De statu mortuorum et resurgentium tractatus. Adjicitur, appendix de futura Judaeorum restauratione, nunc primum evulgata. Accedunt ejusdem epistolae duae de archaeologiis philosophicis

141쪽

CAp. VII. Resurgentium. I S

Sr hanc vim in rerum matura insitam, qua facto discrimine, jus tribuitur cuique inlatatu futuro, non satis explicuerunt Veteres hilosophi aut Theologi ut constare possit quibus modis dia causis efficiatur, sine processu judiciali. latrum christianorum nonnulli, Ut supra notavimus, hanc probationem e crisin per ignem factum iri crediderunt, in mundi conflagratione Qua involutas esse Volunt Omne anima humanaS,

hujus Telluris pridem incolas o pro ratione suae puritatis vel impuritatis, plus aut miniis, aut nihil omnino inde damni, subituras Fundatur autem haec sententia in sermone Apostolico ad corinth. cap. iii. ver. 3. his Verbis, que opus mani-nsum et Illa dies enim id declarabit, nam ter ignem redelabitur cujusque opus quale sit, ignis probabit Origenes

contra Celsum ait ignem extremum a Graeciqihilo phis habitum, πῖρ si θάρσιον τω κίγμω,

Hunc ignem non tantum mundi naturalis

lustralem esse ait, sed etiam, ut veris miles, singulorum hominum quotquot PIIS Babent ignis hujus et poeud e remedio urentis S non exurentis eos, qui nou ha

142쪽

116 De Statu Mortuorum CAP. VII.

bent materiam, cui ab Eo igne consumi opus sit urentis item, S exurentis eos, qui tu actionum, sermonum, cogitationumque Aurate dicto aedi cio, liguum, foenum, P S sipulum, aedis obrunt. Et in sequenti-

λζιωκίω. Haec itaque doctrina solos ab incendio, S ab A pCn. intactos fore sollicetur, qui suri sunt jurgati, quoad dogmata, more S effectus principemque animae partem. Atiis autem horum dissimilibus, qui pro meritis opus habent ac nomita igne I S etnati, ad certum tempus inferendum es, quod in eos Deo convenit inferre, qui ad imaginem didivae naturae facti, contemptά Dei Coluntate, non suduerunt ut vita responderet eidem imagini. Hanc autem sententiam de probatione Animarum per ignem novissimum, quum non possit demonstrari lumine naturae, in sacris literis fundatam praedicant ipsius vindices: idque potissimum, ut diximus, in praefato sermone Pauli ad Corinthios quem ideo paucis examinandum proponemUS. MULTI quidem agitantur quaestiones circa illum locum Apostoli. Sed ad rem nostram quod attinet, tota controversia pendet a Ua-

143쪽

a duabus vocibus, earumque interpretatione Quid nempe inici ligat Apostolus per Diem, vel Diem tuum quid per Ignem. Nonnulli Ignem hic intelligunt metaphoricum tribulationem camictionem no autem Verum e naturalem ignem, in conflagratione mundi futurum. Et per Diem itidem illi intelligunt Diem tentationis: Nos, Diem judicii Diem Domini. Atque ut haec est communis explicatio, o simplicillima, ita multis modis conturmari potest Primo ex locis paribus, ubi eadem vox Di s occurrit, atque illam vim habet, e significationem quam ei dedimus, Thess. v. q. - μερο υμα , ως κλέH,1ς παλάζη. 1 Dies Domini intelligitur, ut ex versu secundo patet: hiis autem sit ille Dies Domini, qui venit ut fur in nocte, explicat . Petrus, cum illum esse docet, in quo flagraturus est mundUS, Veniet autem sicut fur in nocte Dies Hori Dist. in Domini tu quo caeli cum ridore praete 'ς ribunt. Eodem modo usurpatUr nutes ab Apostolo ad Hebraeos cum dicit cap. X. S.

ir uis notat plane diem Domini, diem Judicii, conflagrationis, in patet ex Versu 27 iraeterea u μέω in ξο ἐν idem est ac

ωέρα κώνη. notum autem est dictionem il-1 Thestri.

lam in sacris literis Diem Domini vel Diem

144쪽

1 18 De Statu Mortuorum CAP. VII.

