장음표시 사용
631쪽
P R AE C E P T O: Non occides. NI TI o huius capitis, ante explicati onere doctrinae huius praecepti, duo cum Cato chismo notanda sunt; Primum,Pastores & Catechistas huius praecepti doctrinam fidelibus diligenter, accuratem tradere&persuadore debere,propter dua3 potissimucausas; Prima est, summa obseruationis huius praecepti utilitas; magna siquidem illa est, quae pacificis huminibus a Christo proposita est scelicitas, cum ait, Matth. s. cap. Quoniam iij Dei vocabuntur: Ad pacificandas autem & conciliandas hominum voluntate nulla melior ratio iniri potest, qua si ei ista 'di prε-cepti lex, recte explicata, ab omnibus ita t 0p0rtexhncte seruetur: Qioni tum sperare licebit visumma animi consensione coniuncti hunaines,pacςm concyrdiam maxime colanxcAltera est,quia Deus ante reliqua 'mnia hoc prq ceptum seruari voluit. Nam ante legem scriptam ammonsa illa uniueris terrae inundatione facta, hoc unum imprimis Deus hominibus interdixit Genec 7--inquit, requiram animarum 'est arde manu cunctarum bestiarum oede manu hominuan Eua βηlio Ouam, quo primum veteres leges Domino
632쪽
rxplicatae sunt, in iis haec prima est,de qua apud san. ictum Matthaeum s. cap. ita scriptum est: Dictum est enim: Non occides,3e reliqua quq de hac re eo ipsi, loco
Secundum, fideles attente libenterque praecepti huius explicationem audire debere; Si enim ei vis spectetur ad vitam cuiusque tuendam Valςt,quoniam ijs verbis, Non homicidium omnino interdictum est: Itaque singuli homines tanta cum
Voluptate animi illud accipere debent, perinde ac si ira Dei propoli ta, alijsque grauisiimis poenis nomi- patim prohibitum sitine quis eorum laedatur. ag ST Io I.
Quae caedes prohibentur, Vel non pro hibentur hoc praeceptor
NTE resblutionem huius quaestionis no tandum est, quod Christus Dnsmith. s cum vim huius prςcepti explicaret,duoiqeo contineri ostendit; Alterum ne occidamus, quod . nobis fieri vetitum est: Alteru,quod facere iubemur, ut concordi amicitia, charitateque inimicos complectamur, pacem habeamus cum omnibus, cunctaque denique incommoda patiem
Primum ergo quaerendum est , quae sint illa quae nobis hoc praecepto prohibeantur. Deinde quae sint illis quae praecipiantur. Hoc praenotato respondetur quaestioni aliquo
633쪽
Γῆλο non protribentur caedes bestiarum. Est Catech. Inco autem quod tardes pro
hibetur. Et D. ThOm.2.2. q. Gq. art. I.
Probatur primo ratione e sacra scriptura petita. Nam si illis vesti a Domino hominibus concessurae est,fas item est illas occidi. Deinde D. Augustini alictoritate. Hac enim de re ita loquitur lib. 1. de Ciuitate Dei cap. 2O.Cum audimu,Non occides, no accipimus hoc dictum esse defutetis, nec de irrationabilibus animalibus, quia nuda nobis ratione sciantur.
CONCLUSIO II. N hqVς prρbisientur c des, quae defacinorosis hominia
bu sunt per magistratus. Eit Catech. f. Alterum permissum caedis genus est. Et D. Thom. su p. art. 2. Ratio est clara ; Nam illis data est a Deo necis potestas, qua ex legum praescripto, iudscioque in facinorosos hona ines animaduertunt, & innocentes defendunt. Patet hoc ipsum ex sine legis. Cum enim legi huic is sinis propositus sit, ut hominum vitae salutiq; consillatur; magistratuum autem, qui legitimi sint si elerum vindices, animaduersiones eodem spectet, Vt audacia &iniuria iupplicijs repressa,tuta sit hominum Vita ; patet magistratus facinoroses caedendo non selum non esse reos huius praecepti, sed huic diuinae legi, qua caedes vetatur, maxime obedire. Et confirmatur exeploDauidis qui Psalm Ioo. dςλe ipso dicit: In matutino interficieba oespeccatores terr νς cister crede ciuita te Domini des operates iniquitate. CON
634쪽
CONCLUSIO ΙΙLNEque prohibentur cades, qua a militibus fiunt , φῶ
iusto bello, non cupiditate aut crudelitate impulsi, sed solo publicastilitar studio vitam hostibus adimunt. Est Catech Qua ratione ne illi quidem peccato
Ratio huius conclusionis eadem est quae superioris .
CONCLUSIO IIII. . Ρ R ter ea ηςs i ei vetantur,qua nominatim Draiussu sunt. Est Catech. 3. Sunt praeterea eiusmodi &c. E t D.
