장음표시 사용
161쪽
XVII. Venator, piscator, vel auco's cui obtigit fera aut avis immunda, aut piscis immundus, eaque animalia capit, aut qui animalia munda cum immundIS venatus est, utraque η vendere potest, ita ramen, ut non dirigat negotium sitium ad animalia immunda : sed mercaturam eXer-
cere licet lacte, quod mulsit Cuthaeus, non . vidento Israelita, & casteo Cuthaeorum glita,
que similibus rebuS. XIIX. Haec est regula generalis: Quic
quid Lege vetitum est, eo non licet exer Cere mercaturam ; quicquid autem Seri, barum interdicto vetitum est, eo mercaturam exercere licet, sive certum sit, quoden interdicto comprehendatur, sive dubium , num eo spectet.
Vendere potes. Hi ne manifestum est, quod vetitia bestiis, avibus ti piscibus, quum vesci non liceat, uti concessum sit, quod supra non monuit Autori quia hoc loco ejus rei mentionem facturus erat.
162쪽
CArnem in lacte coquere vel come
dere vetitum est Lege, imo vetitus est ejus usus, & ea terra obruenda est, cinisque ejus vetitus est, velat etiam cinis reliquarum rerum, quae terra Obrui solent: Et qui carnis cum lacte junctae tantum simul coxerit, ut magnitudine oli-Vam aequet, Vapulat, quia dicitur: NE co- quas haedum in lacte matris suae. EX. XXIII, 39. &e. Et sic quoque, qui conludit, quantum est oliva, de utroque juncto, vapulat, quamvis non coXerit. II. Pro-' coquere comedere. Tet oecurrit idem hoc interdictum in s. Seriptura totidem verbis. Ex. XXIII, 19. p. XXXIV. 26. Detit. XIV, 2 r. Hinc it iplex in terdictum elicere argura ratione conatur Raschi '
dum mei hoc es interdictum earnis in lacte e Ter auistem idem seriptum es in Lege: primo , ut discamus, vetitum esse ejus sum ; secundo , ut cognosiainus, et iam usum esse interdictum p tertio, ut prohibeatur etiam coctura Comment ad G XXXI V, 26. Eadem fere habet ad Ex. XXIII, I9.
163쪽
DE CIBIS VETITIS. 137ii. p by .hea non fecit Scriptu δ φης'
Honem comestionis, quia locuta est η decoctura, quasi diceret: Ne quid dicam de comestura , im etiam coctura vetita est. Quemadmodum in interdicto de vetitis njugiis, mentionem filiae omisit, quia facta est mentio de nepte ex silia.. Lev. XIIX, io,)III. In Lege tantum Velita est caro pecudis mundae in lacte pecudis mundae,quia dictum est l. c. 'η coquas haedum in lacte Ι matris
De coctura. Cum enim ideo cibus coqui soleat. ut' comedatur, oportet comesturam non minus imo vel magis vetitam esse. Eleganter hanc in rem&aecurate R. Levi hen Gersom N
n V Nnta oportet te nos=e, quod comesura carnis in lacte vetita sit Lege . idque quia Lex prohibuit eo-cturam ejus, quae si propter comesuram, quanto magis igitur comesurum ipsam et prpis ea hoe inter dictum cocturae duo comprehendit, ius dictum nem- . . pe cocturae o interdictum comesurae. Comment. in Leg. ΝΙ. 98. coἱ 3. ' ' Ne eo uas badum in lacte matris suae. lmerdicti huis jus gravitatem vel inde aestimare licet, quod terdistinctis vicibus Deus, qui minime est inaniloquus, illud
164쪽
matris suae. Haedi autem nomine com-' pre
illud repetere voluerit, ut supra vidimus. Quam edicti severitatem perspiciens quisquis fuit, qui Samaritonis characteribus Hebraeum textum descri-
plit, immani temeritate haec verbis Mosis adjicve .
abomanatione, Iurescat, idque ad iram promovest Deum Iacobi. Ne existimemus, haec verba esse Mosaica, ipse suo indicio se prodit sorexi ut ta- eam . quae dici possent de ea re, quod vox z pM hie inserta litera a scripta sit, quid verbi quaeso est. Multum in hae voce laborarunt viri eruditi , Loebortus Hieroz. P. I. l. a. c. Sa. Hottingerus Exercit. Antimoris th. PO. Speucerus de Leu. Hebri Rituati L. II. c. p m. 27 s. Et sane vox haec Hebraea non est. Si vero quis spectaverit, indifferens prope Shmaritanis esse, num P vel ri seribant, dubio procul hane vocem in Arabico inveniet, quod habet signifieationem taedio ad iram provo. . candi. Ipsa autem diaec vox Arabica natales debet .
