장음표시 사용
371쪽
RU mus. ' disertis verbis unum ab altero distinguens , erroris occasionem aufer- V. t XΙ' Paullo rectius sic disseremus . Gromatius, cui RHistoriam inscribit, diem obiit A. D. 6. ut alibi dictum. Ergo Rufinus, qui post A. D. o. in suam lucubrationem condendam incubuit, eam ante A. D. o . utique absolvit. Immo ante A. D. 4na. quo fecunda AIa-1 iei irruptio facta est. Nec sane Rufinus statim a prima irruptione , sed aliquo post tempore animum ad scribendum adpulit POST dirupta Italiae elaustra , ut etiam Pearsonius observat in Vindiciis ignatianis Pariate I. cap. vi. pag. 88. postquam scilicet pestifer morbus, a Gothorum . exercitu in Venetiam nostram allatus, florentissimam , & primo har- harorum furori obviam regionem vastasset: quod non ictu oculi , sed temporis spacio fieri oportuit. Quare oromatius optimi pastoris onficio iungens , ut novae lectionis blando veluti pharmaco , suorum , ct nostratium, qui tantis malis supererant, praeteritae calamitatis memoriam leniret, Historiam Eusebii e Graeco in Latinum sermonem a Rufino transserendam curavit i quod a presbytero, in aliis etiam oecupato. cito fieri non potuit. Rem aptioribus verbis , quam iis ipsis, quae in hoc explicando TR us adhibuit, me declarare posse non credo i peritorum di eunt esse medicorum, ubi imminere urbibus vel regionibus generales widerint morbos, providere aliquod medicamenti, zel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio e quod is venerande
pater CHROMATI , medicinae exequens genus , TEMPORE , QUO DIRUPTIS Italiae elaustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer mombus INFUDIT, ct agros , armenta, viros longe lateque UASTAUIT, populis, tibi a 2 eo commissis, feralis exitii aliquod remedium quaereus, per quod aegra mentes ab ingruentis mali cogitatione subtrasia, melioribus Oeevatae sudiis tenerentur , injungis mihi, ut Gelsameam Historium , quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone
conseripsit, in Latinum vertam e cujus lectione animus audientium vin- Elus , dum notitiam rerum gesarum avidius petit, OBLIVIONE quodammodo malorum, quae gererent r, acciperet: a quo ego opere quum excusare me vellem , utpote inferior impar, edi qui in tam multis annis Uum Latini sermonis amiserim , consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ita praeseres. Pergit Rufinus tam modeste, quam pie tenuitatem suam , operi transserendo imparem, praecipientis auctoritate excusare. Librum x. omissis quae videbantur superflua, cum libro ix. ab se conjunctum ingenue fatetur, quoniam perparum habebat in rebus gestis , per reliqua omnia in episeoporum panegyricis tractatibur, nihil ad Mentiam rerum conferentibus, Libros x.
atque etiam XI. totos se conscripsisse ait, partim ex majoram traditioni-hus, partim ex bis, quae nostra memoria eomprehenderat. Ceterum omne opus Eusebii J rer in Ecclesia gesar ab Salvatoris adscensione , Odeineeps , continere subjungit. Suos vero Libellos duos ab Constantino& Arianae haeresis incunabulis ad A. D. 39s. quo diem obiit Theodosius
372쪽
Magnus , pertingere affrmat, seque hos ,.ut Oromatii quoque , patris Ruririus . religiose, praeceptis obtemperaret, partim ex majorum literis , partim ex in V, P i sua memoria breviter addidisse. Falsus ergo est Radulphus de Diceto, qui ait, Historiam suam terminare A. Eum vide inter Anglicanae Historiae scriptores antiquos, a Roberto Tvvysden publici iuris
facto sto. I pag.43 I. II. Rasinum in Eusebio transferendo nimia libertate usum critici vociferantur . Sane multa abstulit, plura addidit, nonnulla mutavit Revelationes , Alexandro Hierosolymorum Episcopo factas , quas non satis perspicue refert Eusebius lib. vi. cap. XI. Rufinus libro eodem capite νIII. Optime exponit . Libro vi I. adsuit narrationem de miraculis Sancti Georgii, qua caret Eusebius . Libro IX. de suo adtexuit con- 'cionem Sancti Luciani martyris . Pauca de multis indico , quibus Sti i ope Eusebius ditescit. Ad haec in libro vi. S in Vii. ordinem capitum nonnihil mutavit. Plinc Uossius in libro II. de Histo iaricis Latinis cap. xi. Eusebianam Rusini versionem ne paraphrasin quidem dici posse arbitratur, sed proprium opus, in quo tamen Eusebium plurimum exscripserit , multa udeo addit, multa demit , multa mutat . Rufinum in reliquis