장음표시 사용
221쪽
uo prima declaratur orationis Domiminicae petitio bosanctificetur nomςn tuum .
SEptem hae oratione sanctissima postulamus a Domino petitiones, quarum haec prima est; qua ceu legitimi, optimeque a natura constituti liberi, sua qui
patria gloriam potiorem habent, & dignitatem , ante omnia volumus, dc petimus, tuae per orbem ut innotescat, augeaturque gloria majestatis, & bonitatis 3 novum in dies accipiat incrementum, dijundaturque per universum; omnes ad fidem ejus adducantur gentes, luceatque, quaqua terra patet, immensae virtus sapientiae, potestatis, S misericordiae suae: effundantur in omnes orbis nationes divitiae gratiae suae, ut nulla sit in orbe gens, di regio , regnum nullum , locusque nubius, in quo non ille sciatur, laudetur, colatur, re audiatur; nihil non ad ejus honorem, & gloriam agant, meditenturque, vel concupiscant homines, nihil in terra sat, aut geratur, quo vel minimum ejus laedi queat cultus, & obsequium, non blasphemetur nomen ejus, aut temere violetur, & in vanum assumatur, sed omnibus venerationi sti timori, & amori. Fals omnes evellantur, dc evanescat impiique sectariorum errores, haereses, magiae, veneficiorumque artes impiae, Idololatria , salsive Deorum cultus, & superstitiones illusoriae, demum una per orbem universum sancte colatur, & effulgeat Divina Sapientia.
Quo secunda ejusdem exponitur orationis Dominicae petitio sadveniat reἶnum tuum.
ALtera haec est orationis petitio , qu unum regnare eum petimus in cordibus , animabusque nostris, unus ut ille sceptra regat, di imperet in nobis, unus ut ille agnoscatur, & obediatur, nec regnet amodo in corde nostro caro, mun dus , aut Daemonium; ut in omnibus animi nostri, corporisque motibus, actibu que quibusvis, sue interioribus, sive exterioribus , semper eo regamur, bc minveamur , nihilque in toto rationis, animaeque imperio sat, nisi quod constitutum,& imperatum ab eo; hoc plane regnum illud Dei est , quod postulamus de quo Dominus ipse apud Lucam. cap. λ. v. 3 3. dicit regnum Dei intra vor est, nec aliud ipsum est , quam conscientiae nostrae tranquillitas, & innocentia, de qua & Paulus ait ad Rom. cap. 14. V. I. Regnum Dei justitia est. S pax. S gaudium in Spiritu Sanctosquam certe sua ii simam optatissimamque conscientiae iecuritatem.& tranquillitatem nullus unquam assequius fuerit, qui liber a peccatorum Vin culis nondum emerserit, jullificationisque gratiam obtinuerit; ideoque latet hic ec tegnum illud , quia dc nulli cognitum , nisi eui habere, intusque frui in anima datum . Adversus hocce tam eximium , tranquillumque regnum continuo m 'vent , dc praeliantur hujus seculi filii, Daemonis pugiles, suam qui Regi tradiderunt alieno animam, in qua moratur ille, & regnat, ad carnis legem , quae uti
Ioannes epist. I. cap. 2. v. 16. concupiscentia carnis est, dc concupiscientia oculorum , dc superbia vitae, sue appetentia voluptatum , honorum , dc divitiarum inordinata quam nec serat, serasque pellat Dei Regnum , quia videlicet in electis
222쪽
tantum ille regnabit in gloria, quibus & hic in vita regnavit per justitiam , &gratiam.
