumum , libenteraeeipio. Sed implere non valeo, nisi forte desideria mea adjuvat Dominus , ut diutias eonfortio tuo perfruar. Num quomodo profectum espere potero sermonis ignoti, si desit a quo ignorata condiscam 3 Credo enim , is translatione Sancti CLEMENTIS praeter alias iraeuii mei defectiones , hane te potissimum imperitiae meae penuriam considerasse , quod aliqua, tu quibus inreuixere verba non potui, sensu potius opprebenso , vel, ut verius dieam , opinata transi serit: quo madis egeo misericordia iei, ut pleniorem mihi tui eviam tribuat; quia stro divitiis erit pauperi , ut micas, a divitis mensa eadentes , avido famelici cordis ore collyeere . De Clemente Romano Paulinum hic loqui, non est cur quisquam dubitet cum Heriberto Rosvveydo. Suo enim is nomine ab Alexandrino, aliisque , apud veteres antonomastice se distinguebat. Rufinus , qui Clementinas Recognitiones in libros x. distinctas una cum aliis hene multis Graecoruin codicibus ex Oriente secum attulerat, in Italiam redux, Paulino hospiti interpretandas commodaverat. Sed Paulinus interpretationem adgrensus, ultimam ei manum nequaquam imposuit, quod Rufinus ex specimine ad se misse, eam minus accurate consectam deprehendisset, sanctuin virum , ut maius studium in Graecis literis poneret, benevole hortatus. Haec omnia nobis prodit Paulinus . Rosvveydus monet in notis , Rufiuum vel Paulinum interpretationem ἰnterpolasse , veI de novo Cli mentinosilior verti'sse . Vir doctus in re clara haerere non debuit. Hoc enim PD-
352쪽
sterius certissimum est . Neque Rufinus alienam interpretationem, & ab se se non probatam , sibi usurpasset. Hanc Rosvveycli dubitationem illud satis convellit, quod Paulinus , in quibus intelligere verba noupotuit, sensu potius apprehenso se vertisse dicat. Rufinus vero , non δε- Ium a sententiis, sed nee a sermonibus quidem satis , elocutionibusque se
discessisse profitetur: quae res, inquit, quamvis minus ornatum , magis tamen seu narrationis reddit eloquium . II. hunc suae Clementinae translationis laborem susceperat, rogatus olim a Sancta Silvia Virgine, quam Paulinus laudat epist. xxxi.
alias xi. ad Severum , eam testatus , multorum ex Oriente marorum re
liquias in Italiam convexisse. De illa Rufinus in prologo operis Clementini ad Gaudentium Brixianum Episcopum: uor, inquit, quos ct ingenii tenuitas minas promtos , edi senecta jam tardor reddit, ac segnes, opus, quod OLIM venerandae memoriae SILUI A triauxerat, ut Crementem no-srae linguae redderemur, o tu deinceps jure haereditario poscebas , licet MULTAS post MORAS , tamen aliquando restituimus . Praedam non par .am, Graecorum bibliothecis ereptam , nostro/um usibus oe utilitatibus convertamur , ut, quos propriis nou possumus , peregrinis nutriamus aΓ-moniis . Nam'solent suaviora videri peregrina, interdum vero ct uin ora . Ait Rufinus , Gaudentium haereditario jure ab se poposcisse hanc translationem, propterea quod Sancta Silvia Uirgo , cui eandem ipse spoponderat, Brixiae, in sede Gaudentii diem suum obiisset, ubi eius corpus quiescit in aede Sancti Iohannis , recoliturque memoria die xv. Decembris , ex Actis Sanc ,rum Bollandianis die xxv II. Aprilis pag. 49 s. 3. Palladius , qui in Historia Lausiaca cap. cx LII. se cum Silvia , Lx. annos agente , AEgyptum petiisse testatur , Salviam, alias Silvaniam, &Rn i Expraefesti soro= em, vocat. In veteri tamen ejusdem Historiae suae versione , quae Faradisus Heraclidis inscribitur , non Silvaniam , aut Ealviam , sed Si viam dicit cap. xIII. pag. 9 . editionis II. Rosisveydi. Uterque vero, Palladius & Heraclides, initio capitis subsequentis, auctor est, Sanctam Olympiadem , Ecclesiae Constantinopolitanae Diaconissam , Silviae egregias virtutes sibi imitandas proposuisse . Tanta nimirum Silviae fuit claritudo & fama sanctitatis , ut aliis in exemplum daretur lVocabulum expraefecti, Graece .. απο .