장음표시 사용
531쪽
titiinum Augustum intelligunt. Sed hanc coniecturam I. LIPs Iusq) confutat: quod ad imperium euectus non exstinxerit faces, sed accenderit; non condiderit gladios, sed eduxerit. TNm enim recruduit ciuile bellum, ac Per multos annos protractum fuit. Addit cvRTIVM r) aetatis suae pacem longam cuncta rem- Dentem praedicasse. At sub Augusto viginti annorum hella fuisse. ΡοPMA, MATTHAEUS RUDERVS, et I A C. PERIZONIVS Tiberium putant illud sidus fuisse. I
LI Vespasianum; IOH. ISAAcVS PONTANVS Traianum ;Denique cAsPAR BAR Taius Theodosum substituunt.
Adeo sententiis dissident, ac pulchrum cuique in alias atque alias discedere partes. s)6. XXVI. Et meam mihi licebit subiicere sententiam. Εquiadem non video, cur Alexandri Magni historiam illi ve lint abiudicare Curtio Ruso, de quo c. TACITus, t) et
rc Hi us v) mira narrant. Ille profecto satis erat e lebris, et summo ingenio praeditus, absque quo nu quam ad tantum honoris fastigium peruenire potuisset Genere obscurus erat, Vt' quidam prodidere, gladiatore genitus. Tenuis adhuc Obtinenti Africam quaestori haerebat comes: tunc aiunt illi iam inclinato die in porticu
532쪽
ticu ambulanti oblatam suisse mulieris figuram pulchri
rem humana atque grandioremi perterrito futurorum illam dixille praenuntiam: fore, ut mOX Romam ituru honores gerat, atque etiam cum summo imperio in eandem prouinciam reuertatur, ibi moriturus. Tali Omine in spem sublatus redit Romam, et largitione amico rum , inprimis vero ingenii alacritate et summo studio quaesturam; et mox nobiles inter candidatos praeturam.
Principis suifragio assequitur : cum Tiberius natalium
dedecus his verbis velasset: Curtius Rufus Udetur milito se natus. Haec diserte Tacitus. Atque adeo, si coniectura valet, extremis imPerii annis tantam Tiberii gratiam iniit. Nec dubito, eundem esse QSCurtium Rufum, inclutum bonis artibus, acri ingenio, atque dicendi eximia facultate, de quo in Rhetorum illustrium
quem Achilles Statius in utriusque manuscripti sui principio reperit. Hunc Tiberii et Claudii aeuo inter rh torta nomen professum esse, non abstarde vos sIVs ac inde colligit, quod in eo catalogo, ubi aetatis habetur ratio, proxime sequitur L. Caestium Pium et M. Porcium Latronem, qui sub Augusto fuere: ipse autem coniungitur cum L. Valerio Primano et Virgilio Flauo: tres illos sequuntur duo L. Statius Vrsulus et P. Clodius Quirinalis, qui sub Claudio et Nerone Viguerunt. Sub Claudio certe Curtius Rufus, iam virtute sua ad honores euestiis, atque militans in Germania meruit triumphi insignia; postquam in agro Mattiaco reclusi rat specus quaerendis argenti venis; unde tenuis fructuSa
κὶ De hist. Lat. l. I. c. 18. extris
534쪽
iam diu aegro et assecto mederi patere quicquidprioris pris ripis furor concusis, in locum suum resiluere ac reponere. Sidus hoc, quod praecipitato in profundum, ac demerso in t nebras orbi refulsit, semper luceat. Hic Germaniam pacet,
Britanniam aperiat, et patris trium os ducat, et nouos etc.
quae dicas ab alteruim desumta. Neque tamen et eum aetate grandiorem Vespasiani tempora attigisse negarem.
Res quoquo se habeat modo, Curtius noster Rufus post aeuum Tiberii, si ΤΑ cITo e) credimus, longa sen Ela, et aduersus superiores tristi adulatione, arrogans minoribus, inter pares dissicilis, constitare imperium, triumphi insignia, ac postremo Africam obtinuit: atqui ibi defunctus, fatale praesagium impleuit.
Curtius Rufus scriptam reliquit de rebus in xandri M. Bisoriam libris X. quorum priores duo iniuria temporum periere. Istos restituere conati sunt Christophorus Bruno, bonarum artium Monachii profestar, Franciscus Petrarcha, Ioh. Freimhemius, Christophorus Cellarius atque Chrissianus Iuncterus.