Hac etiam petitione volumus, & rogamus, nobis ut regnum ejus adveniat, gloriae sellicet ejus, & felicitatis aeternae; ideoque non ita dicimus tuum in regnum deducamur, & perveniamus, sed veniat illud ad nos, sed adueniat nobis regnum etium : quibus verbis intelligimus, & confitemur, quam speramus adipisci, beatitudinem humanas longe superare vires, supraque naturam esse creaturae; adeoque cum nec ad eam ire , pervenireque ipsi possimus, ad nos ut illa veniat, optamus , de postulamus. Aliter exponunt viti sancti quidam haec verba, optimeque se interpretantur dicentes, iis petere , rogareque Christianum, mundus ut iste nequam quam citi Lsime finiatur. & appareat regnum Dei, supremaque splendeat judicii universalis, resurrectionisque dies, qua plenam, absolutamque regni sui Chri ilus Salvator, redemptorque noster initurus est potestatem , electisque suis super abundantes diu, tias ejus, & delicias exhibiturus, ad quas illi votis aspirant ardentissimis: quia videlicet eorum explebuntur tunc optime, cumulatissimeque & corporis, & animae
desideria, cunctisque jam liberi hujus seculi malis, di infirmitatibus intime Christo
De tertia petitione videlicet: Fiat voluntas tua, sicut in coeIo,& in terra H Ae orationis Dominicae tertia petitione Patrem rogamus caelestem , ut sicut optime , plenissimeque voluntas ejus impletur in caelis, lic & in terris perscietissune compleatur, hoc est scut in caelo quam suavissime deliciantur Angeli, Beatique omnes suae subesse, parereque Divinae suae voluntati, se nos hic in te ris agentes, & infirmi snceram in omnibus illi praestemus, & integram ob dientiam , nihil hic optantes. sollicitiusque prosequentes , quam divinae voluntatis ejus subesse placitis, & consormari, sue prospera nobis eveniant, sive adversa, gratias ei agentes. Hic vero petimus , ut hic non modo , quae fieri vult ille abs lutissimi, efficacissimaque voluntate fiant , & eveniant, sed & ipsa , quae in v luntate nostra ab ipso sunt posita, quaeque ille nos agere vellet; quae enim essicaci sime, determinateque fieri vult, & evenire Dominus omnino, infallibiliterque fieri certissimum est; ejus enim voluntati nullus restire potest, sed indeterminate quaedam ille vult, sve potius optat, ut velimus: velut luorum observantiam mam datorum , quae a nobis impleri quidem, servarique cupit, non sua tamen in id adigere vult, compellereque potentia , sed suavitate quadam usus, inclinansque nos, ille regiminis nostri permittit arbitrii libertati, & optioni sua servare mandata , vel omittere . Quare hanc ab eo postulamus donari nobis hic gratiam , ut quaecumque compleri a nobis ille vult, & optat, impleamus, uti implent in caelo Beati omnes, & Angeli, quique hic in terra degunt viri sancti. Quanti vero nostra referat divinam hanc a nobis hic impleri Domini voluntatem, ipse apud Matthaeum cap. 7. v.25. declarant, aperte dicens: non omnis, qui dicit miri nomine Domine intrabit in regnum caelorum, sed qui facit voluntatem patris mei, qui in caelis est intrabit in regnum caelorum. Itaque, dilectissimi fratres, alienas a Deo nostrum, aversasque revocemus ad illud , dirigamusque voluntates, nostram
223쪽
divinaquae ceterarum omnium aequis sma regula est, voluntate metientes, & regu- Iantes . obcaecato quippe peccatori non lassicit incurvare, & ad terrena proclivem habere voluntatem, insuper, & contorquere divinam ille conatur, & ad suae pravitatem inflectere cupiens ,& Deum obtemperare, suaeque accomodare se, &inclinare voluntati , ipsaque eum eadem quae ipse vult, velle. Quo quid stultum magis. & iniquum , amabo λ Abiit itaque , fratres: sed integros omnes divina nos
omninh committamus voluntati . Quaecunque tandem illa laborum, angustiarumve nobis attigerint ab ejus accipiamus manu ad ejus nutum, imperiumque fiexibiles ; hoc unum rati, certique, quae nobis eXpediant, atque conveniant cum nobis melius non tenere modo , sed & velle nobis ardentius, ct procurare, rogantesque ut in singulis, quae nobis in dies oςcurrunt, casibus lumen insundat, & erudiat, doceatque nos sacere voluntatem suam, uti Paulus ad Coloffenses v. 9. loquitur . regi utque Propheta David psal. 1 42. v. t o. qui Dominum assidue rogat, & petit, doceat eum sacere voluntatem suam : Iacobus etiam Apostolus epist. cap.4. v. 6. prudenter admonens nos cum hoc illud crastina die facturos nos afferimus, & promit.
timus addere semper oportere, re subdere, si Dominus υoluerit, oe si vixerimur faciemus hoc, aut illud. Demum & ipse Dominus magister, ac salvator noster
Christus Iesus, nostram hanc cum divina voluntatis unitatem , & consormitatem verbo nos docuit, & exemplo dicens Ioannis 6. v. 38. quia descendi is caelo, non ut faciam voruntatem meam , sed voluntatem ejus , qui misit me, patris , cum que ad patrem oraret in horto , se dixit Matth.16 v. 39., Marci a. v. 36. Lucae 22.
