장음표시 사용
481쪽
rit: quia in eo, quod soluit non videtur locupletior si eius: nisi forio habeat condictionena,&hoc nomine vi- Ddeatur locupletior, quia poterit repetere . finge etenim eum,dum se haeredem putat, soluisse suo nomine. Et via detur mihi Iulianus de solo praedone , Ut caueat sen. sisse : non etiam de bonae fidei possessore . Condimonem tamen praestare debebit . Sed de petitor, si a crediatoribus conueniatur,exceptione uti debebit.
Maiameipossessor quodsbi debetua non deduciturnis Me petitori expediatsecus in bonafidei possessoressinit. Sed si ipsi aliquid praedohi debebatur, hoc deducereno debebit: maxime si id fuit debitum, quod natura de bebatur. Eid tamen ,si expediebat petitori id debitum taessu dissolutuna propter poenam,vel aliam causam i potest dici ipsum sibi vel soluisse,vel debuisse soluere. Iustus aut possessor proculdubio debebit deducere, quod
Maia Mei possessor deducit sumptus factos in haereditate: O
eonna eum habetur ratio negli gentiae praeterquam tu actionibu
exocendis . sed bonas teipossessori uoi potes negligentia imputa-
Sicut autem sumptum,quem iacit, deducit: ita si fac Te debuit, nec fecit,culpae eius reddet rationum,nisi bonae fidei possessor est. tunc enim quia quasi suam rem ne
glexit,nulli querelae subiectus est ante petitam haeredi- p . tatem: postea verδ, & ipse praedo est. Illud planu pret- doni imputari non potest: cur passus sit debitores liberari, & pauperiores effici,& non eos conuenerit: quando actionem non habuit. od aute possessori solutii est,an restituere debeat,videamus.& siue bons fidei possessor fuit,sue non debere re si itu ere placet : &si quiderestituerit ut Cassius scribit,& Iulianus libro sexto liberari ipso iure debitores.
PEr seruum adquisitae res haeredi restituendae sentia quod procedit in haereditate liberti, & cum de inofficioso agitur,cum interim in bonis esset haeredis:
482쪽
De petitione haereditatis. 1 V
NIs ex re fi aeredis scri ti stipulatus sit. Iulianus scribit: si hominem possessor distraxerit, si quidem
non necessarium haereditati: petitione haereditatis precium praestaturum . imputaretur enim , si non distraxisset. od si necessarium haereditati, siquidem vivit, i sum praestandum: si decesserit, fortassis nec precium. Sed Mon passurum iudicem,qui cognoscit, possessorem pr cium lucrari, scribit:& verius est.
s Illifamilias militis puto peti posse haereditatem, ex
testamento nobis obuenientem. . Si seruus vel fili usfamilias res haereditarias teneat: a patre domino vepeti haereditas poterit, si facultatem restituendarum rerum habeat. Certe si precium rerum haereditariarum veditaru in peculio serui habeat: Iulianus existimat, posse a domino,quasi illuris posses re,haereditatem peti.