Ssct NDo, hic dies ab Apollolo propositus primum indefinite definitur e determinatur per verba proxime sequentia : est

Dies igneus in revelatione Domini ita τῆ

Ερ. . . stea idem Apostolus ad Thessalonicenses. Nec dubitari potest haec duo loca eandem rem, idemque tempus respicere: sive 'λωλυ fi ureferatur ad Diem, sive ad Dominum, sive ad opus ipsum. Adventus quidem Domini dici solet in sacris literis 'κπλυ G, . signari per Ignem Ut notissimum est: adeoque ex traqUe parte huic loco respondet. Praeterea, altera nota vel character hujusce diei, quod sit ημέο δηλωπκ Dies declarativa, designat non minus Diem Domini,

vel Diem Judiciis secundum illud quod

qui U IIustraturus es res tenebris occultatas, manifesafaciet consilia cordium

ac tunc erit laus uicuique a Deo. Idemque dictum est ad Rom. i. 6.DONION his rationibus adde, si libet, interpretationes atrum, aliOLImque Theodoretus in locum, cum diversam illam materiam, aurum, argentUm, lignum, foentam, stipulam, explicuisse , subjungit, τ δε- λῶν

Materiarum autem diserentiam, non ita

priscus, sedfutura patefaciet. Hoc enim dixit

145쪽

HYit Dies enim revelabit pro eo, dies judicii revelabit Dein subjicit ad versum

paritionis Domini, examen et S HI gens inquisitio S eos quidem qui rectes

vixerint, tanquam aurum aut argentum

reddet Ignis splendidiores. Eos autem, qui iniquitatem fecerint, inpar ligni, faeni, si sipulae, comburet. Nec aliter Theophdiladfui in locum: ἡμέων μῶν - ς

ἔγ τοῦ α πον. Per diem, udicii diem intelligit. In igne ver opera revelari di

cit, id est, manifestum feri cujusnam ut

naturae r utrum aurum ut a diversum. Eodem modo Diem hic explicant Basilius, Naziantaenus e N fenus, Hieronymus, regeneratim omnes atres maxime Graeci. Denique Latina verso, atres secuta, Vel aliquod Vetus exemplar, vocem Domini hic expressam habet. Hae de Voce νεξ altera Vox unde pendet hujus loci explicatio est uti, sive Ignis. Sed modo constet re conveniat designificatione prioris vocis, sese eam nempe in hoc loco, denotare Diem Domini, vel Diem Indis iis de altera voce Ignis, Parum

146쪽

i3 De Statu Mortuorum CAP. 1 i.

parum erit dubii. Talis enim sit oportet, qualis ad Diem adventumque Domini pertinet; verus scilicet d materialis. Et qui hic intelligi volunt gnem metaphoricum vel figuratum, peccant in regulam receptam ab interpretibus sacrarum literarum, Non recedendam a liter sine necessitate. Non deerit certe ignis Veri copia in adventu Domini, cum flagrant Coeli e Terra: neque praeter hunc ignem opus est ut singant alium metaphoricum suamque nictaphoram ter fastidiose repetant in eodem ser

HACTEN Us ostendimus Diem, adventumque Domini atque ignem genuinum e

realem ab Apostolo hic designari ; sed manet praecipua dissicultas, de vi hujus Ignis: qui poterit probare vel manifesum reddere

cujusque opus e Ut sit revera πυρ δοκιμω Π νέ δακριπόαν, Ignis exploratorius S discriminativus. Oper c actiones quae transiere, nequeunt revocari ad examen per Ignem id fatendum est; sed habitus ecdispositiones animi, unde profluxerunt illae actiones, manent: Animaeque, quibus inhaerent, prout ilia purae Vel impurae, plus aut minus ab hoc Igne assicientur. At, inquies, Ignis non potest agere in nudas Animas, aut naturas pure pirituales Vestiantur o- Portet aliquo corpore, ut in t actionem Ignis sentiant. Huic nodo non sumus solvendo, plene ruperspicue sed cum eadem

147쪽

sit dissicultas de Igne Inferni, ab omnibus

Concesso, non debet nos morari, aut Ultum negotii facessere communis scrupulus. Modo de re constiterit, Utrumque pariter, quoad modum, ad oeconomiam secretam referendum erit. Interea quo magis huic 1ententiae clucem afferamus, remque ipsam, quoad ejus eri potest, demus probatam, libet consulere alia quaedam sacrae scripturae loca, Vae eandem prae se ferre, aut invol- Vere videantur notionem. Dein atrum nonnullorum placita cc explicationes ea de re subjungemUS. QUOAD Scripturam, ad hunc censum referri possunt dictum Christi, de hostia ig- o. . niaria, atque alterum Johannis Baptisae. R AB De duplici baptismo, queo dc igneo. Ver ra. ba Christi haec lint, ' - mes αλιθη tu'

mo satietur Igni, sicut S omnis oblatio

sale satietur Ita enim cum aliis sentio, transferendum vel intelligendum esse ut clsit comparativum, Ut saepe alias, Mat. i. 1 o. ob vi M. Mic de futura sorte ho- 1 minum

oh. Frigen de Praedest. C. I9. ait, Corpora Sanctorum mutatum iri in quatitatem Eibeream, quae ab igne superari non potes. Impiorum autem in erram,

