장음표시 사용
41쪽
clausus eum duabus ducetis pro maiori commoditate egentium eius auxilio,&melius etiam disponetur, cum datus sit ordo Sercnissimo Cosmo ampliandi eius adisicium. In te na autem quali as conuenit, &ipsa cum aliis in alumine, & ferro, sed discrc-rat aeris minera, qua participat non in pauca quantitate, ut iacit
halneum, magnum, sed in maiori copia, unde calidum est,& exiecativum,&ratione aeris abstersiuum, subtiliatiuum, &resolutiuum, apparent istς minerae insedimentis remanentibus in disti latione, ct cursu cius aquae, & multo magis ex effectibus colliguntur: sedimenta enim indi nil latione denotant alumen, serrsi, O aes, licet aeris minera clarius demonstretur in sedimentis teli,ciis in cursu ipsi s aquae;& clarissinae tande appatet in effecit bus.
De inibus Balnei sancti Poetii. CV XIX.
, π N prppriis effectibus, cum dixerim supra, ba Ineum hoc admisel iandum esse, ne uidear id te mcre lixis te, ipsus est caiis nunc proponam; R in ptimis, quod tribuit Gal. 3 . Me t. aerugini tris
dicens, aeris aeruginem magis rodere, & carnem minuare, quam vitriolum, & calchantum, hoc idcm conuenit huic balneo, quod inde conspieuum apparet quia excellens eius laus est in ulceriabus fraudolentis, & corrosi uis, quemadmodum vidi anno I a. in spha celatione manus cuiusdam pauperis a Mon epo'itiano,
qui pauper, ik egenus corpore undique male affecto cum accessisset ad haec balnea nulla praecederiti praeparatione, ut oleat siniales homines, uno, eodemque tempore, & dolore, & ulcere de rascente in manu dextera correptus fuit, & nullo alio adhibitoremcdio accc dens ad stillicidium huius aquet intra res dies liberatus fui tu malignitate, nec ulterius progressa fuit spha celatio. Praeterea maximam sbi laudem usurpat in ulceribus caueraosis, de antiquis consolidandis, ut anno 1198. probatum fuit in nomina Delbora de Scottis Thernana uxore Capitanei Augustini de Sciamannis, haec enim diu vexata fuit in seniore ulcere caucria so strictum habente oriscium, atque angustum, sed profonditatem sa tis latam. sensumque effugientem, S. saepe dolore tentata . fibri corripiebatur, unde virtus etiam deo debilitata erat, ut elccho furgere uix posset, & umbra solum corporis apparebat, ii hili minus intermisi uere spectra dcbilitaris taurum urens i uius aqua sic.icidio rei duos mense, domuinrcucisa breui te inpor
42쪽
Deso Lirimam saliuatena consecuta suit plures ire si os peperis
retulit mih Dona iniis lotianes Berna danus Scottiis erus fra-eex germanus, quando ad haec balnea cum uxore accessit eius exemplo ductus, ut dicti im fuit supra inessectibus aquς ficunce ae, id ei laque confirmauit dictus Dominus Augustinus anno I 6 compet ij det haec balnea pro intereste proprio. Ulceribus deii: de coiciantibus, &dMorosis conferre expresse probatum fuit anno, s. in Domino loanis Maria de Signis Florentino, qui tali u .cere assect us uulgo dicto spina uencola, cum maxima ψisis corrosit ne,& dolore sta, ut dum mederetur, nullatenus aere posset suffare quanti uisomo, & senestris semper clausis curaretur,acce illi ad hoc balneum cum maxima uirium cxtenuatioue conc nauante febricula, dc auxilio ps incipaliter huius praeciose aquet dolore priuatus furi, os corruptum extractum, ulcusque sanatum
peti tus in spacio trium annorum, quibus fietquentauit hoc balneum: dixi principaliter auxilio huius aquaeliberatum fuisse: quia me suadente usus etiam fui aliis aquis pro comi limento curi, ut fieri semper debet in huiusmodi uas bus scutae monstrabit ut infra,dum tractabitur de ordine utendi his aquis sit igitur ulcus cuius uis quali alis, sue sit verminosum, ut uidi anuis elapsis in adam muliere eo assecta in cruribus, siue sit tale, ut omnibus rite, decentetque factis sanari non possit ob coecam qualitatem,tiobisque occultam existentem inIarte ulcerata, ulceris sanati nem seohibentem, cuius qualitatis uici plura ulcera in cruribus
