장음표시 사용
461쪽
de Archaologiis Philosophicis I 29
bens, necessari,po hi hoc sanctificavit caruint majora Generatione prosequerentur Sabbathum. Hoc praeceptum maximi dico fuisse
momenti cum, praeter caetera, solenne Ο-ret perpetuumque monitum, tam de novitate
Mundi, quam de futura ipsius renovatione. Cum vero dictum praeceptum de sabbatho
Observando non esset insitum natura nostrae, aut suo lumine clarum, nulla enim est differentia Dierum, aut revolutionum Terrae ut cinera praecepta Decalogi, pus erat aliunde petitis argumentis ad illud corroborandum. Ac proinde munivit hoc reteceptum Moses variis modis primo uno atque alter miraculo circa Mannam, Exod. xvi quod praeludbum erat Sabbathi solennius instituendi. Dein, Requie Dei post absolutum opus Creat sonis,
Exod. XX. Denique Israelitarum ex scrvitute AEgyptiaca ductorum Commemoratione, Seut. V. His argumentisin rationibus usus cst Moses ad confirmandam authoritatem Sabbathi, quo altius ageret radices in suis Israelitis, quorum intererat maxime conservare . a. crosanctam habere hujus praecepti mem Ctaam. AD praefatum argumentum, quo usi simi Patres, contra primaevam Sabbathi institutionem, nempe quod nuspiam bservatum egimus a Patriarchis, silet quandoque Ic sponderi Historiam acram de Patriarchis esse admodum succinctamin compendiosam, neque ideo mirandum, siquid praeteritum uitaut tacitum in breviuscula naIratione , I ponte
462쪽
posites hoc dictum videtur Hoc tantum regero, Noachi Abrahanai, Iob Hist
riam latius& explicitius narrari in sacris Lit cris qui cum omnes essent veri Dei pietatis cultores hoc unicum praeceptum quod datum esse volunt humano generi primaevi Sabbathi vindices, multibi comparere aut memorari in praxi aut Commentariis de
Gen. vi. 9 eorum Vita merito miramur Noachus
erat vir justus, perfectus in gener attonibus suis, o ambulabat inde sinenter cum Deo.
Inquit Scriptura sacra Qui omnes parteSjustitiae' pietatis explevit, officium Sabbathi celebrandi in sui Creatori memoriam, cxpicuisse non te litur Noachum praedicasse, sacrificasse, munda, immunda diicriminatum esse, legimus nultibi vero abbatia aste Referuntur distin muntur in Historia Noachi, dies, menseS, anni, tempora nulla Sabbatha. Denique, inter sceleractim pietates mundi Antediluviani non memoratur Iabbathi violatio renovato mundo post diluvium, repetita Dei benedictione quas in Principio rerum, altum de Sabbatho silentium. D Abrahamum quod attinet, eum a pius invocasse summum numeno nomen Dei Aras multis in locis struxiste decimas pc pendisse Melchisedech Circumcisum luisse : sacrificia non tantum consueta, sed unicum tiam filium, Deo obtulime. Haec, inquam, non reticentur in historia Abrahamici
463쪽
de Archaologiis Philosophicis IJ I
mici sed hunc virum magnum coluisse ab .hathum, vel quemlibet diem singularem prae reliquis facrum habuisse, nec palam dicitur, nec ullis indiciis colligi pOtcst. Praeterea in peregrinationibus Abrahami ipsius filiorum,
quarum non paucae narrantur a Mose, itineris ob diem abbathi intermissi nulla fit mentio : Quod tamen postea in Itinerariis
Israelitarum, cum clemina transirent, O-tatum accepimuS.
D E Nam in quod spectat ad Jobum, virum, Deo teste, incomparabIlem, integrum, Job. si mrectum s timentem Dei, is a masi recedentem facile credes hunc hominem nihil di vinitus praecepti, aut promulgati omnibus, ignoraste, aut cognitum neglcctui habuisse. Rerum exordiis proximior erat qui Moses, neque eum latere poterat institutum univcrsale, primitus a Deo datum humano generi. Dein hujus illustris viri historiam non raptim, iummatim, ut saepe solet sed int gro Libro expositam habes Triplicem statum subiit, instar mundi nostri. Primo vides in statu integro florentissimo : deinfractum miserii Obrutum : Denique renovatum restitutum ubiQue Vero a qui rectique, religionis erga Deum, purique cultus, tenacem. In hoc ita suae .pietatis stadio, monstres mihi, velim, aliquod vestigium, aliquam memoriam aut signum, ob .servati abbathi. Non defuit occasio, in hac narratione, memorandi hujusmodi in-
464쪽
stituti, si quod fuies et Meminit author originis mundi, fundationis terrae ubilantium Angelorum, incoepto, Vel absoluto opere ; quod proxime accedit ad argumentum nostrum. cque tamen discriminationis dierum, aut sanctificationis alicujus septenarii, omnino mentionem facit. Printerea, obtulisse dicitur Jobus Holocausta ad sanctificandos, aut expiandos filios nequid forte dixerint fecerintve liberius aut irreverentius inter convivandum: Sed de Sabba tho sanctificando, nec monitum dedit nec exempliam. Denique cum suam tuetur innocentiam in capite xxxi multisque se purgat liberatque culpis, tam quoad moreS, quam cultum divinum a de violato aut observato abbatho nullum intermiscet verbum, nullam lucem aut umbram.