-άρχων, non est cur Tille montius tomo x I. pag. ad tempus itineris Palladii cum Silvia in AEgyptum , sive ad A. D. 388. referendum dicat, quum vere ad A. D. 42 o. quo scri-hebat Paludius, reserri debeat. Rufinus enim Silviae stater , ct Praesectus Praetorio in oriente sub Arcadio Augusto, assectatae tyrannidis poenas luit Constantinopoli v. Kal. Decembres A. D. rys. adeoque post A.D. 88. ex Philos orgio Gotho Dedi lib.x I. cap. III. &ex Socrate lib.ur. cap. l. Rufino fratre sublato, Silvia soror in Italiam traiecit, ubi aderat A. D. 398. ex Paulini epist. xxxi. alias xi. Hoc enim anno post sestu in Sanctorum Apostolorum Petri S Paulli, ut dictuni est lib. i ν. cap.v.
Paulinus victorem in Aquitaniam ad Severum dimisit cum eadem episto-Disi tiro Ooste
353쪽
la , cui pro consecratione novae basilicae addidit particulam sanctissimae Crucis , ex Melania impetratam . Sed non ita addidit sacros cineres , a Severo expetitos , quibus carere se dixit. Victorem tamen ait, spem ejusdem gratiae copiosum habere u Sancta SILVIA , quae tui de mtiliorum ex Oriente martyrum reliquiis spopondisset. Ergo di et ita exoriente in Italiam ad illud tempus reverterat. Hac vero circa finem saeculi 1 v. Brixiae demortua, Gaudentius urbis episcopus jure hereditario Clementinas Re cognitiones poposcit, quas Rufinus noster SiHVae viventi pridem spoponderat. Idem Rufinus sub finem perorationis Commentariorum ortia genis in Paulli epistolam ad Romanos his verbis fidem suam Gaudentici
Obligaverat: post bοe faue voeat nor opus , quod OLIM quidem injuntium est a Silvia ) . Sed nune c post Silviae mortem a leato Gaudentio episcopo vehementius perurgetur, Gementis scilicet Romani episcopi Apostolorum comitis : quorum ni succestoribus darem eo uitionem, libri a nobis in latinum vertuntur . RODveydus in notis ad Paulini epistolam xxvir, quae in nova editione est XLv I. postque eum Cotelerius ad Recognitiones
aeque ancipites sunt, Gaudentio Brixiano , an Novariensi Rufinus illud opus inscripserit. Alio abiit primus libri vulgator Iacobus Faber Staispulensis , Gaudentium gloriosum Christi mar rem pariter-Ariminensium episcopum prae oculis habens et qui tamen sub Constantio Augusto . tanto ante , pro Christo sanguinem suderat. Varie variis hoc pacto serram ducentibus , quanto melius David Bion delius in Pseudo Isidoro pag. 28. de Trixiensi omnino intellexiti Rufinum in praefatione ad Gaudentium, hoc diserte comprobantem audiamus t tibi quidem Gaudenti ,
NOSTRORUM decas insigne DOCTORUM , tantus ingenii vigor , --mo tanta spiritus gratia es , nisiquid a te etiam COTIDIANI ELOQUI
more dicitur et si quid in ECCLESIA DECLARATUR, id in LIBRIS HABERI, ad INSTRUCTIONEM TRADI posteris, debeat. Infra
vero : a quam est sane tibi, qui bae etiam GRAECE LEGERIS'ne forte
in aliquibus a nobis servatum translationis ordinem putes a interpretationis nostra indicare consilium . Haec elogia , in Gaudentium episcopuma Rufino congesta , uni Brixiano aptari possunt; praeterea nemini . Is enim fuit Doctor , vel Tractator insignis . Ita enim qui Verbum Dei sacrasque literas vel voce vel scripto exponerent ac docerent, ab ecclesiasticis Scriptoribus passim dici, adnotavit Franciscus Bernardinus Ferrarius lib. I. de Ritu sacrarum concionum cap. II. ex Gaudentio Brixiano exemplum etiam adducens, a capuo Sermones sui, in Delesia declamati ut Rufinus loqui amat in Traesatus dicuntur in praefatione ad Benivolum . Horum egregiam editionem nuper accuravit V.C. Paullus Galearisdus Canonicus Brixianus . Idem eximius antistes se comperisse ait, a notariis , latenter adpositis, Tractatus suos, ex ore loquentis collectos. Hoc
