장음표시 사용
421쪽
Eudoxus astrologus in terra Graecia obuitatus est: Lacedaemoniique ab Atheniensibus apud Corinthum superati, duce Phormione 24 et Μ Μanlius Romae, qui GaIlos in obsidione CapitoIii obrepentes per ardua de-Pulerat, convictus est, consiIium de regno occupando inisse, damnatusque capitis, e saxo Tarpeio, utra Varronit, praeceps datus est ut Cornelius autem Nepos scri- Ptum reliquit, verberando necatus est. 25. Eoque ipso unno, qui erat post recuperatam urbem septimus, ri-atoteIem philosophum natum esse, memoriae mandatum est. 26. Iiquot deinde annis post beIIum Senonicum, Thebani Lacedaemonios duce Epaminonda apud Leuetra superaverunt: I. ac brevi post tempore in urbe Roma 1ege Licinii Sto1onis consuΙes creari etiam ex P1ebe coepti, cum antea ius non esset, nisi e patriciis gentibus fieri consules. 28. Circa annum deinde urbis conditae quadringentesimum Philippus, Amyntae filius, AIexandri pater, regnum acedoniae adeptu est inque eo tempore Alexander natus est 29. paucisque inde anni apost Plato philosophus ad Dionysium SiciΙiae tyrannum
Posteriorem pro secius est. 30. Post deinde a1iquanto tempore Philippus apud Chaeroneam proeΙio magno Athenienses vicit. I. Tum Demosthenes orator ex eo proe- Iio saΙutem fuga quaesivit; cumque id ei, quod fugerat, Probroso obiiceretur, versu tuo notissimo e1usit: δνηρ, inquit, ο φευγιον καὶ παλιν μαχήσεται. 32. Postea Philippus ex insidiis oeciditur; et AI ex an der, regnum adeptus, ad subigendos Persas in Asiam a me in Orientem transgressus est. 33. Iter autem Alexander, cui cognomentum ΜοIosso fuit, in Italiam venit, bellum populo Romano facturus iam enim fama virtusque feIicitatis Romanae apud exteras gentes enitescere incoeptabat; sed prius, quam bellum faceret, vita decessit. Enmmolossum, cum in Italiam transiret, dixisse accepimus, se quidem aid Romanos ire, quasi in Mνδρωνῖτιν Μacedonem isse ad Persas, quasi in γυναικωνῖτιν. I . Postea Μaeedo Alexander Ieraque parte
422쪽
orientiat subaeis, eum annos regnavisset undeeim obiit mortis diem. 35. Νeque ita Ionge post AristoteIes philosophua et post RIiquanto Demosthenes vita functi sunt: 36. iisdemque ferme tempestatibus populus Romanus gravi ae diutino Samnitium bello conflictatus est: eon-auleaque Tib. Veturius et Sp. Postumius indoeis iniquis apud Caudium a Samnitibua cireumvauati ac sub iugum missi, turpi foedere laeto diaeessemne ob eamque --aam popuILiuasu Samnitibus per FetiaIes dediti, recepti
non sunt. I. Post annum deinde urbis conditae quadringentesimum sere et septuagesimum bellum eum rege Pyrrho sumtum est. 38. Ea tempestate Epicurua Atheniensis, et Zeno Ciuienata philosophi celebres erant: as eodemque tempore C. Fabricius Luscinus et R. Ae-inuiua Papua censores Romae fuerunt et P. Corne1ium Rufinum, qui bi consul, et dictator fuerat, senatu moverunt causamque isti notae subscripsere, quod eum e m- perissent argenti laeti coenae gratia decem pondo h .here. 40. Anno deinde post Romam conditam quadrinis gentesimo ferme et nonagesimo consuIibus Appio Claudio, ut eomomentum Caudex fuit, Appii illius Caeei
fratre, et M. vivio Iaeco, beIIum adversum Poenos primum coeptum est. I. Neque diu post Callimae tua poeta, Cyrenensia, Alexandriae apud Ptolemaeum Tegem ceIehratu ea Q. Annis deinde post a Milo pluribus quam viginti, cum Poenis pace facta, consulibus Claudio Centone, Appii Caeci filio, et Μ. Sempronio Tuditano, primu omnium L. Livius poeta tabulas docere Romae coepit, post Sophoclis et Euripidis mortem annis plua fere centum et sexaginta, postmenandri annis eirciter quinquaginta duobus. 43. Claudium et Tuditanum consuIea sequuntur Q. VaIerius et .manilius; quibus natum esse Q. Ennium poetam, Varro in primo De Poetis libro seripsit eumque eum septimum et
exagesimum annum ageret, duodecimum Annalem seripsisse, idque ipsum Ennium in eodem 1ibro dicere. 44. Anno deinde post Romam conditam quingentesimo unde-
423쪽
Heeaimo, Sp. Carvilius Ruga primus Romae de amic Tum sententia divortium cum uxore fecit, quod ateruis esset, iurassetque apud ensores, uxorem se Iiberum quaerendorum causa habere. 45. Eodemque anno Cn.
