장음표시 사용
181쪽
Plebs gemina christum Felicis adorat in avis,
Paulus Apostolico quam temperat ore Sacerdos. Et in altero: Paulus in aeternos Antistes dedicat usus. Anno ergo 1. Paulus Nolae sedebat Episcopus, non verb Paulinus Haec sane apertissima verba frustra eludere Chimetius molitur. Alia por- To&ego argumenta suppeditabo. Scribens ad Delphinum Episcopum Burdigalentem, eum semper, annoque Potissimum s3., venerabilim Tatrem appellat, quod non secisset spiscopus, moris enim erat ijs tem-voribus, ut Episcopi se fratres inuicem appellarent. Consule quaeso Epi- Nolam XVl. ad Delphinum a. , ubi ait: Mediolanensis quoque Episcopus filius vester hucusque, nunc frater Venerius scripserat se. Vides ven rium , statim ac ad Episcopatum venit, fratrem Delphini caepissse nuncu-
Iari, & quum ab isto quoque is distinguat Paulinus, utique Episcopalius insulis nondum cingebatur. Sed clariora proferamus. A. Ch. - . Natalem XI. recitauit Paulinus. In eo vero multa de lare habet, qui sa-Cra nuper expilarat. Captus non sine miraculo improbus latro ad S. Fe-
Post fura iam soluente pios Antistite extus.
Sunt haec vatis nostri verba , qui se propterea a Nolano Episcopo tum temporis diuersum facit. Natalis quoque decimus tertius rem euidenter prodit. Quum Nolanis aperiendi tumuli , ubi S. Felicis ossa quiesce-hant, animus obuenisset, ait Paulinus:
cunctos transmittit Episcopus ad nos Tresisteros . His fabra manus Dertantibus instat
Iussa Sacerdotis facere . . a Hunc Natalem Anno . elucubrauit. Paulinus. Rem vero ibi mem Tatam nuper accidisse certum penὰ est mihi , non enim tantum opus dici silentio pressisset Poeta Sanctus. Igitur, quum Antistes alius Nolae sedens ibi diserte dicatur, ne Anno quidem . Episcopalem Cathedram Pau- inus ascenderat. Deinde cur eximiam hanc dignitatem , si sibi contigitaset, praeteriturus in Nat. XIII. fuisset Paulinus Nullis ibi parcit verbis , ut honores in se collatos, vitaeque peractae gesta recenseat, dc maximum hoc munus insalutatum dimisissete Ne credas. An tamen Episcopus Anno solum o9. processerit, latere procul dubio arbitror. Eruditi sumi nihilo secius Bruni j sententiae acquieicendum nunc est, a quo non sine va- Iidis rationibus, apertisue saltem coniecturis hoc affirmatum mihi persuadeo. Quod autem alteruit Ambrosius Leo lib. 2. cap. I 2. de Nola, videlicet Paulinum Fundanae Ecclesiae Antistitem ante fuisse, Auctoris alioquin eruditi somn vim habeatur. Reliquas Paulini res gestas, eiusque mirandam sanctitatem prosequi statuta mihi breuitas non sinit. Si tamen hanc quis adornandam susciperet spartam , uberem mes Iem ρ Natali XIII. hauriet. Ego ad eius pietatem in aedicti s Nolae consectis ex- Primendam Procedo.
182쪽
De aedificiis Nolae a Prusino conditis. PDISSERT. XIII.
