장음표시 사용
221쪽
i scriptis etiam tales eclinas nihil es. quam universitates, ac ita summae potestatisabjeetas. In spiritualibus autem pluralitas suffragiorum nullius conscientiam obliga potest ad faciendum Ad patiendum potest. b 37. Postremo, respundebimus ad ratio nem, quae saepius obje est per hanc con 'cessionem summae potestati in ecclesiasticis externis Distum , impediri emendationem
ecclesiae tantopere necessariam cujus ne
midem initium fieri posse, quamdiu ipsa non habet manus liberas ecclesia, quem
33. Ad hanc obtemonem mea sic est ratio, Praecipuum mmdationis ossicium versari in exemplis hortamentis ad piet tem dane itatem, qua parte nihil impedimenti a politicis expectandum est. 3y. Quae Vero praeceptis de facultate eoactiva reformatio elaboratur, in animis sanctitate alienis, ad quam politica aucto ritate opus esse potest, hac commimicatione potessatis externae minime tollitur. o. Imos maxime ecclesia libertate gaudeat desiderata, uti nunc quidem se res habet. magis adaugendam potentiam quam adis m suo resermandos eam adhibituros sis praesules, multa probabile reddit experientita De vero resemationis ecclesiasticae prin
QUO REFELLUNTUR DIVERSAE OPINIONtam EXCESSU ECCANTES.
Ex eo, quod antea dictum, sub imperio civitatis comprehendi omnia, quae
- is alia non Meundum , qui μαι in cap. z7 prioris editionis, e finalis ast si tamen i ais, ne sic quidemidast, Hecti riciarationis loco sis moni is, de μι - ω ho μνιιιιυ ι evinari potuit, quin aliquid hae parte minus probandum exeuderit nobis, id moniti, haud gravate emendabimus. Tu Vide, sis, istolam Reverendi Clarissimique Viri Iohannes vander Veyen ad Eliezerem pag. Iso. seq. ubi potestatem sacrorum 4 veris suis principiis doeta valideque educit. Adde quae setipsit hae de re acute mleus noster D. Adrianus QueuyuICtus Haga Batavus Polit. Gener in noti ad F. 63. Fora tamen ιiam Musi nunc aetationem Τολ - ῶν Vnum, qaeia IQ, Ἀ- .. naso em de raιione i scriptura, mar a fori λι- n. sis. seq. - docuerae, quaa rariti per Usenum μι aiana ora piari Aura-
222쪽
censura ecclesiastici possit exerceri in rebus ad regimen civitatis speruntiis bus, quod adfirmatur, sed caute. n. 8-29. Examinantur ratione eorum, qui plus juris ecclesiae in rectores civitatis esse Volunt. n. 3o-4 .
xv fundamento distin monis inter x-Itaternum inremumque regimen ecclesiae, 'tram ut caput superioris doctrinae posuimus, pater, o quid de reliquis, a media recedentibus sententiis, existimandum sitia. a. Cavendam esse , tanquam scopulum lianc positionem, quod in una civitate sint duae potestates sibi mutilo non subiectae, quaem habeant, externas civium actiones regendi quando nihil dissolvendo regimini pararius est, D utis supra diει de re ipsa
Mile constat. 3. Excepto semper, quod Deus aut in cordibus hominum sculpsit, aut in verbo filo praescripsit cujus obligatio supra huma-- potestatis imperiagytantum eminet,quantum Deus est supra ipsos imperantes. . Idque sine metu conflictus in civitate; quia Deus sua praecepta non modo cum passiva obedientia conjunxit, sed haec etiam regimine civili totogenere dimini. s. Si vero circa ecclesiam non pauca boVertantur, quae imperio civitatis subduci nequeant, quemadmodum probavimus, perperam earum rerum potestas sive coactiva sive obligativa duntaxat, alii extra civitatem constituto adscribitur. 6. Quare pontifex Romanus, si maxime esset vicarius regni, quod Christiis habet in in terris, ut nimium procul abest a vero, tamen nihil haberet juris, nisi in his quae Deus suo solius judicio addixit, e quae ad regimen animarum per verbum spiritum, per
7. At ius imperii nullo modo neque directe neque per consequentiam, concessos licet illo vicariatu, adficere posset, 1 quia
toto genere diversum est ab his, quae Deus certo modo praescripsit nec aliter habere se possunt. 8. Atque adeo in omnibus iis, quaera cedenti capis enumeravimus, imperio cujusque
223쪽
