장음표시 사용
111쪽
XI I. Meretur attendi antiquitas iocantamentorum, quae, D. D. CLERICO iudice , longe ultra Aesculapii tempora adscendit, interque orientales aeque ac occidentales nationes regnauit. Non minoris antiquitatis videntur amuleta, peritilla, aliaque huius generis, omnino Orientalium superititionem prodentia, quae plenius in lucem prodierunt, tempore quo Valentinianorum haeresis, saecuIis a Christo nato primis, erupit, quare illo Ioco elura exspectanda de eo erunt: nunc enim ad Aestulapii medicinam reuerti oportet. XIII. Si GALENvM, aut quisquis est auctor Imtraductionis Galeno adstriptae, audimus , longe augustior fuit medicina Aestulapii. Ita enim ille inqIt: Sed haec quidem nempe Aesculapio superiorum, ut Melampodis et aliorum, quos commemorat experientia ratione vacua, nondumque rationalis fuit. Ceterum perfectam medicinam et omnibus nummis ab olutam, nimiarum diuinam aio, Aesculapius Rius inuenit. Diam etero, qua inter homines versatur , huius successeres inlepi
da pseris meluti hereduario acceptam tradiderunt. XIIII. Sed vix fidem mcretur Galanus, quando 'sque adeo perfectam medicinam ab Aesculapio inuenia tam , magis pro amore in Deum patrium , quam ex vero, scribit. Id obseruamus perpetuo iii Galeno, quod de Aesculapio, et integro Ordine Asclepiadarum, verba faciens, magnifica omnia praedicet: at vero ubi errores in uno vel altero indiuiduo notandi occasio offertur 'honoribus singulorum nimis detrahat. Cuius quidem moris quas causas habuisse verosimillimum sit, alibi pluribus exponemus.
X U. Sed forte aliquid arcani Iatet in eo , quando diuinam Aesculapii medicinam perfectam notat, deinde vero ipsi opponit eam , quia inter homines versatur:
112쪽
nimirum ut locus relinqueretur, quaecunque imperfecta et manca ementi hominum negligentiae erroribusque -- Putandi.
XVI. Aliud nobis particulare de Aesculapii medicina
suggerit GALE Nus, quem locum integrum ex Versi ne TΗ. LINACRI adscribam : Nos aegros auotannis non
paucos persanauimus , filis animi motidius o debitum m dum reuocatis. Est mero non spernendus huius sententiaet sis ipsum patrium nobis numen Aesculapius , qui multas scribi cantilenas , mimosque rissicularum rerum fleri , et melodias quasdam, issiluit iis , quibus vehementiores animosa partis motus corporis temperamentum isso caliadius incerent. Aliis quibusdam, neque iis paucis, v nari , equitare, atque inmatos exerceri issit, iisdemque sim tum ipsorum motuum seriem, utique quibus motus iniunxit , tum inmorum , quisus amatis exercitari praecepit, definiuit. Non enim quo pacto excitetur, eri a turque animosa pari ,. cum imbeci sis , praecipere sat ombuit , nisi etiam mensuram iassius o exercitationum Mea e iret.
XUIL Videtur sane hoc Galeni testimonio Huc scere quam naturalem rationem, ἐπαοιδῶν, ex Pindaro laudatarum , reddere liceat: simulque non dissicillimum fore, si quis Aesculapium artis gymnasticae . quam maxime laudabilis, Patenus vitiosae temporim decursu fata ab ipsis veteribus opponitur, auctorem hominibus fuisse vellet Ostendere. Sed unicum dubium supe est, idque, Ut existimo, non contemnendum, an G lanus hoc loco de eo loquatur, quod Aesculapius inter homines versatus iacisse credi debeat, an vero potius' quod Aesculapii nomine callidi sacerdotes Pergameni memoria Galeni fecerunt, Ualde enim vereor ut pro-
113쪽
hari possit illis temporibus, quibus Aesculapius inter homines vixisse creditur, mimorum artem ad risus excitandos compositam ita fuisse excultam, ut pro tristitiae remedio aclhiberi potuerit. Nec Platonem, Galeno multo antiquiorem , oui multis verbis passim dicit quid in medicina laudet vel reprehendat, eraetermissiirum huius rei mentionem fuisse existimo, si omnino ipsi res illa nota fuisset. XUIII. HYGINus' facit Aesculapium auctorem medicinae clinicae, id est illius , quae ad aegrotantis lectulum exercetur, Opponiturque tum illi, quae ex templis deorum petebatur , tum isti VaSae circumforaneorum, Conuentus hominum frequentiores oberrantium. At vero quum vix ve simile sit posterioris generis homines tunc temporis fuisse; nec prioris generis illi adesse potuerint: non iniuste dixerimus nomen clinicae medicinae magis esse recens e suoque tempore Originem eius probabiliorem indicare laborabimus.