v. o. Pater, si possibile es transeat a me calix se , spiritus quidem promptus est,
caro otem infirma; rogat haec ne p tiatur, aut mori/tur . si fieri potest: verumtamen non sicut ego volo, se cui tu, non mea voluntas, sed tua fat. Cum pi i stim 1 denique dicamus Ecclesa matre , re in haec ejus prorumpamus ardentissima verba, et D m rebelles, etiam rebel les Domino nostras ad te compella propitius -- luntates DOm. a. post kil. Τrin. secta
quarta declaratur orationis Dominicae petitio Med panem nostrum
quotidianum da nobis hodie . Ouarta rogamus hac petitione Deum, quae vitae servandae nobis sunt quotidie necessaria: duplici vero cum parte coalescat homo scilicet carne , & anima, quae suo utraque ise pereat, ac deficiat , indiget alimento, di sulcro, ideo non unum hic quod opus est correri retinendae vitae petimus alimentum, di panem ma terialem , sed spiritualem insuper qui rerum divinarum est intellectus, & gustus acs Deum ita precaremur: Pater noster caelestis, & Deus totius consolationis, respi- ue ad indigentiam, necessitatemque nostram; ossibus, di nervis, spiritu, re carne eompegisti nos, & coagulasti; da nobis ergo quidquid hac in exilii mora servandis utrisque spiritui, carnique convenit , di necesse est; animae quotidie largire be- lnignus, vel minimas, quae de caelesti cadunt mensa tua micas , aut servoris, devotionisque sensum aliquem , vel levem etiam verborum, mysteriorumque tuorum, ac beneficiorum intellectum , & affectum ; hae enim sine buccella , hoc sine pabulo, dc alimento languescit anima mea . marcescit, ac descit, in que pudendas demum , pestiserasque delabitur carnis oblectationes . Quod autem nec vivere corpus
mortale hoc , nee servire spiritui potest , escam nisi suam edat, & habeat, stange
224쪽
α illi panem suum , & praebe, Domine . Divitias, aut superflua non , te quaerimus s nolumus , ut jubes Matth. 6. v. 34. in crastinum esse solliciti, petereque, α congregate , quae sufficiant in dies, & annos vitae plurimos , quos sorte nec videbimus; ideo quae ad hunc unum , quem agimus diem susticiant alimenta, ne. cessariaque duntaxat a te petimus, panem nostrum da nobis hodis V conserta in annos plurimos non petimus horrea , ne nobis, quod diriti illi, & opulento dicitum in Evangelio improperetur, cui, uti Lucas habet cap. I 2. v. I 9. & χo. babere se multa bona posita in annos plurimos glorianti repositum suit: Stulte bac nocte repetent animam tuam, quae autem parasti, cujus erunt Quos in terram effodi ilithesauri, quod in horreum congregasii triticum , & coacervasti, quos in cellario depositisti, multiplicastique vini cados, & olei, cujus erunt λ Hoc porrh panis ver-bulo cuncta debemus intelligere alia nobis ad corporis vitam necessaria , quibus deficientibus nec honeste, nec decenter vivimus, uti victus, vestitus, tectum, domus, & similia : adeoque, qui panem, quo ad vitam indigemus maxime, petimus , simul & quaevis necessaria nobis petimus. Hac autem constemur petitione, & prostemur ab unius, qui in caelis est, patris nostri manu cuncta nos accipere, jure vetb proprio & nos, & a nobis ipsis habere nihil, seque ceu liberi sub pallia potestate constituti, suique nedum iacti juris, qui sub patris regimine vivunt, alunturque, satemur sic , & nos habere nihil ex proprio, nee posse suiscere nobis, nisi nos ipse de caelo pater alat, & foveat, in cujus sinu , pietateque tota spes , di fiducia nobis posta est , non in labore, vel
Praeter hune verb sensum , alium etiam adhibent Sancti verborum horum in. terpretationem , qua de pane illo vitae, ac subitantiali divinissi ino corporis Domi. ni pabulo , altarisque sacramento dicta sui se volunt, quod utique digne recipienti
praesentissimum est animae remedium , robur, & firmamentum adversus hostiles vitiorum impetus, & tentationum , spiritualique animam inebriat, recreatque voluptatis dulcedine , quod intelligentes, expertique veteris Ecclesiae Christiani die. hus singulis communieare solebant, uti narrat in Actibus Apostolorum cap. I. Lucas Evangelista: nobisque author est Augustinus. diebus saltem Dominicis ut ita sat, ut nos maxime perditissimis hisce, qui nascimur, iniquisque vivimus temporibus idem utique semel altero vel quolibet saltem mense imitari deberemus, vera nos ad augustissimum hocce Sacramentum ore devote suscipiendum contritione cordis, orisque consessione praeparantes diebus velli singulis spiritualiter comm nicantes amore scilicet, totisque interioris animae desideriis .