duobus Historiae suae libris concinnandis , annorumque ratione digerenda , credulum suisse juniores caussantur , inCertosque vulgi rumores plus. aequo sequutum . Pal-imarium eiusmodi exemplum , quod proferunt, exsta lib. X. cap. XIV. ubi narrationem adtexit de pueris in littore maris ab Athanasio puero baptizatis . Hanc ex Rufino didicerunt SMrates lib. i. cap. xν. S Sog menus lib. II. cap. xvi I. Sed de rei veritate eruditi inter se certant . Nam Bollandiani Scriptores die iΙ. Maii cap. I. g. ao. pag. t 88. de illa ex parte ambigunt: quam tamen ut νeram ex toto propugnat Antonius Pagius A. D. 3 II. q. xxvii. Contra est amicus noster insignis Bernardus de Montefalconis in Vita Sancti Athanasii, quae elegantem huius operum editionem praecedit, atque hanc sententiam amplectitur Tille montiusto m. vii l. Nota I. At Bollandiani sodales sua rursus tueri conantur in Historia Patriarcharum Alexandrinorum tom. v. Iunii: quibus Monte-
falconius epistolam opposuit, Parisiis editam A.D. I Io. in qua diligenter inquirit, an vera narratio ri fui de baptizatis pueris ab Ailanusio puero . Pro Rufino memorare sufficiat, haec ab illo non ex sua , sed ex aliorum fide narrari. Uerba sunt lib. x. cap. x v. ab his, qui eum ipsoc Athanasio ) .itam daxerant ACCEPIMUS . Iis locupletiores testes , qui eum ipso Athanasio vitam duxerant, profecto audire non poterat. M. Antonius Muretus variarum Iectionum lib. XIII. cap. x. istum puerorum lusum aliis exemplis illustrat. Haec iaciunt, ut neque Dupinum probare possim , qui in to. III. Bibliothecae quorundam Rufinum insimulat. quae facile diluuntur.
I. Ait ab eodem tradi , Athanasium post Concilium Tyri, sexennio in cisterna latuisse. Id quidem dicit Rufinus kB.κ. Cap. xvi i
373쪽
RUFINUs . sed ex relatu aliorum dicit . Idque ex verbo fertur probe colligi-
a. Caussatur , ab eodem inverti ordinem temporum in historia Athanasii. Hoc ideo visum Dupino, quia plenam de Athanasio historiam non dedit, sed pauca ex plurimis delibavit, ut subsequentibus verbis palam facit lib. I. cap. XIV. in fine : quoniam talia ae tanta ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum πihil me praeterire patiatur, maia
situdo vero gestorum QUAMPLURIMA eogat OMITTERE , ineertur
aestuat animus dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Erideo PAUCA nos, ad rem pertinentia, MEMORABIMUS . Reliqua ejus fama narrabit ,fine dubio minora vero uaneiatura . Nam nibit quod addere possit inveniet . t 3. Noster male audit apud Dupinum, quasi parum faveat viris magnis, Gregorio Na Zianaeno ct Basilio . Sed eum iniquo hoc crimi ne purgat elogium , quod utrique intexit perhonorificum lib. I. cap. I x. ne interim loquar de studio , quod impendit in utriusque libris Latina civitate donandis: quod signum est maximum , quanti eos secerit . Sanctus Aldhelmus in libro de Laudibus Virginitatis pag.3ao. quam longe aberret Dupinus his verbis comprobat e Rufinus mira verborum urbanitate praeditus , in prologo soluetici plenius exposuit, nempe laudes Gregorii Nazianzeni. . Falsu dici a ait, Hilarium diris devotum, & post Concilium Mediolanense in exilium missum. Sed longum sit omnes Dupini alucinationes refellere, an dicam referre Falso dici a Rufino ait, quae in Historia sua nunquam dixit. In opusculo quidem de adulteratione Li-
brorum Origenis ait, Iibrum in uitionis plenissimae ab Hilario Pinia-vensi ad emendationem eorum , qui Ariminensiperfidiae subscripserunt , eonseriptum, ἰta ab inimieis illius eorruptum esse , ut eum tui postea in Concilio Episeoporum feeundum ea , qua in libello ipsius se eorrupisse πο-
.erant, haretisum eum expissent voeare, ae prolatus libellas talis inventur esset, quem ipse non agnosceret , fecerint eum exeommunieatam de eoneilii eonventione discedere . Haec vere scripsit Rufinus. Ad haec reclaniat Hieronymus lib. II. Apologiae I. Θnodus, a qua excommunieatur est , in qua urbe fuit Mediolani eam fuisse ait Dupinus ex Historia Rufini me episeoporum voeabula . Profersententias subscriptorum, .el diversitatem, vel eo δnautiam . Doee qui eo anno Consules fuerint paeEir Imperator hane Sunodum jussit eongretari Galliane tantum episeopi fuerint, as ese Paliae es in Hispanἰae ὶ Certe ob quam causam Duo-dus eonregata fit Nihil horum uominat. Quid ad haec R. sinus res.
