장음표시 사용
81쪽
AD C. . VALERru M CAT ut Lura. 69gellis codicis, in quibus lucrum scribi debeat, pro lucro pateat ex- Pensum, quemadmodum sibi contigisse dicit, qui in iis codicis sui tabellis , in quibus lucrum signari debuerat, pro lucro coactus fuerit scribere datum seu lex pensum, idque nimia praetoris sui Memmii avaritia omne provinciae lucrum sibi soli vindicantis, nec permittentis ut ad contubernales & clientes aliquid redundaret lucelli. Sic etiam Turnebus, ni si fallor, locum hunc interpretatur. De duplici emolumento quod comites praetorum percipere interent, quae scribit Scaliger iis parum subest solidi. Nam quod loca Ciceronis,quae ex epist. xx lib. v. ad Famih producit, in iis emendandis omnino fallitur. Utrobique enim legendum est logeo vel logeio, non lucello, ut ipse arbitratur. Λογειον idem est quod λογιώ&ον, locus nempe ubi reponuntur pecuniae. Vetus lex icon interpretatur πιμεῖον , Suidas δεκα νον. Cum quaerendus esset locus ubi pecuniae secure servari possent, dicit placuisse ut in fano ponerentur, quod tamen mulo post parum gratum fuisse testatur. Porro pro lucelli, scribitur & Iucilli.
Sic quoque in glossis Κεμυγον , lucillum. Hinc Attin Lucillii
nomen, nisi malis ex Luciolo contractum.
O Memmi bene me ac diu supinum J Recte Soliger monuit male
haec avulsa esse a superioribus, cum unum idemque constituant epigramma. Conjunguntur haec etiam in plerisque manu exaratis exemplaribus. Noli vero existimare Catullum tabulis accepti & expensi haec adscripsisse, uti putat Scaliser; est quippe apostrophe cum indignatione ad Memmium, qua de injuria sibi illata graviter expostulat.
Bene vero censet idem vir summus, verbis istis quantumvis obscoenis nihil tamen obscoenitatis subesse, cum homines urbani saepe soleant sensus suos exprimere per figuratas istiusmodi locutiones & similitudi nes depromtu e rebus turpibus. Sic supra , paedicabo ego ros, ct . Obscoenitas in laIis est verbis, non autem in re; verbis enim e plebe petitis poenam laetoribus minatur, qui in carpendis & differendissilis epigrammatis nimium velint esse ingeniosi. Contra Martialis cum rem obscoenam significat, verbis tamen id facit honestis, cum alibi,
Si te prendero, Gargili, tacebis
82쪽
o I. Vos sI Ons Anu ATIONES, Tacere enim idem quod irrumari, ut Catullus aliqua ratione Martiale possit videri honostior. Tota ista trabe lenius irrisiasti J Reposuimus e veteribus libris tentus, non lentus. Trabe vero, ut & Graeci, quibus est. τ αν' ων ἀιδοῖον, pro quo male apud Hesychium legas
Qu 1 s hoc potest videre, quis potest pati, Nisi impudicus, & vorax, & helluo: l. Mamurram habere , quod Comata Gallia Habebat uncti, & ultima Britannia 'Cinaede Romule haec videbis & feres Et ille nunc superbus, & superfluens Perambulabit omnium cubilia, Ut albulus columbus Aidoneus pCinaede Romule hoc videbis, & seres 'Est impudicus, & vorax, & helluo.
Fuisti in ultima Occidentis insula: Ut ista vostra diffututa mentula Ducenties comesset, aut trecenties ZQuid est, ait, sinistra liberalitas ξParum expatravit' an parum helluatus est ρPaperna primum lancinata sunt bona: Secunda praeda Pontica , inde tertia Hibera: quam scit amnis aurifer Tagus. Hunc Galliae timent, timent Britanniae. iid hunc malum fovetis ' aut quid hic potest, Nisi uncta devorare patrimonia ZEone nomine urbis opulentissime psocer, generque perdidistis omnia.