nomini Ferdinandi de Bon insignis a Colle uallensi anno i σοι. fue sortiaturque dis aliud nomen, in omnibus prς ualet dicivum hoc balneum ut optime cognouit anno xcr3. magister Geargius Romae sericarius testor ita ulceribus in ambitu corporis asinfectus eum rati dolore, ut quiescere nulli bi unquam uales et, bc sanatus fuit per hoc balneum. est tanedm tantae uirtutis, v. e Ἀμst etiam con ferre bernie carnosae,& hoc expertus fui in Dotirinor, bio de Maccabrunis Senens, dum ipsum hoc affectu oppressum
hule stillicidio subij cere consului,quo mediante ad fracturam uenit hernia, & extra eta fuit matella adeo tenax, ut res steret cu-ids incidenti ferro, & exinde sanatum suit ulcus, unde non i--
merito dixi in proprijs effectibus hoc balneum non esse post ponendum balneo, Sanctae Mariae, de de iure factum fuisse,ut alicui,iuo dedicatum sierit.
43쪽
CAldanex balneum, vulgo dictum la Caldagna, nomen assum ipsit a qualitate caloris: est enini eius aqua adeo calida, ptin o ocui lavis suilerri po sit; tali esset hoc balncu undique clau sum, ut sunt reliqua balnea, a bsque dubio, nemo diu permanere in eo posset excedit igitur caliditas huius balnei caliditatem aliorum. λ propterea nonacn dictum fuit ei ina positum, ut distngia retur a reliquis; sicut ab ijsd in distinguitur in proprijs qualitatibus, non tamen externis, i η quibus sonuenit cu alijs, & propterea con fiet de eis sermo ; sed internis qualitas enim principalis huius halnei non soluin consistit in alumine, & ferro, scd etiam in sulphure, non tamen co modo, quore Imritur in alijs, stac xpresse ita vi aqua ista sit valde aluminosa sulphure partici-rans, & ferro, quod ex residentia, odore, & opalationibus con-ιpicuum redditur: odor enim huius aquae aliquid tuli bili is spirat, & mult uagis illud demonstrant scd munia quae licet sintlba, retinent tamen colorem 1 ulphuri similcm Mitiei a igitur huius balnei est alumen, sulphur,&ferrum, unde in activis calidiscimam esse eius aquam concludendum est non minus in po-
x. niant essectus attributi a Paulo Aegincia, & Retio locis sa Iius citatis aquis uniuersalucr sulphuratis, nempe neruUs cmol- .lire,tenesmi dolo. e sedare,ad articuloru defluxu ad resulut:onis ovenirc J smilia, nihil minus quoniati huiusmodi asscctibus cor uerit ci in balneo sanctae Mariae, propterea peculiarcsciua cs s eius in inceti m adducam. In ptimis igitur ci in sit calida, ct valde exiccatiua,piaecipuam consequitur laud. in innui discan-, dis cuia cisas ei lenibus in siisida pia olim, A valde humidasccbio de de hoc si ciu exemplum omitta, cu quotidie unusquiia is Ech Cc vidcai ron tractetur de impos bili hoc ei cenueniret L c. n scri praetcrea omnibus si igidis ci i umidis ςgritudrni-ius, dololatusque ab eadem causa Prouctricinibus in qua uinq;
44쪽
λrporis parte fuerint, de praesertim Ischidiacis, ut comperium fuit annis elapsis in felici recordatione Illustriss Domini Fiat Onit Oaerii. Colicis & nephriticis doloribus prodesse expresi sesensit anno Reuerendi sis non Placidus se vensis 'onachus Cassinensis. & ante ipsum cognitum suit in Paulo Fanen .si dd super notato. vltimo in hoc sibi egregiam laudem, & fama vindicat, quod Rustici robusti, ac fortes existentes, & munda corpora habentes sine febris suspicione,ut omnes etiam fere incolae faciunt, si assiduo labore, uel longo itinere grauameri in membris, confractionem, seu lassitudinem patiantur inere sit balneum hoc statim prouocato sudore libetrantui, & omnes hos esse- - ctus praestat hoc balneum absque nocumentis solitis inferri a sui phuratis aquis enumeratis θ dictis authoribus; ilomachum nanaque, & si debilem reddat, ut faciunt ferὸ omnia balnea, quς pro
infusione deseruiunt, illud tamen non eueruat, nec euertit ut
ipsi metasserunt euenire in alijs aquis sulpbri ratis, &hoc non accidit in praesenti balneo prc pter participationem aliarum minem
rarum rcfrangenti uin nocuam sulphuris operationem.