IDem Iulianus ait: & si nondum precia rerum conse cutus sit seruus. posse a domino, quasi a iuris possessore,haereditatena peti: quia habeat actionem, qua eam
pecuniam consequatur, quae quidem actio etiam ignoranti adquireretur. Petitio haereditatis quae datur contra patrem vel dominum,non habet naturam a Bonis depeculiolis quateims datur adposona
SI a patre vel a domino, qui precia possidet, haeredi
ias petatur: an filio vel seruo mortuo , vel seruo manumisso,vel emancipato filio, intra annum agi debeat &
on debitum sibi dominus vel pater deducere post ii Iulianus verius esse ait, & id Proculus quoque respondit, perpetuo actione dadam: nec deduci oportere id, quoa ipsi deberetur: quia non de peculio agatur, sed haereditas petatur. haec recte, si precia habeat seruus vel filius -- familias od si propterea haereditas petatur a domino , quod seruus debitor fuit: perinde haberi debebit, atque si de peculio ageretur. Idem dicendum Martian= ait,etiam si pecuniam ex precio perceptam seruus vel filius cosumpserit: sed si alias ex peculio et ' solui potest. . . et iij in d
483쪽
Hae actionepotest diu familias Goueniri: pertranslationetui paremam potestatem, bareditatis petiit in civiam instantios v
Sed & a filiosamilias peti haereditatem posse, non est dubium:quia restituendi facultatem habet, sicut ad exhibendum. Multo magis dicimus posse peti haereditated filiosain ilias, qui cum paterfamilias esset, & possideret haereditatem,adrogandum se praebuit., Proser- occiso a fidei possessore datur hac actio . O liis Aoui sed Hiera debet e se comem . sed Apsaltim tame/it
re fuerit oret 6s ex Aquilia tantism competit. BariSi possessor haereditarium seruum occiderit, id quoque in haereditatis pEtitione veniet. Sed Pomponius ait actorem debere eligere , virum velit sibi eum condem- εnari, i caueat,se no asturum lege Aquilia : an malit imtegram sibi esse actionem legis Aquiliae, omissa eius rei aestimatione a iudice QEae electio locum habet, si ante adita haereditate occisus fit seruus. na si postea ipsius ctio Ppria effecta est,nec veniet in ligreditatis petitioe.
Re a praedone vendita perempta si eis bo actoris utrum pruiis iustum vel conuentum exigat.Bart.
Si praedo dolo desierit possidere, res autem eo modo interierit, quo esset interitura,& si eadem caussa posses. sonis mansisset: quantum ad verba senatusco sulti, melior est caussa praedonis,qua boni fidei posse ris: quias praedo dolo desierit possidere,ita condemnatur,atque psi possideret, nec adiectum esset,si res interierit. Sed noest dubium, quin non debeat melioris esse conditionis, quam bonae fidei posses r. Itaque & si pluris venierit res,electio debebit esse actoris,ut preeium cosequatur: alioquin lucraretur aliquid praedo. QEo tempore locupletior esse debeat bonae fidei possetar, dubitatur sed magis cst,rei iudicatae tempus spectandum esse. Omnis possessor deducit sumptu factos ea af ω .m Bar Fructus intelliguntur deductis impensis,quae quaeret,
dorum, cogedorum,conservandorum corum gratia sui.
od non solum in bonae fidei posse ribus naturalis ratio expostulat,verum stiam in praedonibus, sicut s bino quoque plasuit.
484쪽
De petitione haereditatis. ago
Ἀδd si lamptum quidem fecerit, nihil autem percepit fructuum: aequissimum erit,rationem horum quoque in bonae fidei possessoribus haberi. pensas miles G necessariasse Lis ad perpetuam rei xtilitarem quilibet possessor re exstante deducit: sed re perempta bonam dei possessor nec arias tantum omnino deducit: voluptarias vel is
bis fidei possessor deducit: sec- in mala fidei: licet auferre possiva siue detrimento respossent auferri. Birolus. x x X V I r i. P A V L V s lib. x x. ad edictum.
PLane in caeteris necessariis & utilibus impensis possunt separari, ut bong fidei quidem possessores nasquoque imputent: praedo autem de se queri debeat, qui B Liens in rem alienam impedit. Sed benignius est,in hu- ius quoq; persona haberi rationem impensarii. no enim debet petitor ex aliena iactura lucrum facere. & idi in sum oMicio iudicis contincbitur,nec exceptio doli ma-Ii desideratur. Pland sic potest in eo differentia esse: ut bonae fidei quidem possessor omnino impensas dedueat,licet res non exstet,in quam secit,sicut tutor vel curator cosequuntur: praedo autem non aliter,quam si res melior st. xxxi T. CΛIVs lib. V i. ad edissimn pro inciali. V Tiles aute necessariaeq; sunt, veluti quae sunt reficiendorum aedificiorum gratia,aut in novale:aut . C edin seruorum gratia litis aestimatio soluitur, ccm id v-tilius sit,quam ipsos dedi. Denia; alias complures eius dem generis esse impensas,manitestum est. Videamus tamen, ne ad picturarum quoque,& marmorum, & caeterarum voluptariarum rerum impesas aeque prosciat nobis doli exceptio. utique,si modo bonae s dei possessores sumus.Nam praedoni probe dicetur, non debuisse in a- Iienam rem superuacuas impensas facere : vitamen potestas ei fiat tollendorum coru,quae sine detrimento ipsus rei tolli possint. rdalafides quae per litis contestaticium inducitur,non nocet bona H ipsis sori re naturaliter perempta, secus in eo qui fuiι malae Ii
dei. Bai torus. x L. P A v L V s lib. xx. ad edictum.