Sic filij Leui non peccauerint,qui una die tot milia occiderunt: c ia caede facta sic ad eos locutus est Moy ses. Consecrastis munus vestras hodie Domino.vit
ITem neque illorum cades qui Muston te nec meditis. sed fortuito hominem occidunt. Est Catech. .Neque vero huius prscepti reus esu
De hac conclusione Deuteronomii I9. cap. ita scriptum est: Qui percusserit proximi uum nesciens, O qui heri, ct nudiustertius nullum contra eum odium Misisse comprobatur, ed alijsse simpliciter cum eo in s luam ad lana cadenda, ct uccisione lignorumsecuri fugerit manum, femram tb lapsum de manubrio amicum elim percusserit is o D erit: Hae caedes eiusmodi sunt,quae quia non volun tale, neque de industria inseruntur, propterea non omnino in peccatis numerantur.
635쪽
quae non manus selum puras, sed alaimum etiamstum sincerumque nos habere iubet.
Au irasci semper sit prohibitum 'Dicendum non esse prohibitum si iusta sibsi
ausa. Iusta irae causa quae, Deo legibusque conceditur. ea est, cum in eos animaduertimus, qui nostro imperio potestatique parent,si in eis sit cui pa. Christi, ni enim hominis ira, non a carnis sensibus,sed a Spuritu sancto pro ficisci debet, cum nos templa Spirit sancti, in quibus lassis Christus Eabitet, esse coquentat. DIFFICYLT 4s 1 III.
An resi tere malosit etiamprobibitumhoc loco tDicendum esse. Nam multa li Domino in Euangelio tradita sunt; quae at persectam huius legis rationem pertinent,ut patet Alattheta, cap. Quilia illa sent. Non resistere malo sui quis tepercusrit in dextera . maxillam tu ora se illi ctalteram: ctei qui vult tecum in iudici. contendere ct tunicam tuam tollere, diruitte ei opastium: Et quicum e te angariaverit,mille passus vade cilisto ctalia duo.Ex quibus patet, quam multi reperiun tur, qui si minus manu, animo saltem caedis scel sommittundi. QVAESTIO IL
sunt remedia contra peccaturi homicidijὶ CONCLUSIO UNICA.
636쪽
r LVCIDATIO. hst Catech. s. Et quoniam huic tam periculosis. hi explicatur sequenti difficultate.
Vnde perspici potest grauitas huius peccari fDicendum,quod illa ex plurimis maximisque aerarum litterarum testimoniis perspici potes. Vsq;
enim adeo homicidium detestatur Deus in sanctis litteris,ut a besti, cordis hominum poenam se rep q-turum dicat Genesis'. cap. ac beluam,quae hominε Iseserit occidi iubeat Exod. 23. Neque ob aliud a san. puine hominem abhorrere voluit, nisi ut omni ratione a nefaria hominis caede, & animum, & man
Sunt etiam homicidae humani generis, atq; adeo baturae hostes acerbisiimi, qui, quantum in eis est, uniuersum Dei opus euertunt, cum hominem ioblunt,cuius causa is omnia, quaecuque procreata sunt, sesecisse testatur. Deinde cum prohibitu sit Genes 9.c p. homine occidi,quia illumDeus ad imaginem suam,& simili-litudinem creauit, apparet insignem Deo iniuriam eum facere, quasq; violentas illi manus afferre,qni eius imaginem e medio tollit. Hoc diuina animi cogitatione meditatus David Psalm. 13. grauissime de sanguinarijs hominibus coisquestus est,illis verbis: Veloces pedes eorum ad effunde-dumsanguinem. Neque simpliciter dixit,occidui,sed, undulsanguinA Quae verba ad detestabilis illius scoleris amplificatione,imm an emq; illorum crudelitutem ostendendam protulit. Utque declararet,quam praecipites illi diabolico quodam impulsu ad id laci. nus serantur,dixit: Veloces pedes eorum,
637쪽
pM DE A Lociter AESTIO III. Quae praecipiuntur hoc praecepto qua tenus tacite includit praeceptum aD firmativum
FRAEripitur primis mutua dilectio ct pax. JEst Catech. 3.Iam vero qui in hoc praeceptἀ
ieruanda esse, &c. Sic enim ait Christus Dominus cum praeceptum, Non occides, interpretatur,taciteque indicat cotinere .praeceptum affirmativum Matthaei s. Si erimunm tuum ad altare,o ibi recordatus fueris,quia rater tuus ba ber aliiquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ante altare, a prius recociliaristatri tuo, tunc veniens oferes Munus tuum, & qui sequuntur. Patet idem ratione theologica tali. Odium hoe praecepto, quatenus est negativum, aperte vetatur,
quoniam, sicut ait D. Ioannes I. epistolae s. cap. QMfarre uum Odi homicida est; Ergo dilectio proximi quae odio opponitur, hoc praecepto,quatenus est ac firmativum, praecipitur.