ponderit, ob deperditam eius enistolam , ignoramus. Sed vir egregius Petrus Coustantius in vita Sancti Hilarii, quam eius operibus ab se illustratis praeposuit pag. ex IX. 4. Io . librum , a memoratum, eum
intelligi putat, quo Hilarius Historiam Ariminensis ac Seleuciensis Synodorum complexus fuerat , cujus fragmenta exstant pag. ia79. Cum que
374쪽
que auditu tantum accepisset, Hilarium ab Auxentio haeretico haereticum vocitatum, & conventu habito, ex urbe Mediolano egredi V.Cεν Si iussum , facile sibi animo finxit, ob libri illius , quem dolo malo falsatum audierat, depravationem , ab haereticis factam, libri auctorem Hi- Iarium , non solum e civitate, sed e conventu etiam expulsum . In opusculo ergo de Adulteratione librorum Origenis id scripsi: non in myuria, quam nondum condiderat . In hac vero lib. XI. eap. xxx. S xxxi. de Hilario narrat quae nemo improbat. Non ea certe, quae Dupinus decoctor comminiscitur e cujus permagnam indiligentiam satis mirari non possum .riI. Rufinus ergo toti occidenti primaevos historiae ecclesiasticae sonistes , antea ignotatos, vel parum notos , maximo omnium plausu reis seravit; unde Latini maiores nostri, Christianorum gesta perdiscere , S Gallicani praesertim Episcopi Nicaenas definitiones mutuari potuerunt, quas , sabbreviatas in canones XXII. di Uiserat lib. X. cap. νI. Jac bus Sirmondus in rimandis Ecclesiasticae historiae penetralibus opido sagax , id primus olfecit in notis ad Concilium II. Arelatense apud I.ambeum tomo IV. Conciliorum pag. I 8 II. Hine Nicaeni canones , ex Rufino petiti, in Codicem antiquae Ecclesiae Gallicanae migrarunt . De hoc agit oue ellus in Dissertatione Leonina xv i. cap. xv. Sed homo invidua Sirmonuum primae observationis laude fraudat , quae huic uni debetur . Res ipsa perspieue proditur ex Concilio II. Arelatensi , duobus & quadraginta annis post editam Rufini Historiam congregato A.D 444. apud
Lahbeum tom. iv. pag. Iolet. Proditur ex canonum etiam excerptis ,
quae epistolae Johannis II. Pontificis ad Caesarium Arelatensem ob examen caussae Contumeliosi Reiensis Episcopi, subjecta leguntur ad A. D. Ibi enim apud Lab um pag. I s6. praemittitur canon Concilii Nicaeni, verbum de verbo ex Rufino deseriptus , a quo undecimus numeratur . Canon l. Concilii iI. Arelatensis exprimit Canonem II. Nicaenum , uti est apud Rufinam . Canon Arelatensis v I i. ex primo Nicaeno Rufini de-
sumtus est. Canon x. respicit Rus τι Canones xli.& XIII. Canon κU. C none altero Rufini derivatur. Canon xv I. Nicaenum Can nem XXI. Verissionis Rufini fideliter exhibet. Quare palam est, Arelatenses Patres , sua decreta condentes , Nicaenos canones ipsis Rufini verbis in codice suo descriptos habuisse, quorum notitia quemadmodum ante Rufinum apud Gallicanas Ecclesias obscura habebatur , ita postmodum avide hausta est eorumdem canonum versio , a nostro data in suo Eusebianae Historiar supplemento . Magno enim in pretio fuit Rufinus doctissimis S sancti Dsimis viris universi Oceidentis, si unum eumque quodam tempore excipiamus : maxime vero apud Gallos . Hoc a Sirmondo alibi etiam notatum , observo ; nimirum ad Sidonium , qui annos quinquaginta post Rufini obitum Latinas eius versiones summopere commendavit lib. it. Epist. ix. Post Sidonium Gregorius Turonensis antistes , in Historia Franeorum lib. ix. cap. xv. Rufini Historiam Eusebii interpro.: X x a ta
375쪽
RUFINus . tationi conjunctim sub nomine laudans , Arius, inquit , quem projecisse in seeessum exta Historiotrophur narravit Eusebius , imino Rufinus lib. κ. cap. xiv. Accedat postremo loco Hinemari Remensis Arehiepiscopi de Rufini Plistoria testimonium, sane perhonorificum . Is enim tom. II. operum pag. 463. haec habet: decimus Historiae Getesiasti eae liber Sin i , qui in Catalogo Apostolicae Sedis inter recipiendos libros
