Anecdota, quae ex Ambrosianae bibliothecae codicibus nunc primum eruit, notis, ac disquisitionibus auget Ludouicus Antonius Muratorius, ... Tomus prior quartus .. Tomus prior quatuor S. Paulini episcopi nolani Poemata complectens

발행: 1697년

분량: 273페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

91쪽

Festino placitam sibi Christus amore dicauit, Unguentoque sui perfudit nominis, unde Io Tincta comas animae,& mentis caput uncta pudicum Debere quemquam plaudere, & confidere,

Quamuis hone ita rectus incedat via, Tamen t: mere semper Oirensam pedis, L. II. Donec peractis Vsque metam cursibus II Palmam petitae comprehendat gloriae A.

Quare Beato, Mattyres, quos extulit i l l . . . GH IPerfecta virtus in coronam caelitem li lIustis honoris: debiti praeconi js et Celebramus omnes nos eorum posteri So Confessione Christiani nominis, i

Quibus profuso sanguine ob Sanctam Fidem

Proseminarunt frugis aeternae bonum, δἰ t. .

Ut si ambulemus Martyrum vestigijs Partis parentum perfruamur praemijs. 83 Hinc ergo Sanctis, siue Confestoribus, Sive consecratis passione testibus Dies sacratos, in quibus functi diem

Morta-V. 7 I. Debere quemquam . Deesse ante haec verba versum aliquem sensus docet, quum a nullo pendeant fulcro illa debere, & timere. Similia it.iq; verba hic desiderantur: NAmquam in terrenis opibus illa docet debere quemquam Plaudere dcc. V. 86 Siue consecraris. Μαρτῖρ Graece , Latine testis dicitur . Fre

quentiust.imen v turpata vox Graeca . August. lib. . contra Fatis .cap.76.

huius nominis si gruncationem expressit: Per quorum , ait, confessiones, passiones, ct mortes hoc Deo placuit attestari, Martyres appellantur , qui Latmὸ testes dicuntur. Isidor. lib. 7. cap. t t. Martyres, seu tesses ιdeo vocatι sunt, quia propter testnnonium Cbristi passiones Iustinuerunt.

V. S'. Du's sacratos . Quam apertis hic verbis doceat, laudet, ac suadeat P.iuimus Fellos dies in Sanctorum honorem inlli tutos , etiam lippis pateret. Id alibi tetigit, hῖc plenis teitatur encom ijs. Totius ver5 Ecclesiae Catholicae calculo quum hic pius olim probaretur usus,impudenter tamen Lutherus in libello de Form. Miss. Omnium , ait, Sanctorum Festa prorsus abroganda putamas. Et in lib. de caerem. Ecch seruand. Festa Sanctorum in uniuersum aboleantur. Cui non pauci Heterodoxi dant manum. Nos Catholici cum Paulino, reliquisque Sanctis Patribus sentientes sacra celebrabimus Sanctorum Felia , illi vero duce Luthero contenti nouam credulis venditabunt lancentiam.

92쪽

NATALIS XIII.

Mortalis aeui morte vitali suum De labe mundi transierunt ad Deum,so Populi fideles gaudiis sollemnibus Honore Christi gratulantes excolunt, Vt ille Sancti pace Pelicis dies, Quo clausit olim corporis vitam senex Confessionis ante functus piaelia, 93 Sed incruento consecratus exitu Post bella victor pacis adsumptus die Vocanta Christo liquit exultans humum, Et in supernas transitum fecit domos, Non defraudatus a corona Martyris , Ico Quia passionis mente votum gesserat. Nam saepis agonem miles intrauit potens Victoque semper hoste Confessor redi jt; Sed praeparat. mente contentus Deus Seruauit illum, non coronam Martyris 1 3 Negans , sed addens S coronam Antistitis, Ut incruento palmam adeptus praelio,

V. 99. corona Mar ris. Alibi innuimus S. Felicem Martyrio vitam non constimasse ἔ ac propterea vocatur iste in Nat. XI. Elogio Mart r, de alibi fine Ianguine Marur. In Natali vero VI. haec ipsa canit de Felicet in caesum alium Pto. Tum nivea Dcrum eaput ornavere corona,

Sed tamen σ roseam Pater addidit, indice christo ἰPurpureoq; babitu niueos duplicauit amictus, i auod meritis utrumq; decus. Vim lucida summo Serta quasi placido translatus in athera Ietbo, Sed meruit pariter quas caesi Martyris ostrum,' Qui Confessor obit circ.