i Res minimum Paulini aduentus Nolam sunt enumerandi
T Prior contigit, quum adhuc puerili in aetate versaretur, vixq,
e Galli, in Italiam aduenilis, quod innuit ille his ad S. Feli
Nam puer occiduis Gallorum aduectus ab oris Vt primum tetigi trepido tua limina gressu G. Hinc est quod ipsum S. Confestorem alloquens iterum canit:
Mancipium primis donauit Christus ab annis. Alterum Nolam institu:t iter, quum a gesto Consulatu Campaniam Consularis factus regendam suscepit a sic enim inquit: Iam tunc ρ misso per honorem pignore sedis Campanis metanua locis habitacula fixi, Te Disante tui ventura cubilia serui. Diu Nolae versatus est Paulinus , quod exposcebat suscepta dignitas
quumqκe quotidie patrata per S. Felicem miracula sub eius oculis starent, tum ad Christianam Fidem ex Ethnicismo se conuertere meditari caepit. Inter Cathecumenos itaque constitutus, ut arbitror. Quaedania Tr' 'o sibi Pςr ge'da Censuit. Quingentos circiter ab urbe Nola passus S. Felicis Oila quiescebant, ubi etiamnum illustris Basi- aca visitur. Illuc propterea ducentem viam muniuit Paulinus ut aiatiuentium populorum commodo consiueret. Sic ipse S. Felicem alla-quitur rcum tacita inspirans curam mihi mente iuberes Muniri, sternique viam ad tua tecta ferentem.
dieque his contentus vir Pius apud eamdem B. Felicis aedem proelidi magniticam domum voluit . Longo tractu protendebatur huiusmodi aeuiticium, Primumque usui pauperum destinatus est Iocus, ut hinc etiam, qZΠ'R P u mi pietas foret, licet in Christi gregem nondum P r Baptismatis undas ellet perductus. Audiamus ita subsequentem a litiguumque tuis longo consurgere tractu culminibus tegιmen , sub quo prior vias Mentuns
Tertius demum Paulini ad urbem Nolanam aduentus contigit duum murato seculo , optusquem pauperes effusis, secessum Nolanum elegit. ut ibi Christo um dicatus sanctiorem institueret, ac Prosequeretur vitam. Anno 39φ actum Tum Paulinus in omnia pietatis officia se vertit mailque antiquius habuit, quam ea Promouere, quae S. Felicis cultu Euge
183쪽
nugerent. Primus illi labor suit, quemadmodum reor, conditam In se cundo aduentu domum amplificare. Alia igitur super priores muros tecta molitus ita veteres excoluit aedes, ut sbi decenter in habitaculum cedere potuerint. Pauperibus in cellas sub porticu eoniectis, ipse ins Periora tecto hospitim sibi constituit. Hinc ita canit:.--Posthac geminato tegmine cretiit
Structa domus nostris quae nunc manet hospita cellis, Subdita pauperibus famulatur porticus egris,cua nos impositis super addita tecta colentes
Sustinet M irijs -- Huius porro aedis venustatem infra extollit:
Ecce mihi per tot benedicti Martyris aulas
Et spatijs amplas , O culminibus sublimes,
Et recatiis altὸ laquearibus ambitiosas, Irriguas ct aquis, porticibus redimitas cte.
Ita tamen aedificium Paulinus constituerat, ut in ipsa eius amplitudine sibi suisque hospitibus humiles cellas esse voluerit, nimirum quae nullam saperent amb: tionem , sed quae potius immania potentum te ha arguerent . Hinc de illustribus hospitibus suis ad populum inquit: --i Quos cernitis , ct modo in ipsis
Felicis tectis mecum metata tuentes
Hospitia, oblitos veterum praecelsa domorum culmina, oe angustis vicino Martyre cellis M. iHis enarratis Paulinns aliud opus addit: Ut
Omnibus extructis operum , quae stare videntur . - uersis eo osta modis, excelsa per aulas, Et per vestibula extentis circumdata latὸ Torticibus , solum simul omnia munus aquarum