idem inquit Rufinus his verbis r si q id a te , etiam COTIDIANI ELO
QUII more , si quid in Delesia DECLAMATUR, id ALIBRIS
HABERI, ad INSTRUCTIONEM TRADI videmas, ab iis nimirum, qui Di siligod by Coos l
354쪽
qui notarios , ea Omnia clam excepturos , submittebant. Gaudentius , . teste Rufino, Graecas literas calluit . Ouidni vero, qui sacras peregrina-LMin V e rationes per orientem se suscepisse testatur , ubi eousquc fama ejus virtutum pervenit, ut orientalium Praesulum suasu episcopali oneri, post Phi- Iastrii obitum , a suis per Legationem eo missam sibi de nunciato, humeros supposuerit Z Ibidem Jo: Chrysostomo nondum episcopo, stricta necessitudine adhaesit, proque eo , postmodum episcopatu deiecto, Legatus Ecclesiae Romanae Constantinopolim missus est . Adi ejusdem Gaudentii
sermonem xvi. Chrysostomi epistolam cLxxxiv. Palladii Dialogum cap. iv. S Nicephorum Callistum lib. XIi I. cap. xxxi Ii. Itaque nullum superest dubium , quin Gaudentius episcopus , cui Rufinus Gementem suum nuncupavit, fuerit Brixianus, non alius . III. HaeC susius prosequutus suin propter doctissimos viros , Sixtum Senensem , & Robertum Bellarminum venerabilem Cardinalem , quorum ille in libro 1I. Bibliothecae, hic in Catalogo A. D. 39o. Rufini praelationem ad Gaudentium pro commenticia nimis propere habuerunt. Bellarmini proferam verba ob glossam, quam Labbeus to. II. pag. 3o9. illis adnectit : fient tuae Recognitiones falso fortasse tribuuntur Gementi, ita etiam non es ineredibile falso illi adjunctam fuisse praefitionem Rufini,
quasi interpretis. Ad haec sic scribit Lahbeus: verum imposturam non agnovit Gennadius, nec ejus sequaces Honorius ct Trithemius . Post Joh. Rainoldum , nostrorum perfidum exscriptorem, in Censura apocryphorum , eodem ac Sixtus & Bellarminus , spectavit Gerardus Joh. Vonsus in lib. II. de Historicis Graecis cap. ix. Rufini vel asterius sub ejus nomine praefationem appellans . Immo infra nedum praefationem prorsus fidite iam, sed S libros ipsos Recognitionum ab alio, quam a Rufino translator, se credere malle significat. Vossio ad errorem prae iverat Caspar Barthius . Uerba ipsius adseram ex Adversariis lib. XLV. cap.v. Recoquitionum ciementis titulo inscripti libri, Clementem auctorem ne ausitorem in Rufinum interpretem habeant, non est facile decidere. Viris literatura excultissimis nollem haec excidissent. Nunquid dissicile est decidere quod spissa & locuples veterum monumentorum auctoritas comprobat Nihili ergo est Rufinus ipse in Peroratione Commentariorum Origenis in Paulli epistola in ad Romanos , uhi, Gaudentio episcopo perurgeute, se Operam dare ait, ut Clementem Latinum faciat 7 Nihili Gennadius capite xv ii. Gementis Romani Reeostvitionum libros a Rufino latine redditos narrans Z Longum sit iter conficiendum , si alios deinde rem eandem testantes percurrere velim . At indicium abire non patiar unum Salterum . Anastasius Bibliothecarius in epistola ad Johannem Diaconum, Operum Iacobi Sirmondi to. Iil. pag. 4 2. Ceweutem , ait, quem Rufinus , nostrae linguae redditum , remi usum, redeuntem, ad Gaudentiam scribens , innuit. Sanctus Aldhelimis sive Althelmus Scireburnensis episcopus cap.xxv. de Laudibus virginitatis pag. 3 16. editionis Londinensis, emendatae ab Henrico hartono, laudat Itinerarium 'Petric sunt Duiligod by Coos le
355쪽
RVFIMI . c sunt Clementis Recognitiones Rufino in Latinum ex Graecorum KLὲν V C P X'-Φertente . Tam disertis testibus consonant Recognitionum codices M R. plane omnes , Rinui interpretis nomen praeferentes Quo in minus ergo viros, insigniter doctos , ad alia properantes haec fugerint, non est ambigendum ς alias rem certam pro commento non habuissent.