V. los. Et coronam Antistitis. Iure hanc in Caelis adeptus coronam relix, quia oblatam respuerat in terris. Exposcebat illum populus post S.Maximi obitum in Antistitem lat ille stant Paulini verba Nat. V.

-- velisi indignus, non audet honore

crescere, test.rturq; seni mage debita Quinto Oe. Ergo sub hoc etiam Felix Anti uite vixit Presister, creuit meritis, qui crescere sede

In Nat. XI. S. Felix dicitur Ossicioq; Sacerdos, hoc est, ut ibi explicam: 'Episcopus. Verum vide infra ad v. so S., ubi de hac Voce plura.

93쪽

3 . S. PAULINI Et praeliati possideret praemium

Confessionis purpurante laurea, Vitiaque pacis in Sacerdotis stolatio Redimitus idem his coronatus foret Consessor, atque Presbyter Felix Dei Hic erg6 votis, quem recolimus, annus Non est agonis, sed sepulturae dies, Quo separata ab inuicem substantia iis Anima volavit ad Deum, in terram caro Reuersa tumulo conquieuit abdita. Et merito Sanctis ille Natalis dies Notatur, in quo lege iuncti carnea Mortalitatis exuuntur vinculis, 41o Et in superna regna nascuntur Deo Secumque laetam spem resurgendi ferunt

Ego semper istum sic honoraui diem,zar

Magis

V. Hr. Hic ergὸ votis. S. Felici sacer dies postrid. Id. Iant . celebratur, quemadmodum etiam amo Paulini factum . Vuandelbert. testis

accedit: . .

Quam nonam ct decimam eonstat Februa ante Kalendas Esse diem, Felix sacer, o Confestor bonorat.

V. II 2. Quem recolimus annus. A metri regula, & a sensu abhorret illa vox annus. Scribe itaq; dies. V. II s. Anima. Ita scripsi, quum in MS. anitas haberetur. V. ii . Natalis dies . Apud antiquos familiare luit diem Sanctorum . emortualem Natalis nomine exprimere, quia tum caelo reuera nascebantur. Noster vates Nat. III. Venit festa dies caelo, celeberrima terris, Natalim Felicis agens, qua corpore terris

Occidit, oe Christo superas est natus in astris.

S. Aligust. ser. ro. de Sanctis eamdem profert rationem: Digno Nat lem iliorum colimus, quos beatius aeternae vitae mundus edidit, quam Mumdo maternorum viscerum partuI edidit. Euseb. Gallicanus, seu Caesarius Hom. so. de S. Genesio Beatorum Martyrum Pasones Natales vocamus dies, quando eos Martyris vita, ct gloria fides dum ingerit morti , ge-3 nuit aternitati. His adde Petrum Chrysol. serm. I 29., Belet. de diu. O: T. cap. ., Amalar. lib. ca p. 3 I. de Eccl. Ossic., Raban. l: b.2. de Instit. Cler. cap. 4r., Honor. Augustodun. lib. 3.ca P. 17., Albin. Comment. in Iohan. Euang. lib.s.cap. 38. , alio , non Paucos. De his consule Dissere. XIX.

V. Iaa. Ego Iemper ictum . Idem Natali Iri

94쪽

Magis hune putarem ut esse Natalem mihi, Quam quo fuissem natus incassum die. Ias Legendus etenim est ille dignus mihi

Dies , in istum quo creatus seculum Peccator utero peccatricis excidi Conceptus atris ex iniquitatibus, Vt iam nocentem pareret me mater mea: crii 3o Maledictus ergo sit dies, quo sum miser Ad iniquitates ex iniquis editus. 2Benedictus iste sit Natalis & mihi,

Quo mihi patronus natus in caelestibus Felix ad illam exortus est potentiam, 133 QE a me valeret saece purgatum mea tLaxare vinclis, & redemptum absolve. e De luctuosa morte Natalis mei. Reto per orbem circulis anno suis . Eadem recurrit semper haec cunctis dies; Iqo Verum quotannis innovante gratia i Diuersitatem munerum, quae dat suo a

Christus sodali, donet ut Felix mihi, Mutatur & non ipsa, quae cunctis venit

Varias -- . . a Natalis tuus , o ebarisme Christo .

