Anecdota, quae ex Ambrosianae bibliothecae codicibus nunc primum eruit, notis, ac disquisitionibus auget Ludouicus Antonius Muratorius, ... Tomus prior quartus .. Tomus prior quatuor S. Paulini episcopi nolani Poemata complectens

발행: 1697년

분량: 273페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

61쪽

c6ci AEternae Crucis essgiem designet utramq; Vt modo si libeat spectari cominus ipsam, Prompta fides oculis ; nam reddita fulget in ipso, Quo fuerat prius apta loco, & velamine clausi Altaris faciem signo pietatis adornat. Ergo eadem species formam Crucis exerit illam ,

Quae

Verbum e Grecia prodiit, a qua ita exprimitur τρόπαιον videlicet tropaeum. Ger. Io.VOsI:us in Elymol.hanc lectionem tuetur. Sane vetusti CO- dices ita legunt, quos Sego consului,& Virgilianus Codex antiquissimus in Florentina M. Ducis Bibliotheca alteruatus sub cur Cl. viri, eximi j λinreliterarii fulgoris Antoni, Magliabecliij tropaeum non tropbsum instriptum habet. Neq; ipsa dissentiunt marmora. Vide Daulquium in

V. 66O. Aeterna crucis. Non purum putumq; Monogramma tuit Crux a Paulmo descripta, versim vulgaris etiam Crucis imagini iunctum erat. Omnia percurri Monogrammatis exempla tum in vetustis numinmis , tum in sepulcralibus monimentis, neq, mihi utramq; hanc eifigiem smul copulatam nancisci fas luit. Vnum tantum, atq; egregium huius eruditionis testimonium occurrit apud Aringlium in Rom Subterr.lib.2. cap. IO. Pag 3 H. Exhibetur ibi marmorei Sarcophagi ex Vaticano caemeterio estoisii con, in quo XII. Apostolorum imagines eleganter delinealx cernuntur. Media inter illos gemmatae Crucis forma conspicitur, eoiae plane modo, quo Crux vulgaris ellarmatur, nempe transuerso ligno. Ab hastae rectae superiori cacumine sacrum attollitur Monoaramma venulla corona circumdatum . Huius ad instar Paulinianam Erucem elabora

tam autumo . .

V. 163. Velamine. Forte scripsit Paulinus: VHamine elausa altaris fa-

clam e re quod puriorem sensum efficeret. Solebant autem altaria velo claudi ad eius similitudinem, quod olim fuit in Salomonis. templo ante Sancta Sanctorum 2. Paralip. 3. , quodq; του αδύτη velum ita oti vocabatur . Theodoratus lib. i. Hist. cap. I. διεκοσμῆιτο δε κω τὸ Σίρν Θυσιας ριον ανιλικοῖς τε παραπετασμασι. Ornabatur autem Di-umum Altare regiss velιs. Conc. Tolet. cap. 7. Qui injans temeritate , abrepti altaria nudantessacratis vestibus exuunt. Anastas in Steph. a. ait: In circuitu altaris fecit tetrauela octo. Item: super altare in Ecclesia S. Laurentis coopertorium fecit.

V. 664. Altaris faciem. Cruces in Altaribus antiquitus collocabantur. quicquid obmurmurent heter Oxi. S. lo. Clirys. Orat. quod Christus se Deus : ait : in mensa sacrά Crux. Egregius porro est in hanc rem Sozomeni locus lib. 2. cap. 3. Hist. Eccl. ubi narrat Problano cuidam, qin exEthnico Christianus fictus Crucis tamen virtutem non admittebat, Oblatum per visionem tulisse Σταυρου συμβοῦλον των ἀν--μλὸν ἐν τυ Θυσιαςηρίω

62쪽

Quae trutinam aequato libratam stamine signat ἰSubiectoq; iu*um concors temone figurat, Sive supercilijs a fronte iugantia vultum Lumina transuersis imitatur cornibus arbor bero Ardua , qua Dominus mundo trepidante pependit

Innocuum fundens pro peccatore cruorem.

Huic autem solido quam pondere regula duplex Iungit, in extrema producti calce metalli Parua corona subest varijs circumdata semmis.