E iunioribus Cotelerius in Iudicio de libris Recognitionum pag. 84. editionis novae, Rufini esse praefationem ad Gaudentium iuxta ac versi nem totius operis, ex stilo etiam probari alit & codicum 'vetustiorum praesidio utranque Rufino vindicat. Unus enim , quem laudat, sic incipit : Rufini presbieri praefatio ad Gaudentium ponti em in Dinerariam Gementis , ab eo ex Graeco in Latinum conversum . Et post praefationem , Clementisque ad Iacobum epistolam , ita habet: Itinerarii Cu- mentis , Petri Apostoli successoris , liber primus incipit, a Rufino traductus. Ceterum Bellarminus agnovit, Clementinas Recognitiones a Rufino latine conversias, neque de hoc dubitavit: nam Baronio iudice A. D. IO 2. I. XXII. nemo est, qui dubitare debeat, quum Gennadius boeipsum de Rufino testetur . Et tamen Dupinum audire nobis contingit intomo ii I. Bibliothecae, omnino aliam sententiam Bellar mino tribuentem, eam scilicet, quam resutavimus . Nec minus spisso errore tanto ante irretitum deprehendimus Anastasium Bibliothecarium in epistola pridem adducta , cumque illo e junioribus Petrum Danielem Huetium in libro de Claris interpretibus pag. is i. quando haec verba , quibus Rufinus praelationem suam ad Gaudentium, auspicatur, ut Gementem nostra lingua redderemus, ita acceperunt, quasi Recognitiones ipsae latine scriptae primum fuissent; postmodum deperditae , ct demum a Rufino e Greeia, in Latium restitutae , non e Graeco translatae . At plane aliud, non hoc scripsit Rufinus , apud quem viri docti primis tantum voculis , uti fit, raptim perlectis, in errorem adducti sunt. IV. Nec penitus nobis praetereundus est alter Bellarmini Iocus. In Catalogo enim A. D. 9 a. haec de Clementinis Recognitioni hus scribit rise Diphanio haeresi Io. Gemens ipse testatur, Greuitur Petri , a se conscriptos, ab haereticis depravatos fuisse . Vir purpuratus haec hausit ex magnis Annalibus A. D. gr. q. x. SA. D. Ioa. I. XXI. Uerum LucasHolstentus non hoc dicere Epiphanium detexit, sed ex enocliis Ni Iis Teati Gementis , quae in Ecelesiis Dontur , Persidos Ulas fustatis convinci . Neque enim eo ruere eum stilo Sancti Gementis , neque eum ejus docendi modo . Verba sunt missenii in notis Mss. ad Bellarmini Cais
talogum , in Musto nostro servatum . Lapsum tanti viri indicavi, ne ulli amplius ob dicentis auctoritatem sit caussa offensionis , ut nuper fuit alteri viro docto , quem corrigens , nominare non debeo , ne amicitiam, quae mihi cum eo intercedit, laedere videar . Idem Epiphanius Haeresi xxx. I. xv. Clementivos libros suisse ab Ebionitis corruptos testatur. Photius etiam cod. c 1 Ii I. Vocat refertam opus abfurdis nutis, non sine
