장음표시 사용
701쪽
t L CIDAT in Gnatio est clara: Nam illius vitatione Ν reliqua peccata sugiuntur ; & est magna cautio mendacii, quo vitio loquaces sibi haud facile teperare possunt.
. at si IO II II. ET POSTREMA. An mendacium aliqua ratione ex cu sari possit Et: Quid responde indiam cst vanis quorundam hominumen. . dacium excusationibus t CONCLUSIO I.
Mundacium nulla ratisne apeccato ex samipotest. Est Catech. Postremo ijs illum errin e netipiet, &c., Fundamentalem huius rationem habes apud u
SIVA II. PARTI QUAESTIO Nas. Illis quisua mendacia excus ' o defendunt pruoi exeinplo, quorum esse alunt mentiri in tempore, restondendum est id quod versimum est,prudentiam carnis minae spe,teisse D. PMaelo ad Roman.r. Hortandipotiussant omnes melas, ut in discultatibnuectangustjs Deo confidant, neqLie ad aret cium mentiendi confugiant; Nam illo qui ut intur Uiuio, facilὶ declarant sesua metis nitiprudentia, A in Dei prouidentiastemponere. Est Catech. Postremo ijs illum,&c.
Itiis qui cauta mend/c ut conferat in eos, a qui iussu mendacio decepti, restonden si est, non licere hon nubiu
702쪽
ME A L Oio 1 se ipsos vitifici, neque malum malo compensandum esse. sed potitu vincendum in bono matu: Quodsi e:iam fuι esset haliae, e ferregratia, ne itamextile estse uo ulcisci detrimpio; EIt autem id graui fimum detrimentam, quod mendacio dDcendo facimus.
praeceptum,ut diuinum auxilium in lorent, nec infirmitari humanotatu obtemperent.
Est Catech. s. His qui asserunt, &c.
I sis qui consilietudinem opponunt; restondenda mentira
consueuerunt, Vt dent operam ut contrariam consei elum
dinem capiant vere loquendi, praesertim cum qui usu ct comsuetudine peccant grauiius delinquant, quam caeteri. Est Catech.f. Qui consuetudinem opponunt. 'CONCLUSIO VI. IL ii quise tegunt excusetione careroru hominu qisos fassim menti rict peierare contendunt;restondendu est, to e imitandos malos , sed reprehendendos ct corrigendos. aute ipsi mentimur, imu auctoritatis in repra enfineo correctione alterius nostram habere orationem. Est Catech. g. Et quoniam non defiant,&
int lecti: responden est ea esse accusarionem,non de fensionem, cum it victu chrismani hominis Famuispotius facere iacturam, qua se mentiri. rst cate-
703쪽
Utim mentiendi magnam in eogenere peccandi consue-iud;nem axgere bifide inci canditur,omnu .si si verbire aendam ese rationem Marrh. II.
Est Catech. s. Restant duo genera, &c. coNcL i x. E T VLTIMA. Iuli qui se misitri dicunt Wisit nisgratia i restoride dum illis verbis,no tam excus' em,quamgrauiore accusationem adfer , quippe quipra se ferant se minimὸ illis Dei verbis demo auhoritatem iribuere,qua Christin Dominin habet Matth, I. Quaerite primum regnum Dei ctii tiara .im,er hac omnia adibientur vobis. Est Catech. f. Proximos etiam hos,&c.Lt haec susticiunt pro explicatione octaui praecepti.
704쪽
Non concupisces domum proximi tui Nec desiderabis uxorem eius, non seruum, non ancillam, non bovem, non assinum, nec omnia quae illius sunt.
NΥs explicationem hors praeceptorum, quinque cum Catechismo animaduerte' da sunt; Primum, his duobus praeceptis rationeos ignari,qua caetera praecepta seruentur; Nam quod his Verbis prsscriptumest, eo spectat,ut si quis studet seperiora decalogi prscepta sei uare, hoc maXime faciat, ne concupiscat: quoniam qui non concupiscet, suis contentus aliena non appetet, aliorum commindis gaudebit, Deo im mortali gloria tribuet, gratiascidem maximas aget, sabbathum colet, id est,quiete pzrpetua si Vetur, maioresque venerabitur, nemine denique neque re,neq; verbis neque ullo alio modo laedet; Nam stirps ac semen omnium malorum est praua concupiscentia. ecundum quod quamuis propter similitudinemvrgumenti simul explicentur haec duo praecepta, aliquam tamen esse inter illa differentiam,sicut&inter duas concupiscentias, quae illis prohibentur; Nam
ex duabus his concupiscentijs altera solum spectat
705쪽
ῆ LUCIDATIO. quid utile sit, quid fructuosiam; Alteri proposive sunt libidines & voluptates: Si quis enim fundata', aut donaum concupiscit, is lucrum potius & quod
utile est consectatur,quam voluptatemam vero alie- nam Uxorem appetit, non utilitatis, sed voluptatis cupiditate ardet.
