장음표시 사용
101쪽
Quem simul unanimes vera pietate parentes Infantem Christo constituere lacrum . . IUt tamquam Samuel primis signatus ab annis Cresceret in sanctis votus alente Deo. 263 Prima parente Christi sub nomine murmura soluit, Et Dotuini nomen prima loquela fuit. Iamque parente Deo regnis caelestibus ortus Sidet eo pariter nomine, 6c ore micat. Hunc puerum , di fratrem iecit pia gratia patri, 27o Nam pariter sancto flumine sunt geniti. Quos natura gradu diuiserat, hos Deus almo Muuere germanos in sua regna vehet.
V. 262. Infantem. Nolirorum temporum Heterodoxi toti inuehuntur rabie in Monachismum , ac in Religiolaru in vota. Verum non ita sentiebant priorum seculorum Christiani, quando & ab ipsis incunabulis Deo dicare pueros, puellasque solebant. Hoc de Asterio Paulinus affirmat, dixeratque ante de Eunomia:
Et simul Ennomia aeternis iam pacta virago In caelo thalamis, quam matris ab ubere raptam Festino pracitam sibi Cbrinus amore dicauit. Augustinus m 7s. hunc eumdem morem nobis insinuati Alsi virginitatem , ait, ab ineunte aetate vovent, ut nihil tale vel experiantur , quale illi experti Iunt, ct reliquerunt, ct illi voverunt plurimum. Sic 5S. virginum praeciarissimae, ut Taecla, Agnes, Caecilia, Agatha, G-tharina&c. a teneris, ut aiunt, unguiculis Deo dicatae suerae. S. Melania quoque Piniani uxor, uti habent eius aetri die ; I. Ianu. ap. Sur. , filiam vix natam Deo dicauit: Nasitur ei puella. Ea , cum primum lucem a pexit, caItitatis soli consecrata fuit, Melanἡ offerente primitias Domino, qui ipsam dederat, ut oc vel consuetudinem habens matrimonη videretur plurimum tribuere virginitati . Ainc explicare iacillimum erit Pimc mari Rhem. Episcopi locum in vita S. Re gii, ubi ait sanctum hunc, postquam per vi inti, o duos annos iu Clericali conditione . . ix Episcopatu vero septuaginta oe quatuor continentissimo ministrauit, nonagesimo sexto aetatis anno terrae corpus reddidisse; nam vix natus Remigius Deo sacratus fuit, atque iccirco ab ipsa eius natiuitate Clericatus illius anni ab Hincmaro di numerantur. V. 26 Parente Christi. Facile foret versum emendare, & pro Christnomine 'Dei nomen reponere, sed male etiam versus sederet. Insulse repetita hie ab exscriptoribus alterius carminis vox, nempe: Iamque Parente Neo.
V. 168. Sidereo. Alterius ab astro, hoc est sidere deducitur a hinc no-
102쪽
Ergb nouem cuncti socia cum prole patentes, Pectore concordi simus ut una chelys: 27s Omnes ex nobis cytharam faciamus in unum Carmen diuersis compositam fidibus.ssimilius veniat decimus . Tunc denique pleno Concinet in nobis mystica lex numero.
Hoc etenim numeri in capite , in testudine pacis 18o Uiua salutiferum chorda loquetur opus. Huic cytharae plectrum Felix erit . Hoc decachordam Christus ouans cytharam pectine percutiet. Quae cythara in nobis Christo modulante sonabit Plenam perfectis sensibus armoniam. 28s Sie pax nostra Deo totis sit consona fibris, simus ut uniti corpore, mente, Fide. Talis enim cytharam sanctis homo legibus implet
Omnibus ad vitam compositus numeris. Cuius vita sacrae concordat ad omnia legi, 29o Omnis enim inrupto stamine chorda canet Nunc ad te, venerande Parens, a terne patrone,
Susceptor meus, & Christo carissime Felix,
Gratificas verso reseram sermone loquelas . . .