HI aliisque innixus rationibus, haud facile mihi persuadeo, institutum Sabbati cum fuisse universale, ad omnes gente populo Lque proten sum : Quod si communi primoque humani generis authori datum fuisset in natali mundi, valuisset apud omnem suam stirpem, ad coque apud omnes gentes ex Sabbatica, religio Sabbathi. Festorum Feriarum retinentissimus est Populus, neque facile excideret, quod simpulis septimanis iterandum cstet. Si omnis periistet religio
apud priscos, atque omne ritu sacri, una edit incium acuisse Sabbathum non mirarer
ubivis gentium, OnFanni aevo, sacrificia
465쪽
de Archaologiis Philosophisis a 33
fictain victimas, dici citos, dii atque superstitiones, in usu fuisse novimus Festum autem diem septenarium, aut obserVatum aut divinitus aut humanitus institutum, nisi a Mose Legislatore, cin Republica Judea, nuspiam terrarum audivimus Ut Antedi-luVianos praeteream, quorum curta est sicca Historia: apud Noachidas, quam memmoriam, quod Monumentum abbathi, c- perire licet D supersunt conservantur adhuc Praecepta Noachidarum, quorum alia respiciunt cultum divinum, alia more humanos , sed colendi abbathi aut septimi diei, ncque haec neque illa meminerunt. I quod fuisset, ab initio, hujusmodi princeptum, non facile extingui potuisset in An- tediluvianis, propter longaevitatem Adami, qui id a Deo acceperat, ad stirpem suam uni-Versam propagandum. Neque minus religio fuisset Noacho liberos suos non instruerchac lege sacra, aut officii sui in hac parte non
admonere quemlibet. Et si forte neglectum aliquatenus, aut obliteratum sensussct in profanis ante diluvium Noachus, eo magis Urae habuisset, ut in sua familia posterisque reVivisceret Sed praeter omnem spem χXpectationem, observati abbathi, aut publice aut privatim. in literis sacris aut exotici S, nulla Occurrit mentio ante tempora Mosaica.
NEQUE illud praetereundum est: Judaeos ab exteris nuncupari solitos. Sabbatarios, vel Sabbathi cultores iisque nominibus, tan
466쪽
tanquam notis Mindicibus, gentem teli Lamen gionem Hebraeam csignari. Nota sunt 7 tam Poetarum, quam Historicorum i , Philosophorum loca in hoc argumento ubi serio, vel ludendo, Vel per contumeliam, de Sabbatho, Sabbatariis Judaeis verba faciunt, iisque, ut superstitioncm genti suae cculiarem, hunc ritum exprobrant. E N INII E ipsi Prophetae Authores sacri hanc sentcntiam aperte confirmant, cum Sabbathum aiunt udaeis datum csse in signum foederate, distinctionis; sic Deus alloquitur Israelitas per Oscira, Exod XXX i. II. Sabbatha mea serbatote iam gnum es inter me is os per generationes fras, ad cog
noscendum messehoCam esse, qui sancti co
mos. Hoc ego, quasi Sacramento, vos mihi consecro, devoveo, ta reliquis gentibus cistinguo. Idem nos docet Propheta EZe-kiel, cap. XX. I cor O. Ac etiam Sabbatha
mea dedi ipsis nempe Judaeis, non reliquis gentibus ut essent Agno inter me is ipsos: tit sciretur HyehoGam anctificare et os.
In quae loca interpretcs, tam Hcbraei, quam Chrittiani docent. Sabbathum datum csse,
Ovid de Art. Amand lib. i. Pers Sat. v. Mart. lib. iv. EpiV. U. Juvenes Sat. xiv. Claud. Rutilius, Itiner lib. I. - Agatharcides apud Jos. lib. i. contr. Apion ust. lib. xxxvi cap 2. Senec. libro contra supersititionem, citante August. lib. vi de Civ. D. c. o. Tacit. Hist. v. Princ Dion Cas L. Hist xxxvii. Plutarchi Symp. xliv. Julianus apud Cyril. Alex. Iib. v.
467쪽
de Archaologiis Philosophicis IJ I
ut singulare institutum, quo ab aliis populis discriminarentur Judaei. Sive ut ait Theodoretus in locum, L. πλάζων τῆς σαλῖφείας
Ut haec it instituendae ratio peculiaris Iudaeos distingueret a Gentium insiti tutis.
DE IN. in sequentibus hoc explicatius Asinsedisserit, his Verbis, ΚΩ - αM .mίνυν τοῖς '
iis Communione juncti, in observando Sabbatho opriam quandam Sidebantur habere rempublicam Nulla enim alia gens hoc otium obfersabat Neque Circumcisio ita ipsos ab aliis di inguebat, ut Sabbathum.
