장음표시 사용
681쪽
t LUCIDATIO. vaferit S haec scripturae loca: Christus Diri Lucae
Date, dabitur votis: Et Marc. IO. Neisos reliquerit, Sc. qui non accipiet,cemus tanti reti chr pcre hoc, oin futtiro seculo vitam ora x q. Et Lucae I LFacite robis amicos de nram urena iniquitatis,ut clan desec 'itis,recipiant vos meterna tabernacula.
Secundum, eleemosy nam fieri non selum nostra largiendo indigentibus, quo vitam stam sustente'si sed etia comodando pauperibus, iuxta illud praescriptum Lucae 6. Mutuum date nihil inde spera rem Huius os scij s licitate Beatus David expressit III .cum inquit: Iuchndus homo qui miseretur ercrinia . Tertium,pium esse admodum laborare, Solpem di manibus ea quaerere,quibus inopum indigentiam leuare possimus. Ad id omnes suo exeplo horiariuin epistola ad Thessalon. cap. 3. Apostolus illisve bis: Ipsi cniniscitis quemadmodum oporteat sexitari 1aesare ad eosdem cap. q. Operam deiis is quietistis,on uregoti m Mathstoperemini maniἱns τε ris sca pretemnim Iobis.L. t ad I phcsaos.stui Iorabat 7 ia nonsureret Aniciis autem laboret sperando man sim quod bon vis, uhabeat unde tribuat necesitatempatientia Posti cmum,quod eos concernit quia nobis accipiunt, frugalitati consulandum parcundumque bonis alienis, nec aeteris graues aut molestis mus. Haec tompcrantia elucet in omnibus quice Apostolis,sid maxime cminet in D. Paulo, cuius illud est a. ad Thess. a. cip. 21 mores estos arres lacris τι Iri ct defatigationis rahe ac die operan res, Ne quem V
Lt idem alio in loco Apostolus. In latore Oin saetiga .rioile, die o die operantes ne quom τι Irumgra a m.
682쪽
DECA Loos AESTIO U. Quibus argumentis populus a furtis rapinis deterredus 3 Et contra: Qui bus rationibus ad eleemosy nas agedas adducendus
Populin deterreri debes a furtis o fumis, proposito
illi horribilibis minis, quas Deus se m in sacris fruerratris comminatur illis qui illasielira committunt. 'Est Catech. s. Sed ut ab uniuerse genere &c. Dabentur huiusinodi minae prisertim apud Pro-fhetas,ut Amos 8. cap. claniat Propheta: Audite his qui conteritis pauperem ct mcere facitis egenos rerra, d centes: Quomodo transibit mensis se venumdabimus merces abbatham,ctaperiemsissumentum,n imminuamus mλμram ct augeamus siclum 2 seu nonamivi statera dolosas. sunt in eadem sententia multa apud Prophetam Hieremiam s. & ri. & ra. & Esitam 3. cap. Et Zachaliam 7.3e Malachram 3.3c in Prouerb.cap 2I.&apud Ecclesiasticum cap. 16. Imb non est dubitandum quin rapini, & huiusmodi pauperum oppresiiones, magna ex parte suistrauis malorum es calamitatum , quibus haec aetaseomprimitur.
Dducetur populus ad largas eleemos as fac a ad prosequendum egentes O mendicos omnibbera
683쪽
Promissiortes huiusmodi pasiim in scripturis ilibet sacillime reperiet.
QVAE SYIO rL ET POSTREMA An furtum ὀc rapina aliqua ratione excusari possint apud Desi ὶ Et: Quid respondendum est quo rudam suradi raptorum excusationibus λCONCLUSIO Lyrnum o rapina a peccato excusari nonpossunt. Est Catech. quia non sum. Et D.
Et ratio est: Quia furtu & rapina de se mala sint. seque ulla circumsilitia bona fieri possunt,sciit nee homicidium nec salsum testimonium.