Tradsit hah differentia D. Augustinus lib.qus Lin Exod. quaest 77. D. Thom.2.2. q. I22. art. 3- Tertium, quod horum duorum praeceptoru da iplex est necessitas, . iVna, ut sexti, septimique praecςpti sementia explicaretur.Nam etsi quodam naturae lumine intellε ctum est, alienae uxoris potiundae cupiditatem prohiberi, vetito adulterio: n m si concupis ere licer , fas item esset potiri: tamen pler iq; ex pecca se ob cati,in eam opinionem adduci non poterant,ut rederent, id a Deo prohibitum esse: imo vero lata,
cognita hac Dei lege, multi, qui se lin esse inte
pretes profitebantur, in eo errore vertiti sunt: Id quod animaduertere licet ex illo Domini sermone apud Sanctum Matthaeum ap. s. Aut is quia di . est sintiquis, Non moechri eris i Era augem dico γ is, & quet
Altera est horum praeceptorum necessitas, quod aliqua distincte,explicateque vetantur, quN seu' 'septimo explicate non prohibebatur. Nam exempli causa, septimum praeceptu prohibuit, ne quis iniustὸ conctipiscat aliena, aut eripere conetur: Hoc autem erat,ne ullo modo quis concupiscat,etsi iure,leguq; assequi id possit, ex cuius adeptione proximo dam' num importari videat. Quartum,nos his duobus priceptis non Blum ad
id institui ut cupiditates nostras cohibeamus, sed etia
706쪽
mus Nam cum superioribus praeceptis,nos quibusd1 quasi praesidijs muniuisset, ne quis nos ipsos, aut no stra violarer; hoc adiuncto praecepto, hoc maxime prouidere voluit, he appetitionibus nostris nosipsi laedere musreluod ruile futurii fuit, si omnia cupere, atque ositare liberum nobis atque integrum esset. Hac igitur non concupiscendi lege praescripta, illud'. Deo prouisum est,ut cupiditatum aculei,quibus ad perniciosa quaeque incitari solemus, huius legis vi quodammodo excusii, ἡ os minus urgeant; maiusq; propterea temporis spatium nos, molesta illa'cu'citatum Glicitudine liberati ad ea praestada pietatis, d religionis officia habeamus, qu Deo multa,maxi
meque debemus. Arr intum, his duobus postremis praeceptis doce mur legeni Dei esse spiritualem id est,eiusmodi met non externis selum munerum lanctionibus,sed etiat intimo animi sensu seruanda sit. Ex hoc apparet, hoc inter diu incis & humanas le-
ses interesse,quod iis rebus tantum externis conterisint; illae vero, quoniam animum Deus intuetur,ip sus animi puram sinceramque castitatem, atque in t tegritatem requirunt.
γ Est igitur diuina lex quasi speculum quoddam,ini' quo nature nos rae vitia intuemur. Quamobre disit - Apostolus ad Rom. 7. Concupiscentiam nescieba ni lexs diceret,Non concupisses. Cum enim concupiscentia,idi sit, peccati fomes, qui ex peccato originem habuit Perpetuo nobis infixus inlis reanex quo agnoscimus n peccato nos nasci: quapropter supplices ad eum
onfugimus, qui tollas potest peccati Ardes eluere
707쪽
M Quae prohibetur hiis duobus praeceptis 'quatenus sunt negatiuar
N r g re lutionem quaestionis nitandum est,hic duo prscepta hoc habere cum caeteris comune, Vt partim in aliquid prohibeant quatenus sunt no- & partim aliquid praecipiant quatenus implicitis cotinen aliquid am asuum. Hoc praesuppolito respondetur quςstioni seque. tibus conclusionibu - N0η prohilatur ipsa concivi siendi vis , qtia tum ad
bonani tum ad malum uti licet. En Catech.=.Itaque hoc interdicto non ipse com
vi h Eri conclusio sciendum est,
Eoncupiscentiam esse commotionem quandam ac vim animi, qua impulsi hQmjηςΤ' ri, iri res iucundas apetunt. Hae appetunt cidum, pcum fament,& cum frigent calescere cupiunt, & --tra cum calent cupiunt frigescere. Non ergo ipsa vis concupiscendi malaestGedotius recta, &Deo auctorea natura nobi me quanquam primorum parentum nonroru psectum est, ut illa naturae fines transistens usqueadebdeprauata sit ut ad ea concupisicenda taph excitetur, quae spiritui ac rationi repug 'Πx- , Quinetiam haec vis,si moderata est suisq; finibucotinetur,ispe etiano mediocres utilitates
708쪽
Nam illud primum essicit,utasiiduis precibus Deum
Oremus, supplicesque ab eo petamus, quae ma im)cupimus: Oratio enim cupiditatis nostrae interpres est. Quod si recta haec concupiscendi vis abesset, notam multae preces est ni in ecclesia Dei. Efficit pro tςre ut chariora sint nobis Dei munera; quo enim Vehementiori alicuius rei cupiditate flagramus, eo charior illa nobis res est atque iucundior, cum eam adepti sumus: tum vero delectatio ipsa, quam ex re cupita sentimus, facit ut maiore pietate gratias Deo agamus. Itaque si cocupiscere aliquando licet, fateamur necesse est, non omnem cocupiscendi vim pro hibitam esse. o. Cum D. Paulus concupiscentiam peccatum esse dixit; id in eam sentetitiam accipiεdum est, in quam Moyses locutus est, Exod.2o.cuius ille testimonium affert,quod iplius Apostoli oratio declarat.Nam illa carnis concupistentiam vocat in epistola ad Galatas cap. s. Spiritu, inquit, ambulate, ct desideria carnis ntersicietis. ' De hac materia consule D. Thom. i.2. q.SO.ari ἔ
ct fines rationis non egreditur multo, minus
ι illa rectae mentis cupiditas, qua ad eorum intitari η incitaritur,quae caoni reptanat.