describitur . ordo rerum , & regionum vicinitas facit, ut ex gente Anglorum huc advocem Sanctum , & Uenerabilem Pedam . Isin libro de Laudibus Virginitatis pag. 328. ex decimo Rufini libro auctoritatem arcessit; hic vero de Temporum ratione cap. XXVIII. totum locum Eusebianum ex Rufini libro vII. cap. xxvm. destribit. Si ex Anglia in Africam traiicimus , Historiam ab ejus amico Augustino Hipponensi laudari audiemus . In libro de Cura gerenda pro mortuis Cap.VI.
Iehimas , inquit, in Ecclesiastica Historio , quam Graece scripsit Eusebius , in latiuam Iinguam vertit Rufinus , mar r- eorpora in Gaiatia eanibus exposita . In libro de haeresibus cap. xxxxi. eandem iterum
laudati quum Eusebii Hiso riam scrutatus e em , eui RUnus a se iu
inruam latinam translata subsequentium etiam temporam duos libros addidit, non inveni aliquam haeresim , quam non legerim apud istos 'ο- Oinianistas. Post Hipponensem, Victor, Vitensis Episcopus, in Historia persecutionis Vandalicae , quam scripsit A. D. 48 . lib.V. cap.HIII. de Plinisi Historia magnifice loquitur. Argumento enim quod versabat , se imparem eousque fatetur , ut illi explicando vix sussceret Tullius, Sal- Iustius, Eusebius, aut ejus translator, Graeca saeundiae, Iatiuisque floribus Rufinus ornatus . Etiam Vigilius , rapsensis Episcopus, qui floruit ad A. D. siso. suum ad manus habuit, eoque, non tamen speciatim ab se nominato , usus est. Totum enim caput I. libri ν r. contra
Arianos ex Rufiniana Historia ct rerum sensu , & ipsis serme verbis deduxit. De morte Constantini Magni Vigilius sic loquitur di denique dum ejus eaussa Arii ab Episeopis diutius retractatur , idem Constantinus Imperator in suburbano quodam , eui Meomediae nomen est, finali ordinato iudieio, tricesimo primo Imperii fui anno diem elausit extremum.
Rufinus lib. IX. cap. XI. rem ipsam his verbis narraverat: interea dum
ho apud AVexauaerium 'ubira aestantur,venerabilis Augustus Consav-einus in suburbana villa Nicomediae tricesimo'primo Imperii sui an diem fun s est . Vigilius suburbanam villam , cujus nomen Rufinus
misit, Nicomediam putavit: quam tamen Hieronymus in Chronico, Olympiadis cc ix. anno II. Christi Domini Eusebiano An ronem , sive Acbyronem c variant enim codices dictam prodit. IV. At neque uni Lati , sed ipsi etiam Graeci duos libros , Eusebio additos , magni fecerunt. Rem ob oculos ponit, quod ipsi suos reddiderint; unde Grilius Alexandrinus, ac Gelasiliis Cygicenus , Rquod majus est, etiam Concilium II. Nicaenum iisdem Rusiui libris, Graece .conversis, sua comprobaverunt. Ut rei veritas constet, singulis
376쪽
inonnihil immorari necesse est. De quar . OEicenus , qui florebat A. auctoritate confirmat, ducemqne initio operis sibi constituit. Petrus Daniel Huetius in Dialogo de Claris Interpretibus pag. I 35'. edit.Ι. animadvertit , hunc Gelasium e duobus Rufini libris non pauca in suos de P leaena Θnodo transtulisse , & non tam interpretatum , quam mutua tum res , ad institutum suum facientes . Photius autem quum tradidisset, Gelasium Caesareensem in Palaestina Episcopum,a Cygiceno diversum,hor tatu Cyrilli avunculi sui, Hierosolymorum Episcopi, Eusebianam Historiam prosequutum, mox Grillum ipsum Graecum Rufinianae Hi storiae interpretem facere videtur. Do verba Photii ex codice Lxxxi κ. ali-Bi autem legenaeo , hoc quidem comperi , Cyrilium tuum cum hoc Gelusio , Rufini Romani Hisoriam in Graecum