684쪽
respondctiir alteri parti cquaestioni S. Notiti in quibusda ui culpam extenuare sibi Videntur, se agri narimeson cupi/itate aut avaritia ad detrahendum alteri sua des edere , sed tueada causa av plitudinisfamiliae or murumsuoru quortim existimatio Odignitas rueret, ni s rerum alienarum accessionefulciretur; restondendum est , mulὸ demon andum unam esse rati nem conseruandi ct amplificandi copias, ct opei,maior mil , gloriam, i Dei volutati paruerint i eius praecepta servarint,quibiu conleptis undatae ctvt de costituta opes euersutur; reges ex regio solio, se summo gradu honoris pracipites ex-1Arbantur,in quortim locum infimi inter tim homines o qui summo tris in odio fuerunt, diuinitus Vocanrur. Est Catech. g. Ecce nobilium hominum n.nferendae deliciae, Sc. Incredibile est quantopere his succenseat Deus. Cuius rei testis est Esilas, apud que sunt illa Dei verba cap. I.Principes tuiti delas,soch furum: omnes ligul incra ,sequorem retributiones , propter hoc ait Dominus Dera exercituum fortis Virael; Eheu cisnsolabor super hosti meis, Ovindicabor de inimicis meis, ct conuertaui a- m meam ad te, O excoquao adpurum scoriam tuam
ria, sed victus 9 vita commodiorem acultatem se elegantiam; restonden si ct sedendum est,quum impia fit e rura O Hio ct oratio, i ydam commoditatem anteferant Dei
686쪽
o L: C 'A O. o t' Est Catech. 4. Nonnulli sunt oui excusant se. Proba & explicitur Nam si comipersiciendunt id quod libido persitaserit; quis min diis, quis finis erit sceler irri ac sagitioruhi ' Turpis ima esti turis adescosio,& potius interantior &iniustitiae cosessio. Nam qui dici se no io peccare,
'quia nulla habet pec di occasionem;ide propemodum fatetur se semper.oblata occasione peccatur;
Ilis qui furari se e vim ulcis elidi causa, quod ab alis
a. eadem iniuria ni assed Aesondenduiti est primum ne nimi lisere tauriri persequi: Deinde, non posse quernqV nil rei sta iudice esse:stim multo minus concedi,vtpaeni ab alijs
Ii is quis ita rati estis defe1 sos tectos arbitratri
inruim. Atque ita etiam satis ili hocpraeccpto.
687쪽
p R AE C E P Non loqueris contra proximum tuu ni salsum testimonium.
NITI o. huius capitis, ante illius explica: tionem, nupi cum techismo obseruan-- duin .st, nimirum diligentem explicati nem huius piraecepti, os scit, quod illo praecipitur, admqnitio em non sislsim utilem esse, sed prope dirin necessariam, idque propter duas potisiimum causas. Prima, quia linguae vitium,quod hic pro sibetur, qu m latissimc patet. Docet hoc D. Jacobus cap 3. illis verbis: Si q is in verbo non ossent ire , hic persetitus est vir: Nd etiam illa Prophetae senten a c usirmatur Psalm. 11. Om homo mend x, Vt propemoduni nuthoc sit peccatu, quod ad omnes homines pertinerei
Altera,quia ex hoc vitio innumerabilia serὶ mala proficiscuntnr.Testatur hoc P. Ia obus suaecpistolo, cap. s. illis verbis: Litana modis ron quide membiu est,st magna exaltat , ecce qreanta ignis, magna Tuam imcendit, &quae sequu 'tur in eandem sententiam. Vbdemus enim s E maledici hominiscol p iacultates, famam, vitam, animae salutem amitti, vel ei's qui la ditur, quod contumelias patienter serie non p.ssit,
sed eas impatienti animo persequatur ; vel eius mi Pp a laedisi
688쪽
. 9' D t o A L o o laedit, qi bd prauo pudore&salsa cuiusdam existi a nationis Opinione deterritus, adduci non posiit, v illi , qui offensus si, satisfaciat. .
