장음표시 사용
311쪽
dum hanc tuam hypothesin. in plectendis improbis summo utitur ure, nequid dicam gravius Plectit enim tormentis Y-quisitissimis, caeternum duraturi quibus nulla potest excogitari poena sertior aut intolerabilior legimus, quae perpessi sunt tormenta Christiani. in primis Evangelii
saeculis: Quae praeterea Siculi, aliique invenere Tyranni, Sed haec mollia sunt prae cruciatibus Inferni e mollia tantum, sed etiam breviuscula. Dolor autem vehemens 1mul, aeternus omnes in se habet doloris gradus Finge tantum aestum febris, aut calculi, aut ilium tormina, durare in septennium: Quis par esset ferendis his doloribus cit si loco septennii millennium ponas, nemo Vitam millennem emere vellet, aut ferre hac conditione: multo minus aeternitatem. Ho tamen non esse jus extremum forsan dices : otuisset enim Deus anni hilare, vel in nihilum redigere Improbos atque hoc modo quidem extremo sit jure usus fuisset Respondeo multo optabilius est penitus non esse, ' atque nullo tangi sensu, vel boni vel mali, quam haerere in perpetuis cruciatibus, sine intermissione aut remissione. Hoc mihi videtur clarum lumine naturali redeam in nihilum, taedet me
mei. Praestat nihil omnino sentire, quam sentire nihil praeter dolorem Auser, quod tuum est. inquit Deo miser vix mentis
312쪽
1s De Statu Mortuorum CAP. XI.
compos, mallem non esse peream, ut non peream. Haec est vox naturae. Neque hic moramur steriles argutiolas M MMO γέα Metaphysicorum : Testem appello gentem humanam, omnUsque Oidatos, annon eligibilius sit omni vita, omni cogitatione destitui, aut penitus non esse, Uam aeternis to queri flammis, aeternis cruciatibus ingemis.
Mi A, Cere reVera nisi magis abhorruisseta . natura humana a summa miseria o aeterno Σςς - ν cruciatu, quam ab insensibilitate aut anni-hilatione, Deus minatus fuisset improbis annihilationem, non aeternum Cruciatum, atque eo modo homines a vitiis magis deterruisset. Sed revertamur ad argumen
suillaec ita se habeant, et annihilatio sit summum jus Dei in creaturas, ne majoris mali quam boni cuilibet author es.set aliquid tamen gravius e tristius, aliquid acerbius e severius, quam postulat
ipsum jus extremiam, in condemnatos decernere et exercere Videtur. Jus extremum est proximum saevitiae quod itaque praetergreditur Us extremum, crudelitatis notam effugere non potest. Saltem, prout antea diximus, hic modus puniendi ad extremum, Vel ultra extremUm, parum respondet infinitae illi, quam Deo adscribimus, bonitati, benignitati, o misericordiar. Ita tamen, non tantum lumen naturae, sed etiam scrip
313쪽
scriptura acres Deum mobis repraesentat. Misericordem, Gratiosum, Longanimem, Exod. multumque benignitate in de elut in xxxiv. 6. Vitus trahitur ad puniendum: Est opus sit 'si' δ yyuum extraneum, PQ a natura sua alienum Eaeli.
1i multo minus aeterna Unde demum nascitur, aut a quo infligitur hae mors aeterna si neque Deo placeat, neque creaturae, quae patitur nec trivis ullo modo sit profutura. His ita propositis P excussis, de natura Dei, rerumque creatarum aequo regimine, redeundum est ad sacras literas eortinaque locorum interpretationem, quae poenarum futurarum aeternitatem prae se ferre videntur osti horum locorum sensum pendere magna ex parte a significatu vocis αιωms, Hebraice , a aut p, . quod Latine sternum reddidimus Interea notum est, hujus Vocis Liam vel , v vim esse dubiam in 1acris literis: me semper AEternum simpliciter, de tempus diuturnum, aut indefinitum, designare Statuta Legis Mo1aicae saepius ileuntur aeterna,
vel in aeternum duraturas Exod. xxvii. ΣI S xxviii. 3. Lev. X. Is S XV i. q. m. xv m. II cc passim alibi. Haec tamen statuta, cum tota lege, multis retroci fiat '
314쪽
dico De Statu Morinorum CAP. XI.
istius vocis ignificatio, nisi Hegem Judaicam adhuc retinendam esse velis. In eadem Lege, amulus cui Voluntario pertu1 fuit auris ab ero, serviturus dicitur in aeternum e Exod. xxi. . tamen eadem ex statuit emancipandos aut manumittendos esse omnes servos intra semifaeculum, quoquo nempe Jubilaeo. ra terea, ante Legem Mosaicam, Circumcisio dicitur institutum RSternum Gen. Vii. T. Haec tamen jam abolita est eadem authoritate divina. Denique Terra Canaan data est Abraham e posteris suis, in posseu1onem te am Gen. iii Is S xvii. 8.