vertisse sermonem, non vero propriam suam aliquam condidisse . Addit Photius , si id verum est . quod comperit, hunc Gelasium Caesareensem vetustiorem esse Gelasio Cyziceno , cuius Historiam Concilii Nicaeni ex Rufino pariter expressam superius retulerat cod. Lxxxv III. Nec Photius silentio praeterit, ab hoc Gelasio Cyziceno , prioris & Rufini dicta laudari. Qitare non unum , sed tres Gelasios Caesareae in Palaestina episcopos Photius enumerat , quos inquit, discernere nequeas. Primus Gelasius fuit sororis Cyrilli filius , quem avunculus Eugojo, Acacii successori, Caesareensem in Palaestina episcopum suffecit. Adi Epiphanium Haeresi LXXI I I. q. 37.
R Hieronymum in Catalogo cap. cxxx. Secundus Gelasius scripsit contra Anomaeos apud Photium cod. ci i. Tertius Gelasius est Cyzicenus .
At Gelasium , Cyrilli sororis filium , Cyrillumque ipsum Rusinianae. Historiae interpretes facere , nugari est . Nam Grulus extinctus est A. D. 384. die xvIII. Martii , ex Antonio Augustino Toutieeo ad Cyrillum pag. IXXXV. Gelasius vero obiit A. D. 394. cui in Sede Caesareensi Iohan- .nes successit A.D. 39s.quando certe Rufinus nondum ex Palaestina in Italiam transfretaverat:ubi postmodum mporiam suam condidit. Tille montius to.VIII. nota VIII. ad G νrilium Hierosolymitanum , Pholici innixus ,
Gelasii hujus Historiam aliam facit ab Historia Rufini , quamvis Eusebii
Idistoriam se augere profiteatur . Sed non levi errore irretitur vir ceteroqui accuratus. Photius enim ibidem loquitur de Historia Gelasi Cyziceni, quam superiori codice recensuerat, non de alia Historia , qui ut
ipse quidem existimat) Rufui Eusebianum supplementum Graece reddide- .rit. Verba Photii codice Lxxxvi v. haec sunt: , hie eerte Gelasius c Rusini Graecus interpres diserta quoque dicendi forma ab illo Cyziceno di ferepat:quanquam utcrque longe est eo Gelasio, qui adversus Auomaeos scripsi, inferior. De Cyziceno haec scripserat: ipsa porro Lilio ad humilem
vilemque sitam plus aequo vertere animadvertetur . Vide Fabricium, in Bibl.Graeca tO.VIII.pag.3 o. Photius similiter scripsit cod.xv.ut nullum sit . d ubium,quin comparationem secerit inter Gelasium Cyzicenum,quatenus
Historiae Nicaenae Synodi conditorem, prioremque illum Gelasium, Ru'
- riuo Alexandrino postmodum lo- D. 476. saepe suas narrationes fui
377쪽
R 'TINVS . inten retem ab se ereditum : non vero inter duos Gelasios , in eodem ara Lx 'V C' 'SI' gumento versatos, alterum , qui Historiam Eusebianam auxerit, alterum ejusdem Historiae interpretem . Cyaicenus lib. I. cap. v II. de Actis Nica nae Synodi citat Gelasium, & Rufinum et hunc, ut primarium auctorem, illum, ut interpretem r quod in Photii oculos etiam incurrit . V. tquetius in Dialogo pag. i 3 i. Romanae linguae dignitati hoc triis' huit, quod Graea conversio , in a Latinum exemplar habita vel seriem temporum serre non potuerit,uel in Bibliothecarum pulvere cum tineis luctetur . Apud Latinos quidem non abnuo; secus vero apud Graecos , Nam in Catalogo Graecorum codicum Bibliothecae Constantinopo. litanae apud Lambecium tom. I. pag. 349. extare dicitur Rufini prerb-
teri magna Gelasiae Historia reelesiastiea . Praeterea in Bibliotheca Iuris eanonici veteris Christophori Justelli to. I. pag. 4os . exstat epistola Cy rilli Alexandrini, ad Synodum Asrieanam, scripta A. D. qi9. ad quam Cyrillus mittit exemplar Nicaenae Synodi: quod, inquit, Eecisa-stea Historia, requirentes , - enietis. Iustellus in notis pag. 443. Rufini Historiam a Cyrillo heic designari nos monet, quippe quae apud
Graecos aeque ac Latinos tunc esset maxime pervulgata , decennio scili.