Felix, Natali proprio mihi corior. Vide, quae congessi in Diss. XII. V. Iso. Maledictus erg). S. Iobum imitatur diei, qua natus erat, maledicentem. Praeter Origenem seu alius ille sit Auctor) lib. 3. in Iob audiendus S. Gregorius lib. 4. Moral.cap.7. Iobi verba explicans, atqi ita

concludens: Quid est ergo diei Natiuitatis maledicere, nisi apertὸ dicere:

dies mutabilitatis pereat, oe dies aternitatis erumpat Iuuat etiam adducere verba Philippi in hunc locum. Philippus iste Gennadio mem ratus, ac S. Hieronymi discipulus Commentarium in Iob edidit, quem nobis infesta aetas eripuit. Quaedam illius fragmenta ex vetustissimo Bibliothecae Ambrosianae Codice Saxonicis caraeteribus exarato in reliquis Anecdotorum libris producam , quorum unum in Praesentiarum omittere nolo: Quidam, ait, dicunt tempora Natiuitatis humana, quia

praterierunt, non posse maledici . Certὸ ex superfluo maledicuntur, quia suis iam sunt peracta transcursibus. Sancti autem inflati spiritu Prophetia maledicunt diem Hatiuitatis humanae, quod quidem non sine tribulatione sua faciunt; sentiunt quippe in se compaςiendo generi humano iustitia Dei sententiam mortis inlatam oec. y. ι so.

95쪽

Varias meorum carminum causas ferensique Videamus ergo quid mihi hoc anno nouum

Adtulerit, unde vocibus Vernem nouis.

Non ibo longe, nec procul sumam mihi

Praeterita tempore , aut locis absentia. Adsunt, tenentur ipsa dona cominus raso Videtis omnes munera hoc anno data

Nobis in uno iuncta Felicis sinu Mancipia Christi, nobiles terrae prius , Nunc vero caelo destinatos incolas, Quos Christus ipse, qui creauit diuites, Iss Hoc pauperauit seculo, in regnum ut suum Terreni honoris arce deiectos vehat . R pronianum Turciae gentis decus cilitate puerum , sensibus carnis se aem, Veteri togarum nobilem prosapia,

V. Iso. Hoc anno data. Igitur Anno os. Nolam conresserat Sancta hac Romanorum cohors. V. S. Pauperauit. Pauperare est inopem facere . Vox melioribus etiam nota Latinis. Horat. 2. Serm. Sat. S.

Eripiet quiuis oculos mihi citius quam te Contemptum cassa nuce pauperet. Plaut. in Pseud. 2o. -- boni viri . Me pauperant, improbi alunt. Eamdem vocem in M. i. Glor. repetit. Claromat. Aquileiens Episcop. Hom. 1. Qui se causa resulanis, ac Fidei secula pauperarunt . V. i s T. Apronianum. De illo in Diss. I. V. is 8. aetate puerum. Summa dignum est animaduersione, quod

hic Turcius pure nuncupetur , infra enim ait Pinianum Turcio aetate minorem fuit te. At Pinianus circa A. C. εοί. trigesimum , de quod excurrit, vitae suae annum agebat. Quum enim Auctor vitae S. Melaniae apud Sucium die 31. Ianu. Pinianum asserat uni cum Melinii Deo coni nentiam vovisse, dum illi aetatis annus 23. excurreret, de id An. Dom. e 99. contiόerit, uti probaul in D: A. VI. mam selio colligitur Pinianum A. ηοί. trigetimo saltem in anno aetatis constitutum. Vnd 8 quum Turcius etiam Puer vocetur, qui tamen Pinianum aetate praecelleb at , preeri vocabulum 1i raulino amplificari admodum videtur. Hic ipse Pinianum insta , Iulianum m e. us Epithal., de Honorium Imperatorem , dum annus aetatis vi

gesimus secundus illi foret, eodem Pucri cognomine assicit. Id quidem

nescio, ac in

96쪽

NATALIs XIII.