De quinta petitione , qua disitur dimitte nobis debita nostra, se ut &nos dimittimus debitoribus nostris &c. Postulatis a Deo jam superioribus quatuor orationis Dominicae petitionibus,
quae nobis erant necessaria, bonisquae supersunt aliis tribus a Deo convenie ter postulamus, ut a malis nos liberet, quibus hoc in corpore mortali miseri pre mimur, ac primb quidem delictotum veniam petimus, & debitorum, quibus ni hil pestilentilis nobis, & nocentius malum ; ideoque priusquam h ceteris liberari, mederique cupiamus , & petamus, horum flagitamus, impetrareque conamur emundationem , ac remistionem . Omnes enim nos innumeris ante tribunal Abi tib
225쪽
lissimi rei tenemur attentatis, atque flagitiis: adeoque nostra plurimum interest obtestari , deprecarique cum illo judiciorum aleam , qui damnationis nolitae ceristissimae, si eum illo contendere voluerimus , conscientiam habemus indubiam. deque jussiti a nostra ,& innocentia desperamus ; Quare non alio loco posita est salutis nostrae fiducia , quam humili, supplicique conressione delictorum , dc venia , quam nos implorare juvat unicum pro nobis ab illo crucis in ara sanguinis immaculati pretium in deploratae causae subsidium , atque patrocinium , asserentes cum
Davide psal. 14. v.7. imo pectore ad illum ejulando dicentes: propter nomen tuum, Domine, propitiaberis peccato meo : multum es enim. Sed attende , quaeso, quanos Dominus veniain implorare voluerit Arma , videlicet: Domine d iste nobis
debita nostra , sicut S nos dimittimus debitoribus noris. Sic enim ille te jubet
implorare veniam, dc affirmare , qub sicut de his, qui te laedunt, tibique sunt obnoxii , condonare compellat, di ad haec sibi respondere verba tenearis in supremo judieii die , si perfeceris ea , verbisque ipsssimis his ore tuo convincaris, ut judiceris, ac nullum habeas, obtendasque illi, cum migraveris excusandi causam in judicio adversum te objicienti; tu quidem olim , me, dum in vivis ageres, in terpellasti me , & rogasti , ut in donandis tibi, quae contra me ausus fueras, iniquitatibus, Zc offensis, eadem uterer ego apud te facilitate, & venia qua dc apud eos tu, quidquid in te peccaverant, & offenderant , tibique condonarem ego, licui id illis tu remiseras ; ita plan8 fiat, eademque prorsus , qua alios mensus es mensura , tu jam metiare : tibique remitto ulti b, si tu quidem aliis excorde remiseris; ut te erga reos apud te vivens habuisti, eadem α ego nunc in te ratione agam, inquit
Dominus Matth. 6. v. q. Marc. .v. 6 Eccles28. V.8. Ideo namque dicitur Luc.6. v. 37.
