장음표시 사용
101쪽
best decet codit . Quicquid in summa boni sueci plurimum atque affatim suo tempore, suaque
temperie assumitur Hoc nucauendUm est, nedum ubertim nutrientia alimenta ingerutum, ea quidem obstruant, ac praepediant iecoris mea
tus,per quos optimos ac dulces succo . quocum illud quidem appetentissimum est haurit, atque exugit: omnia enim haec magna mediocritate ac modo assumi debent. Caeterv eadem fere alimenta quae pingiae cor oes pus reddere solent lac etiam ac semen generare ''S atque augere diculur: quae duo sunt benigni alimenti excrementa, aut si mauis dicere supersua: Vt quo maior alimenti benignioris, hoc est an guinis melioris portio superat, eo etiam copio 11or lactis, ac seminis substantia in bene habito corpore generetur . Quamobrem superius enumerata cibaria, nutricibus, ad coitu impotentibus quibusdam viris accomodissima esse cen
Quae gracile corpus efficiunt.
Vemadmodum plurimum nutrientia ali menta dum pingue corpus reddunt,cal O-- rem refrigerat atque humectant, unde
copiosus adeps praepinguibus facile accersitur, sic parum nutrientia fere omni, mod3 ea quidem boni succi,ac bene praeparata, suoque tempore exhibita fuerint sepitu calorem, ac veluti
102쪽
sς NVTRINENT Iscopiosiore succo atque adipe suffocatum reuocant:nimiam humiditatem sua exiccatione eme- dant gracile ac leue corpus, quod prius pigrum Umbui ac crassum fuerat, efficiunt: quapropter iis utilia ς ι esse dixerunt medici , qui genio atque otio diutius indulserunt:humidis Orbis, atque obstructionibus obnoxii sunt: minus sudant, ac mingunt, pituitoso sunt ac pr pingui corporis temperameto: quique aere ac locis frigidis, d admodum humidis degunt.
pis . Huius notae sunt,panis bene coctus, leuis, oculatus, hesternus, commixtum aliquid salis, aut carnes anisi vel sceniculi habens. Carnes assatae fere omnes, modd hae quidem salubres Perniones mo-guntini,mediocriter saliti,lucanicae,ac ceruellati Mediolanenses: omnia item concisa, aut con-s G, ausa aromatis Optimis parce condita Pisces carmina. nis solidioris, aut torti,aut pasta inclusi. Vina tenula,acerba, generosa, parum diluta, alba,aut rubella Birearum ea genera superius expressa, quae
copiosum lupulum recipiunt. Butyrum salitum, caseus Mediolanensis ,radices petroselini, foeni culi asparagi,cichorit,iusculis permixtς: summitateS thymi maioranae,rorismarini, authos,hyssopi,satureiae,pulegii,origani,calamen illi,etiam iusculis additae : quae pauca croco condita asia sumi debenti. sunt qui erucam, anethum,petrose placenta linum,apium,& nasturtium addunt. Ex placentis, quae sicciores sunt, magis tostis, atque ex
103쪽
fructibus etiam sicci, ut omni per asseruationem humiditate destituti, atque assati, potius quam crudi stat amygdalinae glandes auellanae, nuces siccae, quaecunque denique amara in edulium, nitant, siue haec quidem condita, siue etiam cruda fuerint: ut sunt sinapi,cortex aureiagiorum,nux myrepsica, dc huiusmodi caetera. Na prarier haec, omnia calida, aromatica, quaecunque poros aperiunt,vrinas ac sudore promouet, emaciendo corpori, aptissima esse merito existimamus.
Cibaria omnibus nullo discrimine insalubria.
Oncoctu dissicilium alimentorum magna pars malos in corpore succo S generata a quibus prospera atque aduersa valetudine magnopere cauedum esse , dum omnes fere medici affirmant, plurimum nostrae sanitati consulere videntur. Quapropter nobis haec etiam par ticulatim excutienda sunt, ut a reliquis distingui atque secerni facile poss1nt. Cacochymi igitur cibi sunt quibus vel ob in ροῆς ino
Opiam, Vel gulae illecebras Interdum ut1mur: cuiusmodi esse dixeris, ex panibus quidem atrum ' 'U- ac sordidum, sur furaceum, siligineu, atque hordeaceum: quibus addendus est omnium deterrimus OriZaceus panicinus, cumimin',mIliace US, tyDhinus olyraceus: item fabaceus, pisaceus,at-
104쪽
que ex alterius cuiuspiam leguminis genere, vel, solo, vel ipsi aded tritico commixto factus. Qui
etiam panis ex tritico a succurrendo, aut subueniendo succurione dicto confectus est, etsi nonnunqfamis tempore prosit nocet tamen,ac Ventrem plurimum grauat haud secus atque is, qui per inopiam aut negligentiam, aeris ac regionis inclem etiam, male perteritur, aqua puteana, stagnante, vel elixa maceratur: stipulis, paleis, stramine , leguminum vaginis, farragine, arborum corticibus, salice, tilia, spinis, terra sicciore,iu
corum questramine , vel coriariorum macmate
percoquitur. His nimirum addend1 sunt racei, subcineritii,& testacei sere omnes: quibus lactis, olei, ac butyri veteris nonnihil ad quorundam delicias additur: sub quibus placetarnm, itrio ru, ac liborum minus delicatiorum omnia genera in obstruentibus expressa comprehendemuS.i M' Aquarum praeterea insalubres sunt, lacustris. stagnans, palustris, atque operti, nec soli expositi putei. Vi-m Vini autem generum quodcunque est fugies,Vappa, male olens, turbidum,mixtum, ac pergu lanum quodque lorea vel defrutum appellatur. Item ex fructuariis bocquetium reletiu, quod vincetium dicitur Ex caerealibus, bire simplex,
aquosa, paucum, aut nullum triticum recipiens, turbida, recens, hyberna acida, Vetus ac corrupta.
