장음표시 사용
221쪽
aως EA .u . DE PIETH maiestas. Denique, ut verbo dicam, quemadmodum Phrigiones e varii coloris filo unum aliquod aulaeum te
xunt, s ex mille venerum, mille leporum flosculis, amo nissmi poestos huius eonstat hortus , opulentissmis me
trilis aequandus quorum in alto latet vena magis magisque responsura fodienti. Habeo ego et pono inde iter δε- τα prima Romana scripta. Et Ius T. LIPs Ius: A a uis hic Papinius P poeta magnus, Vel dicam potius,Foeta summus Certe proximus est poeta summo,sQuod mecum fateatur 'se liuor. Poeta non ratemporalis modo, verum etiam magni spiritus fuit, ac pleraque sua sublimiori pronunciauit ore, adeo quidem, Vt a carminis maiestate nunc generosus vates, nunc Aquilinus, nunc Natus equus appellaretur. Enimuero cum generosi elatique esset ani mi, nihil mediocre sequebatur, et inprimis generi epico nauabat operam : quo vix alius ad gloriam Virgili nam accessit propius, suoque merito heroicorum postarum, Graecorum iuxta et Latinorum, si Maronem excipias, princeps haberi potest. Non negamus esse in eo multa plane diuina, ut haec sunt:
Feruent discursbus arces. Vscentur clamore viae. Ferrum undique et ignes Mente vident, saeuas mente accepere catenas. Consumst ventura timor. Iam tecta replerant Templaque et ingratae vallantur plana ibus arae.
Vna omnes eademque subit formido per an s. Poscunt fata senes: ardet palletque iuuentus. Atria femineis trepidant vlulata querelis. Hem
222쪽
Flant pueri: et flendi nequeunt agnoscere caussas,
Atroniti , et tantum matrum lamcnta timente
--- Nec Baseut extrema pudorem. Ipsae tela viris, iram animosque minfraue Hortanturque, unaeque ruunt ζ κα avita gementes Limina, nec paruos csam ostendere natos.
Haec et alia adultis et prudentioribus eloquentiae Romanae cultoribus stimulo esse possunt ad ineundam rati nem contemplandi poetae ingeniosissimi foetus et artem
Quod ad stilum eius attinet, placet omnino Μοὐ nos ii I) iudicium, qui magnam in eo quidem agnoscit praestantiam ingenii, nimium tamen reprehendit tumorem, quicquid Scaliger obloquatur, et loquendi catachresticum morem. Putat ergo , nec inconsulto, legendum esse cum iudicio, minime vero in prima a late , qua ad imitationem sint optima tantum quaeque proponenda: cum aPud illum multa reperiantur audaci furore dicta, plus pnantasiae, quam iudicii, et ea qUae in sermone Romano temere imitari non liceat. Veris mum est, quod Borrichius dicit, eum instar Alexa dri, Ut magnis virtutibus, ita magnis quoque vitiis scatere. Nimiam in carminibus prodit audaciam stili, et eos dicendi modos, qui vix alicuius attentionem mere viri Sublimitate sua , vel , ut verius dicam, tumore, vix
Ia Pobhist. liter. l. 4. c. is. β. s. Cum Morhofio facii quoque
Cl. -AL curva his . critica Lati linguae cap. I pag. 6 . BERNARTius contra praefati schoL expedire hunc magnum poetam non solum in manibus iuuentutis esse, sed etiam eorum
quibus in literaria rep. tua spestuidi in quatuordecim, imo im ipsa orchcstra.
223쪽
vix satis potest intelligi: cum loquitur phaebum saepe.
et meteoris haeret oratione Obscura: ut scholis commendandus minime gentium Videatur. Ipse se a L
GEx m qui magno animo defensionem eius suscepit. multa aut aliter dicta, aut non dicta ab eo voluit esse: et immemor sui miratur eius Alpinam cupressum, quae in Alpibus inueniatur nulla. Audaciam accusat poetae post Virgilium in eodem genere meliora describere conantis: cui propinquior ene potuisset futurus, nisi tam prope esse voluisset. Quandoquidem sua elatus nat ra, sicubi excellere conatus est, in tumorem excreuit.