Primum ἀκπαλος excutiebatur, donec anno MDXLIV. ex ingenio quaedam suppleret. Coniectationes illas cum nec dicendi copiae, nec tersae Curtii elega tiae respondere videret Freinshemius, uberiora suppi menta parauit non invita Minerva. Denique Cellarius, ne tironibus imponatur Brunonis sterilitate, aut nimia Fremshemii vhertate: ut pene frangerent legendi cupiditatem, et postmodum ad genuinos Curtii libros to perenti noua methodo, quae desunt, per suminaria indicare, notisque substratis singula declarare instituit. Tit a Int
535쪽
Integrum Curtii opus Μstum Viennae Austriae in bibliotheca Wolf angi Laetii fuisse, falsa ut videtur fama fuit. Sc ALIGER d in bibliotheca. S. Victoris primum vidit librum inCurtii, sed mox deprehendit, illum a
Petrarcha composithim esse. Freinshemius et alias in Curtio lacunas sup euit, quae l. S. c. I 3. l. 6. Princi pio et lib. I . c. I. et 4. Occurrunt.Conferantur quae illis locis Cellarius monuit. In antiquis editionibuS O do turbatus est ita ut quintus et sextus liber in unum contrahantur, et nouem tantum libri numerentur, pro septimo sextus, Pro octauo septimus, et sic deinceps.' . q. XXVIII. - Stiluς omnino floridus est et elegans, Ferba lectissima, . crebrae et acutae sententiae, expolitionci iucundae, et multa facundia instructae conciones, quaeque maiestatis suae pondus ubique mirifice seruant. Vbique deprehendes venustatem exquisitam i ubique mirificam puritatem atque tantas eloquentiae vires, quas nemo facile aequa re poterit. Nec immerito Curtius, aevo Augustaeo dignissimus scriptor, ab illis, qui grandem et castum L tinitatis sermonem amant, assidue in manibus atque sinu gestantur. Ne quid vero nimium iudicio videar tribuere meo, audiamuS quae s. r. vos S Vs e) in eo commendat. mactoresue, inquit, illustri, vel rhetoris silio dignissima haec historia est. Vsque adeo auctor is verborum est eligens ἰ nec perspicue minus, quam te e Priabit; acutus etiam est in sententiis, inque Irationibus mire disierem. Imo vel Augustaeo aeuo digna est dictio ἰ velaroxime abit. Vt hinc quoque argumentum capere possimus ,
536쪽
non vixisse tempore 2raiani , quod pluscula Uectatione
acuminis, et anxia breuitatis cura ab nativa ilia aurei a Mi fmplicitate magis recessit: ut ex Plinio iuniori, Floro , et aliis non obscure videmus. OLAvs EORRIc Rivs : dictio eius tersa, nativa, inaffectata, verbo, emendatisLma; lactea illi eloquentiae ubertas, sementiae opportunae snec nimiae, di entes, tenebrosae ' digressiones rarae, orationes facundae, iudicium sagax. CELLA Rivs : g
silus one Augustaeo aeuo non inferior est. Alibi: h) μ-lum ingeniumque Curtii aequare, supra conditionem seculi seri esse existimamus. Most nos ius in Curtium VO- eat historicum excellentissimum, cuius dictio omnium consensu prae ceteriS, Ob nitorem in verbis, argutiam in sententiis et Orationibus, et periodorum cuncinnitatem, commendanda. BosIus h primas illi tribuit, ob singularem suauitatem, elegantiam, accurationem; verba illius pura, selecta, et rebus exprimendis apta. Sed haec omnia, quod bene notandum, pro seculi dicimus ratio ne; et neutiquam illi Parem eloquentiae, quae Tullio, Caesari, Liuio, Nepoti ei. aliis aeui superioris scriptoribus propria, nedum superiorem gloriam concedemus. Magna quidem in Curtio est sentiendi et loquendi cura; sed non decens eiusdem curae, quae in antiquioribus fuit, dissimΗlatio; neque illi, ut Curtius, de verbis e- rant solliciti, ubi maxima rerum momenta Versabantur. Rebus conueniens ubique erat et recta locutio; in sententia nihil absurdum, aut alienum, aut subinsulsum;
. ID Consp. auci. Latinae linguae p. s s. g) Cur. post. proleg. p. 2 3. b Praefat. ad Curtii supplem. ιὶ Polyh st. liter. l. 4. c. I 2. f. 14. Disseti. isagog. de eo aranda eloq ciuili. P. 81.