83쪽
Αn C. VALERI ubi CATu LLun. 7sQuod Comata GaIlia Habebat uncti J Ita hunc locum emendavit Achilles Statius, cujus lectio proximo accedit ad scripturam veterum exemplarium. Quare unctum malit Scaliger, equidem nescio. Idcin infeliciter admodum corrigit locum Plinii de Mamurra, qui occurrit
lib. xxxv I. cap. v I. Verba ejus, quia non uno laborant vitio , emendata adscribemus. Primum Roma crusta marmoris operuisse totius d mus suae in Calio monte Cornelius Nepos rradidit Mamurram Formiis
natum equitem Romanum, praefectum fabrum C. Castris in Gallia , ne quid indignitati defit tali auctore inventa re. Hic namque est Mamurra Catulli Veronensi carminibus proscissus, quem ct res, ct domus ipsius clarius quam Catullus dixit habere , quidquid habuisset Comata Gallia. Namque adjicit idem Nepos eum primnm totis adibκs nullam nisi e marmore columnam habuisse 2 omnes solidas Caristio aut Lunensi. Res hic accipitur pro re familiari, ut cum alibi passim, tum & apud Horatium, melior t Horatius, an res, quod&ipsum quoque inepte sollicitant. Es impuscus ct vorax ct aleo J Versus hic non comparet in libris
manu exaratis , iis nempe quos vidimus, quapropter illum expunximus. Quod si expungendus non sit, omnino pro es rescribendum fuerit est, quemadmodum paulo post, ut reseratur ad Mamurram, non
Caesarem, cui haec minus conveniunt.
Perambulabit omnium cubiliaJ Recte hoc vocabulum accipit Scaliger, sed quod de uwceimGιτως addit, non probo. Obscenius multo hoc est vocabulum, quam ut de quibusvis intelligatur moechis. El/cαm τ' nempe sunt, qui dormiunt Marinus Italus sic illos expressis , Chi dormon stiralati la nolle ancora. Ut albulus columbin aut Adoneus J Ita correxere hunc locum Statius& Scaliger, quod in libris scriptis habeatur, ut albulus Columbus ct idoneus, vel etiam, aut idoneus. Qui enim Adonis vulgo dicitur, idem quoque est Adoneus Plauto Sc Ausonio. Sed disjumctiva istae particula, omnino hoc loco est intempestiva. Graecum Alexidis apud Athenarum sic se habet ; o' λουοὐς αφροδί ς ιριι si et cin
ρος. Audacter rescribimus; Ut albulus columbus I idoneus.
Sie quoque dictus Adonis. Nam ut άδης & , sic quoqua
84쪽
facile colliget, siquis Graecos adeat Grammaticos, apud quos. & his,& multo pluribus modis nomen hoc inflexum reperitur. Nec verocaqsa latet, quamobrem Phoeniciam vocem , quae dominum & r gem notat, cum rege inferorum confuderint. Credcbant nempe tertiam anni partem cum Proserpina apud inferos vcrsali Adonin. Nota est fabella, proculdubio ex affinitate vocabuli conficta.