Te Balneis de Fraticessis, O ritisqa Myratibus. Cap. XXri EX Palneis pro infusione tantum deseruentibus restat ballisum de Fraticellis, quod cum, diliet ab oppido per milliare
unum cum domi dio, non praeseruatur cum ea uiligentia,qua praeseruamur alia. non tamen idcireo detrahitur quidquam de eius uirtute,cum sith caqua, & ipsa admiranda in proprijs effectibus ut infra elucescet. Inscriptionis autem causa alia non a sui gnatur
uniuersaliter, nisi quia antiquitus, pro pe hoc balneum reperi batur Conuentus quidam Monachorum militantium sub regola Sancti Gulielmi, cuius uestigia ad huc extant, & cius etiam memoria praeseruariar in prae lenti i i Ecclesia Parrocchiali sancti Cassiani assistens in ea unus ex parroccbialibus sub titulo Pribrarias sancti cullelmi Eb Acerona. Antiqui uero existimantes hos Monachos usos fuisse hoc balneo pro infusione, imposuerunt ei nonacia de fraticellis, ut per hoc nomen ab alijs distingueretur. sed potius ipse dixerint ita inscriptum suisse ad ostendendum eius inopem statum similem statui Fraticellorum, uel ita inscriptum suste ad ostendendum miserrimum, ac calamitosum statum egentirum hoc balneo, ob immunditiam sui corporis ab omnibus neglectorum,
45쪽
. pinotum, non secus ac paruisunt vulgariter pauperes statIce li per hoc igitur nomen distinguitur ab aliis balneis. oda
hein spectat ad eius qualitates externu, breuibui expediam: lx antiquitate in primis dicere possum, quod licet Sauonarola,& Baccius de hoc balis eo metitioneni lion faciant, nihilominus balneu cum hoc antiqui stimum esse existimatur, eum propὰ iplum quini- die reperiantur ab Agrιcultoribus uestigia adisiciochin, antiquitatis manifestum indic iuna. Dcornatu non uereor asserere, quod licet uideatur haee aqua tu a pectu gentium parui facienda, cum non per tetrachetiir, ut supradicte aquς, & eius aedificium cum dirutum non restauractur,oc neglinum maneat,quasi sit nullius byris, hoc ei certὸ non conuenire, ut in propriis esse istibus d
'monstrabitur, sed ei accidere pi imo pi opter oppidi distantiam. secundo, di principali er quia nocst locus, in quo possit aliquod cedificium permanens fieri, cum ori tui haec aqua prose inas fossauim aptum consumere omne ς disic um, M di perdere aquam ipsam, si circa eam tentaretur adificari, unde melius est, ita incata permaneat, quo praeteruetur pro salute humana. neesarisate caliditate, & quantitate nihil dixerim: quia aeri cum sit exposita hcc aqua, potςu etiam in his qualitatibus uariari,& ideo satis sit pro his dicere, quod hac aqua uti ab istute non possumus ni siem
fine neris ,&estate. Interna uero qualitas ultracomunes min
ras consistit in bitumine,ex quo uerisca r dictum Gal. deSaa. tuen. deponentis Bituminis uina inesse aliqvibus aquis Thermalibus, et quod talis sit haec a da, inde conspicuum r*dditur,quedringuis est, et unctuosa, et actuali caliditate lenis e r ita, ut laborantos peti diem scia absque in coin modo in eadcm aqua possim permanete, cum igitur talia sit baec aquosi redditur in acta uis c lida, et in passi uis sicca, sed cum molli catiline, ut ipsius Huctus emunerant.