Naevius poeta fabulas apud populum dedit quem Μ. arro in libro De Poetis primo stipendia fecisse ait heu Io Poenie primo idque ipsum aevium dieere in eo earmine, quod de eodem beIIo scripsit. Porcii in autem Lieinium Servius poeticam Romae coepisse dicit, in his
Versibus: Poeniembeus seeundo mare pinnaιo gradu ιωlit se bellicosam in Romuli gentem ferrem. 46. Ac deinde annis fere post quindecim bellum adve aua Poenos sumtum est: I. atque non nimium Ionge M. Cato orator in ei vitate, et Plautus poeta in scena storuerunt. 48. Iisdemque temporibus Diogenes Stolina, et Carneades Academicua, et Critolaus Peripateticus ab Athenieusibus ad senatum populi Romani negotii publici gratia, legati sunt. 49.meque magno intervaIlo pos ea Q. Ennius, et iuxta Caeeuius, et Terentius, ac subinde Pacuvius, et Pacuvio iam sene Attius, clariorque tunc in poematis eorum obtrectandis Lucilius fuit. 50. Sed progressi longius sumus, eum finem proposuerimua annotatiuncuIis istis beIIum Poenorum secundum
Disputationes a philasopho Stolao, e coner a Peripatereeo,
arbitro Favorino, Deeae quaesitumque Ater eos, uram tum n perseianam vita beata virtus viaisree; quantumque esse in iis, quae vicuntur extranea.
familiares Favorini duo erant quidam non ineeIebres in urbe Roma philosophi Eorum fuit unus Peripatetieae n
424쪽
acip1inae sectator, Iter Stoicae 2.Ηi quondam ego steriis ter atque contente pro suis utrinque decretis ProΡugnam tibus, cum essemus una omnes Ostiae cum Favorino, interfui. I. Ambulabamus autem inclitore, cum iam advesperasceret, aestate anni novi. g. tque ibi tot euaeensebat, et vatam beatam hominum virtute animi sola, et miseriam summam malitia oIa posse mei, etiamsieetera bona omnia, quae corporalia et extem reppeII rentur, virtuti deessent, malitiae adessent. I. III eontra Peripateticus, miseram quidem vitam vitiis animi et malitia soIa fieri, concedebat, et ad compIendo omnes vitae beatae numeros virtutem solam nequaquam satis eas existimabat quoniam et corporis integritan aniatasque et honestus modus formae, et pecunia familiaris, et bona existimatio, ceteraque omnia eorporis et fore nae bona necessaria viderentur perfieiendae beatae viatae s. Reclamabat hoc in Ioco Stoicus, et, tanquam duas i1Ie res diversas poneret, mirabatur: quod eum essent malitia et virtus duo contraria, vita minera etheata quoque aeque contraria, non servaret in utrisque im et naturam contrarii T. et ad miseriam quidem vitae conficiendam satis valere ma itiam solam putaret, ad praestandam Vero vitam beatam non satis solam esse
virtutem diceret AE. Atque id maxime dissidere, neque eonvenire dicebat, quod, qui prosteretur, vitam nullo paeto beatam mei posse, si virtus sola abesset idem contra negaret, beatam fieri vitam, cum sola virtus a esset et quem daret haberetque absenti virtuti honorem, eundem petenti atque praesenti adimeret S. Tum P ripateticus perquam hercle festive: Rogo te, inquit,
cum bona venia respondeafi, an existimes, esse vini amphoram, eum abest ab ea unus congius IB. IIoe ubi necepit Stoicus: inime, inquit, vini amphora dici potiest, ex qua abest congius II. Hoc ubi aecepit Peripateticus: Unus igitur, inquit, congius amphoram facere dici debebit quoniam, cum deest ille unus, non si vivi
mphora; et cum accessit, fit amphora Quodsi id dia
425쪽