Tecta υidebantur mastis orare colonis. m. Optatum propterea aquaeductum temporum vetustate interruptum ab oppido Ahella ad S. Felicis Basilicam perducere in animum induxit. Longus Interponebatur viae trachiis, nem Pe quinque passuum millia Sed operis disticultate non territus vir sanctus amplos canales, reluctantibus nequidquam, sacraeque aedis beneficium respuentibus Nolanis, reserauit. Operas illi suas Abellam ad laborem contribuere, adeoque is incaluit, ut ingentem aquae vim tandem destinatum ad locum perdux xit. Haec fusillime in laudato semper Nat. XlII. habentur. Alia vero Paulini aedificia me prosequi propositum breuitatis institutum non patitur . Tantum meminero plures ab eo conditas suis Ie Basilicas, quas omnes ex Ep. XII. ad Seuerum ab ipso descriptas petere potes. Potiorem inter has locum obtinuit illa , qua ad Sominadium cut is inquit communem patronum in nomine Domini corti dedicata eu. Ambrosius Leo lib. i. cap. I . de Nola Basilicam hanc De O O. M. dedicatam a Paulino autumat, versa enim, ait, tum Domin dius vocabatur, quod verbum ιδ
184쪽
Dore larantium, ac inuocantium Deum usque ad nostra tempora seruatum audimus. Sed veram vocis significationem ille non tangit, siquidem pro Dominaedio S. Felicem Paulinus intelligit. Huiusmodi vox Dominum Pure , aut patronum significat, quod itidem per me probabitur in quodam S. Maximi Taurinatis Sermone, quem una cum pluribus alijs ei utadem Episcopi ineditum in reliquis Anecdotorum libris producam. Ibi verb Somnedius pro Somino usurpatur. Paulinus quoque se S. Felicem innuisse ostendit in Ep. 9. ad Seuer. , ubi Natalem in eiusdem S. Conseia soris honorem elaboratum solemnem ad Domin ditim cantilenam vocat,& in Ep. 28. ad Victricium San Iι sui.Confessoris dueni. si mi Felicis Sominaedii meminit. Id autem alibi occurrit. Neque melius loquitur idem Leo lib. 2. cap. Ιχ. , quum S. Felicis Basilicam antiquitus intra urbis Nolae ambitum sitam affirmat, ab ea namque enormi aberat spatio, nimirum mille circiter passus. Haec eadem nunc tamquam eximium sanctitatis penetrale visitur in loco, quod Caemeterium c vulgo Cimitino J nuncupatur . Eius porro descriptionem petere licebit a Capace. in Hist. Neam lib. 2. in fin. , a V. Cl. Sarnelio in taeric. Spec. ad Vitam S. Felic., a Paci-c ello in Italicis eius Epistolis, de ab alijs pluribus .
ΡAuca & hic de s. Felice animaduertere libuit, cuius olim ageb
celebris miraculorum fama fuit, ut ad eum undique populi concursus foret, nullaque pars orbis terrae haberetur, quartantuin non coleret sanctum . Eius acta scriptis consignaria ut Gregorius Turonensis lib. i. de Glor. Martyr. cap. io ., Beda, Marcellus Presbyter antiquissimi is, Ado, Notherus, de xiij, sed omnibus tamquam magister Paulinus noster praeivit, qm suis Natalibus Felicis vitam, ac prodigia Per eum secta complexus eii. Haec omnia in unum coegere Patres eruditissimi e Soc. Iesu, qui Acta Sanctorum incredibili &sollicitudine, dc eruditione elaborant. Qtria tamen eis latuere Natales nunc primum editi, alia , quae Pallimus cecinerat, quaeque ab omnibus nunc recoli possunt,ommisere miracula. Rem praeci iram in Natali XIII. describit sacer vates , nempe B. Martyris sepulcrum Pene adapertum suilla , quum e superioribus sarcophagi venerandi partibus improuisus erumperet pulvis. Quo tempore id euenerit, plane incompertum mihi; Sed paucis ante Annum c6. mensibus contigisse crediderim, siquidem tantum munus praeteritis in Natalibus Paul. nus haud praeterijsset, si diutius ante id factum . Quibus visis ad examinandum procedo, quo tempore S. Felix lax: uis esse desierit. Bollandus V. C. in eiusdem biancti viti die XIV. ta-Y nuar.
