장음표시 사용
81쪽
ossicit. Optimu quidem est vetus,limpidum,mo Optimvm dico sale conditum. Insalubre ver est recens ' ph '
musteum, aqueum,putre, acidum, dolium redolens, quodque ex mala asseruatione vitiosum est: Verum quod manibus, aut pistillo copres Iastia, suo tempore in praesentem usum elicitur, cibariisq; ad delicias inspergitur, imbecillioribus ve-triculis,d cruda metuentibus plurimum obest: magis autem eo prodesse potest, ab Oxalide compressa factum: cui quicquid aceti additur, id rerdcondimentum facile corrumpit.
Ale nullum vulgare condimentu carere po est. Huius ea est is, atq; innata facultas,Vt sepitu ac prope extinctum quo rudam ciba riorum saporem promptissime reuocet nostroque gustui gratos atque amoenos reddat, ipsosq; in diuturnum usum integros atque incorruptos seruet, a putredine vindicet alioqui solum as sumptu, corporib nostris inutile ac perniciosum est. Id verd duplex esse percipimus. Alter u quid Salis du- albu, muria aut prima aquae marinae spuma detra)ἰς gm sctii: tenue id quidem,ac parulinguam feriens: alterum vero crassum, veluti cineritiit aqua marina persectissime cocta,ac multoties despumata concretur . cuius sapor, praeterquam qudd albo generosior est, magis etia ad crassorum cibarioraco dimetum facere videtur: regum ac principum
82쪽
m ensis ob venenum, quod album recipere potest honoratiores redden S. Saleucis Optimum igitur est siccum locoque calidio-
- - re pridem asseruatum, gemmatum,durum,acse
Iuli in lapidem concretum inutile autem est, flavum,liquescens, atque humidum: ite nigrum, male adseruatum, aliudque a genuino sapore redoles. Caeterum ammoniacum,& quod sal gem mae dicitur praeterea nitrosum , quod etiam sal nitri appellatur, medicamenti externi accommodatum est potius, quam ut intrd assumi pro
Oluit aetas nostra sibi propriis, suaeque re-' Igioni peculiaribus, acc5munioribus condimentis esse contenta: nisi etiam exoticis,&aliunde magnis sumptibus, atq; itineribus allatis aromatis gulae illecebras exaltaret. Aded nihil est hominum appetetia iniustius atque iniquius. Eorum autem aromatum usqueaded fie-quens est apud nos usus,ut etiam rusticis inconsuetudine pertracta sint, quibus vinum ciuscula, aquae omnis generis adulteratur, cibique no-llum calorem, externumque saporem facile suscipiunt.
' φρ Horum longe gratissima sunt cinnamomum o h, pr esertim subrubrum, tenui cortice linguamq; non ita vellicans. Item caryophyllu evaginatum,
83쪽
nux etiam moscata, quam fortassis antiquorum vvmο- myrepsicam dixeris cuius primus cortex, condi mentis inutilis Secundus very maci appella. m. tus, odoramentis ac medicam et is potius accommodatus est. Tribus autem his aromatis minime cariosis, aut mucosis,confect iis puluis aut sapa,
vel ali1s condimetis adiecstis,innoxie quidem uti modd id mediocriter possumus.