eere absurdum est, uno congio solo fieri amphorani, itidem absurdum est, una ola virtute vitam fieri beatam digere quoniam, cum Virtu abest, beata esse vita nun
quam potest. 2. Tum Favorinus respiciens Peripateticum: Est quidem, inquit, argutiola haec, qua de eo gio vini usus es, e posita in libris sed, ut scia, captioniagis Iepida, quam probum aut simile argumentum videri debet. 3. Congius enim, cum deest, emei quidem, ne ait iustae mensurae amphora sed cum accedit et asditur, non ille unus facit amphoram, sed suppIet. 4. irtua autem, ut isti dicunt, non aecessio, neque supplementum ae sola ipsa vitae beatae instar est et propterea vitam beatam ipsa sola una, eum adest, facit. 15. Haec atque alia quaedam, minuta magis et nodosa, tanquam apud arbitrum Favorinum, in suam uterque sententiam conserebant. 6. Sed cum iam prima fax noctis, et densiores esse lenebrae coepissent, prosecuti Favorinum in domum, in quam levertebat, discessimus
I. Saturnesia Athenia agitabamus hilare prorsum ae modeste, non, ut dicitur, remittentes animum, nam remittere, inquit Μuaonius, animum, quasi amittere est sed demuleente eum paulum atque laxantes iucundia
honestisque aermonum illectationibus. 2. Conveniebamus autem ad eandem coenam complusculi, qui Romani in Graeciam veneramus, quique easdem auditiones eosdemque doctores olebamus. 3. Tum qui et coenulam ordine suo curabat, praemium solvendae quaestioni Myonebat librum veteris seriptoris e Graecum e Latinum, et coronam edauro plexam totidemque res quae Tebat, quot homines istic eramus eumque eas omnes .eXPosuerat, rem locumque dicendi sors dabat. 4. uuae-atio igitur soluta corona et praemio donabatur; non so-
426쪽
luta autem transmittemtitur ad eum, qui gartito misella rat, idque in orbem vice pari aervabatur. 5. Si nemo dissolvebat quaeationis eius nodum, praemium isaum et corona deo euius id fearum erat, dicabatur. 6. Quam rebantur autem res huius modi aut sententia poεtae veteris Iepide obaeura non anxie, aut historiae antu quiori requisitio, aut deereti euiuspiam ex philonophia perperam invulgati purgatio aut eaptionia Ophlatteae solutio, aut opinati rariorisque vecti indagatio, ut tempus item in verbo perspicuo obseurissimum. I. Itaque nuper quaesita esse memini numero septem, quomin prima fuit enarratio horum versuum, qui sunt in Satyris R. Ennii uno multifariam verbo concinniter implicati qum rum exemplum hoc est: Nam qui lapide postuM reuerum frustram, Quemfrustratur, frusim eum oscit esse referre. Nam qui sese frustrari quem ustra sentit, Qui fruaιratur, is ustra est, si non ille est frustra. S. Secunda quaestio fuit, quonam modo audiri atque a eipi deberet, quod Plato in civitate, quam inclibris suis condidit, κοινα τας γυναῖκας, id est, ommune esse mulieres censuit et praemia viris fortibus summisque bellatoribus posuit saviationes puerorum et puellarum s. Tertio in loco hoc quaesitum est in quibus vectis e ptionum istarum fraus esset, e quo pacto distingui r soIvique possent Quo non perindisti, abes cornua non perdidisti habes .itur eornua. Item altera Oaptior Quod ego sum, id tu non es ' Om ego sum, homo coturtu non es. 10. uaesitum id quoque ibi est, quae esset huius quoque sophismatis resolutio: Cum mentior, et mentiri me dico, mentior, an verum Meo II Postea quaestio ista haec fuit: urem ob esurrem patri, -- garansibus mutuare soliti sint, plebes Cererelihus y II.