' quae superiori lene pati aut consumi potes. Citat Al- lix de Sang. Christi, p. 68.V

148쪽

132 De Statu Mortuorum Ap. VII

minum loquitur Christus, quemadmodum ex contextu patet dia de eorundem aliquali probatione vel purificatione. Cum vero dicit - πυεῖ λι UM, Ignem c Salem conjungere Videtur, quorum UtrUmque vim

habet abstergendi. Sal arcet putredinem in corporibus mollibus e humidis Ignis autem emollit, fundit, purificatque durilsima. Metallorum situm d rubiginem, scoriam κfaeces, expurgat excoctisque vitiis, quasi nova e puriora restituit. Ita creditur a nonnullis, Animas, quae sub hac specie cfigurii, metallis comparantur ab Apostolo, quasi refundi e refingi in supremo igni.

Aut quemlibet hominem, Deo acceptum, quadam doloris acrimonia, tanquam sale condiendum esse Improbos autem igne purgandos, aut instar holocausti consumendos. Verisimile est quidem ex antecedentibus ad

Ignem futurum hic respici sed obscurior est hic sermo Christi, quam cui possit superstrui singularis aliqua domina aut conclusio.

TRANspo ad dictiim Johannis Baptisae,

qui duplicem baptismum memorat, aquaere Ignis: quemadmodum Veteres dixere purgandum esse mundum duplici modo: A-Mat. iii qua e Igni. Ego quidem, inquit Baptista, baptizo vos qud ad resipiscentiam. Ipse ero qui pone me venit, os baptizabit Spiritu auctora Igne. In hoc dictorcspici

149쪽

respici non tantum ad tempora Evangelii, sed etiam ad secundum Christi adventum, ignemque extremum, id quod sequitur argumento esse potest sequitur enim Cujus ventilabrum in manu triticum coget tu horreum, galeam autem exhret igni inex

ών- Est quidem λατον duplex, Θερμον c Gnis Balneum frigidum est baptismusaqueus Calidum e siccum, igneus Hoc autem illo est lassicacius S penetrabilius. Qui aquae lustrali illam vim concedunt, Ut, cooperante Spiritu Sancto, inde regenerentur infantes: Eodem operante Spiritu, non minorem vim flammis adfuturam, negare vix poterunt Descendit Spiritus Sanctus Act si a in lingulis igneis qui etiam dicitur Baptis ς My imus ac si typus esset futuri baptismatis ignei. Diluvium aquae erat quidam bap- 1 Pet. iii tisimus mundi Diluvium Ignis erit multo magis purgabit acrius, serdesque eluet enncacius. Et quemadmodum cohibere potest

Deus vim flammarum, Ut corpora non assiciant ut in fornace Babylonicas ita andem potest intendere o corroborare Ut animas tangantri vel potius nova illa corpora, quibus tunc temporis Oi Ungentur.

150쪽

i3 Delatu Mortuorum CAP. VII.

HAC attulimus ex ' sacris literis ad praefatam sententiam, siVe probandam, sive illustrandam. Eidem, ut diximus, consentiunt astipulantur ex antiquis Patribus non pauci quos jam opportunum erit attexere. Origenis testimonium antea adduximus, ex quinto libro contra Celsum cui loco alter geminus est in quarto, his Verbis,

Quod ita reddidit interpres, Non negamus Iu stratoriam Ignem absumptErum, Eu i cum ipso mutari, universam malitiam e quandoquidem e sacris Prophetarum libris hoc di disimus. Eandem doctrinam fusius explicat, hic illic in his commentariis. Homitiώ tertid in Psalmum xxxvi. cum dixisset omnes omnino, Apostolis ipsis non exceptis, hoc examen igneum subituros, Oceanum ignis in mundi conflagratione futurum comparat mari rubro Malos autem e bonos

AEgyptiis c Israelitis Atque hos, illud

mare rubrum, Vel stagnum ignis, transituros esse ait illaeses cc impunes alteros autem demersum iri. Homiti sexta in Exodum, idem docet explicite: atque hunc ignem

Dictum illud Christi Mat. xii. a. de Blasphe- mia in . . irremissibili in hodierno saeculo aut in se muro, varie explicant interpretes Qui iteraliter occipiunt, non aliam remissionem intelligere possunt quam quae peragitur πυρι stataρσί in sine mundi.V