Cet ab obitu. At, quaeso te, lector , hic parum siste . Nam Q riuam Alexandrinam , Theophin fratris filium S succutarum, qui primus Graecorum, Rufus Historiam, ut omnibus notam, laudavit; non vero alium, eiusdem interpretem suisse arbitror: quem Photius homonymia deceptus , nec observato ordine temporum , cum Grivo Hiero-iblymitano confuderit. Photii errorem nuper vidit etiam Tout imus - Differt. iI. ad Cyrillum cap. I. l. s. pag. xcv, Cyri Ili verba , ecclesiastisam historiam non solum Graecis, sed Latiuir, scilicet Africanis , ad quos tunc scribebat, maxime notam, antonomastice indicant. Haec fuit Rufiniana , Graece & Latine conscripta ς praeter hanc nulla. Henricus Dodvvellus Socratem versione Graeca usum animadvertit in libro de Iure Laicorum cap. iv. pag. et 8. Theodori tum Petavius in Dia triba de potestate consecrandi cap. i i I. pag. 83. Nec sane aliunde, quam ex Rufino, historiam Frumentii uterque haurire potuit, dum eam unus S primus omnium Rufinas literis consigna verat lib. x. cap. IX. ab AEde so Tyri presbytero sibi narratam , unde ceteri Scriptores eam didicerunt , quamque Dodνvellus egregie tuetur . Socrates quidem lib. I.
Cap. xii. in fine, de Sancto Spiridione, Cypri Episcopo agens, Rinni Historiam laudat, sed Latine videtur innuere se eam legisse , nisi Grae. eam legerit r quod verisimilius puto, illamque desgnet, quam Rufinus Latine scripsit . En Socratis verba r atque hac ego tum a mustis C priis auditu accepi, tam in fntagmate Rufini erit dam presisteri , Romana liraua conscripto , posita inveni . Ex quo quidem libro tum hae ipsa tum alia, quae paullo post dicentur, eoueti . Rufinum iterum laudat p. xv. in s ne : me de Athanasio Rufinus in libris suis eon. memoravit.
378쪽
semodum factus est, se accepisse narrat. Hane Frumentit Historiam ex RUFINUS . Rufiso , quem tamen haud nominat, sumsit etiam Sozomenus lib. it. --V- p xi cap. XXI v. S Theodoritus lib. I. cap. xx iii. Ex Rufino , ut multa alia , transiit in Menologium Graecorum, in Martyrologium Usuardinum Gre- veni&Molani, S postea in ipsas tabulas Ecclesiae Romanae die xxvii. Octobris . Socrates libro eodem cap. xx i. prope finem rursiis laudat
Rufinum i me R. sinasse a Taeurio didieisseseruit. Socrates S Soetomenus Historias suas perduxerunt ad A. D. 439. quo florebant. Theodoritus suam scripsit A. D. 4so. Idem Socrates initio libri i I. Rufinum pariter citat, qui-linrua eeelesiasticam historiam eo inuit.