Secundum ea quaesitum hoc est Verbum verant, quod significat verre ascunt, quisnam veterum poetarum diXerit Ia Sexta quaestio fuit, spho tum uiuamodi herba ait, quod Hesiodus in lato versu posuerit:
427쪽
I suos, oυδ ωασιν, σι πλέον ῆμισυ παντος, Ουδ οσον ἐν μαλαχη τε καὶ α σφοδελω μεγ' ονειαρ. Et quid item Heaiodua ae dicere aeuitat, euit dimidium yIus esse toto dieit 3 4 P trema quaeationum omnium haec fuit: egerim, venerim, cuius temporis verba sint, aeteriti, an futuri, an utriusque 3 5 Haec ubi ordine, quo dixi, Proposita, atque singuli sorte ductis, disputata expIanataque sunt, Iibris oronisque omnes donati sumus; nia ob unam quaeationem, quae fuit de
verbo erant. 6. Nemo enim tum ommeininerat, dictum eas a Q. Ennio id verbum in tertio Meimo Ann Ilum in lato Versu: Satin vates et rant σεισι ει agundis' Corona igitur huiua quaestionia deo feriarum istarum Saturno data eat.
Quid Aeschines rhetor in Orcrtione, rara xma Amri de μνυ- diciti aeeusavit, nee emonios straeuissa dixerie repersententia probatissima, quam improbatissimus homo iaxissest
1 Aeactines, ve aeerrimus prudentingimusque oratorum, qui apud coneione Atheniensium noruerunt, in oratione IIIa saeva eriminosaque et vir lenis, qua Timarchum de impudivitia graviter insigniterque accusavit, nobile et iIIustre consilium Lacedaemoniis dedisse Mei virum indidem ei vitatis eiusdem princibem, Virtutentque aetate magna praeditum. 2. Populus, inquit, Lacedaemonius de summa republica sua, quidnam esset uine et honeatum, deIiberabat: . tum exsurgit, sententiae dicendae gratia, homo quispiam turpitudine pristinae vitae defamatissimus, sedclingua tunc atque facundia nimium quanto praestabilia. 4. Consilium, quod dabat, quodque oportere fieri suadebat, acceptum ab univerat et complacitum est futurumque erat ex eius gententia populi decretum. 5. Ibi unus ex illo prinei Pum ordine, quos Lacedaemonii, aetatis dignitatisquo inaleatate, tanquam arbitros et magistros diaeiplinae Pu-
428쪽
blieae verebantur, ommoto iratoque animo ex ni it et Quaenam, inquit, Lacedaemonii, ratio, ut quae tandem ape erit, urbem hane et hane rempublicam nivam inexpugnabilemque esse diutius posse, si huiuscemodi anteactae vitae hominibus onsiliarii utemura tio nproba isthae et honesta sententi est, quaeso ossi, non sinamus eandem dehonestari turpissimi auctori coni gio. 6. Atque ubi hoc dixit, elegit virum fortitudinatque iustitia praeter alios praestantem, est inopi limgua et infacundum iussitque eum, eonsensu Petituq κomnium, eandem IIIam sententiam diaerti viri euieni modi posset verbis dieere ut nulla peiori mentione habita, aetium atque everetum populi ex eius unius minine fieret, quod ipsum denuo dixerat. I. tque ita, ut suaserat prudentissimus aeneX factum est. S. Sic M. nainententia mansit turpis auctor mutatus eat.