X UIIII. Ab Aesculapii morte medicina ad homines peruenit. Potissimum autem exercebatur ab illis, qui se Asclepiadas ab Aesculapio appellabant. Ante vero quam de his dicere liceat , oportet plures homines Argonautica expeditione superiores, tum vero etiam Aeliculapio coaevos aliquos, ordine recensere.
XX. Non omnino reticere possum hic Dardanum, hominem sane vetustissimum, si unus idemque est Dardaniae , id est Troianae gentis, et libri dynameron in , scripti et a veteribus subinde laudati, auctor. Titulum huius libri non uno modo intelligunt docti viri: alii enim existimant in hoc opere doceri eraeparationem medicamentorum particularium, certis diebus, quibus singularis illorum vis est, colligendorum : doctissimul
114쪽
nus daemonum valentiorum. Quicquid sit de libro diu
deperdito, illud certum est et extra controuersiam pΟ- situm, Dardanias artes, ut superstitiosas et magicas, subinde citari, medicinaeque opponi. Consulatur CL. FΛ-BRICIUS. ad sp ARTIANI Hadrianum c. XIV. Bibliotb. Graeca Lib. I. c. m.
XXI. Melampus, Amythaonis et Aglaiae filius,
Argiuus, multum in Veteri iustoria celebratur, potiss1-mum Vero quod in Aegypto acceptos , vel a cadmo aliisque Tyriis, qui cum hoc e Phoenice Venerant, auditos , plurimos religiosos ritus , praesertim Cereris et Bacchi,multasque profanae superstitionis fabulas, in Graeciam transtulerit, ibique mysteriis illorum numinum
homines initiauerit, testibus HERODOTo, . DIODORosicu Lo et CLEMENTE ALEXANDRINO. '' Erat
poeta insignis, ceterum autem, pro more illorum temporum , pastor. Quum itaque obseruaret c rassuas pursari, quoties eli oro vescerentur, hac ratione in cognitionem virtutis huius plantae deuenit, eoque remeaeo percurauit regis Proeti filias furentes, multasque eiusdem regionis seminas eodem morbo laborantes, raemiumque felicis curationis retulit alteram harum fi-iarum sibi in Uxorem, cum parte tertia regni: alteram vero filiam fratri suo Bianti, cum tertia regni altera , impetrauit. Videri de hac curatione possunt, prae ceteris auctoribus, HERODOTUS et PAUSANIA s. ' Lib. II. eap. 49. '' Lib. I. pae. 87.
Protreptic. p. io. ' Lor. IX. cap. Corinthiac. pae. lso. Regem hic vocat Anaxagoram. Forte nee mentione indignus ruerit locus , quo curatio haec ner.
acta apud eundem legitur. Indicat autem Arcadiae urbem Lusos, ubi ex altera parte aqua sygia , omnino Iethalis, profluit, ex altera non longe abest sons praegelidae aquae,
115쪽
HISTORIAE MEDICINAE alyssos ab effectu dictus. quoniam rabiei caninae certo meis deri credebatur. vide P AusANIAM p. 63l - 637.
XXII. Ex eo gloria ellebori celebrari coefit, ipsaque planta ab inuentore Melampode melampodium a pellari. Vix dubium est ex duobus elleboris album hic esse intelligendum, quem innoxie ab ovibus aliisque animalibus comedi , quum nigrum illis perniciosum sit, plures auctores testantur. XXII L Sed non adeo multum post etiam inuenintum esse veratri nigri usum, vel ex eo apparet, quod Hercules , a nescio quo ciue Anticyrano, huius Ope a furore liberatus perhibetur: unde antiquitas elleborismorum, seu purgationum cum veratro , elucet: de quo pauca adhuC cicenda sunt.
XXIIII. Veratrum quidem album esse illud Melampodis, ex superius adducta nota, et Plinii Galenique
testimoniis , satis videtur certum: Verum DIOS CORI-DEs rem totam ad nigrum refert.
XXV. Nigrum hunc esse, qui apud nos hoc nomine venit, Theophrasti testimonio, aduersus Dioscoridem, qui iterum hic turbat, probari potest: tum vero etiam, quod BELLONIus, qui loca illa obivit, nullum alium ibi deprehendit. Praecipue autem frequens erat in Helicone, Parnasib, Olympo montibus, per omnem Aetoliam, et praecipue apud Anticyranos.
citante CAMERA Rro in horto ptilos et med.