que Reipubi obnoxius esset, nedum ut ci- ves vinculo subjectionis , quod immani temeritate audet, curiisvis praetextu rationis, exsolvere posset.' Quare quicunque in terris homo se contenderet habere jus delegatum in ejusmodi rebus a Deo praescriptis climitatis, ille tamen non desineret, in caeteris, ιγ quae dispositioni imperantium relicta sunt, iusque imperii rectoribus esse subjeetiis. Io. Sed huius rei argumentum consta immensa dispuratione, qua dudum alii plenissime demonstramni in iis, quae Deus praescripsit de expressit, nullum esse vicarium imperantem in mundo, sed denuntiandi munisterium hactenus verbi praeeonibus essed mandatum. In his vero quae Deus indefinita reliquit, Papa non potest habere plus iuris, quam singuli imperantes ei concedere volunt quorum sane consensu illius ii .ecesesiasticis imperium hactenus legitimum fieri posse, de jure quidem non est dubita
ii. Ergo susscit, quod νη - os emetimus, universalem eclesiam visibilem totius terrae mallam unquam fuisse nec esse ;Proinde nec ejus praesectum in mundo dari posse, nisi ex ejusmodi consensu singulo-
Ia Propius , vero abest altera senteritia de Presbyteriis, quorum saluberrimus es usus ι Μωdo non nimium ad ipsariusque
juracimperii potestas eorum, obtentu regenis di conscientias, extendatur Cujus rei specimen in Belgiea Leicesterano tempore, neque minus postea, luculentum habuimus in magna Britannia is i3. Certum est, nihilo plus luris habere Presbyteria, quam ipse coetus. credentium,
a quo jus suum, ad curanda, quae a multitudine commode adminisseari nequeuntiis, adipisti debet, habentii . Proinde cuncta, quae summae pol stati circa ipsam ecclesiam competere dixiamus, eadem fine dubio adversus Presbyteria institui possunt. is is stabilis, legitimus ordo, bendi consistoria, exercendi audientiam de disciplinam lege certi collegii, omnemque ecclesiam gubemandi, sine venia de audioritate summae potestatis, constitui atque t neri non potest; multo minus Dioecesiuiti
Provinciarumque conventus generales.
6. Quia talis ordo non potest probari nominatim a Deo imperatus de ecclesiae esse praescriptus 3 unde manet sub iis, quae a dispositione summae potestatis pendent, in dumque ab ejus arbitrio accipiunt. i . Ad hujus igitur sententiae excessum releremus eos, qui negant, imperantibus in ejusmodi rebus quicquam negotii esse cum ecclesiaci qui vim putant sibi fieri, cum legati politici eonventibus eorum intersunt; quando summae potestates decreta synod Cc a lias internum, a via regimen Aππ-- raunasi imperium in istis,quatam a Reae, es hactenm με mam poto Memnon ut eaput. Maebium confiderat. n. t. st temeritate audet Sed Mej- non antea usurp- , nisi postquam nisuipes re Laistratini Curej- excommunieandi eouredebami. σει - exeommunieandi, ossis h manem istam temeritatem. Pone isiud j- ουροιerunt, se ut Maeae exercent, ab que uua remarisines hae odere qua ato .ic notat. Et rameae μιον hae non mit. n. . I in aeteris 3 Hie iterum Auto p 4ndulge pontifici quam par est. Si enim pontifex in prioris habere j--letarum a Dori inaeis non esse μηεα- imperii νε- νω-. Si non est sufe- σει adminimum par. Et daremur duapote ιιι os una enisvi bi mutuo nausefecta ronem monuum n. a. n. H. m supra seeL praeced. c. s. n. 3 .seq. n.u. Q Britannia adde Autorem inst. hist civ. T. r. l.a sect. I. e. est. s. t. p. rI- t. st a. c. ult. s. 7. 3. P. Τεο. seq.Dj0jtjgod by
224쪽
Ita negant Me leges, nisi a se confirmentura qui gloriae sibi reputant, quod imporia potestatum, de non concionando certis iocis de temporibus, audent contemnere ,
qui se ingerunt in consilia principum, bellique de pacis negotia suae quoque ensurae esse putant, e id genus alia multa, nimis usu atque opinionum conssima nota. ar uua tamen in re non est, ut inta mrelinquere possimus argumentum censuraeao. Non est tam ficilis, dialectica ad iulam obiem tem responsio, quam est improbare consequentiam inde profluentem,s quod Papa vel Presbyteria hoc modo se possunt&s esoliti sunt ingerere in omnia civilium potestatum consilia de aetiones ad regimen publicum spectantes. Sed ita habendum est; ar. Primo Mundamentis antea positis statui debet, Presbyteria, classes,'nodos,