. Cum iam ado1escentuli Romae praetextam et puerilem togam mutassemus, magistrosque tunc nobi metipsi exploratiore quaereremus in Sandaliario is te apud librarios fuimus cum ibi in multorum hominmaeoetu Apollinaris Sulpicius, vir in memoria nostra praeter aIios doctus, iactatorem quempiam et venditatorem Savustianae Iectionis irrisit, illusitque genere iIIo facetissimae dissimulationis, qua Socrates ad sophistas
utebatur. 2.mam eum ille se unum et unicum ieetorem se enarratoremque Sallustii diceret; neque primam tantum cutem, ac sententiarum speciem, sed sanguinem quoque ipsum, a medullam Verborum eius eruere atque
introspicere penitu praedicaret tum Apollinaria amplecti venerarique se doctrinas illius dicens: Per i quit, magister optime, exoptatus mihi nune venis e m
429쪽
anguine et medulla Sallustii verborum 3.heaterno enim die quaerebatur ex me, quidnam verba eius haec in quaristo Historia in libro de Cn. Lentulo scripta significent, de quo ineertum fuisse ait Molidiorne esset, an vanior. 4. Eaque ipsa verba, uti sunt a Sallustio acripta, dixit: A Cn. Lentulus patriciae gentis, collega eius, cui cognυ- mentum Clodiano fuit, perincertum stolidior an vanior, D m de Meunio, quam SuIM emtoribus bonorum remia serat, exigenda promulgavit. 5. Quaesitum ergo ex aeΑpoIIinaria, neque id se dissoIvere potuisse asseverabat, quid esset vanior, et quid stolidior quoniam Sal- Iustius ale ea eparasse, atque opposuisse inter evideretur, tanquam diversa ac dissimiIia, nec eiusdem utraque vitii forent ac propterea petebat, uti ae doceresaignificationes utriusque vocis et origines. . Tum ille rictu orta Iabeaminque duetu contemni a se ostendens et Tem, de qua quaereretur, et hominem ipsum, qui quaere-Tet Priscorum, inquit, et remotorum ego verborum medulIaa et sanguinem, sicut dixi, perspicere et eIicere Θ-Ieo; non istorum, quae proculeata vulgo et protrita sunt.
Ipso iIIo quippe Cn. Lentulo stolidior eat et vanior, qui ignorat eiusdem stultitiae esse vanitatem et stolidit tem. I. Sed ubi hoc dixit, media .psa aemonum reliquit, et abire coepit. 8. Noa deinde eum tenebamus, urgebamusque, et cumprimi ApolIinaria, ut de vocabu-Iorum istorum e differentia, vel, si ei ita videretur, iamilitudine plenius apertiusque dissereret; et, ut ne sibi invideret, diacere volensibus, orabat. s. tque iue se iam plane iuudi ratus, negotium albi eas causatur, et digreditur. 10. Nos autem postea ex Apollinari didicimus, vano proprie diei, non ut vuIgus diceret, desipientes, aut hebetes, aut ineptoa, sed, ut veterum doctissimi dixi aent, mendacea, et infidos, et levia inaniaq-Pro gravibus et veris astutissime componentes stolidos nutem voeari non4am aiu1tos et excordes, quam teiroa,
et moIeatos, et iIIepidos, quos Graeci μοχθηρους καὶ φορτεκους dicerenti II. Etyma quoque harum vocum, ei
430쪽
origines aeripta eas dieebat in libris Nigidiania quos
ego requisitos et repertos eum Primarum ignificati num exemplis, ut commentarii harum Noctium infe rem, notavi, et intulisse iam me aliquo in Ioeo commemtationibu istis existimo.
I. Cum Antonio Iuliano rhetore, viro hereIe hono et facundiae florentia, omplures adolascentuli, famulares eius, Puteolis, aestivarum feriarum rudum et ioeum in literis amoenioribus, et in voluptatibus pudiei honesti que agitabamus. 2. Atque ibi tunc Iuliano maritiatur, αναγνωστην quendam, non indoctum hominem voce admodum cita et eauora viiii Anna a Iegere ad popuIum in theatro. 3. Eamus, inquit, auditum nescio queae istum Ennianistam; hoc enim ae ille nomine appe1Iari volebat. 4. Quem cum iam inter ingentea in oread gentem invenissemus, legebat autem librum ex Ann Iibus Ennii septimum; hos eum primum rem. Perperam pronuntianteni audivimus ruensque vi μαντο quadrupes equu istos iam nuProsi unt sese. Neque postea munia versibus additis, oes rantihus eum Iaudantibusque omnibus, diseessit. 5. Tum Iulianus egrediens e theatro quid vobis, inquit, da hoe ἄναγνω- στη et de quadrupede equo videtur 3 Si enim Pros
Denique vi magna quadrupes equus, avus ele Arenti Prosse uni seste. s. Ecquid putatia, si magistrum praeleetoremque habui set aliculum aeris, quadrupes equus dicturum fulsae, ac non qua ver eqveas quod ab Ennio ita aeriptuma Iictumque esse, nemo unua literarum veterum diligeris dubitavit Cumque aliquot eorum, qui aderant, in