Auli Gellii Noctes atticae: cum indicibus locupletissimis ; ad optimorum ...

231쪽

7. Et aeque intexto libro: a id regaeo senis ια-- --αδε- -- ps quomam poetae ipsi quaedam καταπρολη ριν historiae licere ex ua persona eoneest nolet, quae facta ip- postea seire potuit: sieut Viro1ius civit de Lavinio Oypido et de olonia Chaleilli ensi s. Sed Palinuma qui potuit, inquit, seire ea, quae post annos excentos laeta sunt nisi quia eum divinasse apud inferos putat, perinde ut animae defunctoxum solent. 10. Sed et aiita aeeipias, quanquam non ita dicitur, Aeneas tamen, qui non divinabat, quo pacto potuit requirere portum Velinum, cui nomen tune nimii liximua, nisum aquam fuit II. Item hoc quoque in eostem libro reprehendit, et correcturum fuisse Virgilium putat, nisi momoeeupasset. 2. am cum Thesea, inquit, inter eo nomianasset, qui ad inferos adissent ac redigaent, dixissetque:

-- Quid Thesea, magnumquid memorem ines en et mι genua ab Iove summotest; postea tamen Infert:

felix Theseus. 23. Qui autem, inquit, fieri potest, ut aeternum apud infero sedeat, quem supra eum iis nominat, qui descend Tint iIIue, atque inde ruraum evaserint , praesertim cum ita ait fabu a de Theseo, atque a1 HereuIea eum evelIerite petra, et in lueem ad superos eduxerit. I . .em inhia verassiua erratae Virgil,uin dieit: Eruet ius Argos Agamemnoniasgus --ππε, Ipsumque Aeaeiden, genus armispotentis Aeatur; intus avos Troiae, εα ω et temeratre Enervas.l5 Confudit, inquit, et personas diverans, et tempore. Nam neque eodem tempore neque per eoadem homines eum Actaei et eum Pyrrho heIlatum eat. Is Pyrrhus

enim, quem dieit Aeaciden, de Epiro in Italiam trans-

232쪽

gressus eum Romania depugnavit adversus Manium cnorium, in eo bello ducem. I. Argivum autem bellum, id est Aehateum, multis post annis a L. Μummio Imperatore gestum est. 38. Potest, inquit, igitur medius exi in versus, qui de Pyrrho importune immissu eat, quem Virgilius procul stubio exemturcia, inquit, fuit.

. Democritum hHosophum in monumentia hiatorἱae

Graeeae aeriptum eat, virum praeter alios venerandum,

auctoritateque antiqua praeditum, luminibu oculorum sua sponte a privatae, quia existimaret, cogitationeaeommentationesque animi sui in contemplandia naturae rationibus vegetiores et exactiores fore, si ea videndi illecebria et oculorum impedimentia liberasset. 2. Id factum eius, modumque ipsum, quo caecitatem faciImao1-Iertia subtilissima conscivit, Laberius poeta in mimo, quem scripsit Reationem, verathua quidem alia mundo atque graphice factis, descripsit; sed causam volunt riae caecitatis finxit aIiam vertitque in eam rem, quam tum agebat, non inconcinniter. 3. Est enim pernon

quae hoc apud Laberium dicit, divitia avari et parci, sumtum plurimum asotiamque et popinationem ado- Ieseentia filii deplorantis Versus Laberiani hi sunt: nea eratia Maar ea, pusseus p-Osophus,