Et impudicus 2 vorax ct Aera J In optimo meo libro scribitur Ets impudicus. Itaque non dubitavi rescribere Io impudicus. Nam
sane haec ad Mamurram non Caesarem dcbent rei crii. Cum iste tuus Mamurra, quem obscoeno semper appellat vocabulo sit impudicus& vorax & aleo, ideone, o Caesar, subegisti Galliam & Britannias ut sinistram tuam liberalitatem exerceres in hontinem impurum , & ut tot provinciarum praedam voracissimi helluonis avaritiae subjiceres eQuod auaena spondarum in prima sede ponat, id ipsum quoque facit
infra sNunc Gallia timent, timent Britannia,
quod ipsum quoque alibi facere solet. Quid est ' ait D ra liberalitas ' Ita libri veteres , & non video
quamobrem hoc mutandum sit. Est enim apostrophe ad Caesarem , quem vocat sinistram liberalitatem , utpote dicentem, quantulum hoc quod prodegit Mamurra e Respondet vero Catullus, an tibi, o Caesar, parum videtur quod cxpatravit, qui paterna tua consumst bona, & quae sequuntur λSecunda praeda Pontica J Ponticam praedam hic accipiunt plerique interpretes de spoliis a victo Pharnace rclatis, quod perquam cst alia surdiim. Miror ad cundcm obitem impingere Ioc Scaligerum in suis ad Eusebium animadversionibus, cum ad annum MDCCCCLX. pr lixe admodum olfendere conatur Catullum senem admodum obiisse , & potuisse spectare quatuor Cae saris triumphos, qui haud diu mortem ejus praecessere. Sea vero quam certum est Catullum ista scripsisse, tam quoquc certum est illum de triumphis Caesaris ne cogitasse quidem. Praeda Pontica hic accipitur de eo lucro & emolumento quod c Bithynia ex contubernio M. Thermi Praetoris & familiaritate Ni
85쪽
AD C. VALERI ubi CATu L La M. 7s comedis Regis retulit. Haec prima fuit Caesaris militia, uti cum ex aliis, tum praecipue e Suetonio constat. Inde tertia Ibera, quam scit amnis aurifer Tagus J Etiam hic errant Scaliger, & plerique alii, cum haec de victoria Mundensi accipiunt. Quid Mundae cumTago flumine, qui plus quam ducentis passuum millibus abest a Munda 3 Manifeste haec intelligenda sunt de praeda belli Lusitanici, quod gestum a Caesare anno urbis DCLxxxx III. & Q-quenti. Haec si adtendi siet Maliger, profecto non instituisset longam illam disputationem de aetate Catulli, in qua nihil omnino est, quod non melius sit tacuisse.' Sane ne semel quidem scopum attigit. Hujus porro expeditionis mentio quoque fit in fragmento, quod habeo e libris linteis magistratuum Rom. in quo ad v. Kal. Sept. haec invenio. C. Casar in Hispaniam ulteriorem ex Pratura proficiscitur, diu prius re
tardatus a creditoribus. Ex Praetura nempe urbana, quam per annum gesserat, ut ex Dione cognoscimus.
Quid hunc malum seretis 2 J Aliter, quid hoc malam servetis e &
Eone nomine urbis opulenti meJ Ex superioribus etiam patet, non semper in hoc carmine observari puros jam s. opulent ime hic est tetrasyllabum, idemque patitur quod infra exules & singulum, ut media syllaba absorbeatur, & fiant disyllaba. Socer generque perdidistis omnia J Haec de Caesare Sc Pomprio accipienda esse iserique existimant interpretes. Ego vero de Caesarede Mamurra haec intelligi malim. Socer generque hic non sunt cognationis, sed nequitiae nomina. Hae nempe appellationes exinde is sin originem traxere, quod exoleti plerunque aut fiant aut snt generi. Hoc sensu accipi debet epigramma, quod in Catalectis perperam Vi gilio tribuitur, quodque integrius & e mendatius hic exhibeo. Superbe Noctrine , recutitum caput, Datur tibi puella, quam petis, datur. Datur superbe Noctuine, quam petis. Sed o superbe Noctuine, vim vides
Duas habere lilias Atilium, Duas, ct hanc, ct alteram tibi dari.
86쪽
7 V I. Vos sI Ons EnvATION Ls, Adeste nunc, adeste, ducit ut deret, Superbus ecce Noctuinus hirneam, ni, Thalassio Thalas'. Ni
Porro quam frequens in canticis lioe seculo suerit versiculus iste S co generque &c. ex altero quoque constat epigrammate in eundem Noctuinum, quod & ipsum vulgo non recte concipitur.