ico Sed clariorem Christiano nomine , Qui mixta veteris, & noui ortus gloria, Vetus est Senator Curiae , Christo nouus Huic propinquat socius aequali iugo AEuo minor Pinianus, par nde, 16s Et ipse prisco sanguine inlustris puer, In principe Urbe Consulis primigenus. Valerius ille Consulari stemmate Primus Latinis nomen in Fastis tenens , Quem Roma pulsis Regibus Bruto addidit, i o Valeri modo huius Christiani Consulis

LongE retrorsum generis auctor vltimus.

O vena felix l Ille gentili licet Terrore functus hoc suae stirpis bonum Non capiat atro mersus Interni lacu; t I

nescio, an usum obtinuetit apud Graecos. Latinosue auctores; sed in Sacris Bibli js quandolue pueri appellantur i j, qui virilitatem iam attigere. Crediderim torsan hanc vocem a Paulino de iis usurpari, qui nuper isa P tismum suscepissent; ait enim in Ep. 36. ad Macarium de sene quodam recenter baptizato: Iam in extremae alatis senecta puerra malitia paruu- Ius non Iolum gratiae, sed ct mentis infantiam gerit. V. t 6 . Pinianus. De hoc illustri viro lingularem consule dis s. VI. V. 166. In principe Vrbe . Cur Consulem in Urbe principe , nimirum in Urbe Roma, vocat e An alibi tum temporis Consules, ut ad eorum distinctionem urbis nomen fuerit apponendum Ita sane. Ad exemplum Vrbis in Ciuitatibus Imperi j prae clarissimis Consules vocabantur supremi Magistratus. Burdigalae constitutos Consules nos docuit Ausonius de Clar. Vrta in fine:

Diligo Burdigalam, Romam colo. ciuis in hac sum, Consul in ambabus. Cunae his, ibi fella curulis.

Exhibet Gruterus septem inscriptiones pag. 29.&sequ. L. Licinio cuidam politas, qui ter Consul Barcinone suerat. Memoratur itidem apud illum pag. 3 i. num. s. alius in Colonia Abluitana Consul VI. Allius Mamercus. Sic Sidonius Apollin. Consul appellatus suit, quum rcueram patria sua tantum hoc peregerit munus. v. is . Vulerius ille. P. Valerius postea Poplicolae cognomentum adeptus inter primos Consules numeratus suit. ita nos omnes Falti docent, Liuius, Plutarchus m eius vita, Sigonius, & reliqui Romanae conditores Historiae. Is Brutum collegam nostili transfixum hasta publicε laudauit, Lege ; in populi fauorem condidit. Ex istius familii Pinianus prodierat.

97쪽

8ι S.' PAULINI . i s sed nos fideli contuentes lumine

Retroacta , vel praesentia humani status Miramur opera conditoris ardui, Et praeparatos a vetustis seculis Successionum mysticarum lineis

18o Post stupemus impiorum filios. Τamen in tenebris impiarum mentium Lucis videmus emicasse semina In tempore ipso noctis antiquae sitis, Quibus probata quamlibet Gentilibus 18s Mens, & voluntas lege naturae luit. Hinc in quibusdam nunc eorum posteris Veterum subinde Vena respondet patrum,' Vt ille quondam Piniani , nunc mei Auctor supremus in libertatem suis iso Post Regna dura vindicandis civibus Lectus nepotis huius ortum praetulit, Qui mente auita persequens superbiam Potiore causa seruitutem depulit A se met ipso, corporis victor sui,

ips Pulsoque Regno Diaboli e membris suis Iam spiritali pace peccati iugum Fidelis

V. I 8 . Quibus probata. Acris inter Pelagianae . ac lauseritariae Hsto

riae Scriptores intercedit quaestio, nempe utrum Gentilibus solo naturae lumine bonum aliquod opus patrare licuerit, an vero omnia eorum tacta nomen Peccati mererentur. De liniusmodi quaestione legendus magnus