233쪽

I. Artemialamauaolum virum amasse fertur supra innes amorum sabulas, ultraque Metionia humanae fidem. 2. ausolus autem fuit, uti Tullius ait, rex terrae Cariae; ut quidam Graeearum historiarum scriptorea dicunt, provinciae Graecae praefeetus, quem σα- et ραπην Graeei vocant. 3. Iaruausolus ubi fato perfunctus eat, et luter lamenta et manus uxoris funere magnifico aepuItua eat, Artemiai cluet atque desiderio maritin agrans, ossa cineremque eius, mixta odoribus contusaque in pulveris faciem, quae indidit, ehibitque inuitaque alia violenti amoria indiei feeisse dieitur. 4. Μο- Iita quoque est ingenti impetu operis, eonservandae m riti memoriae causas sepulcrum illud memoratissimum, dignatumque numerari inter eptem omnium terrarum apectaeula. I. Id monumentum Artemisia eum iri Manibus Sacria ΜauaoI diearet, αγῶνα lixes eertamen' laudibus eius Meundi faeit; ponitque praemialecuniae aliarumque rerum bonarum amplissima. 6. Ad eas Iaude decertanda venisse dicuntur viri nobiles ingenu, atque lingua praestabili, Theopompus, Theodeetes, Naueritos sunt etiam qui Isocratem ipsum eum iis ertavisse memoriae mandaverint. Sed eo certamine vicisse Theopompum iudicatum eat. Is fuit Isocratis disei Iua. I. Exstat,une quoque Theodectis tragoedia, quaae inseribitur Mausolus in qua eum magia quam in prosa

I. Ineessehat quempiam Taurus philosophus severe atque vehementi obiurgatione adoleseentem a rhetoribus et a facundiae studio ad disciplinas philosophiae transgressum, quod factum quiddam esse ab eo dicerei

234쪽

Inhonesi et improbe. At ille non ibat infitias feeisae;

sed ii solitum esse fieri defendebat, turpitudinemque de- Iicti exemplorum usu et consuetudinis venia depreeabatur. 2. Atque ibi Taurus, isto ipso defensioni genere irritatior Homo, inquit, stuIte et nihiIi, si te a malis exemplis auctoritates et rationes philosophiae non abdu--nt; ne Iliua quidem Demosthenia vestri gententiaet hi in mentem venit quae, quia Iepidi et venusti vo- oum modis vineis eat, quasi quaedam cantilena rhetorica, mellius adhaerere memoriae tuae potuit. .mam si me,laiquit, non fallit, quod quidem in primori pueritia Iegerim, verba hae sunt Demosthenis, adVersus eum, qui, ut in nunc faeis P earum suum peecaris alieni exemtum

purgatumque ibat: ν δὲ ρι- λεν ως γέγονεν ουτω πολ-

1εικις ωλλ' ὁ προσηκει θνεσθω isti γαρ ετ τι πωπουριν κατα πους νέμους ἐπραχθη, συ δὲ τουτο ἐμιμησω, δι- τούτο αποφυγοις αν δικα ς' αλλα πολλῶ μαλλον αλαεmoso 'Nσπερ γαρ, εἴ τις ἐκείνων προήλω, συ τε δ' - ειν θρα νας ουπεος, αν - νον αλως, αλλος ουπρα ρει. Nie Taurua omni auasionum admonitionumque genera utens, ectatores suos ad rationes bonae inculpataemis Molia ducebat.

I. Quaeri audio, quid lex sit, quid plebi sellum, quid rogatio, quid privilegium. 2. tteius Capito, publiei

privatique iuria peritissimus, quid Iex esset, hisee e his definit Lex, inquit, ea generate iussum populi σαι plebis, rogante registratu. 3. Ea definitio si probe facta est, neque de imperio Cn. Pompeii, neque de reditum Ciceronis, neque de caede P. Clodii quaestio, neque alia id genus populi plebisve iussa, lege voeari pos2unt. 4. Non sunt enim generalia iussa, neque de universiaeivibus, sed de singulis concepta quocire privilegii potiua voeari debent, quia veterea pris dixerunt, quaa

235쪽

nosusngura dicimus; quo verbo Luellius in primo Sati-rnrum usus est:

5. Prehem autem Capito in eadem definitione seorsum a populo divisit quoniam in populo omnis par eivitatis

omnesque eius ordines contineantur; plebe vero ea dieitur, in qua gentes civium patriciae non insunt. 6. PD-hiaeuum igitur est, secundum eum Capitonem lex, quam Plebes, non popuIus aecipit; et sed totius huius rei iurisque, sive eum popuIus, sive eum plebes rogatur, nive quod ad universo pertinet, eaput ipsum et origo et quani foris rogatio est. 8. Iata enim ninia voeabula cenaentur eontinenturque rogationis prineipali genere et nomine. Nam . nisi populus uti tabes rogetur, nullum

plebi aut popuIi iussum fieri potest. s. Sed quanquam hae ita sunt, in veteribus tamen aeripti non magnam vocabulorum latorum differentiam esse animadvertimus. Nam et plebiseita et privilem translato nomine leges appellaverunt eademque omnia confuso et indistineto voeabulo rogaresne dixerunt. 0. Sallustius quoque, proprietatum in verbis retinentiasimus, eonsuetudini eoueessit, et privilegium, quod de Cn. Pompeii reditu ferebatur, legem appellavit. Verba ex seeunda eius historia hae sunt: rem υἰωm eonsuism, de reduae eius Iegem ferantem, ex eo osse n. H. CL Herenniua proAouersi.

3. on paucis vertita, quorum frequens usus est nune et fuit, Μ. Ciceronem noluisse uti, manifestum est, quod ea non probaret velut est et novissimus et novissime.

2. Nam eum et . Cato, et Salluatius, et alii quoque aetatis eiusdem, verbo isto promtaeue usitati sint, multi etiam non indocti viri in Ilisis id auia seripserint, abstinuias eo tamen tanquam non Latino, videtur: quoniam,

236쪽

qui doctissimus eorum temporum fuerat, Aelius, iIlo, uitioso et improbo verbo, uti vitaverat. Propterea, quid M. quoque Varro de ista voce existimaverit, verbia ipatus Varronis ex Iibro De Lingua Latina ad Ciceronem sexto demonstrandum putavi. Quo extramum, inquit, Meobatur, diei novissimum eoυιum vulgo quoa meα

memoria ut Asiatis, te senes aliquo ι πί- α novum veroum quoassast, urebant cuius origo, ut a stereo . iustius e sterrimum aio a novo eclinαι- novius et novissimum

I. Plato, veritatis homo amicissimus, eiusque omni-hus exhibendae promtissimus, quae omnino dici po*ainti desides latos ignavosque, qui obtentu philosophia. nominis, inutile otium et linguae vitaeque tenebras aequuntur, X ersona quidem non gravi neque idonea, Vere, tamen ingenueque dixit. 2. Nam etai cautelea, quem dicere haec faeit, verae philosophire ignarus, i honesta indignaque in philosopho eonfert perinde t me aecipienda sunt quae dieuntur, ut nos sensim moneri intelligamus, ne ipsi quoque culpationea huiuscemodi mereamur, neve ineri inanique desidia ultum et studium philosophiae mentiamur. 3. Verba ipsa super hac re Piatonis ex libro, qui appellatur Gorgias, seripsit

quoniam vertere ea consilium non fuit, eum ad proprietates eorum nequaquam possit Latina oratio aspirare,

237쪽

νυμ ων απειροι γίγνονται τῶν κατει τὴν πολιν, κα των λογιών, οῖς δε χρώμενον ορμλόῖν ἐν τοῖς συμjβολαίοις τοῖς

εοῦν Θρωπος ἔτι φιλοσοφῆ καταγελαστον, ω Σωκρατες, τὸ ωρμα γίγνεται. II. καὶεγωγε μοιοτατον πασχε προέhους φιλοσοφουντας, ωσπερ προς τούς γελλιζομενους καὶ παίζοντας. 2. 'Oταν μὲν γορ παιδίον ἴδω ιδ Ira προσήκει διαλέγεσθαι Ουται ψελλιζόμενον καὶ παιζον χαιρέ τε, καὶ χαρίεν μοι φαίνεται, καὶ ἐλευθεριον, καὶ πρεπον τῆτου παιδίου ηλικιμ' 3. ιταν δὲ σαφῶς διαλεγομένου παμδαρίου κουοιν, πικρον τί μοι δοκεῖ χρω εἶναι, καὶ ανιβ