dimitte , oe dimittemini. dc Matth. 6. si offers munus tuum ad altare, S ibi recordatus fueris quia frater tuus babet aliquid adsersum te , relinque ibi munus tuum ante altare, o vari prius reconciliari fratri tuo. Sapiens vel b Ecclesiastici cap. 2 8. v.23. 4 bomo bomini reservat iram, oe a Deo quaerit medelam s in hominem similem sibi, non babet misericordiam, oe de peccatis suis deprecatur rUse, cum caro sit, reservat iram , o propitiationem petit a Deo. uis exorabit o pretiis illius λ Qua tandem fronte audeas rogare Deum in te ne ulciscatur. qui eontra stat rem tuum ulcisci tu meditaris id , quaeso, iniquitis a Deo de gravissinis, quae in illum egisti, veniam rogare piaculis, & de minimis interim , quae peccavit in te frater tuus , dc proximus, iram parare, dc operari λ
HAe deinde sexta petitione rogamus, ne tantis quibus premimur assidue Mun
di, carnis, Daemonisque tentationibus obruamur, opprimamur, dc vincamur, quin sua nos adjuvet, roboretque gratia, qua sortiter obsistentes Daemonum elu damus astutiam , dc nequitiam , mundi despiciamus vanitatem, carnisque mole
sitas, di illecebras jugi eastigatione comprimamus; demum de ab illo, ceu pugi Ies , di athletae strenuissimi mereamur in caelis coronari . Sciendum itaque petitionis hujus plenius intelligendi gratia , nec a Daemo ne s nec a mundo etiam, aut carne nostra ad mecatum impelli posse , nisi quantum , dc ut illis permissum est a Domino , quem proinde rogamus , ne tantas ille
226쪽
LIB. I. TRACT. II. CAP. VII. ras
serat, permittat ve adversum nos assurgere tentationes , nisi quas sciverit a nobis iuperandas, quarum , & tandem ejus divina aspirante gratia, victoriam , triumphumque reportaturi suerimus. Non ergo petimus a Deo , ne tentationes irruant; uiu enim id possibile, nec si posset etiam sorte nobis expediret, & conveniret, nullis unquam impeti tentationibus: nam qui non tentatur, nec probatur utique
nec eoronatur: scilicet ubi abest pugna , deeii & triumphus, & corona; ad quod intendens Propheta Rex David psal. 23. v. a. dicebat: proba me Domine, S tenta me. Dixitque Sapiens Eccles. 3 v. lo. qui non est tentatus, quid scit Z Iacobus vero Apollutus cap. primo epistolae suae Catholicae v. a1. ait: beatus vir qui suffert
tentationem , quoniam ea prob tur cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae , ac paulo superius ita loquitur v. a. omne gaudium existimate , fratres mei, cum in tentationes varias incideritis stientes, quod probatio fidei vestrae patieu tiram operatur . Demum & continua est hujus seculi vita tentatio, & contra Daemonium pugna, adversus impios, di peccatores, contra amicos etiam , & dome. iii eos, quin & adversus ipsam , qua circumserimur, carnem: in nostrae quippe j rarunt omnes perniciem. Animae cavendum , idcirco nobis & caute ambulandum, atque ad pugnam, & victoriam alacres inveniamur; nec enim est, quod sine pugna vivere posse putemus in hac vita, quamvis enim & aliunde deesset homini, qui tentaret, & impeteret extraneus hostis, ipsa sibi suscit ad exercitium, & luctam caro propria mille genus excitans in illum quotidie cogitationum , phantasmatum, affectuum pestilentium , otiosorumque , di animae suae fatalium , exitialiumque consitorum , ac motuum , adversus quae debet ille paratus, armatusque incedere,
re excubias agere continuas, ne pereat: est autem omnium aptissimum , tutissimumque contra haec armorum genus oratio ista, & petitio qua ad Deum confugimus r & his, aut similibus eum ex corde deprecamur verbis: ne, quaeso, D mine permiseris his me tentationibus obrui, Domine Deus in adiutorium meum
intende, Domine ad adiuυandum me festina : crebra sunt enim, erumpuntque subito pericula , ne permittas me creaturarum illecebris decipi, vel ad peccatum impelli; quin potius iis ad tui laudem , & gloriam , cui conditae sunt, exciter, re utar: ne seras Domine , sc me concuti tentationibus, adverstatibusque , ut in impatientiae, irae, vindictae vel cujusvis alterius vitii voraginem abripiar, nec per te liceat Satanae tentationibus me suis ad superbiam , invidiam , odium , aut desperationem , sue quodvis peccatum aliud impellere. Idcirco dicebat Matth. 26.
v. 34. Dominus .' vigilate , S orate , ut non intretis in tentationem: ne scilicet adversum vos illae praevaleant, nam ab illis nunquam impeti pinsus expectare non
CAPUT OCTAVUM De septima, oe ultima Dominicae orationis petitione scilicet:
sed libera nos a malo. .HAc ultima petitione Deum precamur ab omni culpae, renaeve malo nos liberet , quod saluti nostrae motam inferre queat, & nocumentum I ab OmnibuS , quas molitur hostis adversum nos, insidiis, & machinamentis, ab adversitati.
bus ululi nostrae noxiis, di exitialibus, ab inserni cruciatibus, ignisque purg torii Hai , atque doloribus.