Est Catech. . Naturalis igitur illa cupidit iis vis. Ratio prioris pariis,patet ex iam dictis. Posterio ris ratio es: Nam ad hanc concupiscentiam sacrae libterae nos adhortantur, ut Sapient. 6. Concupisciuesem moves Hreos. Et Eccles*q. Transte AEdm omnes qui coli'
709쪽
PRAEibetur erio non ipsi concupiscendii ris, negete v moderamus concopificentia sed Um prauiu crimmode ratus, qui carnis concupiscentia ct peccati fomes vocaturi ac, si animi assentionem adiunctam habeat, semper in vitiis
Est Catech. .Itaque hoc interdicto,&αEt explΠcatur sequenti difficultate.
Quibus in scijs agnoscere licebit motum concupiscentia praum esse, ct probilitum 'Dicendum,cquod ex his tribus potisiimum; Primo , si illa quae appetuntur in se mala sint,
veluti adulteria, ebriet tes, homicidia, &alia eiusmodi nesaria scelera. De quibus ita Apostolus I. C rinth.IO.Nousim: iri quit coinci piscentes malom,quen admodum ct illi concupierunt. Secundo, quia etii res natura sua malae non sunt, causa tamen aliunde extat, quare illas concupiscere nefas sit, quo in genere sunt ea, quae ne possideamus, Deus, aut ecclesia prohibet; Non enim ea appetere nobis licet, quae possidere omnino nefas sit, qualia olim in veteri lege fuerunt, aurum & argentum ex quibus idola conflata erant, quae Diis in Deuter. cap.7. Vetuit,ne quis concupisceret. Tertio, si quae appetuntur, aliena stat,ut domus. seruus, ancilla, ager, Uxor, bos, asinus, & alia multa. quae cum aliena sint,ea cocupiscere vetat diuina lex. Vnum hoc loco diligenter cum Catechismono. tandum , Concupiscentiae motum & vsem tum demum peccatum esse, cum accedit voluntatis consen.
lus, Visserte noa repusnat. Docet hoc D. Iacobus
710쪽
s D E Q A L o 'o I lx..cap. sex epistola* Vbi peςcati o ginem id progressionem ostendit,illiis verbii Visci uisque tentatur, a cJti sientur sua abstractus es ire IM: Deinde concupiscentia
Hum conceperit parit peccatum,pecc tum raro cum consι mat fuerit,genera; mortem. . I. .
Psrtisulatim probibetur ne divitias avide expetam Mneqae alienis opibus, potentia, nobilitati in ideavius, sed flatu nostro, qualis illa it,me humilis, me excelseu cautonti Amus. Est Catech. M. Quare Parochus docebit domus
Hoc enim Vult praeceptum, cum dicit: Non tantam es domum proximi tui. Dosmus enim vocabulo non locum modo quem incolimus, sed Vniuersam haere- .ditatem significari ex diuinorum scriptorum usu consuetudine l: agnos citur. Sic in Exod. cap.I. scrip. tum est:obstetricibus a Domino domvi esse ad catas: Ho. rima enim verborum sentetia eo spectat, ut illarum ficultates ab eo auctas esse atque amplificatas inter.
Poa vetitam prauam cocupiscentiam domN, id est tot imbared talis proximi, quid neccis Ursoqcere, Non ovem, novasimum, &c' Dicendum Deum significare voluisse non Elum magna sunt ut domus, nobilitas, & gloria,nobis concupiscere non licere, sed etiam parua, qualia illa sint, siue animata, siue inanimata.