plurimis ex Arii opinione in Filium tDqphemiis. Haec suasserunt magni
356쪽
nominis Theologo Dionysio Petavio lib. I. de Trinitate cap. iiI. ἔ. extre- Rymi us ino, Photianos codices magis suisse depravatos, quam sit interpretatio Rusui; qui ea sustulerit, quae ab haereticis , praesertim Eunomianis , ingesta, idem Rufinus monuerat in opusculo de Adulteratisne librorum Origenis, quippe quae eodem Rufino teste, ecclesiastiea regula omnino non recipiat. Sed memoria repetendum , binas Recognitionum vetereseditiones a Rufino indicari in praefatione ad Gaudentium, nimirum quomodo Xysti Sententiarum pariter editiones antiquitus factas monuimus . Rufinum ea de re loquentem audiamus : puto quod non tec Gaudenti a lateat, Gementis hujus in Graeco ejusdem operis ἀναγνώσμν, hoe est lycognitionum, DUAS EDITIONES haberi , S DUO CORPORA esse LIBRORUM, in aliquantis quidem diversa '. in multis tamen, ejusdem narrationis . Denique pars ultima hujus operis, in qua de trans Idrmatione Simonis refertur, in UNO CORPORE habetur . Sunt autem c . quaedam in UTROOUE CORPORE de ingenito Deo , genitoque differta , ct de aliis nonnullis , quae , ut nihil ampliar dieam , excesserunt intelligentium nostram . Jam dispice quam nam Clementini operis editionem Epiphanius S Photius censura perstrinxerint. Non certe quam Rufinus latine convertit. Haec enim ab haereticorum depravationibus vacat, eandemque etiam Graece scriptam vacasse, nos credere iubent viri Sancti Patilinus & Gaudentius , qui eam per amicum Latio donandam studuerunt. Fabricius in Bibliotheca Graeca to. v. cap.I. pag. 3 s. in allatis Rasini verbis pro αναγνώσμεν legendum putat αναγνωρισμου ex Rufino ipso in libello de Adulteratione librorum Origenis , S ex Photio cod. XIII. qua vis omnes Recognitionum antiqui codices exhibent: quod perinde est . Hinc enim operi inicriptio , quia in illo narratur , quomodo Clemens , parentes , ct fratres se mutuo recognoscant. U. De variis Recognitionum Clementinarum inscriptionibus post Coteleritim pag. 84. accurate agit 7o. Ernestus Grabius in Spicilegio Pa triani to. I. pag. 2 s. ubi & plures earundem egregios codices ΜΩ. in Bibliotheca Oxoniensi adservatos enumerat. Recognitiones ' Cumentis. a. Recognitio I3. Clementis Romani Itinerarium ad Iacobum fratrem Domini .i4. Itinerarium Sancti Clementis de factis & dictis B.PetriApostolis. Acta Petri Apostoli. 6. Circuitus 7. Periodus 8. Itinerarium 9. Historia Io. Chronica II. Gesta Ia. Liber II. Libri Petri. Gementis.