PE/cipiunt' qtioque OB ista virtutes quae charitatem proximi consequisolent, quas depingit D. Paulus I. ad Corinth. ἔ3. cum ait, Charitaspatiens e t,dcc. Est Catech. M. Cumque hac lege de charitate,&α Et explicatur sequentibus conclusionibus. kς bacvide P.Tuom m a. a. q. 2 .art qad T. . C O N.
638쪽
pitur, &c. Dicit enim D. Paulus su p. Charitaspatiens est. Et bene Saluator Lucae 2I. ducitiunpatientiatam unostrM
De patientia Vrde D. Thomam 2.2. q. I 6.
Est Catech .f. Beneficentia deinde, &c. Et fatio est. Quoniam charisas benigna est. Benignitatis atque beneficentiae ossicia in iis te. bus maxime Versantur,ut pauperibus suppeditemustes necessarias,cibum esurientibus, sitietibus potu nidemus,nudos vestiamus, & quo quisque opis nostret magis indiget, eo in illum plus liberalitatis conis
Fiunt huiusmodi officia illustriora, si inimicis
praestentur. Ait en im Saluator Matth. s. Diligite ini, Micos refros,benefacite tu qui oder tuos; indetiam Apostolus monet ad Rom. 12. illis verbis, Si esurieritiκimicus tutu ciba illum fit it potum da isti Hoc enim facies Orbones ignis congeressi per caput eius: Nolo vinci a malo, sed vince in bono mal m. Quomodo dilectio inimicorum cadat seb praecepto, & quae sint inimicis charitatis officia exhibo Aa, docet D. Thom. 2.2. q. 2J.art. 8.
639쪽
M D E C. A L o G Ilinitatent, id generis virtutes pertinentia. Est Catech. M. Deinde si charitatis legem spectemus .
Et ratio est, quia charitaιproximi benigna est. De mansitetudine & clementia cosule D. Thom.
DRaecipitur Iove omniumpraitantissimum licium, quo
charitatis plensimum est, in quo nos maxinre exerctre conuenit, nimirum ut iniurias quas accepimus, aquo animo remittamus atque condonemus.
Est Catech. M. At vero longe omnives, &c. Ad hoc officium saepe nos diuinae litterae monet, atque hortantur, cum non sollim beatos eos dicunt, qui ita prorsus faciunt, sed erratorum etiam Veniam ijsdem a Deo datam affirmentiquam qui hoc sacere negligunt,aut omnino recusant,non consequuntur.
Vnum hoc loco admonendum est,qudd cum Vleiscendi libido hominum mentibus fere insita sit, debere Parochos &Catechistas maximam in eo di ligentiam ponere,ut iniuriarum obliuisci,easque re' mittere christianum homine oportere non doceant Dium,sed penitus etiam persuadeant. Argumenta ad hoc persuadendum grauissima maxime accommodata, habentur apud sacros scri plores, Tertullianum in Apologetico cap. 3I. &37 Augustinum tradi. 81. in Ioannem, & lib. 3o. Hom homel. 6. & Serm. 6I. de tempore,&o alio .
640쪽
Quibus pracipuὶ argumentu per deri potes remisitaedas esse ex animo iniurias lHis tribus praecipud. Primo, ut qui se ini riam accepisse putat, ei maxime persuadeatur, illum detrimenti aut iniuriae praecipui causam non fuisse, quem ipse ulcisci cupit. Sic admirabilis ille Iob secit cap. I. quia Sabaeis hominibus,1 Chaldads, ct Daemone grauiter laesus, nulla tamen eorum habita ratione, ut Virrectus, & homo admodum pius, recta pieque ijs verbis usus est: Dominus dedit , Dominus at IIulit. Itaque patientissimi illius viri oratione 5: ex
emplo Christiani homines sibi perstiadeant, quod
verissim um est, omnia quaecumque in hac vita parsemur i Domino, qui iustitiae omnis,misericordisque parens est, & auctor,proficisci. Neque vero ille nos, quae eius est immensa benignitas, ut inimicospunit,
seduli filios corrigit ac castigat.Nec prosecto,si rectὸ animaduertimus, in hisce rebus homines aliud omnino fiant, nisi ministri. de quas satellites Dei. Et quamquam homo potest male aliquem odisse,pessimeque illi cupere, tamen nisi permissu Dei, nocere nullo ipodo potest. Hac ratione adductus Ioseph, fratrum impia consita; sic David iniurias sibili S mei illatas,aequo animo tulit. Secudo, ad hanc rem illud argumeti genus valdE pertinet, quod S.Chrysostomus grauiter atque erudite pertractauit neminent scilicet, nisi ase ipso ladi. Naqui se iniuriosὰ tractatos esse opinantur,si rem recta secum Via reputent, comperient nullam prosecto se ab alijs iniuriam aut damnum accepisse. Etsi enim, quibus ipsi extrinsecus eueniunt: tamen Nn se maxime