Augustini clypeus, de gloria Em. Norisius in Vindiciis Augustin. L , Gonet. disp. i. de Necess. gratiae seist. I. Art. 3. Maced. in lib. aduers. Caluin , alijq; plurimi praestantissimi Theologi. Apostolus ad Rom. 2. ita scribit: Gentes, quae Legem non babent, naturaliter ea, quae legis uni , faciunt. S. August. de Spir.& lit. cap. 27. , & 28. aliqua ab Infidelibus opera bona fieri asserit, additq; rationem, quia non usq; adeo in anima humana imago Sei terrenorum affectuum labe detrita est, ut nulla in ea velut lineamenta permanserint. Hinc Paulinus in Ethnicis ait quaedam lucis emicasse semina , eisq; propterea ali uam in ieculo merceciem ,

quum iuxta naturae documenta operantur, a Deo concessam contentiunt

plerique Auctores. - - ε - -

V. im. Pon Regna dura . Hoc est post durum Regum Imperium, quibus Roma diu paruerat.

98쪽

NATALISV XIII.

Fidelis animae casta libertas terit, Et in hoc parentis aliquid illius refert Puer iste Christi Consulatum militans ,1oo Quod liberandis consulens munus pium Redemptionis ope dispensat Deo

Prisci parentis aemulator hactenus, Quod seruitute liberat domesticos,

Ut ille ciues. Sed quod ille gesserat 1os In Vrbe & una, & paruula primis adhue

Romae sub annis , hic modo in multis agit Diuerso in orbe constitutis urbibus, Passim benignus & suis, & exteris; Nam & libertorum plurimis ceruicibus Mo Seruile sanctis opibus expellit iugum,

Quos aere vinctos in tenebris carceris

Absoluit auro de catena faenoris . Hos ergo Felix in suo sinu abditos Mandante Christo condidit tectis suis, 2 is Mecumque sumpsit sempiternos hospites His nunc utrinque laetus adiutdribus Trium sub una voce votum dedico, Vno loquente spiritu in asscctu trium Magnificate Deum mecum , & sapientes honestis 22o Unanimes pueri psallite carminibus. Ut decachorda sonent pulsis psalteria neruis, Et paribus coeant dissona fla modis. Sie pia compagis nostrae testudo resultet, Tamquam uno triplex lingua sonet labio. 213 Tres etenim numero sumus ijdem , mentibus unum

V. ros. In Vrbe O una. Florus lib. r. cap. 9. enarrata Regum ab Vrbe ex pullione ita loquitur: Liber iam hinc Pop. Rom. prima aduersus exteros arma Pro libertate corri'uit, mox Pro finibus, deinde pro sociis , tam

pro gloria. sterio, lacessentibus a Duὰ usquequaq, finitimis; quippe cum patru Ioluleba nulla Ueι, sed statim bostile minarium, mediusque inter Latium, O Tuscos quasi in quodam bivio collocatus omnibus portis

in hostem lac timeret c. V. 2o9. Nam O libertorum. Consule di I. VI. V. Tres etenim. Haec omnia explicui in Praess ad hunc Natalem. L a V. 128.

99쪽

M s. PAULINI

Et plures coeunt in tribus his animae Quarum caelestis liber indita nomina seruat; Prima chori Albina est , compar & Haerasia Iungitur hoc germana iugo, ut sit tertia princeps α3o Agminis hymnisonis mater Auita choris. Matribus his duo sunt tribus uno pignora sexu, Flos geminus Melani germen , di Eunomia. Haec eadem & nobis maribus sunt pignora, nam quoa Discernit sexus, consociat pietas. 23s Cum patre Paulino pater aeque Turcius iste est,

Sed me aetas , soboles hunc facit esse patrem. Diuerso ex aevo nomen sociamur in unum, Et non ambo senes, sed tamen ambo pares Ergo cohors haec tota simul, tria nomina matres, . . axqo Qaatuor in natis, in patribus duo sunt. Nam puer hinc Melani coniux in corpore Christi, Cui Deus a pinu nomen habere dedit, Natus ut aeternae vitae puer arbore ab illa Susciperet nomen , quae sine fine viret. a s Pinus enim semper florente cacumine perstans Semper V. 128. Albina. Adeat Lector diss. IV. ubi multa de hac praeclarissi

ma faemina.