occlesiasticae, quae tam late patere videtur, vel ullum hominem aut corpus alios repraeis quam materia peccandi, cui nihil exem sentans, qua tale, nillil iuris habere contra tum, ex iis, quae causam praebere queant summas potestates, a quibus dependet vel deis iram Dei membris ecclesiae denuntiandi, pendent, uis a demonstratum est. pertinacium consortio abstinendi. a. sed verbi divini ministri habent usis unde fluit excommimicatio, de inde denuntiandi minas Dei contra peccatoressasquam ex sente derivata est omnis ponti. ficum Romanorum ρ de inter Protesta in potestas Presbyteriorum, vel eontentio de illa : Quamvis haec equidem comparatia
vis cum papa causa nullo modo nominata velimus. ecdlesiae membra, non modo ut videtur,
ob privata, sed etiam ob publica κθ, leficiari nusquam enim distinguitur sub
13. Si delim sint manifesta&indubitata iNam in dubio pro sumna potestate praesu
225쪽
. mentam nec inquisitio vel examen in negotia Reipubl. Presbyteris aut ullis non Rectoribus permieti potessia . Et quia pro manifestis saepe habentur, quae omnino delim non sunt, tutius aer rum ministri illa censura omnino abstinere
as. Quemadmodum in Belgio usu venit, inita cum Hispanis pace Monasteriensi, quam aliqui concionatores publice, ut perfidana in Gallos impiam detestabantur quod
extante palam faedere Gallico de pace contraria manifestum videretura cum tamen .ptimo jure defendi potuerit, ut alsia demonstratum est Histor Cis to .s L .sct s. n. 3.σθα. . c. I. ac etiam 1 Me vera comprobabitur. a6. Si vere inanisesbim ac indubitatum
fit, non modo ius denuntiandi principibus iram Dei, sed etiam, ut abstineant extemissaeris, id inquam, denuntiandi scit facultas Presbyteris negari non potest, x qua ratione factum illud notum Ambrosii contra rareris,m defendi posse videtur. t ar Modo absithmnis conatus Presbyteriorum miscendi se regiminii lieo, nodetrahendive quicquam juri vel auctoritati imperantium, nedum solvendi populum οὐ sequi lege duntaxat passivi, nequidem in iis ipsis rebus, quas improbant I contrita, quam papa sibi arrogat, nec Presbyteria sem
ar. Nam his illud denuntiandi est me eoeleste, a tenore politici regiminis alienissimum, quod ideo imperantes, licet impie aliquando agant Presbyteri, quovis modo tueriin populis simul obedientiam ineulcare debenta'. Ex his intelligitur, ecclesias indeis pendentes quae dicuntur, non habentes eo sistoria, asses synodos, haec in parte a caeteris non discrepare quando diximus omnes, adversus summas potestates, aliud nihil habere juris, quam quod Christiis verbi sui minis risu ecclesiae membris imm diate mandavit, denuntiandiis evitandi ae
Io sed majorem esse ecclesiae potestatem in ipsas potestates summas probari solet, primo ex illo communi di sto, impera orem e se mira ecci fiam, nous ras; quod Grotius vertim esse ait de ecclesia catholica, id est, invisibili, quae sub uno capite terreno nunquam suit, nunqiram erit, Tri de imp. s. P.
31. Nobis etiam , de visibili ecclesia
particulari verum esse videtur, eo sensu,
quem diximus L scilicet, quod ad jus deis
226쪽
nuntiandi ministris datum cius evitandi commanionem in sacris, quae consensem impietatis alguere posset, attinet. 3a. Quod si potestas, non obstante illa
denuntiacione, tamen ingerat se ecclesiae,
non est jus aliquid faciendi, a quo id de
faEho impediatur, ecclesiae nec inde metu enda contaminatio, quae nonnisi voluntaria est. 33 sicut etiam ministri, si quis omnia, cui denuntiatum erat, ut sacris extemis ab- sineret, obtrudat se, non est jus prehendendi duci illumjubendi. 3 . Sed hoc a potestate civili sola proscisti debet adeoque implorandum est ministrorum duiuaxat negativa facultas est . 33 ut tamen extraordinarios impetus ministrorum; μαιθω, qui manaum l. --AVM sauem sacrum conrra aris, arripuit benter interpretemur. xjuris id tamene
36. Est alia objectio ex illo celebri laeo 'saia Prophrta , qua pontificii gaudentio. Retes demisso in terram uisu pom adorabunt, pedum V pun/rem lingent. Quae vereba rotius . Ac de Christo Domino accipienda respondet, quod a literati sensu ali
37. Forte nihil erret, qui figuram illam de humili agnitione fidei in ecclesia, post Christum a regibus ipsis cienda intelligat,
vel vaticinium de statu ecclesiae extemo, qui nondum extiterit ,- quem aliquando futurum, ut impii insua ecclesiam dejicia tu multi& multa probabile reddunt, in his verbis agnoscat. 38. Huc etiam pertinet, quod apud ecet
sectu non competere excommunis-to-φeninebis adpotestatem Monam noninurnam.