485쪽
II lud quod in oratione diui Hadriani est, ut post acceptum iudicium id actori praestetur,quod habiturus es nset. si eo tempore, quo petiit, restituta esset haereditas: interdum durum est. Quid enim,si post litem contest iram mancipia,aut iumenta ut pecora deperierint tam inari debebit secundum verba orationis,quia potuit pe- ititor restituta haereditate ea distraxisse Et hoc iustu es- , se in specialibus petitionibus Proculo placet, Cassius contra sensit. In praedonis persona Proculus recte exi- istimat, in bonae fidei possestiribus Cassius. Nec enim , debet posse r aut mortalitatem praestare, aut propter imetum huius periculi temere indefensum ius suum relinquere. Praedo fructus suos no facit,sed augent haereditatem : ideoque eorum quoque fructus praestabit. Eo In bonae fidei autem possessore hi tantum veniunt in re- stitutione,quasi augmeta haereditatis,per quos locuple- itior factus est. Actiones,si quas possessor nactus est,e- uicta haereditate restituere debet: veluti interdictum
eum est possessori. Ad officium iudicis pertinebunt &Moxales actiones: ut si paratus sit posse r noxae dedere seruum,mini damnum dederit in re haereditaria,vel furtum secerit, absoluatur : sicut fit in interdicto Q v o D
SI quo tempore e5ueniebatur possessor haereditatis, pauciores res possidebat, deinde aliarum quoq; re rum possiestionem adsumpsit : eam quoque ictus restituere debebit: siue ante iudiciu in acceptum , siue postea adquisierit possessionem. Et si fideiussores, quos dederat ad litem,non sufficiant: iubere eum debebit proconsul, ut idone 3 caueat. Ex diuerso quoque,si pauciores postea
possidebit, quam initio possidebat si modo id sine dolo
eius acciderit absolui debet,quoad eas res , quas desiit possidere. Fructus computandos etiam earum rerum, quas defunctus pignori accepit, Iulianus ait. Debitor
486쪽
De petitione Eaereditatis. igi
SI debitor haereditarius non ideo nolit soluere, quod se dicat haeredem: sed. ideo,quod neget,aut dubitet,um haereditas pertineat ad eum, qui petit haereditatem:
non tenetur haereditatis petitione. . legatum accepit ,non prohibeturpetrae haereditatem ab im statosa tenetur rhtituere legatum cautionesi oblata, my --rit in euide uti calumnia: s legarum non restituitur de haereditate ex qua computabatur. Bariolus. XLI i I. PAVLVs lib. XX. ad edictum.
Postquam legatum a te accepi,haereditate peto. Atilicinus quibusdam placuisse ait,non aliter mihi aduersus te dandam petitionem, quam si legatum redderem. Videamus tamen, ne non aliter petitor haereditatis legatum restituere debeat, quam caueatur: si contra eude haereditate iudicatum fuerit, reddi ei legatum : cum iniquum sit , eo casu posses rem haereditatis legatum, quod soluerit,retinere: &maximos non per calumnia, sed per errorem haereditatem petierit aduersarius. idque Lelius probat. Imperator autem Antoninus rescripsit: ei, qui legatum ex testamento abstulisseticaussa cognita haereditatis petitionem negandam esse : scilicet, si inanifesta calumnia sit. N L I I I i. I Α Β o'L E N v s lib. i. ad Plautium. CVm is,qui legatum ex testamento percepit, haer ditatem petit:si legatum quocunque modo redditum non sit: iudicis officio continetur,ut victori,ded dio eo,quod accepit,restituatur haereditas. Qui se lui obtulit' possesso condemnalitur: Met nonpos
QVi se liti obtulit.cum rem non possideret, codemnatur nisi euidetissimis probationibus possit oste-dere,actorem ab initio litis scisse eum no possidere. quippe isto modo non est deceptus. de qui se haereditatis titioni obtulit,ex doli clausula tenetur: aestiniariq; oportebit,quanti eius interfuit non decipi.