357쪽
RUFINUS. De vera disputatione Petri Apostoli contra falsitatem Simo-
a s. De disputatione Petri cum Simone mago. Titulum Dispalationis vel Dialoν Petri eum e ione , quem Henricus Ualesius & Cotelerius huic operi indiderunt, Grabias expungit. Nomen hinerarii , seu , quod idem est , Greuitur, & Periodi, frequentius operi adhaesit ob historiam itineris , quod Petrus Hiero lymis Antiochiam sustepisse credebatur, praetergressus Caesarea , Dora , Ptolemaide , Tyro, Sidone, Beryto , Tripoli, orthosiade, Antarado, S Laodicta . Holstento tamen in notis Mss. ad Catalogum Bellarmini visum est , Binerariam a Reeo enitionibus disierre , neque esse earundem eomispendium : volumen intelligens Parisiis editum eum latina versione Ioa chimi Perionii. Sed Uossius lib.iI. de Historicis Graecis cap. ix. pene in fine, opus non admodum antiquum hoe esse , praeter Hesionem, multis araeumentis convinci animadvertit. Luculentius hoc patebit, si Barthius adeatur, illud examinans in Adversariis lib. xxxi l. capiat iv. &lib.xxxvir. cap.xκrir. Libri inscriptio sic loquitur r Cumentis Romani
episcopi de rebus gestis, peregrinationibus, atque concionibus SanHi Petri, Epitome ad yaeobum Hierosoldimitanum Episeopam. Parisiis apud Hadrianum Turnebam isss. in O.' Cotelerius, qui ad septem MA. codices regios istud opus collatum Uulgavit, pag. 749. post Recognitiones & Immilias , nihil aliud esse deprehendit, quam puram Epi- tomen , non tamen ex solis 'cognitionibus , a Rufino editis , confla tam , sed etiam ex Homiliis & episeola Crementis ad 'aeobum . Item ex ejusdem martyrio , & narratione Dbraemi episcopi Chersonesi, quae ibidem subiungitur. Hoc ipsum, quod ex parte Baronius viderat A.D.Q2. l. xx tr. Cotelerius locis ad oram indicatis, sedulo adstruit, ratus, ab iis contextum opus , qui doctrinae ac pietatis suae esse duxerunt, ea, quae in libris jam dictis calterius tamen editionis, a veteribus memoratae, quod censuit Baronius 3 supervacua , falsa , & periculosa videbantur , vel tollere, vel mutare aut corrigere. Itaque is liber non unius Recognitionum voluminis Ditomen se prodit: quod Perionius , & Vossius ad solam Rufini versionem respicientes , existimarunt; sed aliarum etiam farraginum , ejusdem tamen commatis, iure compaginem dixeris, qua-
Iem telerius ter factam didicit ex codicibus Μss. hibliothecae Regis
VI. Ceterum libri Recognitionum alium plane a Sancto Clemente , post Petrum tertio vel quarto Romanae Ecclesiae pontifice, architectum habuerunt. Ad ejus aetatem quod attinet, eum ante Origenem floruisse, in comperto est. Origenes enim qui sub Elagabalo florere coepit , primu omnium testimonia ex illo , tanquam scriptore iam noto , & CD- mentis nomine quidem distincto , semel atque iterum promit in tomo III. Commentariorum ad cap. I. ver. 34. Geneseos : qui licet serme universi interciderint, locus tamen Origenis ex Recognitionum Iibro X. cap. X.
358쪽
etiamniim superest in Philocalia cap. xx II. Alius quoque legitur in Coin mentariis ad caput xxvI. ver. 6. Matthaei, perinde ex Recognitionum libro VII. cap. xxxv III. deductus . Quamobrem Clementini operis
artifex , origene junior dici non potest, sed paullo senior, quod nimirum ad tempus scriptionis pertinet. Ante Origenem, seu mavis te, riam Christi Domini seculum, nemo unquam Reeomni iones laudavit, nemo Clementinorum mentionem fecit. Libri auctorem tertio demum Christi
saeculo vixisse, duo produnt. Unum, quod ex Syri Dialogo de Fato contra Ahidam Astrologum, laciniam bene jongam sussuratus, suam fecerit, Brtasse quod non facile id agnitum iri putaret, quum Ear- sanes non Graece , sed Chaldaice scripsisset. Alterum quod de civitate
