장음표시 사용
451쪽
de Archaologiis Philosophicis II9
Oracula divina merito numeramus: Neque ossicit styli ratio, quo minus a Sacro fonte derivetur. Utraque docendi methodo utitur Spiritus Sanctus, utramque eadem Veneratione amplectimur. Hi C, opinor, inter omnes convenit Sed ea de re laboramus maXime, ut certos Indicesin Characteres, quibus Stylus Literatis ab arcano discerni dijudicari possit, i inveniamus. Nos imprimis communem hic
sequimur interpretandi regulam, ut a Litera non recedamus unquam, nisi rei necessitate coacti. Nihil autem dissicilius est, quam hanc necessitatem, Sine i invidia
animorum offensitone, demonstrare. Narnsi incongrua obsurda iterae assigas, clamant nonnulli, te contemptui habere Scripturam Sacram, in a maleVolis Uridendam exponere. In his salebris haeremus, in qua via eundum sit, nescio. in eoincongruis absurdis non recedendum est a Litera A
qua omnes recedunt, data occasione Wrecedendum statuunt neque tamen ferunt aequo animo, ut haec absurda in lucem proferantur. In his, inquam, angustiis Versamur. Interea, quod ad me attinet, dum haec incongrua repraesentaverim, siquid acrius, aut aspertu vel siquis crude in
immature dictum est quod iis in sapientibus offendiculo esse possit. id totum, quicquid est, indictum Volo. Et colloquium illud inter Evam Serpentem, quod
452쪽
nonnullis displicere audio: vel siquid si
praeterea cognatae indolis, amputari ab-1cindi sine dolore patiar. DENIQUE quoad Scripturam Sacram in genere sive iteralem, sive Mysticam Hanc coclitus nobis datam, tanquam Fidei regulam, Vitae ducem, in Salutis asylum, profitemur omnique honore, cVerentiain Veneratione Frosequimur. Neque hic dis oritur de authoritate Sacrae Scripturae, quae apud utramque partem, in confessis est sed de ipsius interpretatione, Vel interpretandi modo, secundum materiae subjectae argumenti diversitatem. HAEC paucis dicenda habui, ut causae nΟ-strae ratione .statum manifestius exponerem apud aequos udices Qui nobis, sat scio, non invidebunt libertatem. Dei hominumque legibus indultam, ut illaesa Fide Christiana, Ecclesiae nostrae decretis, conscientiae in veritati iacifice auscultemuS.
VH lib. Pacifice dixi, quin imo modese Ῥιbmisse
ut superiorum judicia sequaces experiamur. Fusis denique ad Deum precibus, ut in Omnem Veritatem, suo lumine, atque suo tempore, OS deducere dignetur. Ii unicum restat, ut moneam : Ad Eruditos mystas haec scripsimus, Lingua non
Vulgari, meque eorum causam tuemur, qui haec Sacra, ne dicam, Mysteria, temercin Vulous spargunt, in popinis legenda xagitanda. Vale. AG
453쪽
Ad Virum Clarissimum . . circa nuper editum de Archaologiis
LTERUΜ benevolentiae tuae, amicitiae pignus, vir ornatissime Literas tuas ecundas, mens jam elapso libenter accepi. In quibus amicorum objectiones nonnullaS, ut amtea inimicorum contra Archeteologias nostras, mihi notas facere dignaris. JUVat utique distentientes amicorum Sententia una conferre, lae robus dubiis, sine aestu aut invidia candide contendere A leni pulsu, Vel niXu, oritur lux rudi collisione Ignis. IRA hominum non operatur ustitiam Dei, neque veritatem. In concitatis animi motibus, tam intellectus, quam Voluntatis, perturbantur actiones. Sapientia habitat
regionibus serenis, intempestis emcacissimum
454쪽
cissimum erroris in aliis remedium cst placida, serspicua refutatio. Non potui non in illam semper propendere opinionem, Neminem irasci in veritate defendenda, qui eandem plene possidet, Videtque in claro tu .mine. Evidens enim, Windubitata ratio,
sibi sussicit, Macquiescit aliisque a scopo aberrantibus nisi animo id fiat malevolo
non tam succenset, quam miseretur. Sed cum argumentorum adversantium aculeos sentimus, quodammodo periclitari causam nostram, tum demum aestuamus, Meia
fervescimus. Haec in laudem tui candoris praefati ad objectiones jam properamuS. I s imprimis, Mundum creatum esse per intervalla, idque spatiis sex dierum, prout Moses retulit in Hexaemero probari denuo, vel confirmari in Decalogo ubi quarti praecepti, de observando abbatho, hanc reddit rationem Moses, quod Deus mundum fecerit in sex diebus, septimumque in quietem consecrarit. Nulla esset vis, inquis, hujusce rationis, si Vel puncto temporis creatus esset mundus, vel si insumptum fuit se plus temporis in eodem construendo quam sex dies. Non igitur mystice,
aut parabolice, sed secundum Literam exponendum est Hexaemeron. RESPONDEO, rationem Mose traditam, de Sabbatho observando, Valere, atque vim suam habere, ex alterutra hypothe
455쪽
de Archaologiis Philosophicis I 23
mystica Si literam sequamur, omnibus in propatulo, tibi in conflata est ratio. Si mystice, parabolice nobiscum intelligas, Sabbathum est typus abbatismi in mundi
renovatione futuri, atque sex dies, qui praecedunt, sunt totidem millennia, quibus duraturus est mundus. Qua de re Vide, si placet, quae disseruimus secundum Veteres, tam
Iudaeos, quam Christianos, in Theoria Te
Iuris, tib iii. v. o lib. v. c. 8. Hujus autem beati Sabbatismi memores, quam religioSe, quantoque cum gaudio, hodiernum abba. thum, futuri imaginem, contemplari, celebrare debemus.