τι ectibus aquae δε rnu celsis. cap. a tr. EFfccius Fulvis aquae liceti, rimi existantinihilominus prinpua eius laus in his duobus consistit. Scabiei'ptimis uic rosam, et antiquatam, Nec non ierpiginosam sanat, quod in multis luna capcrtus, cirrccipue auno risio. in Ioan Baptista a Callio Cellarum . qui cum in toto cerpole huius modi scabie laboraret, nec aliud rcincanuὐ ci prodesset, praemisia uniueriali puta
46쪽
Purgatione, eum immergi utili in hanc aquam, in qu cuni pe mansisset usque ad tres hores mane, & sero per decem dies, dici a
affectione liberatus fuit. Deinde prauam illam, uenenosam, ac tremendam ualetudinem, lepram inquam,'buius diminae aquae ia' - cultate curatam fuisse saepius cognoui, et praesertim anno I 6 II.
. in Francisca Angeli Camnens, quia ueritice capitis usq; ad plantam pedis hoc morbo aflectus erat ita, ut tota eius caro aridissima esset, et fissuris scateret: nihilominus, praemissa ebibitione aquς Fleuncelle accedens ad hanc aquam intra uiginti dies mun- , diis factus est totus, caro mollisi cata, et fissurae conglutinatae. Vudes nil aliud praestaret haec aqua, nisi di s effectus, per hoc
tantum inter alias aquas memorenda redditur, et summa aestimatione o igna, praeserti in quia hos effectus praestat absque nocumenis solitis: inferri ab aquis bituminosis propter coetu ductionem taliarum minera ruin, et haecdiet a sussiciant de balneis soli i afvsoni deseruientibus;ad duceias ex plicandas nunc est accedendui Te Duccia balneo, eiusquequalitatu as. Cep. x XI III. DE Dulcia cum sit agendum,illud est primὁ notandum,quod licet sub nomine duccit latae sumptς intelligi pos it stillici-idium balnei magni uccurris suentriculo ad ipsus corroboratiω-i ne, & stillicidiu in Sancti Georgij pro sanandis ulceribus, ut supra dictum est in exarni ne holum balneolum, nihil iminus proprie pro Duccia stillic dium illud intes ligenduin est, quod deseruit ad ducciendum caput, quemadmodum est praesens, de quo agendum est, his de causis, primo quia omnes authores de Ther .misnoquentes pro Dirceijs intellexerunt stillicidia capiti oc- curentia, non allia stillicidia, de inde quia si uim huius nomi Ais examinemus, cognoscemus pro ori ὀ sumi pro liuiusmodi stillicidio, cum pro nuccia id proprie intelligi debet, quod Diaci succurrit, nucem autem corporis esse caput regimen ipsiim demonstrat unde extat in prouerbi js c quando caput dolet coetera membra laus uent & idcirco quia capiti succurrit, non est mirum, quod ei fuerit impositum nomen Ducciae, ut per hoc nomen non solum di tinguatur a reliquis balneis, sed etiam manifestetur eius usus et effectus, quod seruari debet in impositione nominum securi, duna Platonii praeceptum supra enarratum.