67s Haec quoq; Crux Domini tamquam diademate cincta

Emicat aeterna vitalis imagine ligni. Hane fur ille sui toto de corpore iurii Inlaetam ferro, quo cetera fregerat, unam Liquit, &vi capto tunc discinctoq; refusis a G. 68o Uellibus, elapsae ceciderunt fragmina praedae Visa rei species tunc inuentoribus ipsis Ancipiti motu confudit pectora. Gaudent Inuentis, sed fracta doleat. cum quaerere causam Incipiunt, cautum simul, audacemque latronem , c8s Mirantes caecum fractis, cautamq; relictis. Tune ille adtonitis crimen , Numenque fatetur, Mente - ἐνθάδε ἐκκλησ&ς , Crueis lanum , seu e diem , qua in Iacro eius

Ecclesiae altari collocata erat. Hanc quidem historiam mendaci stimi Ceniaturiatores cent. q. c. I 3. superstitiosam vocant, & 1 Constantini tempore alienam, a Sozomeno conlactam, vel stulta pro vera acceptam. Sed nos non morantur eorum calumniae. Sigeberi. ad A. Q s I. Crucem auream in Altari fuisse docet, quum Episcopus Vasatensis Missam celebraret. Haec recte animaduertit Gret ser. cap. I 3. lib. 2. de S. Cruce. Quibus adde quae habet Can. a. Concit. Turonensis habiti A. s67. cnon ut quidam putant I o. Vt corpus Domini in altari, non in imaginario ordine, seu ub Crucis titulo eomponatur. mi canon profecto de Cruce in altari potata inteli gendus. Hinc lucem accipit Paulini carmen , de Cruce.

Altaris faciem signo pietatis adornat. U. 666. Duae trutinam. M S. ita se habebat et Quae trutinam aequatae librata Ramine cte. Emendaui. Recurre ad ea, quae distertii in dist. XXI. V. 667. Subrectoque iugum. Ita scribendum duxi, non jubrepto, ut iabis. consule eandem diu. XXI. V. 668. Sive superciliis. De his in Praed. dist. XXI. V. ώ 4. Parua corona . Cruces corona circumdatae pingi solabant.

63쪽

Mento etenim placida consederat; hoc tamen Vaura Numine seruarat, quo Crux inclusa vetabat Quamlibet audacem segni virtute latronem. 69o Ipse fatebatur mentis scelus, atque Crucis vim Contestans quotiensque manus armasset in illam In Cruce consertam lacia compage coronam , Ceu fractas totiens ictu cecidisi, reculso , Brachiaque aegra sibi neruis stupuit Ie solutis c s Hie libet in mi serum paucis insurgere furem tInfelix quae tanta tuam dementia mentem Verterat, ut tanto reprehensus lumine veri Non festinares Omnem praevertere cursu Indagem reuolans, ut furtum sponte referres e eo Tantane vis animum tenebris oppressit auaris, Auderes illam ut gremio tibi condere partem , Quam totiens arcente Deo violare timebas

Dic mihi: qua pauor ille tuus fugiebat, de unde Rursus ut intrepidum praeceps audacia se usum Ios Tam male durabat, pauidus, contemptor id idem, Eiusdem sceleris speciem diuersus abibas , Persiciaeqile fidem diuiso pectore miscens , vir

Idem nos edocet Paulin. Ep, ra. ad Seuer. ubi sic ait ecerne coσonatam Domini super atria Christi Stare Crucem duro spondentem ceda labori

Traemia, tota crucem qui vis auferre coronam Ibidem r Ardua florifera C ux civitur orbe corona. Iterum et Crucem corona lucido civit raro , Cui coronae sunt corona Apostoli. De coronis item Crucem ambientibus haec ibidem carmina sunt capien da : Sanctorum labor, oe merces sibi ritὸ cohaerent, Ardua Crux, pretiumq; Crucis Dblime coronae. Greg. Nazianet. in Iulian. Orat. I. idem expressit. τὸ λε misν οτιον,3 -- τὰ σπλάγχ α τῆν ς-ρὸν ἀναδείκνυσι φαάμνον, Ferunt quum Iulianus sacrινι aret , victimarum e ta coronatam crucis erigiem illi ostendisse. Harum Crucium exempla in pluribus Christianorum Impp. mimismatis occurrunt. Vide quae Aring b. in RomQSubterr. habet, de Greiser. Lb. r. c.ip. II. de S. Crace,& ex eo Rosilueid. innot. ad praelau datam Paulina Epistolam. V. 68 . Mente etenim . inum Pede carmen laboraret. ex coniectiara

addidi illud placita.