Romana, universo orbi donata , non obscure loquatur . Atquia bardeis sanes sub Id. urelio Augusto floruit circa A. D. I i. cui Dialogum suum nuncupavit. Caracalla vero circa A. D. 2 rs. gentes Romano imperio subiectas , propriisque antea legibus usas, in Urbis rerum dominae jura, constitutione edita, primus omnium transire iussit. Ne res in dubium venire possit, iam per singula ibimus . Eusebius in Praeparatione Evangelica lib. νI. cap. x. Bardesanis Dialogi partem Graece translatam nobis servavit, quae in Recognitionibus Clementinis , secundum Cotelerii divisionem , a capite xIX. ad caput xxix. latine exstat. Ioh. Ernestus Grabius in Spici legio to. I. pag. 29o. Clementinam Rufini versionem , S Graecum Bardeianis contextum , quem non aliunde sumtum , sed proprio ingenio ab se confectum , auctor Bardesenes assirmat, e regione dispositum , ita inter se comparavit, ut quilibet statim agnoscat, qua . tenus conveniat uterque, vel discrepet. Varias item notulas subjecit, quibus potissimum demonstratur, Clementinorum artificem nonnulla immutasse, alicubi paraphrasten egisse, quaedam minus recte accepisse. alia omisisse , alia denique interpolasse , ut nimirum quae ex Bardesane suppilaverat, ipse narrationibus suis consentanea redderet. Quod prorissus rem conficit, Clementinum scilicet auctorem ex Bardesane, ta nouam hoc iuniorem , non Bardesenem ex eo , sua mutuatum, locus est lin. IX. Recognitionum cap.xHII. ex quo evidenter discimus , hoc idem opus ante editam ab Imp. Antonino Caracalla Constitutionem , Cuius meminit Ulpianus in Iege xvii. D. de Stata hominam, concinnari nullα modo potuisse. Locum ipsum recitabo, cui etiam Bardesanis verba e regione conjungam, ut Bardesanem quodammodo cum ipso Recognitionum auctore committens , clarius patefaciam, quid hic posterior , tanquam
a Clemente Romano dictum, Tarisanis verbis de suo addiderit, quid
359쪽
Lis.V, CAP. X, Clemens lib. ix. Recognitionum Bardesenes in Dialogo de Fato apud cap. XXVII. Eusebium lib. vi. Praeparationis
Evangelicae Cap. X. Certe quod in promptu es noscere Πόσοι βασιλεις κρατήσαντεs εθνων, πα- quanti Imperatores , Rentium , m se του eo ἀντων νομM , Ma
quar vicerunt, leges O snstituta
mutarunt λ aod et identer a Romanis factum docetur , qui tamen
o MNEM pene ORBEM , omnes Iaeeumque Reget aut Imperatoque nationes propriir PRIblo edi res , subactis gentibus , muta variis Iegibus institutisque vi- runt positas ante se leges, σε proventes , in ROMANORUM IUS prias induxerunt.. CIUILIA SCITA verterunt. Iam ex collatione utriusque Scriptoris perspectum redditur, Bardesenem generatim locutum, nullam ante se legem particularem ab Augustis editam respexisse , eoque minus Caracallae Constitutionem . Verba insuper modo adducta Bardesanem eadem Constitutione antiquiorem omnino produnt: atque hoc ipsum in caussa fuit, cur eadem Bardesanis verba aposterioris aetatis homine Pseudo Clemente suppilata interpolarentur. Hic enim Antonianam Constitutionem omni ambage seposita ita ob oculos ponit, ut suas ipse Recognitiones non ante , sed post Constitutionem a Caracalla vulgatam , procusas , plane nobis exhi at. Certa quippe sunt & manifesta , quae in verbis proxime allatis testimonia leguntur, totum scilicet qua patuit orbem Romanum, gentesque Romano Imperio subiectas , variis antea legibus usas, tandem iubente Caracalla omnes in Romanorum ius transisse. Ouare Pseudo-Clemens haec, quae adeo luculenter scripsit, ante Caracallam scribere non potuit. Huius, quam dixi, Constitutionem , duabus Exercitationibus , Orbis Romani titulo editis , egregie illustravit Ezechiel Spanhemius , aetatem Pseudo-Clementis euverbis a me depromtis subodoratus pag. 248. ct s 9. Ex his perspicimus quantopere fallantur qui Clementini Scriptoris aetatem saeculo Deundo praefinire voluerunt. Horum agmen ducit Blondellus in protegomenis ad Pseudo-Isidorum pag. s9. inque censura epistolae I. Clementis pag. 28. Blondelli sententiae , ut videtur , accessit Cotelerius in suo de Libris Recognitionum Iudicio pag. 484. & demum etiam Grabius tom. I. Spicilegii pag. 2 . 