Scripta Statii prodierunt primum Parmae I473. fol. per Stephanum Corallum. Romae I 47s. Ol. per Arnoldum Pannarig. I476. fol. cum Domitii Calderint Veronensis, secretarii Apostolici, in siluas commentario. Brixiae I 48 s. sol. cum Ioh. Britannici commenta in Achili. Venetiis I 83. et I m. fol. cum Luctatii n in Thebaidem commentariis. I 94. sol. per Barthol. de Zanis , cum Luctatii commentario in Thebaidem, et Francisci Maturantii in Achilleidem. I 498. sol. cum Domitii Chalderint et aliorum commentariiS.
Sequenti seculo celebriores Statii editiones stini V netianae Is ΟΣ. et I S Ι 9. 8. apud Aldum. Paris ensis Is go: 8. apud Simonem ColinaeUm. I 6Oo. . ex diligenti recensione Friderici Titiobrogae, siue Lindebr
gusm) Poetices l. 6. c. c. pag. 842.nὶ Luctatius, vetus scholiastes, ab aliis Lutatius, vel Luctatius Placidus, aliis placidus Lactantius appellatur: de quo legendus est FAa Ric ivs bibl. Latina t. a. c. o. p. 436. V v alvs de poetis Latiu. p. m. s. 4s. . Diuitiaco by Cooste
224쪽
i , cum variis Iestionibus et Luctatii, siue Lactantii Placidii scholiis antiquis in Thebaidem et Achilleidem.
Lugdunenses IS Z. I a. apud GryPhium. IS S9. I 2. Mpud heredes Sebast. Gryphii. IS98. Ia. cum eruditissimis Ioli. Bernartii annotationibus. Autuermanae Is8s.ct Is9ς. 8. apud plantinum cum iisdem Iola. Bernartii scholiis. Basilienses Is I. 8. apud Henr. Petri. HeideLbergenses I6oo. apud Commelinum cum Iani Gruteri notis. Et Geneuensis supra iam notata Lindebrogii editio Isim. 4.
6. XCIV. Seculo post Christum natum decimo septimo pro dierunt Statii opera Parisis I6oa. 4. Fed. Morelli et Domitii Calderint obseruationibus illustrata, cum Li
debrogii annotationum coro trio. o) I6I8. q. cum notis Emerici Crucet , additis veteribus Luctatii scholiis, et recentium animaduersionibus. I6s8. 8. tribus voluminibus, cum notis Francisci Guieti, et Gallicantichaelis Morollesii versione. 1684. 4. in Vsum Delphini, accurante Claudio Beraldo, cum notis, Paraphrasi et Omnia um verborum indice. Cantabrgiae Ι6ς I. 8. eX recensione Thomae Stephens. Amstilodami I6a . forma minore. I63Ο. ΙΣ. I6S3. I 2. accurante IOh. Frid. Gronouio. Lugduni Batav. i6i6.8. cum Papinianis lectionibus Casparis
cum eruditis Ioli. Bernartii scholiis, adiectis quoque ad Siluarum libros obseruationibuS. Cynncae 6 . q. a. UO-lum. cum locupletissimis Casp. Barthii commentariis,
oi Haec appendix est ad Statium Lindebrogii, qui prodiit Lu
225쪽
inspersis ad Thebaida et Achilleida commentariis et glossis veterum, addito quoque scholiaste Luctatio, ac curante Christiano Daumio.
Nostra aetate Londini t 728. . 4. Ieri Mamandus coli. S. Petri Cantabr. socius Statium ex vetustis exemplaribus recensuit, suasque illi et notas, et emendati nes adiecit.