Hebraeo Ipein mutationibus adhibitis, quae frequentissime occurrunt in vocibus chaldaicis,Syris, 1 Samaritanis & Arabicis ex Hebraea lingua derivan indis,. ut videlicet . p in literam eiusdem organi ntranseat ,& η in V , ut fit cun Nn formatur ex , Ip , Sed ut e divertieulo redeamus in viam, quamvis plana & perspidua videantur
Mosis verba, adeo fertiles tamen commentorum 'invenerunt interpretes, ut sex omnino sententias variantes recenseat Bocbartus I. c. quas, cui volupe est legere, apud eum inveniet, ego, ut numerum augeam,
165쪽
prehenditur scelus bovis, OViΤ' & eaprae,
augeam, duas alias adjiciam ex Aben-Ezra. Frieis Tunt nimirum , qui existimarent, , quod hoc loco vox haedus, eandent fabeat notationem originem, qaam fructus
. CV cog in eam opinio. nem propterea delapsi stini, quia invenerunt buc inter praecepta, apud isiud quod o de primitiis pra- ventuum terrae. Sed bene hanc lententiam refutat cum Ahen-Gra, R. Samuel Zarza in luehor ciabim
ubi invenimus, quod vocetur humor arboristae r & N Xyn pa ubi vocatur arisbor fructuum mater 8 Altera est opinio, quod in
' nu non coques fit idem quos non tardabis, i. e. ut maneat foetus primogenitus apud matrem suam amplius quam dies septem. ConfExod. XXII, 29. Sed & cum Ahen. EZra hanc sententiam suis fautoribus relinquimus. Caeterum plerique IudWi existimant, his verbis prohiberi
omnem conjunctionem Iactis cum carne, unde adeo superstitiosi sunt, ut non modo non eadem vice caseum vel lac i onant mensae, qua.adest caro, sed & ad utriusque esum diversis utantuet cochlearibus, cultris, vasis & mappis, & ut dignosci queant, mapstae angulo, qRa ad lacticinia utunis tur, i nscribant lac , illam vero, quam ad carnes usurpant, Voce caro, notent. QUO- . modo autem interdictum adeo generale ex tam speciali possit deduci, ambigunt. Onhelos simpliciter i vertit
166쪽
Fertit ex mente Iudaeorum i rava Ne comedatis earnem in lacte. Pari mDdo a Targum Ierusalemitanum habet
M a Ira ram Non licet uobis coquere nequo
comedere carnem cum lacte simuleommixtam. Eundem modum exponendi verba Legis, quem Autox noster adhibui . emam Ralebi suo calculo approbar:
vzUa UI hau Ne coquas haedum &z. erism omine badi comprehenditur vitulus o agnus: aenim nihil aliud notat quam fetum tenerum. Hinc plurimis loris in Pentateucho invenies, quod voci opus fuerit explieationis ergo subjungere vorem dracaprarum, quemadmodum; i Gen. XXXIIX, i . Ego mittam haedum caprarum, sibιd. v. ao. haedum caprarum, eap. XXVII, 9. duos haedos caprarum, si hie loquendi modus ae edoceat, quod ubicunque simpliciter scriptum es , istud etiam de vitulo agno possit inresisti. Cominent. ad Gen. III. Ae- curate, ut solet, hic quoque Rasthi expressit mentem Talmudicorum ex Chubin f ii 3. b. Minus bene
167쪽
Haed F caprarum. Neque adeo stricte in-ν telli.
J N Ne coquas haedum in ladte matris suae: idem valet de reliquis pecudibususeris mundis, quibus es ac maternum et avis autem, licet non habeat lac ma-rernum, co*ιra tamen vetita es. Comment. in Pen. t. Di 98. col. 3. Male, inquam, feras conjunxit cum pecudibus. Nam harum carnem hoc modo condire vetitum est Lege, non autem. illarum, ut
fera o avis non vetitae Iisnt Lege, quia dicitur e fidaeis dum in lacte matris suae tribus vicibus, ut excipiatur sem, avis opecus immunda. LXX. Interpretea etiam intellexerunt non haedum solum hoe loecie a vetitum, sed mentem suam non satis aperta expresserunt, pro voce hva, qua alioqui reddere solent Hebraeum , hic scribentes μιπα. Ut. cunque illi hanc vocem voluerint intellectam, teis meritatem Aben Ezra miror, qui Raschio di eum eo Talniudicis l. c. in os conti adicere ausus est neogando, qii id vox 'ma significare possit agiarim vel
ta tan EM 'nun Mee tantum appedatur foetus caprarum, o eum tantum vox ' a in lingua Arabica signifeat, nec dicitur de alia s eie ; es tamen hae disserentia inter ba dum o hadum ea a. rum , quω εα ι haedo caprarum major sit. His enim
168쪽
telligenda sunt verba de haedo in lacte ma-