64쪽

49 NATALIS XI.

Virtutem Crucis, & sigmini inuiolabile Christi

Credebas metuendo fidem confringere ferro , Et quod noscebas metuens, portando negabas P. Sed tamen impietas tua nec tibi profuit, & nos Stultitiam confesse tuam , diuinaque signa Fecisti magno Crucis exultare triumpho. Ergli relinquamus captum iam incessere furem , Cui satis ad paenam est spoliatae fraudis egestas. Nunc ad te veneranda Dei Crux verto loquelas , Gratantesque tua concludam laude profatus. O Crux magna Dei pietas, Crux gloria Caeli , Crux aeterna salus hominis, Crux terror iniquis , Et virtus iustis, lumenque fidelibus. O Crux , Quae terris in carae Deum seruire saluti, Inque Deo caelis hominem regnare dedisti. Per te lux patuit veri , nox impia iugit. Tu destruxisti credentibus eruta fana Gentibus, humanae concors tu fibula pacis Concilians hominem medij per foedera Christi, Facta hominis gradus es, quo possit in aethera serri. Eilo columna pijs tu semper , &i anchora nobis Ut bene nostra domus maneat, bene classis agatur ;o In Cruce nixa Fidem , & de Cruce nacta coronam V. Tir. Sed tamen impietas. Aberat in bis. prosuit. Sensus, & earmen poscebant. Idcirco adieci, .UIIo

a L.

65쪽

AD SANCTI PAULINI

Tria veto Sancti Felicis miracula complectitur . Quidam Beato Consessori suem voverat, diuisisque later' pauperes exiguis victimae partibus votum completum arbitratus abibat . Mirabiliter e caelo tactus ex quo uit , pt desque secretis compedibus laborare dolet. Ad S. Felicis Basil eam rursus defertur. Ibi Sanctum precibus, di earnium diltri-hutione demulcet, pristinaque sanitate diuinitus donatur . Apuli quidam agricolae suem alium S. Felici votivum Nolam trahere conantur . Animal sagina oppressum pio desiderio obstat , primoque in itinere gressu destituitur. Hi aliter votum completuri ad s. Felicis pergunt. Inscijs ipsis per plura passuum millia, nulloque hominum ducente, sus sponte Nolam defertur. Miracu tum cuncti stupent , & hostia improuisa Nolanos paupere alunt. Postremum prodigium agricolis alijs accidit . Iuvencam ει ipsi glorioso Consessori vovent. Haec plaustro Iungi renuit sot i Dominorum manibus furiosa dilabitur. Sponte dem l plorum iter comitatur , ω non sine miraculo mansuefacta te ad tecurim sistit. Omnia suis, atq; eleganter a P A v LI N O canuntur. fAN-

66쪽

. EPISCOPI NOLANI

NATALIS DUODECIMUS.

Epe boni Domini earis famulantur alumnis Mente pia, patrio subiecta tuentur amore Mancipia, hisque fauent eura propiore fouendis. Quos magis indiguos opisi & virtute carentes s Assectu rimante vident. Et si quis eorum, Moris ut humani solemnis postulat usus, Votum aliquod celebrare velit, neque possit egenis Id patrare opibus, studio curatur herili Seruus inops, cui diues opum, queis pauper egebat, io Contulerit Dominus cumulandae impendia mensae. Haec mihi conditio est data sub Felice Patrono, Nulla mihi ex me sint, ut sint mihi cuncta per illum ; iNamque ad Natalem nunc ipsius, ut quidem & auto Praeteritis, quibus ista dies mihi floruit, annis, is Non erat unde epulum voti solemne pararem, Instabatque dies, nec adhuc mihi prompta facultas Ex aliquo suberat; subito ecce Patronus abundans, Vade dapem ius ruerem, geminos dedit una Cum iunice sues, quorum de carae cibatis zo Pa

VM Iunice sues. Iumκ est bos femina tenerae arta ris, quae iam cessauit vitula esse, nec dum tamen ad summam magnitudinem peruenit. Petitus Sat. 2. Tot tibi quum in flamma tunicam omenta liquescanta Plautus Mi l. 6.

Quam mox ad stabulum iunix recipiat sese pabulo.