XXVI. Sed quum duae Anticyrae fuerint, altera ad sinum Corinthiacum sita in Phocide, altera ad sinum Maliacum : dubium est, quaenam sit illa ob elleborismum olim tantopere celebrata , Ut in prouerbium abierit: quum Pausanias illam illustribus signis denotet, cui omnino succurrit HELLADIVS BESANTI Nous apud
116쪽
DEMO D. I. SECT. I l. CAI . II. 89 PIIo TIUM: hanc vero Strabo et Stephaiaus Byzantrni s nobis ostendant.
in Excerptis ex Helladii Besantinoi Chrestomatb. pag. Is9l. M. Sehol. ubi diserte legitur: Anti ram , ubi albin veratrum nasci tur Milo allar erescente deterius, urbem Phocensem esse. Reliquorum auctorum loca seorsim indicare superuacuum existimavi, quum id olim secerim in dissertatione de ellebor mu vel rum Haia Maildebvrg. IIII. edita.
XX VII. At vero haec conciliare parum forte referet. Utinam liceret modum indicare, quo veteres, ad salutem plurimorum mortalium, elleboro usi fuerint. Dolendum autem est veteres , qui supersunt, de elle- horismis, tamquam re inter medicos omnes cognitissima, nimis stricte et concise scripsisse, illos autem , qui
modum ex instituto tradiderunt, temporum iniuria intercidisse, ut ad nos nihil illorum peruenerit. Qui quid ex antiquis colligi potuit, in diisertationem modo
dictam congerere studui. Hic notasse issiciat, veteres non sine magna praeparatione ad elleborum propina dum accessisse: quippe multa provide instituta erant ante exhibendum pharmacum facienda vel omittenda: multa accurate tenenda, si iam potum esset medicamentum, ut operatio promoueretur, et terribilia symptomata praeoccuparentur. Ex quo apparet eos elleborismum non pro re vili, sed omnino ardua et accuratam dilige
tiam deposcente, habuisse. XXVIII. Sed praeter ea, quae artis sunt, Melam- Ius, ut erat superstitionis callidus magister, institutum
uum multis circumstantiis commendare , an contaminare 3 voluit. Adhibebantur enim ad actum sollemnis varii ritus religiosi, incantamenta, lustrationes, balnea, lassitus, quorum physicam rationem non fac, te inuenias, etsi de balneis mitius iudicare veterum prarus iubeat. Videri apparatus ille potest apud CLEME M TEM
117쪽
ΗIsTORIAE MEDICINAE TEM ALEXANDRINVM, Vbi comicorum Veterum M
NANDRI et DIPHILI fragmenta de his leguntur. Con3- memorantur tarda, bitumen, sulphur, icilla, lana fla-hia, frusta salis: et expressa Proetidarum mentio adiicitur, Ut ne dubitandi locus supersit talia omnino fuiste ad Melampodem relata.
X X UIIII. Quin inuenimus etiam multis post Melampodem saeculis elleborum album expiandis et purgandis , non sine superstitione , aedibus , cum precatione sollemni, adhibitum. Immo non sine augurio effodiendum, siue rebantur, siue populo persuadebant, ut illi, qui modum adhibendi callebant, indeque emΟ- lumentum capiebant, eo magis impedirent, ne reme dium in popularem perueniret notitiam ac usillo. EX quo specimine discamus juperstitionem,curationibus naturatiotis impie superadditam,priscis temporibus quasi sc- Iem monopolii fuisse Asclepiadis, immo, ante et praeteros , omni sacrificulorum turbae. XXX. Melampodi tribuitur, quod primus vinurii
aequali mensura aquae permiscere docuerit , adeoque ebrοποσίαν, seu Vini meraci potum , auferre conatus
sit: cuius quidqm instituti laudabilem rationem facile intelligere licet, si cogitemus Vinorum Graecorum generosarn honitatem , et noXas, ab illorum meracorum ingurgitatione annotataS, ex veteribus repetere
XXXI. Ceterum PLINIvs commemorat diuinitatem ct qilandam caelitum societatem in Melampodenotatam fuisse : in quo eum confert cum Sibylla. G Α-LENus autem refert ipsum supra ceteros mortales auditu excelluisse : quod eo spectat, ut ApollodorUS auctor est , et ab aliis crebro dicitur, quod 'olucrum
118쪽
9 Ilinguas intellexerit, aut intelligere se finxerit e cuius commenti nebula auctoritatem augurali scientiae, quam profitebatur, parabat. Specimen artis huius, a Melampode editum in Iphicli sterilitate auferenda, ex eo D. D. CLERI crvs adfert. I
Hist. natur. D. VI L eap. XXXIIL . ' Hi t. medic. I. pag. 26. Conserri etiam merentur de Melamis pode D. D. F A B RI C IU a in bibl. Gr. Lib. I. c. I s. et B AE L a v sia Dictionario.