... enim eantum ilis es, cui opus es manere apud e pras. Coinm i. c. Nimirum subtilis est haec distinctio inter haedum & haedum caprarum,& talis, ut hic Ioeum invenire non possit, cum ita sequeretur, Deum majorum tantum haedorum cocturam in lacte prohibuisse, non etiam minorues, quod ne cum ipsius quidem Aben Eetrae expositione conciliari potest. Et praeterea Raschi expositio Talmudicorum face ta illustratur, ut contra eam nihil valeat harmonia linguae Arabicae, quippe quam non nisa in deploratis Radicibus vocamus in subsidium :'Non autem licet ex harmonia hac negative argumentati, ut fecit Aben-Ezra h. m. Non habet vox 'Iasenificationem vituli vel agni in lingua Arabica.. ergo nec in Hebraea. Aliam ipse Aben-Eχta inmsistit viam demonstrandi interdicti tam 'particuIatis universalitatem. Vult enim ideo tantum com , memorari haedum, quia is solus in lacte coctus comedi soleat, causasque affert physicas, cur cum haedis in lacte coctis hodieque vesci soleant Muhaminmedani aliaeque gentes, idem de Hispanis asserit Abarbanel Comment. ad God. XXIII. non etiam comedant carnem ovillam & bubulam pari modo conditam. Itaque' putar,Scriptorem S. nomine ejus, qua vesci solerent idololatrae, etiam prohibuisso reliquas carnes. Nomine matris etiam cujusvis pecudis lac vetitum esse existimat, quia, qui lac emit in platea vel foro, nesciat, an hoc matris lac si, necne, actoque cum dubium sit, vetitum quoque esse, ullum lac ad eos usus adhibere. Hoc modo ille probare satagit, quod lac matris omne Iac signifi
169쪽
tris sitae, loquitur vero Scriptura de re obvia. Sed caro pecudis mundae in lacte η immundae pecudis, aut caro inlinundae pecudis in lacte mundi coqui potest, eaque uti licet, &, quod si quis ea vesceretur, non l. Vapularet eo nomine, quod comedisset carnem in lacte. IV. Et sic caro serae vel avis sive in lacte serae sive pecudis, non est esui interdicta Lege, eamque sie coquere, eaque uti licet. Ex
benditur bae interdicto , quia omnis pecus voeatur mater, omnisque foetus lactens vocatur badus. Comment. ad Deut. XIV. Sed licet prolixe ham in rem disputent Talmudici, ciuilin f 14. a. nondum tamen mihi persuaserunt, aliam matrem hie esse intelliis gendam, quam quae haedum illum, agnum, vel vi tutum peperit, aut parere potuit, id est, quae est einiustem speciei, ut sic in alius speciei lacte carnem , Coquere, V. g. agninam in bubulo, non divina Lege explicite vetitum sit, sed tantum per consequentias quascunque inde deductum. Pol modum auinimest paulatim interdictum constitutionibus Rabbia i
. . norum, quarum complures in hoc capite ab Autore nostro recensentur. . Immundae pecudis. Cum enim immundae pecudes nec nomine comprehendantur, nec possit iis respectu mundarum competere nomen matris, se- '
seu quod licite coqui ct ustirpari queant carnes munis . darum pecudum in laite immundarum , vcl imis mundarum carnes in lacte mundarum. Seblahan
170쪽
Ex verbis autem Scribarum estui interdicta est, ne erumperent homines & violarent interdictum Legis de carne in lacte, &comederent carnem pecudis mundat in lacte pecudis mundae, quippe cum verbiSScripturae non amplius prohibeatur, quam .haedus in lacte matris tuae, propterea pro hibuerunt omnem carnem in lacte.
V. Pisces & locustas in lacte comedere licet, & si quis mactans avem in ea invenit ova integra, ea etiam cum lacte coquere licet.
VI. Si quis carnem cum lacte sumo inficit, aut in thermis Tiberiadis coquit,
non In tueremis Tiberiadis. Celebres sunt thermast 'iberiadis, quas hic exempli loco autor noster adducit. Iosephus narrat, Herodem tetrarcham, cum urbem Tiberiada eonderet in honorem Tiberii Caesaris, elegisse optimum locum Galilaeae in Ora lacus Genis nefaritici, D an μπωθεν ἔνεσιν δε κωμη αμμαAe 'oνομα αυτῆ, Nnde non longe cpud Emmauntem visum sunt aqua eulidae. Antiqv. LXIIX. c. 3. Ad oppidum nimirum, quod a thermis nomen Chammath accepit, quodque postmodum cum Tiberiade in 'unam urbem coaluit; sed Iosephus leviter immu-' tavit nomen Chammatb in Ammaus. Plinius Tiberiada voeat aquis calidis salubrσm Hist. Nat. lib. V e. is. Judaei has thermas de aquis diluvii super . esse fabulantur. Aubedrin f IO8. p. I.