Socer beate nec tibi, nec alteri , Generque Nomine recutitum caput, ove nunc puella talis, heu tuo
Stupore pressi rus abibit, hei mihis Ut ille versus usquequaque percinat, Gener socerque perdidi is omnia. . 'Calvi videtur esse hoc epigramma. Recutitum caput dicitur illorum, quibus excrebra percisone seu irrumatione os .quasi recutitum esset. Rus abibit, hic cst, rus set, seu plena ruris, ut intra e ex stupore nempe mariti. Porro ut hic soceri generique, ita apud Graecos τανθερμ& ναμ ἔροῦ accipiuntur appellationes; nam πενθερος et f omF-, ut habet Hesychius, & γαμοθος etiam dicitur sponsus utrique inserviens sexui. Promiscua sunt haec vocabula , cum omnis similiaritas & consuetudo omnis, sive nuptiis, sive alia rati ne contracta, istis signetur&contineatur nominibus. Graeci vocant
γαμύραιν. Idem itaque Catullus hoc loco Caesari & Mamurrae exprobrat , quod poeta quidam apud Eustathium ad H Iliados de rege quodam Libyco salse satis scripsit; 2ωνομεν γ βων , οτε νυμφιγ , αλλοτε νύμφη.
87쪽
ALPENE immemor, atque unanimis false sodalibus: Iam te nil miseret, dure, tui dulcis amiculi. Iam me prodere, jam non dubitas fallere, perfide. Nec uicta impia fallacum hominum caelicolis placent, Quae in negligis, ac me miserum deseris in malis. Eheu quid faciant dehinc homines, quoive habeant fidem Z iCerae tute jubebas animam tradere, inique me Inducens in amorem, quasi tu ta omnia mi forent. Idem nunc retrahis te, ac tua dicta omnia, factaque Ventos imita serre, & nebulas aereas sinis. Si tu oblitus cs, at dii meminerunt, meminit Fides. Quae te ut poeniteat postmodo facti, faciet, tui. Eheu quid faciant die homines J Recte lesit Statius hoc loco δε-
hinc , non d si Non est autem dubitandum , quin hoc epigramma scriptum sit ad Alsenum Varum, prius quidem sutorem, ut ex Horatio constat, postea vero Iuris- consultum celcbrem & poeticae addictum , de cujus perfidia conqueritur Catullus, contra quam Vi filius, cui hujus plurimum profuit amicitia, uti colligere est & ex ipso Virgilio , & ex Donato, qui vitam ejus ex Suetonio compilavit.
pEM IN su LARuM Sirmio, insularumque Ocello, quascunque in liquentibus stagnis, Marique vasto fert uterque Ncptunus: Quam te libenter, quamque laetus inviB, Vix mi ipse credens Thyniam, atque Bithynos i Liquisse campos, & videre te in tuto.
O quid solutis est beatius curis ρ - ΦΚ 1 Quum
88쪽
Quum mens onus reponit, ac peregrino Labore fessi vcnimus larem ad nostrum, Desideratoque acquiescimus lecto. Hoc est, quod unum est pro laboribus tantis. Salve, o venusta Sirmio, atque hero gaude, Gaudete, vosque Lariae lacus undae. . Ridete quicquid est domi cachinnorum. .
Neptunus uterque J Falluntur interpretes cum mare Superum dr.Inserum hic intelligi volunt. Sirmionem suain , n m tantum horum marium, sed & omnibus omnium marium insulis praesert Catullus. Mare vastum hie est oceanus. Stagna vero vocat, non lacus solum, sed & quaecunque maria mediterranea , ut passim. Uterque ergo Neptunus, est mare exterum, & mare internum, sive Oceanus & m re Mediterraneum, quod Neptuni paret imperioia Varro in Chor
graphia apud scianum lib. III. Ergo inter Solis flationem ct fidera sepim Exporrecta jacet tellus ; huic extima famι
Oceani, interior Neptuno cingitur ora. columella lib. xis Nanc pater aequoreas, nunc O regnator aquarum
Illa suam Tethyn, hic polluit Amphitriten. Tethys nempe Oceani coniux, pro ipso mari Oceano saepe ponitur unde insta ultima Tethys, & alibi cana Tethys ero Oceano. Scio qui .