ταγελαστον φαίνεται, καὶ ανανδρον, καὶ πληγῶν αξιον. b. αὐτον ουν εγωγε τουτο πάσχω καὶ προς τους φιλοσοφουντας. 6. Παρα νειν μὲν γαρ μειρακίον ορῶν φιλοσοφίαν, αγαμαι, καὶ πρεπειν ριοι δοκsi, καὶ ηγουμαι ἐλευθερον τινα εἶναι τουτον τον Ἀνθρωπον τον δὲ μη φιλοσo-φουντα, ἀνελευθερον, καὶ Ουδεποτε υβενὁ ἀξιώσοντα,αυτον ουτ καλου, DT γενναίου πραγματος II οιαν δὲ δὴ πρεσβυιερον ἴδω τι φιλοσο IOUντα, καὶ liti απαλλMet Tur

238쪽

μενον, raηγων μοι δοκεῖ ξδη δεῖσθαι,, Σωκρατες, υτοτο ανηρ. 8. 'Oθα νυν δὴ ἔλεγον, παρ- τουτου et θ - , θ ρωπω, παῖ, πανυ εχ υὴς si ανάνδρω γενέσθαι, φεύγοντετα μέσα τῆς πόλεως καὶ ταναγορας, i αῖς ἔφη ὁ ποιητης τοὐς υνδρας αριπρεπεῖς γίγνεσθαι καταδεδυκοτι δὲ τον λοιπὸν βίον βιωνα. ριετα μειρακίων, ἐνσευνδε τριων νῖτε- τάρων 'ριθυρίζοντα, ἐλευθερον δὲ καὶ μέγα καὶ ἱκανον μηδέποτε φθεγξασθαι. s. ' ω δὲ, ο Σωκρατες, προς o ἐπιεικῶς ἔχω και φιλικῶς. 20. κινδυνευω υν πεπον- με- νυν, περ ὁ Ζῆθος προ τον Ἀμφίονα α Evροχοι, ουπερ θεκῆσθην. I. καὶ re ἐμοὶ τοιαυτ' ἄττα ἐπέρχεται προς σε λέγειν, οῖα περ κεῖνος προς το αδελφον ιτι αμελεῖς, εἶ Σωκρατες, ιν δεῖ σε ἐπιριελεῖσθαι, ν φυ-- σιν ψυχῆς δε γενναίαν μειρακ-δει τινὶ διαπρέπεις μορφωματι, καὶ ουτ' εἰ δίκης βουλαῖσι προσθεῖ ἀν ρθως λογον, Ουτ εικος ἄν καὶ πιθανον λάβοις, ουσἰπὲρ ἄλλων νεανικον βουλευμα βουλευσαιο. 22. καί τοι, ω φίλε Σω-

χνως δὲ ατιμον ζῆν ἐν τῆ πολεQ τον δὲ τοιουτον ε τι καὶ ἄγροικοτερον εἰρῆσθαι Hξεστιν ἐπὶ κοὐρης τε πτοντα, μὴ διδονα δίκην. 23. Ἀλλ', 'γαθὲ, ἐμοὶ πειθον, παυσαε δ' ἐλέγχω πραγ ιυτων δ' εὐμουσiαν ἄσκει καὶ ἄσκεευποθεν δοξεις φρονεῖν, ἄλλοις τα κομψὰ ταυτ ἀφεὶς, εἴτε ληρηεματα χρη φανα εἶναι, εἴτε φλυαριας,