Papias : Iunices, boues iuuenes. Alexander latros

67쪽

si A PAULINI

2o Pauperibus, nos materiam ex animalibus iisderi Sumpsimus , egregijs quoniam miracula signis Per pecudes ipsas nuper Deus edidit, alta Destimulans ratione homines adtendere Christo, Nec desiderium Carnis praeferre Fidei.as Namque ad auaritiae nostrae lacrymabile probrum Et pecora humanae rationis egentia summum Signa dedisse Deum series recitanda docebit. Non adficta canam , licet arte Poematis utar; Historica narrabo fide sine fraude Poetae ,3o Absit enim iam ulo Christi mentita profari Gentibus hae placeant, ut falsa colentibus, artes; At nobis ars una Fides, & musica Christus, a Qui docuit miram sibimet concurrere pacem Disparis armoniae quondam , quam corpus in unum3s Contulit adsumens hominem , qui miscuit almum Infusa virtute Deum , ut duo conderet in se , Distantesque procul naturas redderet unum; Vt Deus esset homo , Deus est homo factus ab ipso, Qui Deus est, genitore Deo, cui gratia non est, 4o Sed natura, quod est summi Patris unicus haeres, Solum & habens proprium, quod munere praestat habere His , quibus alma Fides dederit diuina mereri. Ille igitur vere nobis est musicus auctor, Ille Dauid verus, cytharam qui corporis huius Restituit Patri dudum compage iacentem,

Et tacitam ruptis antiquo crimine chordis

Adsumendo suum Dominus reparauit in usum, Consertisque Deo mortalibus , omnia rerum

V. 1 . Fidei. Vocabulum hoc saepe Paulinus usurpat pen. longa. In Paneg. Et genus humanum passim sine lege Fidei Nat. V. ovans galea, scutoq; Fidei. Et alibi.

V. 32. Nybis ars una. Idem Paulin. Nat. IX. dixerat: Sic Deus omnisona modulator , O arbiter unus Armonia, per cuncta mouet quam corpora rerum . σα Iasta Nat. XIV. Cytharae exemplum allatum repetit. Omnes ex nobis cytbaram faciamus in unum

Carmen diuersis compositum fidibus. p V. 72

68쪽

NAT ALII XII

In speciem primae iecit revirescere formae ἰso Ut noua cuncta forent, cunctis abeunte veterno Hanc renouaturus cytharam Deus ipse Magister

Ipse sui positam suspendit in arbore ligni,

Et Cruce peccatum carnis perimente, nouauit, Atque ita mortalem numeris caelestibus aptam

sue Composuit Cytharam varijs ex gentibus unam, omnigenas populos compingens corpus in unum. - , Inde lacessitis fidibus de pectine Verbi ra SVox Euangelicae testudinis omnia complet Laude Dei. Toto Christi chelys aurea mundoco Personat innumeris uno modulamine linguis, Respondentque Deo paribus noua carmina neriris Sed reseram ad mea caepta pedem, nam tempus, & hora est Promissas offerre dapes , adponere vobis Prandia sollicitas caste lumenda per aures. 61 Nec veteri repetam , quae sum dicturus, ab aeuo Ante dies paucos istic spectata prolabor. -t Venerat huc quidam placitum sibi soluere votum Vi bis Abellinae de finibus aduena nostris Sedibus. Hic porcum studio curante paratum o Dilatutaque diu , ut simul annis , atque sagina

Ctesceret, huc illuc perduxerat, atque ubi venit - .Pingue pecus voti iugulat de more voventum. Fama suis magnopere gentum accenderat acrem . ,

Ore tamem , & cuncti magnae spe partis hiantes s Tendebant ad opima senes conuiuia fauces. Interea largitor inops non partibus aequis Diuidit , & totum sibi corpus habere relinquit Et votum complesse putat, laetusque redire iIncipit, ausus eas iumento imponere secum 8o Relliquias, ec in his placiti se pignora voti Sancta referre domum male credulus, in quibus idem