Quare hoc loco Parochi ct Catechisis monere de- bebunt fideics,ut quantas possint maximas Deo gra- xia agant de hoc salutari praecepi' non dicendi salsi 'testimonii, quo non sol uni ipsi alijs iniuriam facere vetamur, sed etiam hacsbedientia ab aliorum inimxia probib mur. - L ὸ QUA ST 1 o
e Quae peccata pro hi hentur hoc praeces pto quatenus cst nc gatiuum t
NTA resblutioncm animaduertedum est . . in lipe praecepto , sicut& in praecedenti- bus duas leges corinςri; alteram prohibe-ic in ne falsi in dicatur testimoniit; altera iubet scis, vis, aulationes allacijsque sublatis, dicta&sat' a nostra simplici xeritate metiamur. Huius ore i nos admonuit Apostolus ad Iphes. q. illis verbis: iriritalom facientes in charitate in do cresianis fer raginta. . Ime praenotato rcspondetur quastioni sequen-3libus conclusionibus. J .
689쪽
E L VCID A TἹ - ω. rit Catech. g. Sed prior huius praecepti pari,S explicatur sequenti dissicultate. i
Qit repraecipue prohibeturfusum resimonium in lassicio dictis,ut Quia illud maximὸ periculosum &nocium est
proximo; testis enim in iudicio per Deum iurare dei, e Vnde oratio testificantis plurimu fidei &p deris habere sol et, iuratos enim testes, nisi legitimi exceptionibus excludantur,aut eorum aperta sit tm probitas &peruersitas, ne Iudex quidem ipse potest .rciicere, praeiertim cum extet iussum diuitiae legi
QMd vocabulo proximi inteilli de et inpra pro ' , Vocabulo proximi, ut ex Christi Domini doctibi a colligitur, intelligitur quicumque eget opera n in istia, siue ille propinquus sit, siue alienus, siueciuis, siue adaena, uue amicus, siue inimicus. Nesis eniri, est existimare cont 4 inimicis licere salsim aliquid dicere pro testimonio, quo ius a Liri Domi nostri diligere iubemur,Matth. . cap .
etiamsibi ipsi quis post fici proximu ' , Dicendum quod unusquisque quadam rario iihi proximus est.
D I F F I C v L Υ Α s i I r. , An liceat alicui insti vim dicerefusum tonitimium' Dicendum, illos peccare contra hoc praeceptui iqui in se salsum testirnonium dicunt. Nani qui hocs ommittunt,sibi ipsis notam inurunt ignominiae &jeipses & ecclesiam laedui,cuius sunt membra: Qui modo Gum qui mortem sibi consciscunt nocendi
690쪽
6ot D E C A L o G Iciuitati. Ita enim est apud Augustin uni lib. I. de Ciuitath Dei cap.ro. Nere recte interientibus poterat derinodesse prohibitisi, ut aduersus seipsum qui, quo μή testis fleret, eὸ.qubd inpraecepto additum fuit, contra proximi' tuum. Sedyonide aduersus seipsum qui que falsum t . stimonia dixerit, ab hoc crimine se putet alienum; quandoquidem retulam diligendi proximi a se ipso dilector accepit.
sii saltem liceat Dipsi re testimonium loqui pro proximo, t ei aliquid utilitatis ct commodi conciliemus 'Dicendum, quod quia in praecepto prohibemur
proximu laedere falsi, testinas nio, nemo proptereλcontrariu m nobis permitti arbitrari debet,quasi vudelicet peierando liceat conciliare ei, qui nobiscum natura ac religione coniunctus, aliquid utilitatis&commodi. Nemini enim medacio & vanitate, multo minus periurio studendum est.mare S. Augustinus de mendacio ad Crescentium cap. I 2. & I3. docet ex Apostoli sententia, mendacium in falsis testimoniis numerandum esse, etiamsi in cNusquam falsa laude dicatur. Nam locum illum tractans r. ad Corinth. II. ina mur autem Ofaptestes Dei fitestimoniam diximus aduersus Deum tib uscitauerit tam tuin quem nonsusci-rauit mortui non resurgenti Falpum,m qint,testimonium vocat aposio's quis de G risio,ctqHod ad eius laudem videtur pertivere,inentiatur.
Deinde sspissitate cotti sit,ut,qui alteri sauei,obsit . alteri. Na erradi causa afferturIudici,qui interdu falsis tes ib' adduci cotra ius secudii iniuria statuit,de iudicare cogitur. Nonnunqua etia sit ut qui bi, falsualicuius testimonili causam iudicio vicerit, idq; im-
.' plane tulerit,exultas iniqua victoria, assuestat corrupere,&adhiberes essestcstes, quoru opera sperati