xlviii. . Sed ab hac possidenda expulsi sunt dudum ipsius posteri. His locis, aliisque plurimis, satis patet, Eternitatem non semper denotari ab hac vocem a vel , j cui respondet, ut nosti vel ιων ras apud Septuaginta e exinde in novo cedere; ubi has voces pariter aliquanto laxius accipi necesse est. Ioh. xiv. Vide, si placet, Philem. Is Pud. 7. Rom. xvi. s. mim. i. N. it. i. Denique, apud
Templum Hierosolymitanum dicitur fore ha- bitatio Deo in aeternum a Chron. i. 2. Periit ta- men semel iterumqueri neque lapis super lapidem relictus est, aut ullum inhabitationis Divinae vesti-- gium. Regnum Davidis dicitur aeternum quod transiit ex familia Davidis,& jam prorsus desiit. Vid. Epist. p. a. Ol. i. b. Sec. . a Sam. Vii. 3.
315쪽
apud Graecos exotico etiam, Utriusque Vocis remissiorem esse sen1um, Grammaticis
A V dc usu harum vocum nihil itaque certo definiri potest de poenarum Infernalium aeternitate. raeterea notandum, in illa Imagine Inferni, quam nobis repraesentant sacrae Literae esse nonnulla sine controversia figurate, Vel tropice dicta quae ad literam exigi non patitur rerum ip1arum natura. raeterquam enim, quod flammas, tenebras, d extremum frigus, dissicile sitataciare e conjungere Qui poterunt vivere in his flammis vermes aut vermiculiqnec vivere tantum, sed immortales esse quodammodo vel singulos, Vel incilla progenie quandoquidem nunquam mori dicantur. Denique ip1Orum damnatorum corpOra qualiacunque saltem si composita sint N. organica pati non possunt Ignem aeternum sine di lutione. Nec durabit in arternum ipsa Terra : in eadem, quam nunChabet.
Nec quicquam facit, ut id addam, contra han explicationem, quod eadem vox surpetur in poenis ac in praemiis futuris designandis. Nullis enim Dei attributis repugnat arterna Sanctorum DelicitaS, C proinde in illa parte milia est ratio recedendi ab ac- ceptione communi Mitterati. Atque id semper re- ceptum est, ut verba cedant rebus ' aliter hoc est corpus menis est dictio non minus Xplicita, quam abite in ignem arernum. '
316쪽
yo a De Statu Mortuorum CAP. XL
habet, formata Vel quam acceptura est post conflagrationemri e in earum alterutra Constituendum est Infernum. HACTENU Vim Verborum examinavimus, bc naturam rerum. Tertio loco liceat adjicere, Dominum nostrum Jesum Christum, cum versatus est in terris, accepta servi forma, non hilosophorum, sed filio rum hominum locutum esse lingua Judaeorum imprimis, ad quos est missus. Prout passim in sermonibus Christi a doctis interpretibus observatum est. roinde acceptas gentis suae sententias ta phraseologias plerumque sequitur, c quae nota erant populo aut primoribus, ex Lege, rophetis, aut traditione vulgata, iis dictis utitur libenter Matv λδ in iisdem docendis et in pietate promoVendis. Ita cum de Inserno agit Gehennaei mine d pro ratione delicti diversos poenarum gradus constituit, loquitur stylo Judaico P ad intelligentiam commianem accommodato Pariter in exprimendis poenis Inserni, Mar. X. q. Utilia dicto Isaia trophetae, cap. xvi. q. Ubi ipsissima illa verba occurrunt apud Septuaginta interpretes σύεσά σεlui Authores etiam alii manifestum faciunt, hanc dictionem notam L familiarem fui e Judaeis, ultionem Impii esse ig- Ecesus vii nem V vermes Quare nihil mutavit in Judith. 2,i hac parte Christus Hed anticipationem ita
317쪽
lam aut praenotionem populi, cum non incommoda videretur ad refraenandam audaciam impiorum, non immerito retinendam duxit. His omnibus expensis, ex utraque Pamte, circa poenas Infernici Quisque per me licet apud se statuat id, quod sua conscientia judice, rationi sanae maxime consentaneum videbitur : Eamque in hoc argumento, Scripturae acrae interpretationem adhibeat, quam ferent optime causae, de qua agitur, rationes X momenta. Si aeternae
impietatis e miseriae status in Creatura dis .sideat Q discordet cum sapientia cc aequitate Creatoris, discedendum est ab expositione literati in hac parte sive distinguendum ii
ter hypothesin literalem crationalem, Vulgarem e arcanam me temeraria PQ imperi. ta interpretatione natura divina violetur. Sin e contra, in istiusmodi statu desperato, sive immutabiliter malo P misero, nihil tibi alienum Videatur, Vel a natura Dei Vela natura rerum, adhaerendum est Literae PQ obduranda praecordia, e obstruendae aures ad omnes agitus, gemitus, fletus, cclamores hominum perditorum. Si me tamen audire velis non clamantem sed tacite monentem, mallem te poenas has dicere Indefinitas quam In nitas. Nobis utique non satis constare Ut innotescere, quem
finem habiturae sint sed id penes Deum
318쪽
3o De Statu Mortuorum CAP. XI.