227쪽
suo , quomodo sit orandum , agitur. HAe nune oratione jam exposita quid hoe sit tandem orare, Christianus oportet intelligat; nec enim orare illud est linguae sibi Ius, labiorumque in tus , aut emissa sine sensu , & affectu cordis, oc attentione vox: orare quippe est Deum alloqui: vel orantis eum Deo colloquium , qui cum spiritus sit Deus, sp, ritu proinde rectius, conventiusque , qu1m ore cum illo loquimur : Quare, qui hane, aut aliam ad illum habes ore, & lingua orationem cura sollicitus, ut ipsum mens tacita proserat, quod os loquit ut s sic enim Cyprianus ait, si nee te ipium , qui oras, audis, quid est quod audire te Deum velis λ Si nec attendis tu , quid loquaris , sed unum cogitas, & aliud dicis: quid vis oranti tibi Deus attendat λ Si
nec tui memor es orans, nec de miseriis cogitas animae tuae, quid vis, & tui recordari Deum Addit Augustinus in psal. ι o. corpus prosternis Eum cumas , con fieris peccata, Deum adoras υideo corpus ubi jaceat quaero ubi vilitet animus video membra jacentia; videamus, si flet conscientia: videamus , si fixa est in eum, quem adoras. video te movere labia, balbutire, & loqui cui vero cor loquiturῖ Age, cpa aelo nodos mecum loquereris S subito aserteres te adservum , S dimitteres me non dico a quo aliquid petebas, sed cum quo ex aequo loquebaris, non mibi injuriam factam deputarem P Ecce quid facis quotide Deo, mente , dum eum oras aliena, vel ex negligentia, vel ex proposto; Quid enim aliud est oratio, quam elevatio mentis ad Deum , di ardentissima eoram illo desideriorum effusio P Semper ergo oraveris, pia si semper habueris desideria; si nunquam haec habeas, nunquam di oraveris, labiis licet orationis aliquid efferas. Itaque, charissimi, satagite diligenter orare spritu, cum Ioann. 4.v. 37. Christus dicat veros oratores, & a rat res adoraturos, oraturosque patrem in spiratu,queritate. Idcirco & Dominus
ait proverb. 26.v. 3. MF praebe mibi cor tuum. oportet autem orationem omnino spe, fide, & charitate sulciri & indieari. Fide quidem, qua firmissime Deum eredat esse supremam , ins nitamque bonitatem, bonorum omnium inexhaustam originem, & scaturiginem, ad quam ct omnes accedere necesse habeant: debet & ex spe , fiduciaque procedere, qua certo confidimus paratissimam, promptissimamque sere bonitatem hane infinitam ad effundendas, S elargiendas saluti nostrae necessarias , s petamus ex animo, gratias . Ipse enim ille, qui dixit psal n.8o. v. I r. Aperi tu ostiatim , oe implebo iliud, & clarius alibi Quicquid orantes petitis , re aete , quia accipietis,'dabitur vobis. Solebatque ipse, dum operaretur miracula , his quibus gratiarum portenta conserebat, fides tua , Bc fiducia te salvum
fecit: hanc ob fidem tuam beneficium accepisti. Iacobus autem cap. 3 .v. . idem ninadmonet his verbis si quis vestrum indiget, po utra in fide nibit Messans , ne orando fiat similis fisui maris , qui a vento movetur , oe circumfertur , sed in
Dei clementiam, oc bonitatem tanquam ad tutissimam anchoram cor nostrum ob.
firmemus, & fiduciam. Quis enim ex vobis bomo dieebat Christus apud Matthaeum
cap. 7. v. 9 2 quem, se petierit filius suus panem, numquid lapidem porreet ei λAut si piscem petierit, numquid serpentem porriget ei λ Si ergo vos, cum Dis mali nostis bona data dare filiis vestris, quanto magis pater vester, qui in caelis es , dabit bona petenti s se, quaerentibus, & largietur gratiam Spiritus Sancti:
228쪽
petamus ergo nunc cum fiducia in nomine dilecti sui per merita Christi Salvatoris nostri, & quicquid petierimus assequemur, dum saluti nostrae necessaria post ut
verimus , & utilia. Debet & praeterea charitatis ex amore ardentissimo nostra oriri deprecatio,
nec enim immensas Deus habet, nis diligentibus se , paratas gratias, uti habet Isaias, Davidque Propheta dicit psalm. 36. v. 4. delectare in Domino, S dabit sibi petitiones cordis tui. Debet & humilitate fulciri petitio, nimirum intima sui ipsius, propriae spiritualis indigentiae cognitione, ut quid enim a Domino ditari petat, & impinguari, oui egere nescit, nec spiritualem sui pauperiem agnovit , & egestatem . Quidam eruditus scripsi a nemine se doctum melius orandi modum apud Deum , & implorandi, quam a pauperibus, & mendicis non ab