Ad hoc ultimum probandum, subjicit, Is maelitas, Idumaeos, AEgyptios, Circumcisione usos esse, ὲν - ααζέα του φυλαχ υ υνον των Ιουλίων ἰφυλάλεν ἔθi O Sabbathi autem obserCationem sola udaeorum natio custodiebat Hoc maximum discrimen Judaeos inter Gentes per observationem Sabbathi agnovit itidem Julianus Apostata cum c d b, de praeceptis Decalogi Verba facienS, inquit, Dabul.
ει, επιαλοις uaenam gens est, per Deos, si haec dempseris, non Adorabis Seos atras,
468쪽
quae mandata caetera fer Panda non putet δHAEC tibi, Amicorum Optime, plusculis quidem, sed qua potui brevitate, circa rem
Sabbaticam exposui: ut certiorem haberes notitiam, quasi intuitum eorum omnium, quae ad hoc argumentum attinent iisque X-
pensis, aequo consilio apud te statuas iecernas, quale fuerit Sabbathum illud primordiale, a Mose memoratum ab ipsis rerum incunabulis, Literat an Typicum. Ego quidem nihil aliud esse reor, quam umbram Vel
Typum Sabbati mi decurso vel absoluto hoc
mundo, futuri Prout sex illi dies creationis sunt totidem periodi, vel millennia, quibus duraturus est mundus, hujusce aeculi operain labores Et in hac Explicatione S. Augustinum, praeter alios, ducem habeo& Hyperaspi item Qui Libroin Capite novissimis de Cinitate T ei. ut alia loca non repetam, haec habet, Erit ibi maximum Sabbathum, non habens e peram, suo com mendaίit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur, & requievit Deus die septim ab omnibus Operibus suis, quae fecit benedixit Deus diem septimum, sec. Sies enim septimus etiam nos ipsi erimus, quando ejus fuerimus Benedictione, o Sa=ictis catione pleni atque refecti. - Ipse etiam Nu- mPru aetatum, vel i dierum, si fecundismeses articulos temporis computentur, qui in
Scriptaris sancris identur expressi, se
469쪽
de Archaeologiis Philosophicis I 7
Salbatismus isdemius apparebri, quoniam septimus invenitur.' Vt rama aetas, tanquam dies primus, si ab Adam, usque a
&c. Ubi sex dies creationis non vula esse literales, sed typicos, inocc petatum mundireptaesentationes quasdam aut imagines septimum pariter sive Sabbathum imordiale, noluit esse luerale, sed figurativuna futuri Sabbatismi in septimo millennio adumbrationem. Quemadmodum Paradisus Mosaicus futuri, in mundi renovatione, Paradisi est praeffiguratio Typica Prout contensu Veterum, collatis primis Gene ιω Capitibus
cum ultimis Apocat Ueωs sacri canonis
Aini, manifeste constit. Et his lupersedeo, ne praejudicare idear, aut sententiam ferre, de re tuo arbitrio permittenda. emineris, si placet, ita tus causae Et quid testibus, quid rationibuS, GLfirmarum dedimus Quaes1 tum est, an Sabbathum fuerit institutum univcrIale, dat vin& promulgatum humano 'neri, in rerum
exordio Vei instituturni Olaicum S c
ti Judaicae proprium. ' Hoc posterilis citati sunt Patres Christiani, primi ordirii, vinetiam Prophetae, in Moses ipίe, Godmiat, Sabbathun institutum est in monam oti m foed crate Deum interin Judaeos is starparietis interperini eoidem Iudaeos intc
Gentes Dein, cum inurrv ntis V ra i , bus agitur, ostendimus 'o ervati sabb iii nullum extare documentum, ni mc- moriolam,
470쪽
moriolam, vel in Antediluvianis, vel Noachidis, oblata licet saepius occasione usque ad tempora Mosaica . Denique derisum esse a Gentibus, tam raruiS, quam Romanis, hunc ritum Judaicum atque eo semper, quasi stigmate signatos, ludibrio habitos, Judae S. Et in sucum tibi faciant, aut ψευδε- σάζέα ον Obtrudant, adversa sententiae fautores, sub nominein praetextu Hebdomadas aut Septenarii Quorum occurrit apud gentesin authores exter S, non raro, nec incelebris mentio ; sed his nominibus nihil minus intelligunt Authores illi, quam abbathum Mosaicum, aut Adamicum vel quemlibet ritum religiosum. Numerum septenarium celebrabant Philosophi, propter virtutes mysteria, ut credcbant, in eo recondita Hebdomas Planetaria in usu erat apud Astrologos mathematicos: Maia denominationes Planctarias singulis diebus sua Hebdomadis imposuere. Quod poli ea in communem usum transiit. Alii septimum a novilunio, siVe ab ineunte mense aliosque sacros habuere. Haru autem argumentum nostrum non attingunt, neque m negamus: Sabbathum vero, sive diem septimum recurrentem in singulis septenis, ulli instituto publico, civili, vel religioso, sancitum esse inter Gentes, Grmas, Romanas, aut Barbaras Hoc est quod strenue negamus. Sed de hac re satis,4 de prima tua objectione.