185쪽
nuar. s. s. haec habet: Psitas S. Felicis a Paulino ηοu exprimitur. Inepta ChrisIopborus Phreissebius circa Theodosii tempora vixilla scribit. Henricus Fabricius circiter annum christi 3 . obi he existimat; sed qua tum pax Ecclesiae t Heraus circiter si O. , Michael Monacbus. non longe possia raran si a. , quo data pax Ecclesue . Est haec aliorum quoque, o probabilis opinio. Sed diuersus a tot Auctorum opinione abire cogor. En Paulinus Nat. XIII. ait ris- -- tanto voluisti prodere signo,n tacitam , ct fixam per tor retro secula edem corporis, alme, tui subit3 eaistente favilla .PHueris in nostro seruari tempore velles. l i
Addidit , ut tantis numquam retro condita sectis Nystro opere extructas adcrescere , vel renouari Porticibus , domibusque suas permitteret aulas. Igitur non circa Annum Cnrisii 3i 2. S. Felix e vivis excessit. Ἀomodo
enim memorata hic tot retro secula aeuo Constantini queunt accomm dari , a quo ne unum quidem seculum distabat Paulinus r Idem uia Natal. XI. aiebat:
Et licet a veteri tumulis absconditus avo,
Qua mortalis erat , lateat telluris operto Oe. Sed alium e Natali VI. producamus locum, quem animaduertere Bollandus etiam cum alijs poterat. Nolanum agrum, in quo sepulturae S. Felix mandatus fuit, describit noster vates:
Pauper ubi primum tumulus, quem tempore faeno Aelligio quo crimen erat ) minitante profano, istruxerat angustὸ gladios trepida inter . ignes , . Plebs Domini, ut seris antiqua minoribus atra Tradidit, ingentem paruo sub culmine lucem Cla erat σα Si Felix non longὸ post annum 3ia. , quo po data Ecclesiae, obi jt, quemadmodum Bollandus arbitratur, cur illi pauper tumulus extructus dicitur . α quidem tempore saevo, quo Religio crimen erat, de plebs Domini, Tyrannis minitantibus trepida inter gladios ignesque lacebat Cur huiusce memoria tumuli ab antiqua atate seris nepotibus tradita affirmatur Prosecto haec de Constantini temporibus intelligere prorsus vetamur. Idem Paulinus Natali VI.
Lux eadem Sancti cineris per secula canos Maroris haec functi vitam probat c. En per secvla , non per unum seculum stetisse Felicis sepulcrum discimus.
Igitur concludamus Helicem Nolanum in Prioribus Ecclesiae aerumnis exagitatum, Pacis subsequuto tempore, caeliS animam reddidisse. Se-
culci Christi secundo pomis, quam tertio rem actam tot secula ab eo usq; ad Paulinum elapsa suadere videntur. Hinc plures Vahelli in Ital. Sacra.
186쪽
rinachronismos emenda. Asserit enim S. Maximum Episcopum Nolanum , cui Felix in Martyrio socius fuit, mitescente D ocletiani persequutione e vivis decemsse, uti etiam S. Quintum sub quo S. Felicem iticem vixisse scimus9 Anno Christi 31o. floruisse , aliumque S. Felicem Primum Nolae Episcopum anno a Martyrio coronatum obiisser nam ad antiquiora tempora trahenda est horum Sanctorum aetas.