227쪽
φι- σι σι ici Nam servire est utilinaei alterius consulere, quomodo regnum Ie 'νω dicitur Tiberius apud Suemn. c. ah Dixis naene essem alia P. C. 'inei em, quem sos tamaa sciam Mera potestine instra μου,
39. Moventur etiam loca quaedam scripturae sacrae, in quibus Pres,neris adscribitur νε---, de fidelibus singulis obeinentias. Sic I. adrimoιh. s. s. II. Presbyteri regentes. De obedientiaΡaulus x II I. ad Hebr. v. II. με- -ἀναι-M 4ssobta eisu istis. o. Quale vero sit illud regimen laniavi uani det in iis, quae ad imperium ei. vitatis pertinere diximus, ex iisdem aliisque locis colligendum est. I. Seniores bene regentes ab Apostolo vocantur Προαν. καλῶς προερῶτα, Smi- aeres bona'-Anus, Ἀ-ntes Nam πνῖσα-- est primim habere loeum. Admeb os sent haec verba missis τῶ 'π--- r. besse s ε ιδ προσαρανους -- -- ετῆν- τας, ρ ρ ιο -- Naamonantes sos. r. Prohibetur Christo e. ιυρι ιν &4- ν, dominari re imperare, Luca xxII, 2S.
Κατα υριχειν την κλήρων, dominationem in eis,clesiam exercere r. μιν F.3. Nec est Chri
sti regnum hujus mundi , id est, extemum, sed internum de spirituale, quod passim inge
3. Regimen igitur illud magis habet βδεd ειέ -ctoriωιem, quam jubendi σιestatem, qualia regna dari acitus Auctor est. Vel si inseratur necessitas, haec est ejusmodi, qua in lem -ιῶ, raron , legati quae nomina verbi imnistris tribuuntur, inserunr, de rebus a Deo mandatis de in ejus verbo definitis. - . Quanquam Apostolos immediate a Deo missos spiritu η' indutos habuisse plus juris,antea diximus, ut eorum declarationes haberent necessitatem in rebus a Deo specialiter non definitis. Quo pertinet illουd Pauli,
QUO REFELLUNTUR SENTENTIAE IN DEFECTU PECCANTES.
sententia Erastianorum, censurae vim, ecclesiae negantium refellitur n. ἔ- s. Hobbesii rationes, quod omne religionis negotium ad imperantes spectet, refutantur: ubi & de causa fidei supernaturali & de methodo philosophandi Hobbesiana, obiter n. 6. ad finem.
I. Oupersunt duae posteriores sententiae, in desed ii laborantes, quartim prior est eorum, quos Erastianos dicunt,qui ecclesia nihil iuris quam docendi ossicium, sine ullo vigore disciplinae aut animadversione,concedunt. In qua sententia quid desideretur, ex his quae superius di sta sunt, intelligi potest. a. Jus erum praecludendi, a communi
228쪽
One fidelium, eos, tu de fide male opinam turdo Ehrinaeque professionem moribus prostituunt, credentium coetui non posse negari, nec consequenter ejusmodi causas cognosce di existimamus. 3. Nihil equidem coactionis, Mettum ius initandid abstinendi esse penes ecclesiam ultro concedimus sed audientiae, notionis pronuntiandi us sine confusione salvaquo ecclefiae integritate ab illa facultate excludi non potest. . Quin dolendum, quod hae res, etiam ubi in uiu est, pene redacta sit ad imitamenis eum civilis censurae, qua homines antra te minos vulgaris modestiae, tolerabili saltem
. In caeteris Erastiani fere eadem tradunt, vae nostra sententia tenet, scilicet omnia, quaei Deo praescripta non sunt, esse in depende tia civili Adde quae dieris ν. 6. Sequitur, quinta H-asi sententia, qui omnem sacrorum telistionis causam imp rio subjicit Quae etsi facilius caeteris, improbatur, est tamen operae precium audire aliquas hominis, subtilissimi habiti, ratio
7. Has ego potissimum tres reperio, qua-nim primam ipsus verbis collocamus ex Hamarae Ciris in impe mura ιν- ω
At aei μιuemn ιransfrre j- ae emamodum, 'o De Maearan A. Eua re transtulemnes. Sed propositionem hujus argumenti saepe refutavimus Nec minus adsumptionem in filiam, ex iis quae dicta sinit ap
q. Siquidem modus De honorandi in sacris literis a Deo praescriptus est , qui
nullo humanae voluntatis arbitrio mutari potest. io Quo autem facilius inferat, Dei colendi modum esse humani arbitn menti, his verbis in rationem alteram se effundit G