QSo si rationem Literalem abbathi
hic unice respiciendam velis, quid mihi dixeris, Amicorum optime, si nullum fuisse institutum Sabbathum, nullum celebratum, ante tempora Mosaica, constiterit. Neque Noachidis neque Antediluvianis datum esse unquam hoc praeceptum, sed Judaeis solis, idque post exitum ex AEgypto. Hoc certe nos docent praeclari nominis Doctores Christiani, Sacrorum Librorum interpretes. Potinus cum Tryphone agenS,Dm. Sabbathi institutum, non minus quam si Circumcisionem, Judaeorum proprium Gentile facit cum Adamum, Abelem, Enochum, Lothum Noachum, melchisedechum, enumerasset, qui in circumcisi placuerunt Deo, addit, hos etiam omneS,
sine observatione Sabbathi, Deo gratos suisse.
456쪽
4ωσεως. Dein paucis interpositis, de Enoch, aliisque, iterum Verba faciens, inquit,
circumcisionem, quae est in carne, habebant, neque Sabbathum observabant, neque alia
insuper, quae Moses fieri praecepit.
IRENAEUs eodem modo Iib. V. c. o. sine circumcisione, Sabbathis, caeterisque Mosa1cis, Deo placuisse Patriarchas asserit:
Ipse Abraham sne circumcisione is obfer-Satione Sabbathorum credidit Deo se reputatum illi ad justitiam, is amicus Dei mocatus es. Sed is Loth sine circumcisione,&c reliqua autem omnis multitudo eorum,
qui ante Abraham fuerunt, justi, is eorum Patriarcharum, qui ante Mosem fuerunt,
si ne his, quae praedicta sunt, ct sine lege Mosisjustificabantur.
TERTULLIANUS iisdem insistit vestigiis, capite secundo, ct quarto adversus udaeos. Eosdemque cum recensuisset Patriarchas, hos omnes non Sabbatiza e ait. Verba non adjicio, cum longiuscula sint, quae consules, si placet, per Otium. VI hos primaevos cete e Triumviros, infra secundum a Christo nato faeculum, consensisse in eandem sententiam de origine
457쪽
de Archaologus Philosophicis Ias
origine Mosaica Sabbathi, Patriarchis anterioribus utriusque mundi, ignoti, vel inobservati Sed a nonnullis hic oblatum audio qualecunque responsum ad minuendam
vim horum Testium: aiunt mempe non
hic loqui Patres praefatos de Sabbatho universim, sed de Sabbatho Judaico, eo rigore, Coque apparatu, quibus ioc institutum munivit postea, stabilivit Moses, in ue- publica Hebrae observandum hujusmodi, inquitant, Sabbathum ignorabant, vel non
observabant Patre L neque mirum profecto, cum nondum natum esset Sed multis modis deficit hoc responsum Primo in verbiς dictorum Patrum nulla est restrictio, aut distinctio Sabbath in Iudaicum, lante-judaicum D vel Mosaicum, Originarium a Sabbatha universim non observasse Patres antemosaicos affirmant hi Patres Christiani. Praeterea conjungunt Sabbathum cum circumcisione, cum ritibus Mosaicis, ac uti non erant circumcisi Patriarchae, inquiunt hi Patres, ita eodem modo non erant Sabbatarii hoc cst universim. Dima IJ E, distinguas, si placet, inter Sabbat ii substantiam, ut ita loquar, circumstantias. Duo maxime includit abba thum, vacationem ab opere servili, solemnem Dei cultum Cumque Authores praefati asserunt Patriarchas antemosaicos non coluisse Sabbatha, necesse est, eo nomine,
nisi verbis nos ludificantur, istaec duo subintelligant:
458쪽
telligant negentque Patriarchas celebrasse quemlibet diem septimum, vacando a laboribus, .sacra faciendo, modo singulari solemni hoc si concesseris in animo habuisse usinum, Irenaeum, Tertullianum, Optati sumus compotes, distinctiunculas, minutias nihil moramur. Em alia forsan ratione haec testimonia refelles: OVosi adversarios citando testes: ne dicam subornando Chryso omum puta, Theodoretum E phanium, aliosque. Respondeo : Nullum, opinor, reperies Patrem ejusdem cum praefatis Triumviris, Vel superioris aetatis, qui populum priscum, Patriarchas abbatha coluisse affirmet. In commentariis, aut concionibus ad Gen. i. Literalem hypothesim forsan sequuntur non-hiilii aliis autem in locis, ubi de re ipsa agitur, pr arceptum abbathi non humano generi datum, neque ideo ab initio rerum, sed Judaeis proprium, gentile, idem statuunt, qui de re disseremus infra. Quod si dissideant, inquies, sibi ipsi male constent, in neutra causa testes sunt idonei. Esto sed de ea re quid statuendum sit, Videbis statim. Interea si plures in nostra parte aestes desideres, advoca Augustinum,
Sanctus Augustinus penitus abolevit Sabbatbum primaevum, quandoquidem ipsius radicem aut fundamentum sustulit Sexnempe dies Creationis a quibus unice pendebat requies, ec sancrificatio septimae. Ideo Sabbathum illud figurate intelligendum esse, ut typum, saepius docer. De Cib. D. lib. XX. c. 7. is lib. ult. p. ult de Genesi contra Manich. lib. i. c. in .a alibi pro renata.