2 9. Cunctis tamen ad hanc eamdem sententiam praeiverat Sixtus Senensis in libro II. Bibliothecae . VII. Sed eum Henrico Dodvvello nobis etiam res est , Bardesauem Caracalla iuniorem faciente . Dodvvellus enim Differt. iv. in Irenaeum φ. XXXV. pag. 36o. & Dissert. V I. q. XI. pag. 443. veterum testimoniis , qui Bardesanem sub Marco floruisse tradunt, insuper habitis , Elagabalo parem facit, qui ex gente Antoninorum ortus , iuxta ac Aurelius, a far-
ea praenomen habuit. Grabius tom. I. Spicilegii pag. 3 i . se hanc sen-- tentiam
360쪽
tentiam amplexurum promisit, & priorem emendaturum . Sed eum promissis stetisse non video . Quae ab antiquis de Sardesane tradita simi, accurate digessit Baronius A. D. I s. q. XVI. Marci Mntonini senioris aequalem omnes plane constituunt, de hoc certe ab antiquioribus , Spraesertim ab ipsis ejus commentationibus edocti . Ιi sunt Eusebius Hist. Ecclesiast. lib. iv. cap. XXIX. & in Chronico, Olympiade ccXXXVI I. anno Christi Domini 1 3. qui aerae vulgari A. I i. respondet: quo qui indem anno Eusebius Ualentini haeresim, a Bardesuve palam seminari coeptam tradit ς quum tamen contra Marcionis errorem ante scripsisset , quod praeter Epiphanium Haeresi Lv i. & Τheodori tum lib. I. Haereticarum fabularum cap. XXI I. docemur ab Augustino cap. xxx V. de Haeresibus . Annus , quem dixi , Eusebianus I I. M. Aurelii Augusti annum x r. resert. His plane consonat Theodoritus , qui tom. IV. Operum editionis Sirmondi pag. ao8. Bardesanem M. Veri Caesaris temporibus floruis. se dicit. Hoc Epiphanius etiam comprobat Haeresi LVI. q. I. testatus , Bardesenem post excessum Abgari Edessae dynastae rintonini Veri aevum attigisse. Hieronymus in Catalogo cap. XXX III. ait, eum Ualentini haeresim , quam primo sectatus fuerat, postea confutasse, novamque statu in se & librum de Fato M. Antonino tradidisse. Tille montius , qui res fuse persequitur tom. II. pag. 4s4. post Henricum Valesium in notis ad Eusebium , eo propendet, ut hunc Autoninum , non Augu- sum , sed ex Bardefanis amicis, in Dialogo colloquentibus , unum existimet. Atqui Auxustus omnino dicendus, qui Mesopotamia & Edesisa , Bardesanis patria , potitus est. Neque enim Syrorum fuit Antonini nomen , neque Dialogus uni ex amicis in eo colloquentibus nuncupari debuit. At neque. in caussa quidquam esse potuit, quominus librum Syriacum Antonino , Augustorum doctissimo , inscriberet, ut ingerit Tillemontius . Scilicet Aurelio deerant qui eum Graece converterent. His adde ex Epiphanio , Nardesanem ab eAurelio tanti factum , ut eum in suam superstitionem per Apollonium trahere conatus fuerit. Ergo quem alii Antoninum , Hieronymus , qui Sar fauis librum , Graece con Uer sum, legit, M. Antoninum recte appellavit, cui nuncupatum dixit. Marci enim praenomine etiam solo, Aurelium seniorem apud veteres Scriptores praecipue denotari, ostendit Spanhemius, tom. II. Differt. X. pag. 32. Adjiciamus & aliud pro Rardesanis aetate, cui non parum inest momenti contra Dodvvellum . Bardesenes apud Eusebium de Praeparat. Evangeli
πω ν NUDIUS . TERTlUS Romani Arabia potiti , Baxhoγυγum ines mutarunt. Traianus Augustus primo subegit , ex Dione lib. Lxv iii. pag. 7 7. unde antiquarii in ejus nummis leginorunt ARAB. ADQUIS Vide Spanbemium tom. I. Disseri. IX. pag. I 8 s. Sed & sub ω. Aurelio rursus bello subactam , constat ex Dione lib. LXXI. Pag. 8la. quod A. D. I o. illigandum censet Til.le montius in Historia Ima Peratorum tom. II. pag. 366. Sardefanes tamqn ineunte Saesulo ΠI. sub