105쪽
Carnium porro cacochymae sunt, salitae om- ω ines, muria conditae, aut fumo exiccatae,pastaque ad diutiorem conseruationem occlusae intestinis in farcte candentibus prunis,aut craticula excoctae, carbonatas bras aulas nominant m 5buis aQuibus denud coctas adiligemus, non minus ac rasa uia. repetita crambe ventriculum offendentes item etiam rixas, quae porro,allio, caepis,sinapi,atque aromatis condiuntur. Insalubres etiam sunt porcinae, hircinae, vaccinae , ac bubalinae rac quod ad aues pertinet aquaticae, ac marinae fere omnes. His etiam accedunt anseres saginati, gallinae prouectiores, anate ScortensQS p is,es palearios vocant siue sint Indici, siue etiam no fit.
Piscium quoque marinorum cacochymi sunt fracialiti,atque asseruati,aut nimium recenteS, quo Reeentes lepram inducere autumant Fluuialium autem p quicunque limosis ac lutosis aquis vivunt: anguillae tincae, lacertuli, carpiones, cancri, praeter quos improbatur ostreorum Omne genus: se
ostracoderma generali vocabulo a Graecis p eoderma. pellantur. Ouorum praeterea cacochyma sunt,anserum, natum, columborum, testudinum, atque Indi δ' - ρμ' corum pauonum haec enim postrema, elephanticum morbum inducere, calculosque generare existimantur.
106쪽
IO DE NUTRIMENT Isme. Lac quoque insalubre est vetus,pridem extraditam, ouillum yaccinum coclum,farina delibutum . Nec minus etiam cacochymum , quod eo morem. constat butyrum sale conditum, rancidum Ca- se seus item asseruatus, putris , tineis ac vermibus
Olim. Olera verymale fana sunt, crambe vinealis,ac multd magis paludosa item atriplex,beta: denique quicquid herbarum hortis, vel aestuariis immundas ciuitatis aquas excipientibus succrescit. Hi Uar Fructus inutiles sunt agrestes omnes ac crudi: particulatim autem iugladis immaturae nucleus, ctu auellana recens, sorba, mespila: atque herbarum qu1ctem,pepones, melones, cucurbitae, citrulli: quaeque mala insana amoris appellantur: ex quibus boni succi, nihil praeter refrigerationem elici potest. otium. Caeterum quantum corpori noceat oleum et US, nucum, aut cannabinu, id verstab iis disquirendum est, quorum facies huiusmodi cibariis plumbea, pectus tussiculosum , totum denique corpus siccum atque aridum apparet. 'M' Quibus omnibus Celsi nonnunqua coquantur tamen eo magis abstine dum erit, qud promsus similem cum nostris corporibus in aperiem habere videntur: quia sen11m, temporisque pro cessu, persimiles humores,hoc est, deprauato ac vitiosos congeriit qui leuissima qua uis occasione putrescentes , grauissimos interdum inducul
107쪽
morbos. Verum haec quidem cibariorum cacOchymoru genera, rursus in alias species diuidenda sunt, quibus varia in corporibus incommoda quotidie superuenire percipimus.