487쪽
P Raedonis loco intes ligendus est & is , qui tacitani I, fidem interposuit, ut non capienti restitueret hae-
LVcius Titius, aio in falsi testamenti propinqui a cusatione no obtinuerit: quaero an de no iure facto, nec signato testamento querela illi copetere possiti Respondit. no ideo repelli ab intentione non iure facti t stamenti,quod in falsi accusatione no obtinuerit. Fi laniata Hes perbiis contestationem facit possessorem teneri ad vel umpreeium rerum venditarum ex voluntare etsi ex neces tale,adprecium consentum. Barrulus. EX L v I I Ia I A BOLE N v s t i 1. l ἰIN aestimationibus haereditariis,ita venit precium Veis ditae haereditatis r ut id quoque accedat, quod plus fuit in haereditate, si ex negociationis caussa veniit. Sin autem ex fideicommissi caussa : nihil amplius, quani quod bona fide aceepit Iqdicia particularia non disserimtur propter misersali sis res
S I bonae sdei possessor velit cum debitoribus haer
ditariis,aut his, qui res haereditarias occupauerunt, consistere : audietur utique, si periculum erit, ne inter Fanoras ictiones intercidant. Petitor autem haereditatis citra metum exceptionis in rem agere poterit. Quid
enim si posses r haereditatis negligat i quid si nil, ii iq-ris habere se sciati
. L. I D E M lib. V Ii. Q inionum.
HAereditas etiam sine ullo corpore iuris intellectum habet, Si defuncto monumentum,coditionis implendae gratia bonae fides possessor secerit: potest ldici quia voluntas defuncti in hoc seruanda est,utiq; si probabilem modum faciendi monumenti sumptus , vel iquantum testator iusserit,n5 excedat eum, cui aufertur haereditas,impcnsas,aut doli exceptione retenturii, aut assione negociorum gestorii petit immi veluti bae di- , rario
488쪽
De petitione haereditatis. aga
tario negocio gesto. Qinauis enim stricto iure nulla i A neantur actione haeredes ad monumentu faciendum: tamen principali, vel pontificali alithoritate copelluntur ad obsequium supremae voluntatis.
Id Herus furiosi substituto,vel sequentis gradus cognato,fructus medij temporis, quibus per curatorem furiosus locupletior factus videtur, praestabit: exceptis videlicet impensis, quae circa eandem substantiatam necessario,quam utiliter factae sunt. Sed Sc si quid circa furiosum necessaris fuerit expcnsum,& hoc excipiatur: nisi alia sufficiens substantia erat furioso,ex qua Iustentari potuit. Fructuu post haereditatem petitams perceptorum Usurae non praestantur. Diuersa ratio est eorum, qui ante actionem haereditatis illatam percepti,
haereditatem au erunt. I. I. HERMOGENIA Nus lib. r I ri. iuris inis .
Si posscitor exh3reditate inhonestosthabuerit que obistus,etia hos restituere cogetur: ne honesta interpretatio non honesti quaestus lucrum possessori faciat. misqvem
Res iaereditaria possinu alien rei ex necessitate aeris alieni Bari L I II. P A v L us lib. x. ad salin m. Cicad. r.
Non solum ad aes alienum haereditarium exsoluendum necessaria alienatio possessori est: sed & si impensae necessariae in rem haereditariam factae sunt ac possessore, vel si mora res periturae deterioresve s
turae erant. I. I II I. I V LI A N V s lib. V i. Digestorum.
EI,qui partem haereditariam vel totam a fisco mere ius fuerit,no est iniquutari actione, perquam Vniversa bona persequatur: quemadmodum & eui ex Tr belliano senatuscosulto haereditas restituta est, petitio haereditatis datur. Haeres debitoris id , quod defunctus pignori dederat,quin haereditatem petendo cons qui post it,dubium non est. Clim praedia urbana & ru- Etiam
489쪽
Etiam bonafidei possessor tenetm restituere totum quod nomine
FVicta haereditate,bons fidei possesso quod lege A
quilia exegerit,non simplum, sed duplu restituet. lucrum enim ex eo,quod propter haereditatem accepit, facere non debet. LVI. AFRiCANV s lib. I II. Q aestionum.