Multa mihi vatijs tribuisti munera donis;
aps Omnia , praesentis vitae rem spemque futurae Quae pariunt, tibi me memini di bere , cui me Mancipium primis donauit Christus ab annis. Si mihi flumineis facundia curreret undis ,
Oraque men sidereum Asterio esse Paulinus ait:
V. 273. Erg)nouent. vide Praef. ad hoc Poema V. 277. Emilius. De isto prolixam disceptationem habes Dissi VIII. V. 29 I. 2qune ad te. Dungatus in respons. ad Claud. Taurin. hos versus ex Natali XIV. citat, aliosque itidem ex eodem Natali decerpsisse m-tetur , qui tamen Omnes Codicis nostri beneficio ad unum , de eumdem Natalem XIlI. pertinere dignoscuntur. Inde ortus error, Paulinum XV. Natales elucubrasse, quum solum XIV. Potius sint reputandi. V. a 98. Si mihi 'umineis. Celebrιores Poetas Poeta noster imitatur, qui lauiusmodi verbis sunt usi . Homerus:
103쪽
Oraque mille forent centenis persona linguis,3 oo Forte nec his opibus conlato fonte resertus Omnia Felicis percurrere munera possem, D't Quanta suo Dominus donauit Christus amico Et mihi Confessor famulo transfudit alumno. Quae quibus ante feram donis diuersa , sed aequis 3o Grandia ponderibus concurrunt multa , nec ex his Quid potius memorare legam , discernere possim. Iudicij facilis discrimen copia turbat. ISi prima repetens ab origine cuncta reuolitam, Quae pietate pari vario mihi praestitit aevo, D3Io Ante queam capitis proprij numerare capillos, Quam tua circa me , Felix bone, dona reterre. i t ' Tu mihi caelestum, si pollem adtingere, rerum Prima salutiferis iecisti semina causis. Nam puer occiduis Gallorum aduectus ab oris,3 Is Vt primum tetigi trepido tua limina gressu, Admiranda videns operum documenta sacrorum Pro foribus feruere tuis, ubi corpore humato Clauderis, & meritis late diffundetis altis, Toto frangibilis, aereum O mihi pectus ine lat. Virgil. 6. AEneid. n mihi si lingad: centum sint, oraque centum,
Οuid. Lib. i. Trist. Eleg. ., Silius lib. f., Claudian in Paneg. Olybr. de Prob. , & alij cecinere. Persius tamen Sat. s. hunc morem ridet: Vutibus hic mos est centum sibi poscere voces ,
centum ora , O linguas optare in carmina centum σαV. 3i4. Nam puer. Sunt qui in dubium reuocarunt, an Paulinus in 'Rquitania cunas fuerit sortitus, sed praeter lias auctoritates id euincentes en idem astruitur.
Ham puer occiduis Gallorum aduectus ab oris. Paulinus ergo suum apud Gallos ortum traxit. Clarius insta asseritur: Te reuocante Ioli quondam genitalis ad oram Sollicita matri sum redditus . Haec de se ipso in Galliam prosecto loquitur, ubi etiam innuit parenteni suam etiam tum in uiuis egisle. Addit se, licet in Hispanii morantem , Galla tamen mente vixisse. Ceterum Nolam is adhuc puerum concelsisse superius iterum testatus est Paulinus 5. Felicem ita alloquens:
Mancipium primis donauit c sui ab annis.