459쪽
de Archaologus Philosophicis I 27
Eusebium Pamphilum, oh. t Damascenum, Venerabilem Bedam, aliosque
tum dicit, aut Traditione Patriarchali, sed a Mole primum introduinim apud Judaeos Sabbathi cultum Denique in Hist.
Eccl. lib. i. c. . de priscis Patriarchis, pietate justitia, coeliquis virtutibus universis, praestantibus tam antediluvianis quam Noachidis Verba faciens, ait J ουν cetis inlρς αυτοῖς mellos H αε λεν, in σα ζζαπου ἐπειρ is, neque circumcisionerri, neque Sabbathi observationem, curabant: more Christiano viventes. Hactenus Eusebius atque idem prosequitur argumentum Chrysostomus, quicquid alias dixerit cum de iis qui ad Abrahamum usque vixerunt Hom. I 2I. Sermones instituit, his verbis inter caeter ὐκ εδ ξαν lo τὸ M. Οαον,κκ ἐτυλαςαν Ccατα. Neque linem receperunt, neque Sabbatha observarunt.
fyoh Damascenus de Orthodoxi de eandem sententiam plenius&apertius plicat. lib. iv. c. i. me C. 'οὶ - Οὐκ ἡ νόμ Θ λγεαri 2ποπνευς Θ, δε- σα ζαὶον τα Θεωαφιερωlo ii λα πνευς γραφὴ δὶα NI GH ἐμ αφιερωει τω θ --το - CCαὶον Ouum ex rom esset, nec Scriptura ditinitus inspirata, neque Sabbathum Deosacrabatur. At quando Scriptura divinitus in pirata per Mosem data est, Sacratum est De Sabbathum. si Denique his adde, si libet, venerabilem Bedam ii Luca p. vi. Volens, inquit, intimare Sabbath legalis observantiam cessare ultra debere, o Naturalis Sabbathi libertatem quae ad
460쪽
ut Judaeos mittam non satis inter se concordes Sed pergamus in proposito. SECUNDUM has sententias aut suffragia Patrum, vides nullum fuisse Sabbathum
institutum, aut celebratum ab initio mundi, neque ante tempora Mosaica. Quod si verum sit, Amicorum Optime, tuum in te retorqueo telum, sed amica manu. Qua, quies , fide iterati, vel quo genere Orationis, dixit Moses in Decalogo, Sabbathum fui Te institutum, aut sanctificatum, ab initio mundi, si nullum fuit Sabbathum ante tempora Mosaica 3 Idem dixerat vel dicturus erat Moses in sua Cosmopoeia eodem
animo utrobique nempe, si recte judicamus, ut hoc praeceptum abbathi, quod maximi erat momenti, ratum faceret, atque fortius imprimeret Judaeorum animis. Hujusmodi quid innuere videtur Theodoretus: M'. G. 'Iουδει δει ταυαι γραφων loquitur de Mose de vernis ipsius, Gen. ii. λίνα Iκccιω, πο . is
Mosis usque tempora, caeterorum diertim similis erat vortero restitii. Et postea in eodem capite ut Min praefatione ad P1almos sex dies Creationis, , requiem in septima, ad exemplum Augustini, quem lis imitari, in typos convertit. Eodem pracepto, inquit, simul e stitiιri fecitii formam in praesenti-b M admnbrans: ibi qui per sex sciιli hujus aetates bona fecerunt, in septima quiete malorum tantiιmmodo non autem honoriιmhsιnt ferias habituri Epiphanius autem in contra- riam sententia, incidisse videtur ex mala interpretatione Sabbath δοία ,πρωτε. Luc. i. I. Theodoretu, innocuam uisis statuit utramque partem, nec lite aut censura dignam.