II. Qua de re sectione μνα ei dimiris haud opus est heic latius egredi Nisi quod
opus est cautione, ne quis putet, haec male a nobis imputari μι--, quoniam in locis citatis agat de re' natura verum sicut hoc incidat, is ad sequentia respiciat , ubi idem mises judicium de supernaturaliabus de verbo revelato fidemque sanissitatem naturae viribus tribuit ac a ratione pendere docet. Ir. Item quod CV in s. Is jus admittendi libros saeros pro verbo Dei, jus i terpretandi scripturas, ab auctoritate regum in vetere testamento pependisse contendit, idemque de his, qui Christianis imperant, modo sint Christiani, tradit os cap. 7. s. 7.&as. 13. Ex quibus palam est, eum nihil hae parte liversi ponere inter mirum naturae de revelationis, sed duntaxat, quod vult, hoc eum probare per partes. I . Quin imo contrariam opinionem inter sit amenta seditionum periculosis ma refert, Auctoresque illius silasi convicio, Apostatarum rationes increpat.is. Hinc colligit, in causa fidei, ut in aliis omnibus institutis, quae sunt ἐφ -υν, siquid certi ab universa civitate servandumst, hoc a summo imperio esse praescribendum. I6. Ad haec autem, nostra sic est ratio; Non esse admodum in homine Christianiri nolinis insolentem hanc animi sententiam n qu raram, licet indignam. 17. Nec est quod miremur ita collige rem, si is eae sanctita. Wamam lue εο- minisvi infundatur,nihal esse causae, cur ποειμ propheta quis οὐ sero Gνistianis ora etsi in hac eonsequentia nihil non sit verum.18. Mirari potius ileeat, quamcbrem μι-bra caput summum doei rinae sacrae, quod J
μμ Cissis Dei, ab imperio cludi exceptum
i'. Nam si fides naturali midio duntaxat acquiritur, hoc ipsum, in quo suavita fidei
229쪽
eto. Quie pila autem Leuiusve ration bus de arbitrio pendet, hoc in potestatem ci- vritis vult em tramiatum Quidni isivir hae credulitas, an aliquis a quis sicciri
re o, M. Faeillima ad ineptam obiectionem .
pons est sed rationem finime e
cludi ab his, qui in rebus fidei neeessariis
iumen spirituale praedicant Neque enim dogmata, quae ratione non perceperint, sibi dicunt revelari.
a . Proinde nihil ex alis est, uiae non rationem reddere possintvi debeant ἡ μήνω, apud eos, qui in divinitate scripturae a quiescunt obsignatio & persuasio spirinitis nihil Masios pertinet; sed ejus lapisi diu hic est, sicaem uteris rite ἀν--.M. Qus autem ad facienda λψend que attinet, ex eoaemuni dictamine rationis, ea maxime ad honestatem moralem adeoque ad dictamen rationis spectant Quae tamen nihilo magis ad nutum imperantium mutari posse diximus, renitente quamlibet incassiua ... mo. Quem nunc videmus, quo fine in o-
17. Sciliem, ut non modo conscientiam in reWelatis, sed etiam in naturalibus imperio eivili subjieeret. at Postremo, tertia ex Hobbesianis mistioni micis faciendum sitis scilicet, me nostis sententia duplex in una civitate imis perium statui. as. quibus contingat more humani inisgenii, contrarios canone , praecepta conistraria populo injungi.3o. xistimamus, si termini a nobis antea pofitiis stabilitii custodiantur, qua minimum ab hoc ineomaodo periculi ista
si. Nihil quippe in iis eclesiae adscributur, quod imperium eoarctare possit, imaehula etiam contra illam sorte plus adscripsimus, quam boni prineipas de potestates uis tendum Attremar, nec metuenda ollias praeceptorum, modo imperantes in ius Dei non invadant. 3a Neque nos rastendi facultatem p pulo ob resigionem pressis dannis, nisi quatenus iure comitiunt, quod insere a. v. dictum de inferi- dicetur, competere o
v. ae Is bra, Bamque do nam athei mi nora tam bene liberet, quam nostra seis ditionis absolvi potest. 34. Incidit adhuc unum axioma Hobbesianum, quod ex supra dietis solvi quidem
lutum tamen non est, monit itidetur, ut ad ius summae ut statis universae pertino .