eorum innata modo verborum vi , & energia , vel improbitate , qua divites pulsant, & exorant; sed ab accurata , quam in explicandis infirmitatibus, exhibe dis vulneribus , aperiendis etiam necessitatibus adhibere solliciti sunt diligentiata. singulari, nihil enim horum omninb reticentes, aut occultantes, sed sngula pro palantes; ut videntes se provocent ad pietatem , & largitatem. Hoc plane modo vult Altissimus, omnes omni Q videre nos accurate, & sngillatim, atque in conspectu suo proponere , & explicare spirituales cujusque nostrum indigentias, infidimitates , plagas, penuriasque , vel leviores, & minimas. Iis enim ille omnibus, si nos ita habuerimus, facilis occurret, & medebitur; Hac certo de causa Publicani cujusdam accepta Deo fuit. & reprobata Pharisaei vicissim oratio; quod Publicanus ipse suas probe intellexit, detexitque sordes, ulcera, vulneraque spiritualiaca lesti coram medico, pudoreque suffusus, ac demissis in terram oeulis humili se ore Deum compellabat: Deus propitius esto mihi peccatori . Pharisaeus autem elatus , & intumescens a superbia sua premebat, occultabatque vulnera , virtutumque , & bonorum operum ostentabat, jactabatque merita dicens: Domine gratias
tibi ago, quia non sum , sicut ceteri bominum raptores , injusti, adulteri, velut hic etiam publicanus : , uno bis in Sabbato, decimas do omnium, quae possideo en. Qua certe parabola docet nos optime Christus, quantum orationi neces.satia si humilitas, ut valeat.
229쪽
, 18 DOCTRINAE CRISTIANAE, TRACTATUS TERTIUS
DE Praeceptis decem legis divinae, seu Decalogi .
Is jam superius, quae caedenda proposuit Deus, expositis ira symboli declaratione : Credo in Deum Sc. , atque subinde aliis, quae speranda nobis, optanda, petendaque jussit idem Dominus in orationis explicatione Dominicae; convenienter hic de charitatis agetur a nobis exercitatione, sive de iis quae nos facere jubet Altissimus. His enim omnis impletur, comitatque vera Chistiani sapientia, sanctitas, & justitia, ut credat, speret, amet, & operetur: sine quippe charitate, & operibus,c nee enim illa sine istis fides mortua est, & spes nostra, nihilque juvant apud Deum , mundantque , vel sanctificant animam : Quare necesse est , has simul coire in anima tres, sulgereque virtutes fidem . spem , & charitatem , nulla enim alius illi speranda salus. Ut autem in symbolo , quod Credo dicimus, quae ad fidei spectat exercitationem , habentur, sive, quas credere debemus a Deo virtutes, in que Dominica, quam Pater noster appellamus, habentur oratione, quae ad spei virtutem attinent, seu quae sperare nos juvat, & optare : se & in Decalogo mandatorum decem in lege praescriptorum a Deo charitatis exhibetur exercitium , sue opera , quae tenetur operari charitas, & justitia , quorum proinde mandatorum duci certe praecipua sunt, & fundamentum aliorum , praecepta scilicet ipsius mel charitatis, statimque subsequuntur alia decem, quae Iudaeis olim ipse prescripsi Deus in tabulis lapideis, quae & a duobus his oriuntur prioribus. Praeter haec verti decem alia sunt etiam minora praecepta quaedam , quae & ad
praedicta decem , seu ad capita revocari possunt, ideoque primum hic agemus de gemino charitatis, amorisque praecepto, dein d/ de singulis decem. CAPUT PRIMUΜ. CHaritas est divinae legis epilogus,& summa : quaecunque iussit, mandavitque Dominus, ea complectitur, & qui eam habuerit, unam legem implevit. Qui hujus expers est , quae ille habet, cetera juvant nihil. Hanc qui novit, & sapit omnia scit, & sapit, cum suavissimum in ea gustet, & sapiat Scriptum Sacrae reconditum mel: eam qui corde gerit, & moribus cum psalmista Rege psalm ii 8. .67. gloriari potest. & dicere : omnis consummationis vidi Mnem; nempe latum mandatam tuum Aaritatis nimis latum quippe dicitur, quod eo dilatatur in omnes cor nostrum, laetitiaque perfunditur, atque fidueia. Latum etiam dicitur vir uti quidam ait sanctissmus quia, ut viatori eommodum per latam incedere viam