104쪽
Toto eo ide Fidem diuini nominis hausi, 3ao Inque tuo gaudens adamavi lumine Christum Te Duce fastigetum gessi primaevus honorem , Teque meam moderante manum, seruante salutem. Purus ab humani sanguinis discrimine mansi. Tunc etiam primae libamina barbaedi 2s Ante tuum solium, quasi te carpente , totondi; Iam tunc praemisso per honorem pignore sedis Campanis metanda locis habitacula si xi,
V. ri. Te mee fasciorum. De Consulatu S. PauIini prolixe egi ita
Diss. IX. v. 323. Turus ab humani. Carmen emendandum , ne Ianguinis v cabulum aut tollendum , aut in metro anteponendum. Placeret Turus ab humanae caedis di 'rimine mansi. V. 324. Tunc etiam prima. Pes a versu abest . Aut epitheto igitur libamina sunt iungenda , aut quid aliud interponendum exempli causa. Tunc etiam prima, ut mos en, libamina barbae . Mos antiquis fuit, quum primum ex ephaebis prodirent, barbam tondere , eamque Deo at cui, aut Penatibus dicare. Theseus Delum huius rei causa profectas est, ut in eius vita Plutarchus docet. Statius Thebaid. lib. S. Ille genas Nabo , erinem hic pascebat Iacchγ-
Dio lib. 6 i. de Nerone agens ait: Τρίγας ἐς αυριον τε χ'νσοῦν ἄνεθηκε τω Δῖὸ τω Καπιτωλινίμ. Barbam in Ipharam quandam auream eoniiciens dedieauit Ioui Capito ino. Quod idem Suetonius hisce verbis
prodiderat: Θmnico, quoa in septis edebat, inter Buthrsiae apparatum barbam primam posuit, conditamque in aurcam pix idem , ct pretiosissiamis margiaritis adornatam Ioui Capitolino consecrauit. De hoc more videndi Bistiol. Hor. Subcesiu. tib 7. cap. f., Alex. ab Alex. Dier. Gen.lib. I. cap.26. Sisb.3. cap. 27. ,&alibi, Cael. Rhodi g. lib. Is . cap. 12., Tira quellis de iure primig., Adrian. Iun. lib. a. de coma , de r. Quod Ethnici se eere, id de in Christianos translatum hinc discimus. Illi Dils suis, illi Saninis Martyribus, aut ipsi Deo summo dicabant. E vita S. V villelmi Ducis edita per V. C. Mabillonium ea p. 23. edocemur barbam Deo n-secratam a Monachis, qui eam ponebant. Barbae apud Christianos h nedictio fiebat, quum illa tondebatur . Ademarus obanensis apud Bes Ilum pag. 328. de Iordano Epist. ait: Crastino diem barbam benedici iubet, o detondi. De quo more consule DuFrelatum in D u. 22. ad Ioinia uillam pag. 173. Paulinus itaque ante S. Felicis tumulum barbam primam secari voluit, eamque sorte b. Confessori dicauit. V. 317. Camparus . Ad ea recurre , quae fiasissime tractauimus in
105쪽
Te sundante tui ventura cubilia serui. Cum tacita inspirans curam mihi mente iuberes 33o Muniri, sternique viam ad tua tecta ferentem, Adtiguumque tuis longo consurgere tractu Culminibus tegimen, sub quo prior usus egentum Incoluit, post haec geminato tegmine crevit Structa domus, nostris quae nune manet hospita cellis 33s Subdita pauperibus famulatur porticus aegris, Quae nos impositis super addita tecta colentes Sustinet hospitijs, inopumque salubria praestat Vulneribus nostris consortia sede sub una, Commoda praestemus nobis ut amica vieissim . 3 o Fundamenta illi confirment nostra precantes, Nos fraterna inopum foueamus corpora tecto Ergo ubi bis terno ditionis fasce leuatus Deposui nulla maculatam caede securim, Te reuocante soli quondam genitalis ad oram 3 3 Sollicitae matri sum redditus. Inde propinquos Trans iuga Pyrenes adia peregrinus Iberos. Illic me thalamis humana lege iugari
Passus es, ut vitam commercarere duorum,
Perque iugum carnis duplicata salus animarum 3Io Dilatam unius posset pensare salutem. Ex illo quamuis alio mihi tramite vita Curreret , atque alio colerem procul absitus orbe
V. 342. Ego ubi bis terno. Vide eamdem Diss.X. V. 34 . Solι quondam genitalis. Nimirum Galliae , seu Aquitaniae, ex
qua ortum suum traxerat Paulinus. V. 36 . Inde propinquos. Burdigalae in clarissima Aquitaniae urbe nactus est Paulinus , quod Vranius in eius vita testatur, aut Hebromagi in pago eidem urbi proximo, ut Ausonius in Ep. ad eumdem Pauli innuit. Hinc est, quod Paulinus propinquos vocet Iberos , & iuga Pyrenes. V. 3 T. Illic me thalamis. Therasia, de qua Diss. V. vide, Paul in Coniux obtigit. Haec probabili nimium coniectura in Hispani js nata is fuitque eius patria fortasse Complutum, siquidem in Paneg. Celsi Paulianus ait de filio sibi natorauem Complutensi mandauimus urbe propinquis