Μ. VALERIUS MARTIALIS, genere Hispanus, Bil
bili haud ignobili Celtiberiae vel Arragoniae oppido p
natus, q) Romam XX. annorum Iuvenis venit, Ut tanto facilius optimarum artium midio versaretur. Ing
nio ille quidem gaudebat felicissimo i agendis vero cause. sis
p Hinc ipse MARTia Lis lib. I. epigr. εἶ. ubi de patria vir tum illustrium: G, Liciniane, turiabitur nostra
Natales illi Martiae Kalendae, ut pater ex lib. Io. epigr. 2Φ. l. 2. epigr. s 3. et t. I 2. epigr. go. Sunt qui putant Frontonem eius fuisse patrem et matrem Flaccillam, ex epigr. 3 s. lib. s. Sed ibi non suos, si quid video, verum Erotii puellae, quam in delitiis habuit, parentes nominat, suos vel libertinos olim vel seruos. In aliquibus LAMpRInii editionibus de Mlexandro Seuero c. 38. ubi Martialis epigramma laudatur c eus cognominatur. Quod ibi recte legi vos stus de poetis Latinis p. 46. quidem negat: sed tamen fatetur coquum vocati a Iohanne Sarisberiensi curialium l. 8. c. t 3. Iacobo Magno Toletano in sophologio plus XXV. locis. Vincentio Muluacensi speculi doctrinalis l. 3. c. 37. Richardo Buri in phil biblio. Et putat, inductus nullo alio fundamento, Maiuali nostro hoc nomen a paterno opificio adhaesisse. Dissiligod by GO le
226쪽
sis cum semet ipsam vel imparem sentiret, vel mansuetiorum Musarum magiS esset captuS amore: ab ineunte aetate per Omnem Vitam instituit Poeticam mercere artem, atque Ut mOS erat seculi, ex illis certaminibus si hi laureolam promereri. Cum Romam venisset, Neronis maxima saeuiebat tyrannis : ut docta iuuentus in mediam urbis calamitatem incideret: aduersus quam non potuit esse maius quam ex literis solatium. Omnem ergo diligentiam atque operam ad scribenda epigrammata contulit: quibus inter Omnes maxime excelluit, eamque cum salibus Urbanitatem Prae se tulit, ut bonorum omnium studia et fauorem sibi facile conciliaret, nec suis iocis quemquam fuisse laesum publice praedic re posset, ad Caesarem Domitianum cum scriberet: ν ιi-tis nostrorum liber est, Auguste, iocorum,
Et queritur laesius carmine nemo meo.
Gaudet honorato sed multus nomine lector, Cui Ῥictura meo munere fama datur.
Faciliora poetae multum atque benigniora fuerunt Titi Vespasiani et Domitiani tempora : quibus inprimis ille carus coepit emergere atque multis beneficiis cumulari. Nullam ex coniuge prolem suscepit: laboris ergo sui praemium atque ilatium a Caesare Domitiano primum petiit ius trium liberorum, et obtinuit tanto facilius, quod pridem carmina eiuS festinata et prope ex tempore fusa Imperatori placuerunt. s)Si festinatis, inquit, toties tibi lecta libellis
Detinuere oculos carmina nostra itios
o ιod fortuna vetat fieri, permitu UMeri . I catorum genitor credar ut esse trium.
228쪽
quidem nisi ad certum praefinitum tempus dedit: atque cum Iunior Plinius pro Suetonio sito idem heneficium impetrasset Traianus ipse scripsit: b) quam parce haec beneficia tribuam, utique, mi Secunde car me, haeret tiabi , cum etiam in senatu afrmare soleam, non exce se me numerum , quem apud ampli Dium oraein su ecturum mihi profvius sum: tuo tamen desiderio subre se etc. Martialis noster quoque Tribunus honorarius et equestris dignitatis fuit, in munere CaesariS, non censu. Imo et ingratiam eius multos Caesar Domitianus ciuit te donauit. Tanta eius fama erat, ac minime vulgaris eruditionis existimatio. Quod ipse disertis verbis pra dicat: c)Praemia laudato tribuit mihi Caesar uterque, ae Natorumque dedit iura paterna trium. Ore legor multo, notumque per oppida nomem Non exspectato dat mihi fama rogo.
et in hoc aliquid I vidit me Roma fribunum , Et sedeo qua te fusicitat Oceanus. e )aducit mihi Caesareo facti sunt munere cives , Nec famulos totidem suspicor esse tibi.
bὶ Apud P LDe iv M l. IO. epil . 96. xl pH in Nus in Augiilloriam, inquit, Liuiae stat ae poM.telisne eon Iandi eius causa, eaque fri numero matrum, quiιe tres tiberos peperissent, scripta est. Lex enιm antea ex lenaIur, nunc antem ex Imperator ιs auis Boritate eadem rura benesicii loco tribuit quabusdam mulieribus, quae data sunt eis , quae ter peperint: ut non subiiciantnr poeinnis sterilium, sed eis omnia fere praemia tribuantur , quae mu lieres foecundissimae consequuntur. .
