M. Antonij Mureti ... Variarum lectionum libri 4. Et Obseruationum iuris lib. singularis. Nusquam unquam antehac editi

161쪽

posita leges non perveniunt. Neque tamen negaverim, si princeps sit, qualis esse debet, nullis eum legibus teneri. Oportet enim principem omni virtute longe ac muliatum sit pia usitatam consuetudinem excellere: ut quantum inter pastorem & pecudes interest; tantundem, si fieri potest, i ter pastorem populi & populum intersit. Qui si contigerit ; Aristoteles quoque ipse non diffitetur, utilius esse tali principi parere, quam legibus omni humano consilio adhibito positis gubernari. Leges enim una voce perpetuo loquunturi: at bonus princeps sese ad varietatem casuum, ut usus poscit, accommodat. Lege itaque stillii indiget : cum ipse viva spiransq, lex sit: Ο - . o legem positam non esse, etiam libri illi a quibus omnis mendach suspicio remotissuma est, docent. At improbo & tyrannico nihil minus expedit,quam legibus sellitumelle. Vt enim furiosis utile est alligari, & in

manicis ac compedibus haberi, non ut reis

si piscant, sed ut minus sibi, minus alijs no ceant: itaryi anno ipsi utile est legum vin culis adstrictum teneri ac coerceri,non quo bonus fiat, neque enim potest : sed ut illis quasi cancellis ac repagulis conclusus, rabiem

162쪽

biem suam minore damno & aliorum dc suo exerceat. Haec disputantem in onem Dionysius iniquo animo tulit. Necm4rum, Ut enim pudicae mulieres quamlibet multa , adversus impudicitiam dici aequo animo ferunt: impudieae, quidquid de toto genere dixeris, ad suam proprie contumeliam Pertinere arbitrantur: ita boni principes a quis auribus, quae in malos dicuntur, a cipiunt: quos scelerum suorum conscienotia stimulat, quanquam universe loquaris, neminem nominatim perstringas, sua quicque hulcera illo sale desticari putant. Sed quod de Platone dixi, jam enim satis ei: m, id cum apud Laertium ita legatur, ut etiam in optimis & a principe typograph Q-Tum emendatis libris depravatum sit ; ita iubjiciam, ut vulgo legitur: deinde ut mihi

Dartim conjectura, partim veterum membranarum auctoritate freto, legendum videtur. Librorum igitur editorum scriptura

hil mutavit . Σωρα- , nisi quod pro συιμον, scripsit - M. At in veteribus hoc

163쪽

Thetica, ct Paradoxa an eadem sint.

Cicero contra Trenuisentent, . am explicaim.

CAP. XII.

S Epo audivi quaeri, qui dicerentur a

Cicerone '- in praefatione paradoxorum. Et Turnebus quidem interpretatur ea, quae de toto aliquo genere dic serantur, nullis circumscriptis personis, locis, temporibus. Notum est enim theseoli nomine quaestiones infinitas, hypotheseon, definitas in 1cholis rhetorum intellis: Mihi tamen hoc quidem loco semper probabilius visum est, thetica, & paradoxa e dem esse : ut hoc Cicero dicat, se ea ipsa quae vix iis scholis audiri solent, ita abhorrent ab opinione communi, tentasse nunquid dicendo posset efficere, ut in forenses ac senatorias orationes includerentur, do illic etiam ineruditis hominibus probarentur.'Thesis enim vocatur magni alicuius

164쪽

1ti a communi hominum sententia discrepans opinio. Aristoteles primo topicorum.

-οῦν λογουενε. MD- ων. Ita tam ennieam sententiam propono, ut eam Turinnebi sententiae non anteponam,

T. Lucreti' locus de noctibu erressi aD ter item Plini . Lucubrare quando optiamum. Talendis Ianuari qui eris-litum. Mureelli omini, ct GH - . Si leti Cardinalium laus.

LVcretius libro primo cum ostendisset

summam dissicultatem esse in philosophia Latino sermone explicanda. ut studium suum Memmio magis comimendaret, adjecit: Sed tua me virtus tamen, o sperata voluptu avis amicitiae, quemvis estierre laborem Suadet,Vinducit noctes vigilarestren M.

Quibus in versibus non injuria quaeri po-Κ test,

165쪽

test, curserenas potissimum noctes vigilare se dicat. Neque enim perpetuum illud epiatheton est: neque maius negotium vid tur, vigilare noctes serenas, quam obscuras, & caliginosas. Sed certe, hieme ut quacdam noctes serenas esse fateamur, -possvi cum glaciat nives Puro lumine Iuppiter. Plaeraeque tamen nimbosie ac ventose, de turbidae sunt. At aestate prope omnes sere nae,& breves, & multa luce suffusae. Cum igitur hieme, propter longitudinem noctiaum, homines studijs dediti & vesperi lucubrare, & mane, multo ante auroram radiorum ardentum indicem, librum cum lumine poscere soleant: aestate tamen n0n multi reperiuntur, qui non illas breves ac contractas noctes integras dormiant. Idem veteres videlicet factitabant: neque anteit canam lucubrationem fere incipiebant, nus sub finem Autumni. Iuvenalis.

-- at nunc

P finem autumni media de noctesivissi . Clamoseu Iuvene pater excitat. Accipe cer si Scribepuer.