de Arano , quo SS. Protasij, ac Geruasij corpora per S. Ambrosium fuere
Ad eruditissimum virum NICOLAUM RUBINVM
Metropolitanae Mediolanensis Ecclesiae ordinarium Canonicum , & Theologum. Minime dubito, Rubine vir sapientissime, quin Paulinum
meum prono animo, sinuque toto sis excepturus, tum quod quasi politi mimo reuersus, ct inimicae aetatis victor in eruditorum manibus versari iam poterit, tum etiam quod ex Ambrosiana Bibliotheca, quam tibi perenni amore devinxisti, ille pro-d:erit. Eo tamen potissimum nomine te meae felicitati gratulaturum arbitror, quod in eiusdem Sancti operibus aliquam de SS. Protasio, ac Geruasio mentionem iniectam sis deprehensurus . Qiiamuis enim la-licissimo ingenio tuo uniuersum Ecclesiasticae eruditionis pelagus complectaris, adhue in rern m Mediolanensium indaginem, cognitionem que ita sedulus incumbis, ut reliquis perfunetorie, hia vero te totum dicasse videaris. Q iam obrem quum in Annum inquirere, quo horum Sanctorum corpora diuinitos fuere reperta, in Ilituerim, nulli sine melius quam tibi mea hac de re sententia fuerat offerenda. Annum Christi, quo haec Contigere, Puricellus noster, vir aeternum laudandus, in Disi Narar. cap. 4 suisse trecentesimum octogesimum septimum est arbitratus, remque ille diligenti cura sttidioque pertractans quaecumque argumenta sibi militare aduertit, prolixe in suum traduxit volumen . Veriim enimvero tanta sunt, quae in eius sententiam pugnant, ut ab illi diuersus abire penitus cogar, simulque a stirmare non Anno 387. sed 386. Protasium , ac Gerualium a magno Antistite Ambrosio fuisbe admuentos. Adeo ce-
187쪽
Iebrem Historiam Paulinus eiusdem Ambrosi j familiaris se reserti. ..-.- -- In sancto non olim Antistite factum i
fuimus Ambrosio, qui fultus munere tali , Tostquam ignoratos prius, oe tune indice Christo
Detectos sibimet , mutata transtulit aula, Reginam prompta confudit luce furentem. Primum itaque Puricellianae .opinionis argumentum suit S. Augustini
Baptismus, cuius tempore cognito tempus quoque inuentorum Martyrum elucescit; sanctum vero Doctorem A. Ch. 388. salutari undi ablutum posuit, quod a veris Historiae calculis inhorrere primum omnium ostendetur. Equidem graues sententiae suae propugnatores Baronium , Pennottum , aliosque plures adscivit vir doctissimus, sed inde parum roboris illi accessisse dicenda mincent. Quum Baptismum suum resere Augustinus lib. 9. cap. I. Consess. haec habet: Vimirum annus erat, aut
non mult3 amplius, cum Iustina Valentiniani Regis pueri mater hominem tuum vibrosium persequeretur haresis sua causa oec. Tunc Immni, O Psalmi ut eanerentur Iecundum morem Orientalium partiam , ne populus maeror is tadio contabesceret, institutum est. Tunc memorato Antistiti tuo per visum aperuisti, quo loco laterent Mart rum corpora Protasty , o Geruast, cte. Igitur ab inuentione Sanctorum ad Augustini Bapti iamum annus , aut non multὸ amplius effluxerat. Iccirco u annum, quo baptizatus est Augustinus, attingere licebit, in alterius cognitionem ne- celsario deueniemus. Ludovicus ab Angelis lib. 3. cap. q. de Viti S. August. ex eo quod in Annum 387. Magnus Annalium Scriptor Iustinae in tholicos furorem , Sanctorumque Martyrum inuentionem coni j ciat,
eodem ipso Anno S. Doctoris Baptismum contigisse censet ; sed male illistbducti sunt calculi, siquidem annum o amplius, ut dixi, inter Martyrum translationem , suumque Baptismum intercessisse n perte testatur Hugustinus. Natus est S. Doctor, uti nunc omnes aduersus Ramnium , eiusque sectatores consentiunt, A. D. 3 S . Id. Nouemb., ait autem lib. 2. Cap. II. Consess. Monicam parentem suam apud Ostia Tyberina ad Su- Peros euolasse trigesimo ct tertio aetatis mea anno. Hic vero obitus eodem anno accidit, quo Augustinus Baptismum susceperat, nam post il- Ium , vim Africam transmitteret, Mediolano valedixerat, ct recti ad Tyberinam socem perrexerat mari se commissurus. Alibi quoque repetit se trigesimo ct tertio aetatis anno sacris undis ile purgatum , &ipsa Romana Ecclesia in Breuiari j lectionibus tradit. Trigesimus & tertius αtatis Annus Augustino currere incipiebat Id. Nouemb. Anni 386. igitur