V. 228. Compar Haerasia. Legendum prorsus compare Therasa , seu cum pare Theram . vide dis I. V. V. 23o. Multa. De ista quoq; disI. III. institui. V. 232. Flos eminus. In Praef. ad hoc Poema elucidaui totum . V. 238. Ambo pares. Mihi magis arrideret haec lectio : sed tume ambo patres. V. 24 l. Melani coniux. Ad ea recurre, quae lassius tractaui in dissi VII. V. 24 s. Pinus enim semper. Virgil. in Culice.

Bumastusq; virens , ct semper florida pinus.

Columella lio. 9. de pabulis apum disputans ait: PUbaec frequens sit incrementi maioris Iurculus, ut rosmarinus, ct utraq; otisus : est enim sativa, oe altera suae Pontis; itemq; semper virens pinus, O minor ilex.

Hunc Columellae locum Petrus Victorius lib. 2 s. cap. s. variar. , Pontan. in Virgil. ad A. Georg. v. ii a. non de pinu arbore, sed de quodam virgulti genere interpretantur , cui perpetua insit viriditas . Salmasius ad Solin. Pag. 279. tum apud Virgilium, tum etiam apud Columellam Iegendum ceoset tinus, non pinus. Verum arguuntur viri tanti Paulini testi-

100쪽

Semper amans celsis alta comare iugis; Non mutat speciem cum tempore, namque sub aestu, Et niue par sibimet stat viridante coma. Fertilis & fructu validae nucis intus ad escam a Io Lae tenerum crispo tegmine mater habet ῖPinguis odoratum desudat thaeda liquorem, Ut nec in ipso arbor robore sit sterilis. Haec igitur typus est aeterni corporis arbor, Pulchra, ferax, Vivax , ardua, odora, virens 11s Istius instar erit Domino puer iste beatus Arboris, ut maneat gratia perpes ei. Iamque Deo plantatus agit, sanctoque profectu Fructiferum adtollit pinus Vt alta caput.

Eminet hic proprio mihi filius in grege primus, 16o Ast aliud mihi par lumen in Asterio est.

Quem testimonio aperte arborem , non virgultum , pinum semper fiorentem oppellantis: Hatus ut aeterme vitae puer arbore ab illa Susciperet nomen, qua sine fine viret. Haec infra expressius habet. La Cerda ad citatum locum Georg. pinum deliti js destinatam , ac in hortis saepὸ locum inuenisse euincit, nimirum ad apum utilitatem, quibus mediocres pinos Virgilius, & Columella

delimant.

V. 1si. Desudat thaeda. Ita in Codice nostro, &in vetustis MSS. Ie- itur, quamquam Stephani tedam absque diphtongo scribere maluerint. haeda Graece δαις, vel sic, quasi fax, seu lampas vocatur. Est autem

Thaeda Pini morbus, nempe quum arbos illa nimia succi abundantia luxuriat, in lisnum materiemue oleaginosam ad incendium accommodam migrat . Theophrast. de caus Plant. lib. s.ca'. I s. Ταγα δὲ νυυ γε ει πινι δένδρων , rara ἡ κακουμενης , ἐυθενίσι , οῖον τῆ λ κυ, ὀταν αἰριω . Arborum autem genus etiam aliquod fortὸ est , cui corruptio sponte, nec ullo pacto DIO , sed ben8 vigenti eueniat, ut pino,

quum radices in thadam mutatae fuerint. Ex hoc ligno faces parabantur, quae in Nuptijs potissimum praelerri solebant. Hinc Ouid. Ep. i 2. Piraea taeda inquit. Columella lib. s.cap. io. i 2. Figuram cuneo thaeda pinea adigito . De Thaedis multa Salmas in Solin. cap. 33.

V. ita. Mihi sitius. Pinianum spiritalem Paulini filium etiam tetigit Auctor vitae S. Melaniae apud Surium die 3 l. Ianuar. de Piniano , ac Melania eius coniuge in Sic aliam proscetis inquiens: Vt Salictissimum viseeopum Paulinum viserent, qui erat eis pater secutulum stirithm . V. aoo. Asterio. De illo multa in Dis l. II.

V. 262.

SEARCH

MENU NAVIGATION