106쪽
Qua maris Oceani circumsonat unditus aestu , Galla mente tamen numquam diuulsus ab ista
3 ss Sede sui , semperque sinu Pelicis inhaesi,
Inque,vicem sensii Felicem adsistere nostris Rebus in omne bonum, per cuncta, domique, larisque is Conficiendae. Mihi res, & defensio rerum Vnus erat Felix placato Numine Christi . 36o Semper & auertens auersa, & prospera praestans. Tu Felix semper felix mihi, ne miser essem,
Perpetu1 pater, α custos pietate fuisti .. . - i
Cumque laborarem germani sanguine caesi, Et consanguineum pareret fraterna periclum 361 Causa milii, censumque meum iam Rector adi)sset, uV. Qua maris Oceani. Facili negotio versus emendandus, neque enim Paulinus unquam illud unditas excogitauit, sed verbum aliquod mutandum. Petrus Bernardonius elegantissimus Poeta, summoque vi TPraeditus ingenio ita legendum hunc versum censet et sua maris Oceani circumsona tunditur aestu, ac propterea corrigendum etiam superiorem , ut sibi sensus constet: Atque esiam colerem procul absitus oram. Sed quam nam Hispamae. regionem colebat Paulinus Nos ne Ausonio. fidem habeamus, dum nostro Poetae in Ep. 24. querulus. haec Oblicὲti-i Me Pamea laedit Banino, me bimaris iuga ninguida Tyrenaei MEt infra: Nunc tibi trans Alpes , O marmoream Hrenen Caesareae Augustaque domus orerinica propteν Tarraco , ct o fero, superaddita Barcino ponto.
Hae siquidem urbes Tyrrheno tantum mari alluuntur, non vero Oeeano .. Equidem arbitror in vastonia plerumque egilse Paulinum. Erat haec Hispaniae pars prope Oceanum in Aquitaniae finibus. . . Ipse Poeta fiden facit in Ep. . ad eumd. Auson. . t ----Quid tu mihi vastos .. Vascouia saltus , . ninguida Hrenai
obsecis hospitia e In primo quasi limine fixus
Ussyana regionis agam ct Q. Non ita tamen Paulinus ibi: Constitit, ut reliquum Hispaniae Tarraco nensis tractum saepe noncinuiseret .. Hoc alia eiusdem carmina suadent .. Ego ad alia progredior. U. 36s. Iam Rector. . Prout ijs Romani Imperi j Rectores praeficie-hantur , quibus summa potestas in sontes,.& patrimonia erat. Est Tit.. in C. The Od. Lib. I. de Ost. Rector. Prouinciae, ubi de his. Plura.. Agunt
107쪽
Tu mea colla, pater, gladio, patrimonia Pisco Eximis, & Christo Domino mea , meque reseruas Nam quo consilio rebus capitique meo tunc Christus opem tulerit , Felicis cura potenter 3 o Adfuerit, docuit rerum post exitus inge os, Quo mutata mea est sors, & lententia vitae, Abiurante Fide mundum, patriamque, domumque,' iProdita diuersis egit commercia terris, ta Portandamque Crucem distractis omnibus emit 373 Res igitur terrae Regni caelestis emit spem; Spes etenim Fidei carnis re fortior. Haec spes Perpetuam, quae nixa Deo est, rem parturit; At res Carnea caelestem perimit spem, quae tamen ec rem Si superet vincente Fide , non protinus aufert, 38o Sed benε mutatam diuino rure reformat IDe fragili aeternam referens , terrisque remotam . In Caelis statuens, ubi fidus credita custos Christus habet, neque tantum isto, quo sumpserit isti ac, Depositum numero seruat , sed multiplicato,a8s His, qui crediderint, commissa talenta rependet Faenere , seque credentibus essiciet rem. Et quae res hac re poterit pretiosior esse e adi Si totus Mundus mihi res priuata fuisset, Num potior Domino foret haec possessio Christo 39o Et quis me tantae vel spe modo possetiorem Praestitit esse rei λ Quis me rem compulit istam Spernere pro Christo , ut Christum mihi verteret in rem Quis nisi tu, semper mea magna potentia , Felix
Pec etiam de illis l. i. C. de Oss. Praef. Prael. Ase. s. Deo nobis. l. illicitas. fide Ois. Praesid. ,&alia Imperatorum edicta. Vide Gothost. in Not. Dignitat. , Pancirol. ad Not. utriusque Imp., & Butenger. in Imp. Rom. V. 373. Erit commercia. Mallem egi commercia, uti etiam in sequenti carmine e di I restis omnibus emi. V. 386. Seque credentibus. Adderem ipsum, ut sit completum car
Faenore, seque ipsum credentibus essciet rem. . V. 393. Mea magna potentia. Virgiliana imitatio. Ait Venus AEneid.