Erat quidem in consuetudiae positum, ut de mense Augusto, Vulcanalibus lucusr

166쪽

fe inciperent: sed id tantum ἀφο διαι σχα pherique faciebant: eodem plane modo, quo Kalendis Ianuarii suas quisque artes modice attingebant, au spicandi causa. Ouidius, uicque sitas artes ob idem delibar agendor Nec pim quam solitum testificatur opin. Ita Plinius, unior illum parcissimum tem poris dispensatorem, avidissimum libroiarum helluonem, avunculum suum, qui mihi videtur prope tot horas legisse aut scripsille, quot vixit: eum igitur laudans: lucubrare, inquit, a Vulcanalibus incipi sar, non auspicandi causa sed dendi. Negat eum ita fecisse, ut ceteri solebant, qui tunc dicis tantum causa, incipiebant lucubrare : ac deinde id differebant ad finem

autumni: cum iam Phoebus breviore via contraxerat ortu

Lucis, ta obscuri crescebant tempora semni. At illum vero ac serio a Vulcanalibus incipere solitum. Lucretius igitur se dum munus illud suum Memmio concinnat, ait vigilare, & lucubrare non hieme tantum, quod omnes faciunt, sed etiam quod pam dissimi, testate, cum serenae plaerunque e-nnt noctes. Eodem prope modo commen-

167쪽

i t M. ANTONII MUR ET Idat Cicero Bruto libellum paradoxorum Accipies igitur, inquit, hoc parvum opusirmium elucubratum his jam contra tioribus noctibus. Hoc ego, quod mihi sane acute atq; ingeniose animadversam videtur, non Ut meum profero: sed ut acceptum ab illo utivo ac spirante musieo Gulielmo Sirleto Cardinali,ου - - γλώτ,1ς non mille tantum, sed ambrosia dulcior manat oratio. Atque

is hoc se olim audivisse dicit ab eo quem -pse praecipue colebat, cuiq; merito cariss mus erat, Marcello Cervino Pontifice M ximo, cuius sanctissimi & eruditissimi viri longiore pontificatu, Deus viiijs nostris Of. senuis, indignos esse nos judicavit.

Virgilium, quod neque Homeri, neque

Ciceronis meminerit, ingra, tum miriri. C A P. X I V. edi Aris φω υλίλυ id est, ejusdem illius Sirleti, a quo discere potest quisque de quantum cupit, & quantum capit. Ita sacrum illud os uberem perpetuo rerum scitu dignissimarum copiam fundit. Praestantissimus Latinorum poetarum Virgilius Vi-.

deri

168쪽

VAR. LECT. L IB. XVIII. I s

deri non immerito potest duorum summorum virorum gloriar invidisse, Ciceronisin Homeri. Nam cum tres poetas sibi praecipue proposuisset ad imitandum, Theocritu in Bucolicis, Hesiodum in Georgicis, Homerum in Aeneide, duorum quidem priorum mentionem utcunque fecit. Nam & Sicelidas musas invocavit. & illo versis aperte significavit Theocritum: Prima Syracoso dignam est ludere versu Nostra nec erubuit Evas habitare Thalia. Hesiodum autem illo loco, Hos tibi dant calamos en accipe, Musis, craeo quos ante seni, quibus illesolebat Cantando rigidia deducere montibus ornos.&rursus illo, raums cano Romana per oppida carme. At Homeri, cui tam multa debebat, quem prope totum compilarat, nulla usquam mentio. Quin etiam cum odoratum illud Lauri nemus describeret, in quo felices

gebant pij vates Phoebo digna locuti.

Musaeum ante omnes collocat, Homerum

ne nominat quidem. Neque in Ciceronem

aequior.

Excudent, inquit, alijspirantia mollius ara, Orabunt eaustumeliin.

169쪽

Iso M. ANTONII MvRRTI Cum tamen Cicero hanc gloriam Graecis praeripuisse crederetur. Apertius autem liabro octavo, cum Catilinam appellasset, - ει te sertilina minaci Tendentem scopulo, furiarums ora re

mentem r

euiu invidiae suit,statim ad Catonem trancire: : de Cicerone cuius virtute pestis illa patriae oppressa erat, verbum nullum facere Cuius ornandi nulla certe justior esse potuit occasio. His argumentis, fateor vix

videre me, quid pro Virgilio responderi

queat.

Xenophonias e tertio a vastos locus correctus is explicaturi i

CΑΡ. XV.

Vculenta est Xenophontis oratio,qualibro tertio a navaseos milites collo latur, ne concidant animis, etiam si multis magnisq; dissicultatibus conflictentur: eas enim omnes polla animi praesentia.& virtute superari. Summo autem artificio facit, ut eas singulas proponat ac refutet

quae universe debilitare atq; infringere illorum animos poterant: singulae faciliores . ad

is L

170쪽

ad superandum videntur. Atque a dijs qui' dem exorditur, eosq; ait, suis quidem, qui jurisiurandi fidem servarint, aequos ac propitios: barbaris autem, qui eam pro nihilo putarint, sevos & infensos fore. Deinde autem proponit eis maiorum exempla, qui parva manu magnas saepe barbarorum copias fuderant. Addit ne apsos quidem p rum dignos este maioribus, cum superioribus diebus,congressi cum ingen i eorundem barbarorum multitudine, nullo eos negotio profligarint. Quod cum fecissent, pro Cyri imperio ac potentia dimicantes,

multo alacrius idem facere oportere, cum vita&salus ipsorum agatur.: cumq; praeterea experimento cognoverint ignaviam barbarorum, cuius antea periculum non

fecerant. Neque quod a quibusdam dese ii essent, quibus socijs & adjutoribus Cyro vivente utebantur,idcirco eis pertimescendum: quod illi etiam in victoria, fugae .auctores ac principes sitissent: cujusmodi homines in hostium castris, quam in sitis videre praestet. Nam quod ipsi equitatu careant, quo hostes abundent: equos nihil Iiud hostibus praestituros, quam faciliorem ac celeriorem fugam. Neque equom