intra hunc diem , & Idus Nouemb. Anni 387. sequentis ita tuendus est eiusdem Baptismus . Quum autem a Possidio in eiusdem Sancti viti doceamur propinquantibus diebus sanctis Paschae salutis aquam . augustinum percepisse, manifeste colligitur non nisi sabbato Sancto Anni 387. eumdem Sanctum ad sacrum fontem processisse. Sed de aliud argumentum Proseramus. Saltem annum unum in Italia poli Baptismum subili-- i - tit
188쪽
tit Augustinus, namque praeter moram ad Tyberim, aliaque loca , Romae diu se tenuit, ubi se libros scripsisse de moribus Manichaeorum , & de morib. Ecel. Cathol. , itemq; Dialogum de Anima, & libros tres de libero
Arbitrio fatetur lib. r. cap. 7. 8. 9. Retract. Deinde in Africam remeauit. Illuc porro quando aduenerit, ipsum docentem audiamus lib. 3. cap. χῆ. contra liter. Petiliani Donatistae: Cum ego Mediolanum ante Bautonem
ConItilem Consul hic processit A. Ch. 38 s. in venerim, eique Consuli Kal.
Ianuar. laudem in tanto conventu conspectuque hominum pro mea tunc
Rhetorica professione recitauerim, ex illa peregrinatione iam post Maximi Drannι mortem Africam repetiuerim. Anno Ch. 388. die 18. Aug. obi jt Maximus , ut Idacius in Chronico & Socrates lib. s. cap. 24. fidem faciunt , & Gothostedus in Chrono log. Cod. Theod. ad i. c. dc 7. C. eod. tit. de Infirmata. bis quae sub Drann. testatur. Eodem ergo Anno 388. Africae redditus est Ausustinus, ac propterea Anno 387. superiori baptizatus'. Clarisi. vir P. Eustachius a S. Vbaldo , cuius beneuolentiae eruditionique me plura debere fateor, in Quod lib. Regul. dub. 7. n. s 3. Ma cedum , & Demos solidissime arguit, quod moram Augustino in Itali apost susceptum Baptismum h reuissimam statuant. Versim eiusdem sententiam probare nequeo, dum A. 388. S. Doctorem Baptismatis gratiam .recepisse arbitratur, Anno vero 389. Monicam eius matrem e vivis su-hlatam, ac inde in Africam iter ab illo institutum. Cur enim, ut An num nauigationis suae Augustinus designaret, Maximi nece usus suisset iam Anno superiori peracta Cur iam post Maximi necem, quod idem sonat ac statim pon Maximi necem, dixissset Quantum enim attinet ad
S. Monicae mortem , tam certum est illam Anno 387. contigisse, ut nil certius. Augustino Annus trigesimus tertius eodem Anno Id. Nouemb. exibat, & trigesimus quartus adueniebat, ergo quum , ut vidimus, ipse Augustinus se trigesimo tertio aetatis suae anno matre orbatum asseruerit, in ipso Anno 387. S. Monicae obitus figendus venit. Deinde non Romam Primum, ut cum eruditissimo viro censuere Baronius, Torellus, Ludovicus ab Angelis, alijque plures, sed recti ad Ostia Tyberina Mediolano Augustinus perrexit , etenim lib. 9. cap. ro. Consess. is ait: Apud OIlia oberina, ubi remoti a turbis pon longi itineris laborem instaurabamus nos nauigationi e. Vides post lon*um iter illuc Augustinum concessiile
Nimirum Mediolano, non Roma venerat, non enim Roma ad Tyberis
Ostia proiectis loggi itineris labor opus erat . illic igitur post quinque dies ab aduentu febribus decubuit, nono aegritudinis die ad Caelos euolauit
S. Monica A. 387. Cur autem in sequentes annos ab eruditissimo P. Eustachio, & ab alijs Scriptoribus eius mors protraheretur, in causa fuit dies , quo illa solemniter colitur, nempe quartus Maij; quum enim eo
die Monicam decessisse sibi quisque suaderet, Annoque 387. forsan is dies
Monicae in urbe Mediolano est luxerit, hinc ad alios annos eiusdem obitum distulere . Atqui animaduerterat Emin. Card. Norisius in quodam opusculo diem S.Monicae festum ad aliquam eius translationem,aliamve
189쪽
causam reserendum , & Clarissimi post illum Patres e Soc. Ies in AE .