relinquamus, pro sua sapientia ec misericordia decernendum. HODIE, nescio quo pacto, Theologis quibu1dam feroculis placent admodum aeternae e infinitae Malorum poenae nec facile patiuntur aequum utriusque partis examen e disceptationem. Sed e veteribus non pauci multo mitius e modestius hoc
tractarunt argumentum, atque moras cujus
que in his poenis, consilio Dei e beneplacito, unice permiserunt. Ita Pusinus Mar-
dignae Deo vise sunt, non moriuntur am- solus. fusorum autem, suuiuntur, quoad eas inesse S puniri Deus voluerit. Nec ab his dissidet S. Hieronymus, alias Vir
acris, et in nonnullis impetuosus 'ac tamen in re non illaudabilem animi moderationem ostendit. In suis commentariis ad minum
Ut exeant e carcere captivi, modo ipsi placue- rit, cum 'ultimum quadrantem persolverint, atque ut justitiae satisfecerint Denique si neque id tibi placeat, hoc dogma, inter obscura ἀκαταληπτα nu- Mat. V. meremus. Sed veniet dies, cum non minus absurda habebiturin odiosa haec opinio quam Transubstanti- atio hodie.
319쪽
praefatum locum Isaiae cap. lxvi. D. haec habet Porrb qui volunt supplicia aliquando nisi S licet post multa tempora, terminum habere tormenta, his utuntur te stimoniis Dein citatis locis quae opinioni illi favere videntur, addit haec verba, Πισomnia replicant, asseverare cupientes, post cruciatus S tormenta, futura refrigeria
quae nunc absondenda sunt ob his quibus timor utilis es ut dum supplicia reformidantur, peccare de panis Suod nos Tei solitis debemus scientiae derelinquere iu-jus non solum misericordiae, set tormenta, tu pondere sunt novit, quem, quomodo, inquamdiu debeat judicare Haec Hieronymus in locum Atque his assinia dixerat antea in iisdem Commentariis ad caput xxiv sub finem L Sciendum qu)d judicium Dei non possit scire humana fragialitas, nec de paruarum magnitudine atque
mensurd ferre sententiam quae Domini arbitrio derelicta es.
ΗΑc Ille Origenem non memoro, CLUUS notissima est sententia. Eumque sequi videntur, in hac parte, ut saepe alias uter
s Contra poenas finitas Inferni quid statuit SVno- dus quinta Ecumenica. id apud Gerard de Inser. Om. . p. 67. muel Orjg. lib. a. c. o. 4. 138. E V.
320쪽
que Gregorius, magian genus N. t Nysia senus. Reliqui etiam atres, qui flammas
1 voluerunt : de quibus supra dictum est: eo ipse signincabant finiendas olim
has poenas. Denique hujus sententiae atronos Augustinus appellat, titulo non incongruo, Doctores Misericordes, tractatque non inhumaniterit Nunc
'Vid. 0rat qO. p. 66s. Cum de poeni aeternis damnatorum modo vulgari locutus esset, dubitabundus quasi sese corrigens, subdit τῶ φίλον καία οῦθα Οειυ
placeat hoc mitias erga homines, is digne Deo Puniente, Dic quoqae intelligere. Innuit magis humanum &magis divinum est has poenas moderari. Hunc locum Nagianeten cum notasset Nilus, Chrysostomi discipulus, martyr, inde colligit, Temporibus illis apud Patres dubium citi utramque partem dis putatum fuisse se illud dogma de poenarum aeternitate : Quandoqui
bus Ignem illum mitius interpretari. i id cap. viii. 0rat Catechet ubi in hac vita insanabiles, fanandos dicit in futura, acrioribus Macerbioribus remediis. Et de Anima ta Resur. p. 120 depurgatione ac instauratione universali agit. Et in eodem tractatu saepius eundem aut cognatum sensum prosequitur Ut etiam de Opis hominiS, c. I. Cisit mei lib. XX i. c. I seq.i Quinimo quicquid alias dixerit, nonnUC quam hae- rere videtur dubius in hoc arguimento, quo sensu poe-
ae peccatorum sint aeternae ut cum ait, Neque ita hoc dixerim Et diligentiorem tractationem idear ademisse de poenis peccatornm, qaomodo iis facris dicantur aeternae V. D. Hanam. Φ. o. . . . . - . . ex