Verum pipere albo, nigro, rotundo, vel Oblo go,item etiam gingibere,cardamomo utroque, o ber. granum paradisi appellant cubebis, caeterisque ordomo id genus acutioribus ac calidioribus aromatis, manapa, parcissimus usus esse debet, Vel tu maxime com radisi modus,quum herbas, fructus, aut pilces condire excogitamus Crocum alitem,tamnosuae regio Crocum. ni familiare accitum, melioribus iustulis,aeta latinis, ac condimentis paucissimum iniectum, ut spiritus excitare, cordique praecipua facultate prodesse, sic etiam copiosum vehemetissime no-
84쪽
Oni vel mali succi cibarioruspecies, quique facile vel dissicile in ventriculo coquantur, fatis superi ore libro explicatae sunt, ex V non Q lum ipsorum vires , Verum etiam varia instruendi atque
apparadi genera facile percipi possunt. Nam cur ex his quaedam calida,humida, frigida, sicca, at- primas ei que huiusmodi carier esse dicantur id verdinb qm mixtis ac compositis ode quibus hic praecipuus
hoe Aeolio quam quod omnium difficillimum. Quaobrem di 'm hoc quidem negotium in Galeni libros de facultatibus alimentoru remittimus. Superest,Vt quae in corporibus nostris ab explicatis priore libro cibariis fiunt, hoc loco breuissime doceamus. Quod ut facilius a nobis fiat, sunt omnia cocta facilia, aut difficilia uniuersim proposita nutrimenta,rursus in sitas particulas diuide da Sano
rum enim ac neutrorum corporum educatio,
hunc praecipue scopu habet, ut excibariis, quos ventriculus in unaquaque temperie caloris natu-
85쪽
L I B s s. 7'ralis artificio coficit, proprios ac familiares lac cos generet a quibus aut ipsa quidem corpora instaurentur, aut quandiu Opus est augeantur. Cuius rei si quid aduersum accidat, plurimae inde accersuntur aegritudinum causae. Itaque cibi coctus ἰὰ coctu faciles diuiduntur in eos, qui praeterpri ιμ bo-mummian US, corpus Interdum pinguius vel gra cilius reddere, aut nisi statim conficiantur' citissime corrumpi nati sunt. Concoctu autem dis cum difficiles in eos, cui crassos, atq; his deteriores lac fili.m
pusque nisi robustum admodumo in mille pericula coniicianta. unde accidit, Vt utrique vel si mul commixti, vel seorsum quibusdam naturis oblati, diuersum quiddam a nutritione efficiat, ac praeter suum munus, tertiam quandam medi Inetbo me-camentorum in alimentis spec1em obtineant,ex ma . qua in cibo medicamenta dicantur: quod sane tum quidem praestant, dum vel adstringunt, vel relaxant, vel emolliunt, vel quidpiam aliud ab eo quod efficere nata sunt, commode Vel incommode perficiut, de quibus singulatim in sequentibus docebitur.
Cibaria omnibus nullo discrimine salubria.
Mnibus ex aequo prosunt ea cibariorum genera, quae suaves in corporibus humores,
86쪽
Stomattea gratissima dici solent. Fanis. Huius autem generis sunt, panis semidalites, aut metellitius, optime subactus, coctus, Fermentatus, quique cibarius, molliculus, buccae, secundarius, civicus appellatur Aqua fluuialis,ante magnarum urbium ingressum hausta, cocta, aut aliquandiu ,antequam in sum veniat,as- - seruata. Vinum rubellum, aut album,flauum aut tenue,pauciferum, delicatum, generosum, dilu- Fructua tum,vetus Ex fructuariis, heroetiu, cunoetium, ri cereleum. Excae realibus,alla, gutulla,aut duplexeta et obirea,limpida, defaecata, lupulo carens Ptissanae sanae cremor Optime praeparatum hordeatum nomi Mordeot' nant qui amygdalato confusus,d mica panis saccaro macerata praeparatus,amoenissimus red-I U ditur . Iuscula carnium meliorum, delicatissime γη Τς ρ condita: quibus omnia panis eloti e minutissi
praeterea pullorum incoctu facilibus enumera torum, avicularum montes incolentium, ac iuniorii, quibus quotidie vescimur, quadrupedum carnes: ite otia sorbilia lac recen mulctum, ac-
caseis cinum, asininum, aut caprinum: butyrum, GCa-
87쪽
E s. tseum recelem cum integro optimi laetis cremore: addemus etiam mel aerium lapiarium at Met bum oleum item proticum, aut mulsum, dui ce saccarum, bene coctum, candidum, durum ac Saeca . gemmatum pisces saxatiles, ex alto mari, amni P si . busque profluetibus de tradios cc quicunque cocti carnem candidam, mediocriter duram habent. Huius etiam ordinis sunt olera teneriora, stera ac gustui suaviora,fabuloso, atque excelso, al-sioso loco collecta, quaecue modico tempore molia coquuntur: neque comesta nauseam aut ructus faciunt. Condimenta, quae nihil acre, ama mi meta. Tum, aut praeter modum calidum resipiunt, sed iure granatorum, aurengiorum, aut Veteri omphacii moderata, gustatibus gratissimi sunt. Bel Fessaria. Iaria generosioru fructuum,coctorum,aut etiam conditorum, placentarum: item qu cunque gra tioris gustus l1bro superiore descripta sunt. His alimentis commode utuntur, qui delica adrisistiore sunt corporis textura, molliuscule ex con prascriptu suetudine vivunt, corpus minus exercent, curis, vigiliis,literarum aut publicorum negotiorustudiis torquentur: viresque a morbo, vel grauissimo labore languidas resumunt. Quae siquidem recte apparentur, suo tempore ac temperie pro diuersarum regionum cosuetudine, atque eXpectata prioris cibi coctione exhibeantur, tum qui-
dem maxime prodesse poterunt. ἡ Verum ea rursus in alia diuiduntur, novasque Abdiu O. F. i.