Sanct. ad diem . Maii monuere , qui etiam a quingentis tant sim annis S. Monicae cultum in Ecclesiam inuectum fatentur. Augustinum quoque no 38 . ad Baptismum accessisse ex Possidio cap. 3 i. Vitae colligi potest . Inquit ille de S. Doctore: Hir annis 76., in Clericatu autem, vel Episcopatu annis fermὸ ο. Vixerat autem in agris Tagastensibus, antequam sacris Clericatus muneribus initiaretur, fermὸ triennio alienatis a Iecuris secularibus, ut idem Possidius cap. 3. ait. In Africi igitur annos 43. plus minus egit Augustinus, postquam ab Italia se illuc recepit,& quum Anno queo. certissime obierit , liquido apparet Anno saltem 328. Magnum Doctorem ex Vrbe Tagastem delatum, a quo Anno ad so. , si utrumque terminum complectaris, Annos fermὸ 43. supra memoratos colliges, quod minime praestabis , si in Anno 389. eius ad Africam profectionem figas. Si igitur Α. Ch. 383. Africam peti Augustinus, anno super ori 387.Baptismali unda fuerat ablutus. Ceterum huius veritatis testes accedunt Clariss. Card. Norisius in opusculo quodam, Ludovicus ab Angelis lib. 3. de Vit. S. August. cap. q. , Herrera in Alphab. August. ,
Torellus tom. i. Secul. August. ad A. 387., de omnium nunc ferme eruditorum calculo sententia haec roboratur. Itaque tecum Rubi ne d
ctissime, iure mirari iam subit, cur Religiosissimi P P. Cistercienses in δmbrosiano Caenobio degentes A.D. i 677. hanc inscriptionem aediculae, quae S. Augustini nuncupatur, in fronte ponν curarante
DIVUS AVGvSTINUS AD LEGEM FIDEI , PER S. AMBROSIUM EUOCATUS HIC UNDA COELESTI AB LVITUR ANNO DOMINI,CCCLXXXVIII.