. dem saepe confundi haec vocabula, & quibusvis maribus attribui haec nomina, eruditiores tamen poetae, quibus metito annumerandus Catullus, distinsuunt, & prout quaeque maris partes, diversis subjiciuntur numinibus, ita quoque diversis utuntur appellationibus. Itaque Nereus , Neptunus, Amphitrite, A san, Pontus, Portunus, Proteus di complures alii Mediterraneo mari , aut toti, aut partibur ejus, prae-
89쪽
ΑD C. VALERiu M CATULLu M. TIesse dicuntur. Oceano vero praeest ipse pater Oceanus & conjuxeius Tethys, Atlas, Saturnus, Phorcys , alii. Hinc est quod
in multis veterum scriptorum locis nomina haec ponuntur vel pro ipsis numinibus maris, vel pro ipsis maribus, quibus numina haec praesidere credebantur. Ita Atlantem pro ipso mari Atlantico posuit Festus Avienus in tralatione Dionysii. Terrarumque caris illabitur arduus Atlas.
Pro codem mari Phorcyn posuit Manilius lib. v. ubi de Andromeda agit,.-- Sonas undique Phorcys
atque ipsi metuunt montes scopulique ruentem. Sic emendamus locum illum ex optimo nostro libro, in quo scriptum invenimus, sonat undique fortis. Pessime vulgo legitur Syrtis, quae nihil cum Oceano habet commune. Pari ratione idem Manilius ituro eodem Portunum posuit, de urinatoribus agens;
Deducet palmas Portuna remus in ipso, Nunc in aquas rea in veniet, passumque notabit. Et hunc quoque locum, jam a viris magnis depositum , sic corrige dum esse libenter, ut opinor, fatebitur, siquis vulgatam lectionein cum hac nostra committat. Sed di non intempestivum videatur, fre Lucretio simile tollamus mendum. Is itaque circa finem libri v. commemorans primorum hominum vitam di mores, hunc quoquc habet versum, . Tum mare velisolum Iurebat propter odores.
Haec est scriptura omnium , nisi fallor, librorum , quam merito doctrse non intelligere latentpr. Sic enim puto scripserat Lucretius Tum mare Hlipolam florebat Protri ad Oria.
90쪽
8 I. Vos sI OnsgRvATION Es, Proteus & ipse deus marinus, utpote qui primus navigasse creἡitur, unde claues maris eum habui si e fabulantur. Hujus tutelae & imperio, non Carpathium tantum, sed & AEgyptium & Phoenicium maria subesse dicebantur. Orat vero Protei, sunt orae in quibus regnabat Proteus, in quibus omnibus navigationem floruisse assirmat, etiam antequam literae essent repertae. Attamen siquis in hoc Catulli loco per utrumque Neptunum malit intelligere Neptunum quatenus etiam lacubus praeost, per me licet. Nam sane quemadmodum Nymphae aliae limniades, aliae marinae, ita quoque alter Neptunus qui in si a nis& dulcibus aquis, ab eo, qui in mari regnat. Hinc Hesychius ;E:πλι ινιο , Ποπιδων. Male vulgo Emλπινιο . Gaudete vosque udia lacus unda J Optimum exemplar quod olim fuit Hieronymi Commetini, legit hoc loco, Laria lacus undae.quod omnino probum esse existimamus. Non enim ad Benacum tantum sed se ad lacum Larium in Comensi Colonia domicilium & larem habuit Catullus, ut haud obscure ex carmine ad Coloniam intelligi potest.
Meae dolitice, mei lepores, Iube ad te veniam meridiatum.
Quod si jusseris, illud adiuvato,
Ne quis liminis obseret tabellam, Neu tibi lubeat seras abire: Sed domi maneas, paresque nobis
Uctum si quid ages, statim jubeto:
Nam pransus jaceo, & satur supinus Pertundo tunicamque, palliumque.
Ilip tilla J Scaliger diminutivum esse existimat ab Hypsithea. qi odiamen nihilo probabilius, quam Turnebi Hospitilla. Guycto place- . bat