47쪽
pto inues 'gatiω, deinde qualitatu huius biliaci se milέrs'.qu ainantiquitate concordes sunt omnes scriptores, de praecipue eius antiquitatem arguit statua illa marmorea, de qua facti tui timemtio in principio huius operis ad inuenta propE hoc balmum ; via de etiam confiteri oportet, balneum. hoc antiquitus suisse in im gnat timetione,& extitisse aedificium magni momenti ut pra terdictam statuam denotant monumenta, quae quotidie inueniuntur in vinea contigua huic balneo; in pi aesenti vera, de si noli adsit sumptuosum aedificium, est tamen sufficiens pro con imoditate egentium eius auxi lio, & optime conseruatur eius aqua adeo, ut nullum damnum ei afferat nec pluuia, nec acr, ex quo in caliditate,& quantitate praeseruatur, iace vi quam alteret tur priri ei palis eius qualitas, quae consistit in ferro, qre, alumine, nec nomodico sulphure, ut ex odore, sedimentis, , operationibus colligi potest: tuor enim quam vis grauis non sentiatur, nihilomi xus aliquid sulphris indicat; sedimenta etiam in cursu aquarum denotant aliquid aeris, re sulphuris, sed in distillatione minerae isti parum apparent, cum superiores fini aluminis, ferri mineret ex his igitur mineris aqua ista in activis calida, i a passi uis scea existit, es magis ad siccitatem, quam ad caliditatem procliuis est, cum temperetur in activis a serrea utinera, ut effectus ipsi de-
cfectibus Tucciae. Cap. XXV. EFfectus huius balnei tor, tantiqae momenti sit ni, ut m reri
quid de eo dixerit Reuerendis. Andreas Sciliauetius in suo libello de his balneis, in quo crate demonstrat non cognouisse paxennem huius aquae laudem: sed eum excusatum habeo, ut in expertum in primis artis medic , unde etiam in multis deficere eius tractatum nemo admirari debet; dein dc quia tunc temporis non
erat adeo in v tu cum non ad esset ea commoditas, quae re peritur
in praesenti post restaurationem factam annis elapus, ut ipsemet retulit in additione dicti libelli. Huius igitur Duccia facultate
iuvamentum sine nocumenti suspicione reportatur, vel sit assi ctio iecens, vel antiqua, vel in pueris, vel adultis, & senio consectis, quavis tandem aetate, sexu , & complexione, dummodo affectio oriarur a frigida, & hum:da causa prcpter maiorem por tioncm nunerarum calidatum, licet no n.ccat etiam,qumin ins
48쪽
muet ni,M tati a calidi ate alipuo modo sementatae proptet istreatu mineram .n activis eius facultatem temperantem; qηctiis
iam da ni lace clarius apparuit in praealligato casu Domini Hi ronimi Gilioli, qui visum calizinosam cum baberet propter humiditatem ad luminaria defluearum, utilitatein adc plus tuit beneficia huius Ducciae praecedente patu Buxi,& Ficunc lir, visu ta ὀ ictum fuit. ocaihilominus eius affectus causa tribuebatur partim hepatis intemper ei, licet ad cssent etiam aliaeeausae, ut exr Iation: Excall. Ludovici Cescharini cognitum suit, & ex eius pectu videbatur. Praeterea cerebri alterativa iartificat, sensibiles purificat sensbis: larditati, epilepsae memoriae diminutioni,auria iam tinnitui, corizae, paralys,spasmo, caterisque neruorum patasonibus, esturn originem C.nfortans, vehementer pr&dest, conuenit etiana podragricis materiam sistens,quae prius defluent ad debiles iunctura s, ω eodem modo consert almaticis; quorum effectauru exempla cum sint partim enarrata superius in balneis Senctae Mariae, & suxi. superfluum est eadem repetere, vel allia simi lia proponere, idcirco exemptu in materia surditati s adducam
di est Celij fili j nomini Scipionis de Gabriellis Senensis qui cum
ageret annum duodecimum, & auditum impersectum haberet anno iso'. existente Praetore Sancti Cassiani eius patre, se subiecit huic Ducciae per Hsiuxi dies, oc eius beneficio optimum ae-