se justo sicile est per charitatis ambulare preceptum , atque ideli sic olim ad Deum Propheta David , salvisi in loco spatioso pedes meos psal. 3o. v. i 7.& alibi: viam
230쪽
mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum psalm.l 18. v.76. nempe per charitatem, Et Paulus ipse confitetur 1. Corinth.6. v.4. tam amplum sibi patere
cor, ut & mundum eaperet universum . Ipsa certe facit, ut jugum Chri iii suavest, & onus ejus leve, nec alia quidquam ab ea nobis proficit virtus ; quamvis enim habueris omnem fidem ,& ea fidei firmitate stares, ita ut miracula feceris i. Corinth. 13. v.2. e ' montes transferas de loco in alium ; si dederis omnes facultates tuas in cibos pauperum , S tradideris corpus tuum pro tuenda fide, ita ut ardeat; naritatem autem non babueris nibit tibi prodes r ait Apostolus i. ad Corinth. cap. i 3. v.2. Legis enim est illa complementum , ic vinculum persectionis; hac via, qua Deus ipse de caelo deicendit, di ad homines venit, qua una de hinc ad caelum conscendant homines ab hac lacrymarum valle ad locum, ubi Christus ipse residet. Nec alia , qua eb perveniatur, quam charitatis est via; Una peccato mors, & exitium est charitas, una illa tentationibus quibusvis obsistit, dc praevalet. Una hacinandata Dei cuncta servantur , virtutes operantur omnes, laboresque vel gravi res leniuntur , dc leviores sunt . Hae una differunt, distingunturque repromissonis liberi nota ab aeternae perditionis alumnis. Quasdam etiam sortiri possunt habere virtutum species impii, & reprobi; hanc vetb tantum electi, Deique Filii, dc haeredes gloriae ejus obtinent; quantum abundans tu charitate emines, & sanctit te, tu proinde magnus, dc justitia rara si tibi charitas, de diminuta , levis. & exigua tibi, dc sanctitas, justitia , di probitas. Hae sne nemo dicatur bonus; per hanc innovamur, Et configuramur imagini filii Dei; regeneratur homo, sique nova in Christo cieatura . Ut enim in animam illa subit, mox omnes ejicit ab ea peecati sordes, Ac maculas, paulatimque peccati faces , atque rubiginem, quae triplicem animae potentiam inficiunt, atque deturbant. Abigit memoriam scilicet terreno. rum , sordibus expurgat inquinatam , intellectum scedis erroribus , immundisque cogitationibus implicitum , dc consectum liberat, ac demum voluntatem indignis, Obscenisque concupiscentiae, de amoris affectibus erigit occupatam, de conculcutam,ubi verti primum in ea iusserit, arseritque divinus ille charitatis ignis, statim re scotiis ,& saecibus his emundatur, innovatur, dc nitet omnis; pia , sanctaque illi ingerit consilia, Deique, ac coelestium affectus intensssimos, atque flagranti μsma suspitia; seque novum induit anima nostra decorem, &. rutilat, Deo jam
prope sacta smilis. εHaec ver b ceterarum omnium regina , parensque virtutum , charitas, gemino duntaxat saeta praecepto est, Dei videlicet amore , & proximi: ptimum quidem his constituit ipse Dominus verbis Matth.χχ. v. 37. Aliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, S in tota anima tua, S in tota mente tua , oe ex tota fortitudine tua. Deuteron. cap. 7. v. 3. Alterum autem ibidem his ipse dixit verbis:
AEliges proximum tuum ,scut te ipsum, porrb Deum toto corde , totisque animae vitibus diligere , nihil aliud est, quam illum quibusque omnibus praeponere super omnibus mundi hujus oblectamentis, de illecebris a nobis ipsis eum pluris test, mare, dc pendere: ipsum videlicet longe plus amare , dc aestimare, quam honores, dignitates, facultates, divitias, parentes, amicos, necessariosque, ipsamque u XO rem , 5t filios, tandem dc nostri ipsus vitam corpus, oc animam . Ut haec eligamus ulti b, libenterque dimittere potius omnia, quam vel minimum ejus praetergredi mandatum , dc offendere . Quocirca qui lethaliter peccant, quolibet peccato mortali praeceptum illud amoris Dei toties transgrediuntur , charitatemque exularea se compellunt, Zc fugant, quia videlicet delectatiunculam hane levissimam, in
nisque gloriae fumum, idque quodvis aliud simile, cujus gratia Dei praetergrediun-