CVm haereditas petita sit:eos fructus,quos possessor
percepit,omnimodo restitu edos ait,A si petitor eos percepturus non fuerat. Unius petitio uou impedri executione alterius petitionis eius qui lius adsententiam peruenitsed spossessori cauendum. Barto 4.
CVm idem eandem haereditatem aduersus duos defendit, & secundum alterum ex his iudicatum est: quaeri solet,utrum perinde ei haereditatem restitui oporteat, atque oporteret, si aduersus alium defensa non esset: ut scilicet simulac secundum alium fuerit iudicatum,absoluatur is,cum quo actum est: quia neque possideat,neq; dolo malo fecerit, quo iniit' possideret, quod iudicio victus restitueret an quia possit & secundum alium iudicari,non aliter restituere debeat , quilin si cautum ei fuerit, quod aduersus alium eadem haereditatevi defendati Sed. melius est, officio iudicis cautione vel satisdatioe victo imederi: clim & res salua sit et,qui in exsecutione tardior venit aduersus priorem victorem. Quo ater expend. t in botiorem flit,iu dubio videtur expende-xese bovis quae babcipertinet uiuim adflium.BWrtolus.
L v I r I. s C AE V o L A. lib. I I r. Digestorum.
Filius a patre emancipatus,secudum conditionem testamenti matris adiit hqreditatem: quam pater,antequam filium emaci paret,possedit, fructusque ex ea percepit.. sed erogationem in honorem fili j, cdm esset senator, fecit . quaesitum est: cena paratus sit patec restituere haereditatem, habita ratione eorunt, quae in eum erogauit:an filius nihilominus perseverans petere haereditarem, doli mali exceptione submoueri rois it Respodi.& si non exciperetur: satis per officium iudicis consuli.
490쪽
sI PARS HAEREDITATIS P EAtatur. Titulus IIII.
VLPIANVs Ab. X v. ad edictum. Ost actionena,quana pr tor proposuit et,qui adse solom haereditatem pertinere contendit:cosequens fuit & ei proponere, qui pa tem haereditatis petit. In petitione haereditatu conclusis sumitur res Auturis agentis,nou res Ilupossὸru eo eura. notus. i haereditatem , vel partem haereditatis petit: ius non ex eo metitur,quod possessor occupauit, sed ex suo iure . & ideo siue ex asse haeres sit totam liaereditatem vind bcabit, licet tu una rem possideas: siue ex parte,partem,licet tu totam haereditatein possideas. Plures haeredes debent agere contraplurespossessores: nec pote ἱ
Quin inid si duo possideant haereditatem, & duo sint, qui ad se partes pertinere dicant: non singuli a singulis petere contenti esse debent puta primus a primo, Lcundus a secundo Ued ambo a primo,& ambo a secundo. neque enim alter primi,alter secundi partem possidet, sed ambo utriusque. sis, fi plures ad quos haereditas potinetpro diuiselotest alter ab altero eou enim hac a bone, vel familiae Erescundae s utentur se ge haeredes. Bariolus. Proinde & si pro haerede possesses & petitor possideant hqreditatem: cum Vnusquisque eorum partem dimidiam haereditatis sibi adserat, inuicem petere debebui, ut partes rerum consequantur: aut si controuersiam sibi non faciunt haereditatis , familiae Erciscundae experiri
eos oportebit. Si obaeres meus G extraneus possideant haereditatem pro indi-
uiso,extraneum tantum conueniam. Bariolus. .
Si ego ex parte me dicam haeredem , cohaeres autenvmeus possideat haereditate cum extraneo: ci in non plus cohaeres haberet parte sua,virum a solo extraneo,an Vero & a cohaerede debeam petere haereditatem,quaeritur. Et Pegasus sertu existimasse, asila extraneo me petero