Rassum igitur in corpore succum induce- te scibi,iis inutiles esse solet, qui mille mor se bis obnoxii, ac pauid delicatiores sunta. qui que longioribus aut acutioribus aegritudinibus diutius laborarunt: quae siquidem amelancholia
fuerint procreatae, pari etiam existente corporis constitutione ,ed sunt sane deteriore S. Talia esse dixeris omnia placentarum triΟ-rum liborum ac pemmatum genera atque ade pessima a. quaecunque triticea, eaque minus fermentata farina composita, butyrum, lac, caseum veterem, fructus recentes,aut etiam carnes recipiunt. His
addendus est panis subcineritius, focaceus, siligineus, non rite confectus. Praeterea lac decoctu, acidum, friato pane, aut farina in spissatum, ius ju .cula oryzacea, fabacea aut cuiusuis leguminis Polenta. polenta ex amylo : oua frixa, aut igne indurata sua. Inter pisces autem ostrea, ac testacea fere omnia Pisere. Ex carnibus ceruina,leporina, caprina et US,bu Carves. bula ac porcina. Iecur,lien, renes,atque intestina
animaliu. Ex fructibus palmulae, castaneae,bulbi, μει, G. iii.
108쪽
IO DR Nu TRIMENTIS rape ,sungi, tubera,ficus, nuclei pinei,omnia dem nique immatura. Ex vinis dulcia,recentia,crassa, S: nigra.
Eia His cibariis abstinendum , corporibus pituitosis, otio degentibus, praepinguibus, delicatis,
atque a morbo conualescetibus, praesertim aestate, ac calida regione.
Rassioris ac selidioris substantiae etia dul- cibus atque euchymis cibariis ventriculo imbecilliori, minusque exercitato ingestis,
vel largius quam aetas, anni tepUS, regio, ac corporis constitutio expostulent assumptis, hoc peculiare esse solet, ut primas venas ad hepar attinetes inferciat, earumque tubos obstruat, oppi-m- ' lationem vulgus vocat: quae dum pret pedit, quom minus naturalis, atq; insitus visceribus calor undecunque perspiret, cruditatem atque incoctionem ducit a qua multi vapores excitati, corpus mirum in modum torQuent. Verum praeter obstruentia, quaedam etiam reperiuntur alimenta,multa frigiditate atque humiditate nati uincalorem ita obruentia, Vt ipsum fere extinguant, unde flatuum in corpore quemadmodum Vetorum in aere ab imbecilli aut praepedito solis calore generatio. Obstruunt igitur omnia minus sermetata,cu-
109쪽
riosiusque elaborata, purioreque tritico contecta panificia atque his multd magis quae legumini panificia. bus,vilibusq; ac sordidis triticeis permixta fitit, quaeque pastitia, aut liba, lac, butyrum oua, caseum ac caetera id genus recipiunt Aquae turbi 'dae,stagnantes,v1uariorum, aut marearum Belucarum . Vinum dulce, passum, mustum, defru- tum, nigrum, acerbum, fruct uarium, ac caereale.
Recetissimae maiorum animalium bene sagina r' torum carnes. Iuscula pinguia, ehondrii, alicam 'ν ' triticum, orizam,lenticulam admittetia Renes, splen, achepar, ouillum, vitulinu, bubulum, ac suillum. Ratus autem peculiari quodam munere exci Flatui M.tant, lac quouis modo concretum ac recens pisces fere omnes, rapa, raphanus, napus, pisa, ac multd magis fabae quibus non sine optima coctione cauendum esse suis preo cepit quidam philosophus. Omniv aute maxime porru,allia caepe:atque ex leguminibus phaseoli, lentes, cicer, milium,panicum denique fructus Omnes rece-tes ac crudi: item herbei coficiendis acetariis dedicatae. h
Quibus omnibus, vetriculo imbecilliore absti la.
nendum esse cesseo: atque aded iis qui calculo aut intestini procidentia assiciuntur: pueris item ac senibus, 'uibus naturalis calor ob costitutionem,otium,curas,anni tempus,ac regionem infirmior est.
110쪽
Quae abstergent,incidunt, ape riunt in cibo medicamenta
appellata'. sanis ac neutris aeque commoda.
Alubribus atque insalubribus cibariis dissuta sius proposuis nonnihil etiam de his disse
rendum esse videtur, quae medicamenti vim quanda habere existimata sunt, possitntque praepedire quominus in morbos facile incidamus, aut ipso si a incipiente S, ac prono Savertere. Abstergentibus igitur cibis, incidentibus atque aperientibus utimur, medicamenti cuiusdam vice, quod cathartacum praecedere, aut primarum e narum obstructiones soluere , atque humoribus ad exitum viam recludere possit, aut debeat. A his Abstersoriam vim habent, quaecunque aspetia ritatem quandam ipso gustu , etiam cocta prae se serunt. Talia autem sunt, hordei iuscula bene apparata illissana tota eius Ue cremor rosato sac- caro conditus: birea Britannica, limpida, primis mensis hausta omnis denique pot1o mellerite confecta. Incidui omnia sere falsa, nitrosa, acria,&acetosa: Oxygarum,oxymeli, condimenta acetu Σa- Iidem ac sinapidium recipietia: quae squillam, porrum, CaepaS,atque anethum,ad appetentiam, aut aliquam medicandi rationem complectutur.