108쪽
Peccatis inimice meis , & amice saluti aps Tu mihi mutasti patriam meliore paratu
Te mihi pro patria reddens. Tu carnea nobis Vincula rupisti. Tu nos de labe caduci Sanguinis exemptos terrae genitalis ab ora et , Ad genus emigrare tuum, & caelestia magnis εω Fecisti sperare animis. Tu stemmata nostra Mutans de prauis mortalibus inter amicos
Caelestis Domini, & libro signata perenni P I
Nomina translato mortalis originis ortu Deleri facies morti , transcripta saluti. os Quid simile his habui, cum diceret esse senator, PQualia nunc istic habeo, cum dicor egenus Ecce mihi per tot benedicti Martyris aulas, Et spatijs amplas , & culminibus sublimes s PEt recavis alte laquearibus ambitiosas, io Inriguas & aquis, & porticibus redimitas, Vndique, & ubique simul, quodcumque per illa Beati Nomine Felicis colitur , celebratur, habetur, Omnibus in spatijs domus est mea . Nec locus ullus AEdibus illius coniunctus , & insitus extat,
Is Qui mihi non quasi res pateat mea. Sed quid in isto
Vate , mea vires , mea magna potentia solus. Statius lib. I. Theb. ita Venerem inducit loquentem :Sed dabitur iuueni, cui tu mea summa potestas
V. 496. Tu carnea nobis. Sanctum castitatis propositum innuit, quti se una cum coniuge Therasia Christo dicauerat ἔ Vt enim ad Sacerdoiatium Promoueretur, ab uxoris toro seiungendus erat. Haec prisca Ecclesiae consuetudo multis Conciliorum Canonibus roborata inuenitur. S. Hier. in EP. ad Pammach. Episcopi, Prasisteri. Ῥιaconi aut virgines eliguntur, aut vidui, aut certe pon Sacerdotium in aternum pudici. Idem tam repetit, re praesertim contra Vigilantium. Arator bubulac caP. 3O. G
Ecclesia nunc alma Fides me sine pudicos Pontifices iubet esse suos m. De hac quaestione plures plura, & praecipue Bellarm. lib. I. de Clericis a
Allatius de consens. utriusque Eccl. Propterea Therasiam de coniuge μ'
109쪽
Munere me iactem , si rem Felicis amati Uisibili lapidum tecto vernaculus hospes Possideam ζ Quanto plus est mihi ,, quod mihi Pelix: Ipse Dei dono domus est in quo mea vivat 2o Vita , domum nullis lapsuram. possidet annis Nam quod Felicis domus & mea sit domus, ipso Permittente sui licitas mihi iuris habenas L JHis etiam probat ossiciis. audacia nostra, Hospita quod socios in tecta recepimus, & nunc. 23. Omnes iure pari Eelicis iura tenemus, Felicisque patris gremio coniuncta lauemur Pignora, quae nostis, quos cernitis, & modo in ipsit
Felicis tectis mecum metata tuentes
Hospitia, oblitos Veterum praecelsa domorum Mo Culmina , & angustis vicino Martyre cellis. I utius in paruo spreta ambitione manentes. Christus.enim iuxta est modicis , auertitur altis ,, ii Pauperis & tuguri magis arta tigilla frequentat ,, Quam praecelsa superbarum fastigia rerum . . Ergo ut componam , quae nunc colo , tecta relatis; Culminibus,, quae nunc habeo , aut habuisse recordor, . Si placet, arbitris sibimet componite iustis. Quae tam pulchra domus 8 Quis ager tam fertilis 'aut quidlIn re mortali fuerit malis , quam modo in ista: o Paupere contribuit Christus, per quem mihi abundat. Diues inexhausto. reditu polletuo EUixti
V. 43o. Vicino Martyre. In his eisdem GIlis a se exceptam suisse Me laniam seniorem scripsit Paulinus in Ep. X. ad Seuer' Tugurium vero nostrum , quod a terrd Iuvensum canatatio πηο,porticu celatis hospitalibus intereo id, longius tenitur, quasi dilatatum grat a Domininon solum Sanctis, qui illam plurimi comitabantar, sed etiam diaitum illor c te ruis non incapaces angustias praebuit.