69쪽

Dentque mox nec mille viam perinissus abire

Passibus, elucente die , simul aggere plano, 21 Non tenebris pavitante, nec offendente salebris Lapsus equo , & quasi fixus humi se tollere rursus Ad consistendum reparato robore surgens Non potuit , caepitque pedes clamare ligatos, Idque probare iacens plantis quasi compede iunctis. so Hic aliud mirum casu sociatur in ipsb. Nam dum illum tanta cum debilitate iacentem Maesta propinquorum circumstat turba suorum, Iumentum, cui sola oneri porcina manebat, Ascensore sui vacuum, & ductore relictum sis Sponte sua sese nullo flectente refraenans, Tamquam offendiculi causam cognosceret vltrb, Aut aliquem prohibere viam, qua caeperat ire, Vidisset , sic fugit iter , cursumque retorsit , Et properante gradu recucurrit ad hospita tecti too Omnibus antevolans , quos lapsi attenta venebat Cura viri, quem paulatim quasi corpore fracto Nitentem, & genibus rigidis prodire negantem, Caecaque vincla , pedem amissum, meritumque ruinae Illius, & paenae, Iacrymosa voce fatentem, Ios Luce palam manibus graue subuectantibus aegri Corpus, fida cohors sanctas referebat in aulas Orantem medici Felicis ad ipsa reduci

Limina , mox illic certam reperire medelam . Illum homines interque manus, interque cateruax IIo In sacra vectatum mis antibus atria turbis,

Dispouti trino per longa sedilia caeluobitupuere senes , inopum miserabile vulgus ,

V. 89. Puasi eompede it diis. In ML erat quasi pede eoniungis.

V. ioribuempaulatim. Ita scripsi , male etenim mMS. habetur Quae

''v' os ortum reperire . Legere mallem: Certum reperire, Greca

cernebatur, ibique omnes Per longa sedilia dispositi pin precibus operam dabant. Ex Ecelesiarum reditibus sorte via lusq; alabatur. Senes

primo

70쪽

Et socio eanae residemes agmine matres Praeterea multi , sua quos deuotio sanctis sie iudibus attulerat diuersis eminus oris, Viderunt insigne pium, cum tempore eodem ἰImb die , tam mira foret mutatio rerum.

Idem homo , qui paulo ante suo digressus ab ij idem

Liminibus gressu, nunc ipse redux alienis xxo Infertur pedibus, subuecto corpore pendens. Parte alii stratus , nullo seruante sequentum, Hospitis ante lares etiam nune carne suilla Stabat onustus equus, nee quisquam notior illi Adstiterat, cui cura foret releuare grauatum ais Pasce suo, & notis reducem subducere tectis.

Ille tamen velut humana ratione repletus

Quaerentique suos , & protinus opperienti Adstiterat similis, certo vestigia seruans Fixa loco, simul aure micans, & naribus effansidio Adsuetorum hominum notos quaerebat odores.

' Mirum erat hospitibus quaenam fuga, qui status ille

Esset equi, notumque animal faeiebat amicis Ambiguum noua forma rei, neqRe quisquam erat inde

Acci- primo memorantur , deinde inopum miserabile vustus, postremo cana

matres. De prioribus utiq; nil dicendum habeo, niti quod eos Eccleliis inseruisse crediderim, ut ad veteris Legis instar Oblationes ad Altare deia ferrent Hic usus etiamnum in Metropolitana Mediolani Ecclesia seruatur. M lonesq; vocantur a Boroldo nostro ML, ac in pluribus alijs vetuis stis diplomatis. Pauperes ex Ecclesiarum prouentibus nutriri Iolitos fuisse expresse docet Conc.Antioch.can.2s.,Chrysos .passim,Possidius in Vita S. Aug., alijq; innumeri Patres, ut res maiori claritate non egeat. V. ii . Et socio cana. Hic Diaconissas intelligi pene certum duco, quarum gradus, & usus in Ecclesia non Paucis seculis viguit. Hae vera nonnisi attate admodum prouectae ad id muneris admittebantur iuxta Apostoli praeceptum I. Timoth. s. ' eligantur vidua non minus sexa-xinta annorum, neque bigama. Id confirmat Tertuli. lib. de vet. Virg., dc ex in Q Theod. de Ep. & Cler. De minasterio earum plura docebit Hal- Iter. de Sacr. Elea. Par. a. sect. I. cap. 1., dc Morin. de Sacr. Ord. Earum vestigia in Ambrotianae Ecclesiae ritibus permanere certum est mihi,quum Viduae illae, quae hic 'gloni' nuncupantur, Oblationes ad sacrum Altare deserendo inserviant, quod itidem veterum Diaconissarum munus

fuit, ut S. Hi . in cap. I s. Matth. docet. Tam vero illa. quam ritae, eK

SEARCH

MENU NAVIGATION