Verum in temporum notatione aberrare ait in quibusdam, ad Athana sum pertinentibus , ct plurima praetermittere e de quibus , uti diximus, ipsemet Rinuus lectorem monuerat, quaeque critici plus aequo exaggerant, interque hos Valesius in Vita Socratis , & Fabricius tomovi. Pag. II9. Postmodum Socrates meliora documenta nactus , librum I. S i I. posterioribus curis ex toto dictavit: at retentis nihilominus iis, in
quibus Rufinus a veritate minime aberravit. Post hos, Rufui historiam, Graece scriptam, laudavit Theophanes in Chronographia pag. 19. VI. Sed Rufino maximus honor accedit, quod Concilium i I. Nicaeonum Actione I. apud Labbeum tom. v tr. pag. 9. de episcopis, ab haeresi ad catholicam fidem redeuntibus, & statim recipiendis , agens , testimonium adduxerit ex eeeusastiea Historia Rufiui presbteri Romae , quod est in lib. X. cap. xx V lii. Ne discedam ab Ecclesia Latina, haec semper &Rufinum & ejus Historiam plurimi secit, quam tantum non publica lectione dignam declaravit. Eius enim Marorologia Rufini libris creverunt, & praesertim venerabile illud & perantiquam , a Hieronymiano diversum, quod olim Ecclesiae Romanae proprium , parvumorae appellatum , una cum Adoniano publica luce donavit Heribertus Rosvveydus . Hoc idem mar rologium multis in locis ex Rufino conflatum ostenderat Henricus Valesius in Dissertatione , quam Eusebio , ab se praeclare illustrato subiecit. Neque id diffitetur U. C. Io: Baptista Sollerius, ejusdem Martyrologii Romani parvi strenuus vindex, in praelatione ad Usuardum Pag. XXX iv. l. 86. ubi contra Valesium S Romae illud consectum circa A. D. 77o. Sc Aquilejam a Romano Pontifice missum, ut nostrates ritui Romano se consormarent, ct a Sancto Adone Viennensi Ravennae ante A. D. 86o. exscriptum egregie demonstrat. Ouid speciatim hujus mar rologii auctor , quid odo, quid D ardus , cujus martyrologium Ecclesia Romana postmodum adoptavit, ex Rufino desumserint, idem MLurius , aliique Hagiologi abunde indicarunt, ut jam actum agere non sit opus. Pro Rufino hoc tantum addo, naevos , qui eius hiporia tribuuntur , plerosque a multitudine exemplarium fluxisse, nimirum ex pretio, in quo eadem historia habita est . Ouare cum maioribus nostris grates Rufino , quod Ecclesiae Latinae primus omnium Christianae historiae sontes reseraverit, non injuriae rependendae , ut cum aliis recentioribus
379쪽
RUFINUs. ideisse video Guillelmum Cave in Historia literaria A. D. 39s. ubi, dedisceptans , in multis errat, & praecipue dum sububta fide verso em Eusebii, ab illo adornatam appellat, proptereaquod multa contraiaxerit , , multa addiderit, multa praetermiserit. Sed quum R. sinus haec non ut Grammatista uni literae adhaerens sententias potius, quam Ue ha secutus , additis S decurtatis non paucis , ct monito lectore se praestitisse ingenue fateatur in prologo ad Chromatium, cur haec eadem inerimen sublestae fidei a Scriptore Α ngio vertuntur Periniquum est quoque de Rono judicium Pluetii in Dialogo de Claris interpretibus pag. Is I. Postquam enim plurima , quae Latinam a Rufino conversionem adepta sint, ct postremo loco, Eusebii Historiam , enumerasset, asperrimis verbis S tanti viri gravitate minime dignis , sic in nostrum praeclare de Ecclesia Latina deque suis ipsis Gallis praecipue meritum saeviit: ad insaniam usque ineptivit, extra modum profusi fima verbiloquentia processit. Corruptissimis ad haec usus est eodicibus , judicio caruit eritiso, quo filsa a veris discerneret. Fluetius Rufino profusi mam verbiloquentiam adscribit. Sed non ita censuit Gallorum eruditissimus, ut Mamertus Claudianus S ipse Gallus , vocat , cuius lib. iv. epist. I II. est illud tit Orosius assuit, ut Rufinus STRINGITUR , ut Eusebius narrat. Hoc de Rufino propterea dictum adnotat Io: Savaro , quod ecele- pasticam perstrinxit Historiam. Sed alio id trahit Gausredus Canonicus regularis epist. xLv III. apud Marteni uiri in Thesauro to. I. pag. s 49. ubi haec scribit ad Iohannem kbbatem di ut Rufinus STRINGITIS . Sane immerito profudima illi imputatur, qui brevitati adeo studuit, ut decem libros in novem contraxerit. Nos Huetio, cui admodum iuveni haec exciderunt, Opponemus Henricum Valesium , in eodem sta- dici rinfini aemulum , qui in sua egregia Eusebii editione licet presbyteri