V. 33. Ita tigilla. Tigillum eli tignum paruum', seu exigua trabs, . ac propterea parum sibi constat sensus. Emendare placet: magis arta tegella. Tegellum nuncupatur paruum. tegmen ,. Pusillumve tectum. Hoc Poetae menti magis Consonat .. V. I. In exhausto redit ιι. Rettus, non redditus pro prouentu apud Optimos Auctores in usu fuit e Ouid. lib. q. de Ponto. Eleg. e.
Aut populi reditua positam componas ac bastam
110쪽
Ut vero ex veteri relegam mea praedia censu . Quicquid erat magnum quondam mihi qualibet ita re, Terra erat, & v cuae species ventosa figurae, ε 3 siue aurum, gemmaeque forent, erat illa supellex Uille bonis pretium , pretiosum virus auaris. At modo cassus opum, nec opum, sed verius expers Damnatorum onerum secura liber habendi Paupertate fruor ., nec habent inimica sequentum Io Uincula, quo teneant nudum. Facit E leu s exit Corpore, quem nullis suffocat amoribus illex Per varias species mundi fallentis imago . O veneranda mihi, & toto pretiosior orbe Pauperies Christi thesauro caelite ditas;
σs inos spolias opibus , terrae quasi rudere purgas.
Destruis in nobis terrena, aeterna vicissim Construis in pretium vitae ; dispendia terrae Uertis vere nouo , versa vice detrimenti, Ut lucri nobis seruata pecunia damnum g6o Non meriores reditus Velleio Paterculo dicuntur lib. 2. Hist. , & populi redia
tus Plinio lib. t 6. cap. 374memorantu C.
V. Vet. Quicquid erat magnum. vir prosectδ ditissimus olim Paulinua
fuerat. Praeter alios Auctores apertε Aulonius innuit Ep. 2 . ad eundem et Ne sparsam raptamque domum . lacerataque centum
Per dominos veteris Paulini regna fleamus. S. Eucherius in Ep. de contemptu Mundi r Paulinus quoque olames Episcopus peculiare, ct beatum Gallia nostra exemplum ingenti quondam diuitiarum censu &c. Venant. Fortum in vita S. Martim lib. a. haec de Paulino habet r Diues oris, opulens famulis , locupletus acer is, Vir eensu vastus, lare cessus, ct ore rotundus,
Ditior ipse fide, pro Christo sit sibi pauper,
Et dedit ιnnumeros redimentes crimina nummos. Mitto Augustin. lib. t. cap. ια de Ciu. Dei, Prosper. in Chron. ad Amanum 4. Arcad. & Honori, Greg. Turon. de Gl. Conc cap. I ., & re liquo, a
V. so. Factu leuis exit. S. Hieronymus in Ep. r3. ad Paulinum nocstrum: Senιque, ait, ct tu, audita Saluatoris sententi Si vis perfectus esse , vade, vende omnia, qua babes, oe da paveribus , ct veni, sequere me, verba vertis in opera, ct nudam cruccm nudus sequens e