c) Libr. 3. epigr. 9 s. d Titus et Domitianus. e) i e. intra i . gradus sed eo spectator, unde non equestrem te amouent designatores, qui disponendis in il atro Ordinibus praeistior. Disi iros by Cooste
229쪽
Martialis domus ad Pilam, siue columnam Tiburtinam, . in septima urbis regione, ut ipse testatur: f)Sed Ciburtinae su=n proximus accola pilae ἰπ- Ῥidet antiquum rustica Flora Iovem. Vbi et docemur templum Florae deae rusticae, ac V tus capitolium Iouis e regione domus Martialis fuisse. In deliciis habuit praesertim ex Frontone et Flaccilla, se uis olim atque desunctis , puellam Erotion, g) quam a pulchritudine et suavitate mirum quantum commen dat: et immaturo fato vernula enim sexennis erat) e tinctam luget, ut ipse loquitur, pectus pulsans pariter et comam vellensi optanSque sui amoreS, gaudiumque, lususque, oscula et deliciae.
Inter tam veteres ludat lasciua patronos, Et nomen blaeso garriat Oreyuum.
Pari modo vi s T A T i v Μ Θ supra tenellum , quemadoptauerat, fato defunctum deplorare vidimus. Hic ilialius aequalis, paria fere cum illo fortunae incommoda expertus est. uterque non sine inuidia Domitiani certaminibus vicit atque victus est. i) Vterque senex neglectus et penuria fere oppressus urbe relicta, ut placide viveret tandem et moreretur, in patriam rediit. Domitianus quidem non felicia reddidit honis artibus fata: Martialem tamen sua luce ac nominis fama gaudere pastus est. Nec mirum adeo poetam istius tyranni opera tantis laudibus persecutum esse, ut nec ipsum Iouem, nec superos omnes dicat soluendo futuros, si nomina ab illis exigat. h) Cui adulationi nescio num ulla par πι- piam in omni antiquitate legatur. Alibi Dominum De-
fὶ Libri s. epigr. 23. g) Confer. eius i l. s epigr. 3 s. et 32. bὶ Ex siluar. l. s. carm. s. iὶ Confer. huius capitis λὶ Libr. s. epigr. 4.
230쪽
mnque vocat, l) quem teste x IPHILI No et sv ΕΤ Nio ma se appellari voluit. Sed tamen Domitiano e tincto, et Nerva, anno post Christum natum nonagesimo sexto, illi silccedente, Musis tempora feliciora gratulatus est, quibus nunc sub mitissimo Imperatore toto Helicone frui liceat; quibus recta fides, hilaris clementia , cauta Potestas redeant; et longi metus tandem dederint terga. λο et miratur, qui Nerua sub principe duro et malis temporibus esse bonus non dubitauerit. n Et anno eum proximo sequenti Traiano adulatus est, inter alia: o Omnes cum Ioue nunc fumus beati
At nuper spudet, ah pudet fateri
Primis vero Traiani annis, cum aetate grandior p) n que in tanto honore esset, Bilbilim in patriam rediit, ea rerum omnium inopia, ut Iunior Plinius secedentem
amicitiae et versiculis, quos de eo composuerat, epistOIa ad C. Plinium Pristum laudatis: r) Et ded/t mihi, inquit, quantum maxime potuit, daturus amplius, si potuisset.
l) Lib. s. epigr. 8.mὶ In eius vita cap. II. π Ubr. D. epigr. Lo Lib. I a. epigr. I s. conser. eiusd. epigr. 8. et s. p) iam tum enim in celebrando natali suo lib. o. epigr. 14. a nos praeteritos numerauit quinquaginta septem, sibique alios octodecim futuros Optauit. Viae pLi Nivs lib. 3. epist. 2I.ν Integrum eius epigramma, quo Musam alisquitur, ae praeiscipit, ut Plinii domum in Exquiliis reueremer adeat ipsum veato Plinium ab eloquentia laudat , qua cum ipso Tullio conis tendere videatur; extat lib. I . epigr. 3'. Quocum ad Plinium simul suum librum misit. Diuitiaco by Gorale