88쪽
82 DE Nu TRIMENTIS differentias suscipiunt: quibus quaedam, vel parum,vel multum alere,corpora tenuiora,ac crasi sora reddere : quaedam ver J citissime abscedere ac confici dicantur: atque his ut dilige ter aduertat Medicus,ab insequent1bus formulis facile docebitur.
Ediocriter nutrietia alimenta, modicum 4 excrementorum in corpore relinquunt: crassi nihil, aut parum admodum gene-Guibu rant neutris corporum constitutionibus , chro- p sunt nico morbo qui plerunque longior esse solet)Iaborantibus, aut ab eo conualescentibus oblata, minus quidem negotii ventriculo exhibet: corpusque parum admodu grauant atque offendui: quapropter in victu tenuit de quo tertio libro scribitur accommodari solent.' Huiusmodi verdiunt panis civicus,hesternus hoc est, non ita recens, vel optimo iure elotus, . - . A qua fluuialis,pluuia vel cisternae,com, saccarata ,hordeacea, vel mulsa. Cremor ptissanae,put Iustula lorum dc vitulinae iuscula,bu glossa,boragine,lactuca,oxalide condita,biliosis hominum naturis Π accommodatissima. Ex carnibus autem,alaudae, turdi pulli perdicini, atque huiusmodi aviculae in coctu facilibus descriptae. Item caprina, uti la,ac vitulina iuniori quae affata praepinguibus ac
pituitosis, elixa, gracilibus ac biliosis utilis esse so
89쪽
tem eligenda sunt alba, fulva, aut rubella, hoc est
pallidi coloris, quae ob id pallidula Moculiper 'ritam dicina,ac fureta dicuntur. Cuiusmodi sunt Sam zzz
porciana Risia, item ex Aureliani generosiora Furitum. δ que a conficiendi ratione,festucacea,& palea Fest caccistica nominaturi quod paleis aut festucis acinati intertextis, gratiora ac delicatiora reddantur.
Quae singula tenuia, mediiq; saporis,hoc est sub dulcia, aut subacerba, olygophora, ut mini munio semestria ac limpida esse oportet Pisces Hori. mediocriter nutriunt astati, carne pauid soli diore praediti. aut qui elixi, albo iure condiutur: lactis item as1nini aut vaccini serii ac cremor, o si 'dd nulla sit febris, nullisisque capitis dolor laborantem offendat Butyrum reces ac pingue mel cand1dum,Vtriusque generis. Oleum recens, pri olisini marium ac dulce. Ex oleribu S,lacstuca, seri S,OXa olera.
lis, borago, portulaca Ex fructibus autem, mala Fru tu curtipendula, francetura, generosa omnia bene cocta item punica cruda, citria, aurengia dcarmeniaca: passulae, cappares, olivae Ex bellariis ςβ dulciaria bene apparata,saccarata, condita se
rum liquidarum aut siccarum nomen retinet Aquibus probantur gelatinae flavae , quas ambara Celatina F. ii.
90쪽
8 N V et in I, stas,hoc est succineas a calore nominat. Nam rubri,viridis, aut alterius coloris, non sunt ita salu-M Nipa Dres. His addemus marcipanes talissones Venetos, atque azimos saccaro conditos tenuissimas nebulas, candidas, δ variis figuris obsignatas, quas obelias ob id paulo ante coiecimus appellatas fuisse, qudd veluti Baccho consecratae Hippocratica nostra coronare soleant.
Inimo quidem negotio coquuntur, ac ci-λέ tissime per venas exeunt, quae parum ac promptissime nutrire dicuntur. Quorum euhac alioqui praeter suum munus talis est indita facul-bomm tas, ut aluum lubricet, is ulta humiditate ven--' ρ triculurn perfundant: ac si quidem caliditate imbecilliorem in corpore reperiant, confestim acescant: ab acriore autem ac vehemetiore, citd putrescere sentiantur.
a tibiae, Proinde iis hominu naturis accommoda essemias putamus, quae ex corporis constitutione regionis situ, atque anni temperie, plurimum algent, atque ob caloris mordacis minus febrilis tame)copiam aestuant, sitique fere inexpleta perpetui torquentur, atque ob id quidem certis anni temporibus, primisque mensis assumi solent: nam postremis facile corrupuntur, aliisque cibis permixta plurimum nocent.