Mostri versionem alicubi non amplectatur ex more novorum interpretum, qui , ut suas translationes extollant, veteres deprimunt; tamen passim Rufini versione suam confirmat; non raro ait, Eusebiano contextui eam Commentarii vicem praestare . . In summa Valesius de Rasuo longe aliter
ac Issuetius sentit, de quo in praefatione ita scribit e Rufinus, quanuissensum potiur Eusebii sequatur, quam verba , tersus es tamen, nec DReπ- tuus injucundus : ae vel eo nomine ptarimam laudandus, qaod eccusiasteam Historiam primus Latinae Iinguae hominibus dedit, e ut versione ad no am usque aetatem Ua es oeeidentalis Eeclesia . Immo virum insignem post editos Ecclesiae Graecae Historicos, de Latinae etiam Ecclesiae Historicis edendis atque illustrandis , Rufinoque in primis , meditatum , nos docet Hadrianus Valesius in Vita Henrici si atris seorsim edita Lipsiae A. D. 16So. S postmodum cum Fusebio Francosurti ad secundas Valesii curas impresso A. D. i 69 s. apud Balthassurem Chrisophorum V usium pro Henrieo Vesenio bibliopola Amstelo lamensi. En verba Hadriani, de Henrico fratre loquentis e faerae Hsoriae Graecis assioribus Latinos, du*kium Severum, Turanium clege Tyrannium a Rasinum, Cusm ri
380쪽
Maestorἰs historiam tripartitam, Liberatum Disconum, nonnullarum aliorcam priscis membranis coliatos, edi opera sua emendator , commentariis qae expositos adjungere eonstituerat ,si ei diutius vivere contieisset. Utinam contigisseti Haberet enim a suis Ecclesia Latina, unde Graecae usquequaque non invideret, praesertim tanti viri accedentibus commentariis . optandum, ut alius publico bono hoc praestet, quod Valesius praestare non potuit. UII. De his, quae occasione Canonis vI. Nicaeni, a Ra o relati lib. X. cap. vi. viri docti ultro citroque disseruerunt, ne a proposito divertar, alibi agam . translationis praestantia. ad Graeci auctoris genium explicandum aptissima , Ualesius adnotavit, hoc idem alii quoque adnotarunt. Inde o curis primigenii contextus verbis persaepe lux data, veraeque lectioni nativa integritas restituta . In eo etiam Romanae linguae sormulas , ab ingruente barbarie nondum tactas, periti, hujusmodi elegantiarum aucupes observarunt; unde factum.
ut Ianus Gebhardus , infra laudandus , Rufinum stilo temo , ef - Deandia in narrationibus perspisua , Historiam Eusebii prosequutum pronunci
verit. Ne Ualesiana exempla percenseamus , quorum ob maximam copiam , non est animus numerum inire, Scaliger . alias ct ipse inusino parum aratuus , unum & alterum subministrahit. Itaque Scaliger in Animadversionibus ad Chronicon Eusebii num. ao84. verba eius Graeca in fine libri II. Historiae ecclesiasticae , non aliunde , quam ex Rusini translatione restituit, & Christophorsoni versionem redarguit : quod facit etiamnum. 2o86. Iocum libri III. cap. VII. examinans . At postea num. 22o I.
ad alium locum libri v. cap. xxi. editionis Ru i , hune perinde ac Hi ronymum carpit, quasi uterque Graecum sensum de Apollonio male pereeperit. Tum haec addit: neque dabito , Hiero mum, quum ἐuam seri-her et cin Catalogo cap. XLII. non Graeeum Eusebii exemplar ;sed Rufini Interpretationem Latinam in manibus habuisse . Itane, Vir magne, Hieronymus, qui A. D. 392. Catalogum suum concinnavit, Rufini interpretationem Latinam post A. D. o. conscriptam in manibus habuit Pearia sonius in vindiciis Ignatianis Parte I. cap. v I. pag. 293. edit. II. hunc
lapsim in Scaligero pariter . & in Valesio ad Eusebium lib. V. cap. xx. ante me castigavit. Mitto inscitiam Rhenani, qui in sua epistola Eusebio praeposita , Rasini libros duos ex Tripartita desumtos ,-velut hujus esse compendium , tradidit, quum tamen illorum auctores longe post Roαι
obitum scripserint, a quo sua derivarunt. De Sino eleganter loquente, & tboraeem pro clypeo, in quo imago seu protoine expressa est, usurispante , rursus Scaligerum consille num. 2286. Sed Rufinum sugillat num. ao6s. & 228s. Nec tamen perdissicile esset Rinuum tueri. Soligero aequior & mitior Holstentus in notis ad Acta Sanctarum Perpetuae &Felicitatis verbis Rufinianae versionis crebro S non sine praeconio utitur
tyrologium pag. as . .editionis Parisiensis . Hottanici consonant critici