XXXII. Nimirum, missis circumstantiis supersti tiosis, eo res redit, ut rubigine ferri, ad decem dies cum vino potui data, illum sanitati restitueret: quod forte primum et antiquissimum exemplum est metallici medi. camenti in usum vocati. XXXIII. Oportet Melampodem Iongaeuum factum fuisse, quum aliquae circumstantiae suadeant credere ipsum sesquisaeculo ante Argonautarum expeditionem vixisse : Iphiclus autem , quem sic curasse lcgimus , expeditioni illi interfuerit. Ceterum mortuo Melampodi ab aliquibus diuinos honores habitos, templaque in eius honorem exstructa fuisse, apud p A v s A-NIAM legimus.'. Lib. L pag. ro7. Aegisthenis Melampodis, Amathaonis fui, t plumi et in eo non magni utiqmviri num columne instulit. Melampodi sacra faciunt, etfestum tem quotannis celebrant.
XXXIIII. Filium reliquit Thyodamas dictum,
paternarum artium heredem , sed non aeque celebrem memoriam consequutum. Nepos Melampodis fuisse perhibetur Polyidus : sed scrupulum iniicit GALE Nus , aut quisquis est auctor Introductionis, qui ipsum Aesculapio superiorem , aetatis ratione collocati CLEMENfALEx ANDRINVS Argis et Megaris ipsum claruisse indu
119쪽
XXXV. Scripta quaedam ad Melampodem auctorem relata feruntur: sed res ipsa loquitur illa esse itinio ris cuiusdam, qui se in Acgyeto , et ad Regem Ptolemaeum, scripsisse palam profitetur. Agunt de diuinatione ex palpitationibus siue sali stationibus membrorum,
ut et ex Damis oleaceis in corpore: quod utrumque argumentum au medicinam proprie non pertinet. Quia vero medici non postremi dignam curiositate sua obserua tionem naeuorum existimarunt: nolui hoc loco mentionem huius rei omnino omittere : praesertim quum res Ptolemaeorum aeuo antiquior elle Videatur, et orien
talem superstitionem adiunctam habeat. Obseruationem salissationum inter orientales populos adhuc hodie vigere, facile persuaserit rerum orientalium quondam
peritissimus HERBE LOTUS in Bibliothee. orientali. Exstare nimirum testatur librum sub titulo Κitab al- ichtilag , de quo sic refert: dans sequel A es reaite des prognostiques, quisetirent de ces tressatilemens, et it 3 axne istribution de prieres superstitiesses, que ι'οη dest Dire selou
XXXVI. Veniendum nunc est ad Chironem Centaurum , Saturni , ut fertur, et Philyrae filium , quempiNDA Rus describit Vt Virum corpore ferum , animo ,hia, id est humanissimo. Hunc poetae et histo xici nobis sistunt tamquam in antro Pelii montis resi dem, ad quem, tamquam ad communem praecepto-xem , heroes illius temporis discendi causa confluxerint. Erudiuit autem Aesculapium, Ut supra dictum est , in medicina, eiusdemque artis participes alios fecit, eosque insuper armorum equorumque Usum, Vt et musicam,
immo etiam iustitiam edocuit. Linagum catalogum
120쪽
PERIOD. I. sp CT. II. CAp. II. corum, quos ad Venationem instituit , dat xENo-Pii ON, inque hoc praeter Aesculapium comparent
Nestor, Theseus, Ulysses, Achilles , Aeneas , Podalirius, Machaon, Diomedes, Castor, Pollux, Palamedes, Graeciae antiquissimae principes. Chironem Vero ab Apolline et Diana, propter iustitiam, venationem fuisse edoctum canesque accepisse, hocque accepto dono laetum fuisse usum, eidem auctori creditur. Addit PHILOs TR ATus ipsum vitam longissime produxisse.
P3th. III. initio. Imide venatiove initio addatur PHILOsTRA Tva in heroicis p. m. I 6s.
XXXVII. Tribuitur ipsi , medicinae intuitu, in
genere magna cius peritia, siue ad hominum , siue ad anim lium usum expeteretur seorsim: autem rei herbariae, et medicamentariae, auctor. perhibetur a P L1NIO et ΡLvTARCHO, qui simul commemorat Magnetes msi, tamquam primo medico , primitias herbarum et florum obtulisse. Nomen eius gerunt centaurea, quod nos Centaurium vocamus, teste iterum P LINio. Quod vero idem Chiron vulnera etiam et vice a tractauerit, ex eo discamus licet, quod Vlcera Chironia in prouerbium abierunt.
Libr. VII. s6. Nostae. m. Folion. I. I ibro XXV. 6. idem vocari Chironium ibidem discas . qua occasione nominis ratio indicatur ; simulque cognoscitur quantum a nostro centaurio diuersum sit illud, de quo Plinius agit.
XXXVIII. Vt itaque heroas docuisse Chironem nemo dubitat, sic incertum est an literis aliquid consignauerit. Laudant certe veteres aliouod poema, quod alii ad hunc Chironem, alii ad Hesiouum transtulerunt,
de quo Videatur CL. D. D. FABRICIUS. Laudantur