239쪽

Κ ἄν κενῶσιν ἐγκατοικήσεις δομοις ζηλῶν Ουγι ἐλέγχοντας υνδρας - μικοα αυτα αλλ' ola ἐστὶ καὶ βίος, καὶ δόξα, καλαλλα πολλα ἀγαθα. 24.maee Plato sub persona quidem, sicut dixi, non proba, aedeunt aena tamen inteIligentiaeque eommunia fide, et cum quadam indissimculabili veritate disseruit non de illa aci Iicet philosophia, quae virtutiam omnium disciplina est, quaeque in publicis simul et privati ossiciis exeeia. Iit, civitatesque et rempubIicam, si nihiI prohibeat, con-ntunter et fortiter et perite administrat; sed de ista futili atque puerili meditatione argutiarum, nihil ad vitam

neque tuendam neque ordinandam promovente in qua id genus homine consenescunt male feriati, quo phiΙ aophos esae et vulgus putat, et is putabat, ex cuius per-na haec dicta sunt.

Verba ex oratione M. Catonis da, terram veterum Afra est moribus: eque inibi, quorifuerit ius marito, in ta uerio

I. Qui de victu atque cultu popuI Romani aerips runt, mulieres Romae atque in Latio aetatem abstemi egisse, hoc est, in semper, qu0d temetum prisca lingum appellabatur, abstinuisse dicunt institutumque, ut e gnatis osculum ferrent, reprehendendi causa, ut odor i dieium faeeret, si bibiment. 2. Bibere autem solitas fe-Tunt loream, assum, murrinrem, et quae id genus 'po-iant, potu duleia Atque haec quidem in iis, quibus dixi,

Ithris pervulgata sunt. 3. Sed, Cato non solum existimatas, sed mulctata quoque a iudice muIterea refert, non minus a vinum in se, quam si probrum et adult Huin admisissent. . Verbam Catonis adaeripsi ex oratione, quae inscribitur De Dote in qua id quoquo aeriptum est, in adulterio uxores deprehenaas ius fuissa maritia necare: Vir, inquit, eum d Ortium est,m- Iieri iudex pro censore est imperium, qaeva videtur,4 oot: si quid Ferreos tetreque factum est a mulis',

240쪽

236 AULI GELLII

musetatur: si cnum bibit, si eum aE- τω probra quid fecit, Onaemnaιur. 5. De iure autem ocellendi ita seriptum est. In a Derio uxorem tuam si απρο- Rendisses, με iudiei mpune necares tua te, M auia terares, digito non auderet contisgeres neque is eat.

I. Die quarto et me quisto, quod Graeci εὶς τεταπην πανεις πέμπτην dieunt, ab eruditis nunc quoque diei audio: et qui aliter dieit, pro rudi atque indocto despicitur Sed . Tullii aetate arsupra eam, non, Pinor, ita dixerunt di νυμι enim et die quinti pro adverbio copulate dictum eat, et secunda in eo syllaba eorrepta. 2. Divus etiam Augustus, smemoriarum veterum exsequentissimus,lainguaeLatinae non nescius munditiarumque patri aut in sermonibus ectator, in epistolis Iurifariam significatione ista dierum non aliter usus est. 3. Iu autem erit, perpetuae veterum consuetudinis demonstrandae gratia verba sollemnia praetoris ponere, quibus more maiorum ferias eoneipore solet, une appellantur Compitalia. Ea verba haec sunt: DIE NO

BINT, NEFAS. se non praetor dieit, non a in uo. . eque praetor solum, sed pleraque omnia vetuatas si locuta est. 5. Venit ecce illius versus Pomponiani in mentem, qui est ex Atellana, quae Maevia lini aerihitur: Dies hie sextus, tim uia si egi: dis euaris moriar me. s. suppetit etiam CoeIsanum illud ex libro Historiarumaeeundo A vis in i equitatum dare, et pse eum retero exfreia me sequi die quisis Romae in Capitolium eurabo tibi coena sit coeta. I. Et historiain autem et ve

라틴어 텍스트