ruisiuit auditum, Aurium tinnitui prodesse cognouit venerancus Pater Frater Leonardus Cuppuccinus Cassianensis, unde detrahete huic Ducciet nemo debibit in futuru,quod ei Deus tribuit 2 Talneolum o eius qualitatibus. Cap. XXUi. Cuperest nune de luti balneo agatur, ut finis imponatκr tra-o ctationi horum balneorum pio cognitione minerarum, α effectuum. Huius balnei inscriptio ab ipso effectu est desumpta, ad aliud enim non deieruit hoc balneum, n. si adiutandas corporis partes alicui indispositioni subiectas. Similiter ex hac inscruptione collisi potest, non esse balneum formatum, & parietibus constructum, quemadmodum, sunt alia balnea, sed stum, quen-ὰa coenosum in quo extrahitur mineralis terra apta ad usum dictum emanet etiam in eodem situ aqua mineralis calida non minus in actu quin= sit in potentia, easdem sucultates obtinens cum
terea ipsa, sed administratur lutum, non aqua, cum denta sua sabi; sta alia
49쪽
baantia naelius impris at ficultates, dilatiusque conseruetprimo stenturiir is/tur per dictam inscriptionem usus huius a Indi, & distingitii ur per eam a reliquis talneis, a quibus eiram ex particulari quaIitate separatur, eius enirn mineratis qualitas licet stadiit dicata sinitis Sanctae Mariae qualitati discrepat tamen inhcc, quod lutum participat a rge n to, & colligitur ex ipsi metatomis in hoc luto argento resulgeutibus, quod non accidit inialijs balneis, cum quilius postea conuenit in alumine, & ferro, di ex his ominbus mineris ad siccitatem procliuibus colligilucin esse linte luto, quod inesse concludit Cal. y-dc simpl. med. culti an qua uis terra se. non exiccante tantum facultate praeditum est hoc lutume quia cum mollisi catione, & resolutic ne eius, saeuitas exiccandi est coniuncta, ut e fimus ipsi dono iis rant .quos enumerare volo contentus h c 'dixisse de inscriptione, α
qualitatibus huius balnei uaccnsu se sicut est ipsum sine aliquo,
accomodatum esse balneum, non tamen obest quidquana ei flectibus, vidi eo iniex hoc luto mi Allec effectus, de consideratione dignos; de vidi exiccationem dictam cum mollisitati ne, de resolutione; qua de re crassities, de articulosas Vincturarum duruies resoluendo tollit, contractaque a vulnere membra mirabiliter mollificar, dc extendit, antiquos a frigipa causa dol res remouet; unde visium est aliquibus conferre posse hydropicis si .n toto corpo re sat emplas ratio; sed certe nec ipse unque hoc sam experrus, nec alium experium suisse intellexi Quod igitur crassities, de articulosas iuncturarum durities resoluat, adest ex emplum Domini Vincentii de lustinianis magna crassite, da ritie in altero g en uaflueti, unde cxtendere illudno poterat quod rostea consecu tus fuit per lutum hoc, dc balntum. Sanctae Maria quibus usus su it prima vice anno isso. de sequenti anno pro secunda vice. Cci tracta etiam a vulnere membra molli sicare, atqς extender vidi in Domino ioanne taptista G Arrigis florentinoe
eont r.eiam manum dexteram habente vulnere accepto sub ipsa manu. quam postea mollis catalo extendii beneficio huius tu i,dc
50쪽
stione iunctura rami a cansa externa, de interna agerri possent;sed . quoniam ista suificiunt ad demonstrandam facultatem huius bar ei, de mineris, R effectibus balneorum Sancti Cassiani cum hoc tractatu primam partem claudere statui, quod sacra cum Ma-mardo in epist. vlt. xv I. lib. non ammerito vocari possunt pro ptra ncredibiles effectus, 'uosprocreant, ummodo rite ad mi mistrentur' non qnim ancontulte, & temerὸ eis uti quis debet, si vult ab eisdem consequi beneficium sine detrimento, e non adiuribere medicamento, ut moris est quod prpprio eriori conuenit. Ad euitandum igitur hune scopulum, declarandum est, quomo agant aquae inae, di quomodo administraria