Prosectb aegre serendum est, publicum monimentum ad nepotes seros transmittendum tam confidenter fuisse expolitum , ut nulla in ipso verae Chronologiae ratio sit hab:ta, quodque magis dolet, amicus noster communis huiusmodi Anachronismo causam Praebuerit. Nam quantum pertinet ad locum , ubi Baptismum f. Au Suilinus receperit, parcas tu quaeso extra chorum saltanti, parcant egregii Patres, si Landulpho, qui seculo Christi undecimo florebat , quique sub Datij nomine in imbrosianaMS. asIeruatur, ita de S. Augustino scribenti attentiar: In Fontibus, qui L. Ioanni adscribuntur, Seo opitulante, a B. Ambroso cunctis fidelibus cssantibus , O videntibus in nomine Sancta ,σindiui.lua Trinitatis baptizatus , confirmatus est. Sita erat haec olim des S. Ioannis ad Fontes inter Ecclesiam Maiorem , ct S. Thecta, ut probat Puricellus vir summae
eruditionis in Dissert. Nazar. cap. 39. n. 2I., ct in Monum. Basil. Ambr. n. 3o , qui etiam in Pr Lita S. Augustini aede D. ptismum Augustinia
190쪽
Ambros ad diem s. Maij veteri Traditioni standum putat. Sed quidnam , rogo, ponderis huiusmodi traditioni inest , quae nullis non modo veterum suffragijs munitur, sed eorum expresse tollimonio iugulatur eQti in de antiquitus unum tantom in urbibus fuisse Baptisterium qui mos in quibusdam etiamnum durat P eruditissime. docuit Ioseph Vicecomes Collegi j Ambros quondam Doctor in lib. de Baptismo cap. 8., &ego
animaduerti ab Episcopis tantum odo ministratum olim fuisse Baptisma tis Sacra mentum , ut propterea pluribus opus non esset Baptister ijs, sed unum dumtaxat sufficeret Hoc autem Baptisterium Mediolani S Ioannis ad Fontes Basilica appellabatur , quo nomine in alijs urbibus etiam Baptister ij Basilicae distinguebantur . Sic Romae templum S. Ioannis Baptistae, cui Lateranensis nomen, Baptisterium complectebatur, & Rauennae S. Ioannis in Fonte simillimo muneri inseruiebat, ut monuit Cl. Vir, meique amantissimus Patronus Ioannes Clampinus cap. 2s. Veter. Moni m. to m. I. S. Ambrosius in Ep. i a. ad Marcellinam e mimissis, inquit , Cathecumenis Symbolum aliquibus Competentibus in Baptitieris
tradebam Basilica . Profecto contra ipsius Ambrosi sententiam ire videretur quisquis eius aeuo plura Mediolani Baptisteria constitueret. Cur enim Basilica Baptistera, nude nuncuparetur, si non una tum Mediolani fuisset Alio nomine distinguenda erat aedes illa, ut inter reliquas Baptister ij Basilicas nosceretur. Vnum ergo Mediolani Baptisterium positum erat, quod aedem S. Ioannis ad Fontes minores appellarunt, ibique S. Augustinum Baptismali gratia donatum merito opinamur. Neque exEnnodio, Landulpho, aliisque bina antiquitsis in hac urbe sita luisse Baptisteria reponas, itidemque aliud apud Portianam Basilicam, quae Metropolitana olim suit, ut Carolus a Basilica Petri in Hist. Mediol. ad Vit. S. Cali ritiam docet, quandoquidem Ennodii tempore iam plura in urbibus usurpari Baptisteria caeeere, quod Ambrosi j aeuo in laetum plane suit,& alius Baptisteri j apud Baii lic4m Portianam nulla sit apud antiquos, recentesque memoria . Quin & illam Basilicam Metropolitanam nequa ruam kiisse solide suspicatur Mediolanensium rerum accuratissimus percrutator Camillus Sitonus I. V. Doctor, quum Intramurana Basilica, quae Maior a S. Ambrosio in Ep. i 3. ad Marcellinam dicitur, hoc potius muneris quondam praestitisse censenda sit. Alia mitto, ne morosior aequo extra semitam deprehendar. Statuto igitur Augustini Baptismo Anno videlicet 387., superest ut in Annum superiorem 386. SS. Prota sit, de
Geruasi j inuentionem coni jciamus, quam Puri cellus una cum alijs ipsi Anno 38 I. assignauit. Id necessario, ut diximus supra, ex S. Augustini verbis admittatur oportet. Sed & S. Ambrosium a nobis stantem habeo,& ex eius libris hoc Anno 386. peractum eliciam. Eodem ipso Anno, quo a S. Doctore recitata eli oratio de Basil. non tradend. , inuenti sunt memorati Martyres, anno enim superiore Iustina Augusta animi sui im- Potentiam in Catholicos exercere caeperat. In ea autem Oratione sic ait
magnus Episcopus: Si quis condidit, buc veniat; inclinatum iam Impera