537쪽
in verbis nihil inquinatum, abiectum, non aptum, durum, longe petitum.' Meltatione turpius nihil excogitari potest. Alia historici, alia oratores, alia philosophi velut propria sibi vindicabant; nec promiscue
mnia Omnibus tentare licebat. Monilibus et margaritis, quae sunt ornamenta feminarum, deformantur viari ; nec habitus triumphalis, quo nihil augustius, seminas decet. Ea veterum castitate nihil amabilius; nec dissicilius quicquam ad illorum imitationem exprime do. Hinc satis eleganter RΑΡ Iesus: l le 'le ne dote
ri op post, a perdu quelque Gose de cet air grana et maiosueux qui fled si bim a Sallusti et . Tue-Live. BARTHIus m) in illa Curtii floriditate aliquid declamatorium, et Rholae umbram ostentantes argutias agnouit; quod in orationibus praecipue patefieri contendit. Neque huiuobscure videtur assentire BVcHNERus, n) qui argutam comtulamque breuitatem Curtii, et propius ad dulcia illa, quae Fabius vocat, vitia accedentem, adolesce
tibus unice .ad imitandum proponi non Probat: cum multo citius illi simplicem Caesaris aut Nepotis facilit rem, aut fusiam Tullii orationem, quam istud anxium, elaboratum, demorsosque sapiens ungues dicendi genus assecuturi videantur. WALcHΙvs V. C. ιν de
538쪽
dictione obseruat, quod interdum nimis sit translata, et propius accedat ad poetarum dicendi morem: imo e iam habeat, quae purae indoli sermonis Romani repugnant. EX. gr. admosine diem leti pro manus inferre sibi. p) Iupiter laudem ultor operuit oculos, pro Vitioni se parat. st ) Aristarem terram, pro humi prostemere. ν Clementior alueus, pro lenior. s) Corpus ex equo δε- fluxit in terram, pro cecidit in terram. t 'uxit te tam , pro manu languente excidit. v In aliquem e se fuere, pro cateruatim irruere. π) Ignis intermoritur. . F) Imbuere aures promissis. et uitabilis et vasta plania cies. a Imber cavitos lubricos et inequitabiles fecerat. b
Mensum ess stipendium, passive. c) Mitestu aqua. d . Mitior terra, i. e. fertilis. e) Obsequia fortunae pro selicitate. f Profanare ludorem. g Spargere vesilia fugae. B) Quae omnia ita Ponuntur, ut aliquid poeticae Latinitatis sapiant.
Quod ad historici characterem attinet; parum Cum lio tribuendum censeo, qui fabulam nobis potius, quam veram Alexandri historiam scripto reliquit; saltem coloribus ita deformatam: ut inter figmenta sit cognitu admodum dissicilis veritas. Nam cum ipse artis oratorias studiosissimus in militiam proficisceretur, Alexandri Μ cedonis, quas in Graecis legit, res sortiter gestas , murum p) L. s. c. n. 33. q) L. s. c. s. R. t.
539쪽
rum quantum amplificare et exornare aggrcssus est: non ut veritatis studio historiam posteris accurratissime traderet, Verum Ut eloquentiae potiuS ederet specimen. Qua-uis ergo data occasione sparsit Orationes , non eas qui dem , quae rudi conueniunt populo atque duci; sed quas dixerit otiosus rhetor, cum suos eXerceret in umbra. Sicubi vel minima descriptione opus, auidissime sua pandit artis Vela , et nescio quousque studet exo nare argumentum, quod iam satiS suapte copia ex gra
. multa flumina copiose descriEst, quas ad interioris Libae . - Dentes incolas opus hoc sumn mittere voluisset ἰ qui numquam fluuium ullum viderunt - recreare possent. tauia ωero ubique res 'sae tamae non sunt, ut in admirationem lectorem semper rapere queant, subinde hyperbolico Alo augentur quem in hisoria mirentur quidem pueri , atrideant subactioris iudicii homines'. Vno verbo, Aegam risimum declamatorem ubique expressit, potesque, ad semba et locutiones sumasque quod attinet, materiam fure ditare studiosis , qua exornent orationem , et grandiorem
faciant Dium ἰ et fortasse id unum in hoc opusculo specta-isit. At ἴlle Criticus infinita lectione et longo rerum usu. doctus h) desiderat fere in eo ubique historicum, qui diligenter omnia perquirit, tantum eligit Parratu digna, ad inania nunquam digreditur , neque in describendis rebus pridem omnibUs notis ingenium Ostendat; qui scite ab incredibilibus fide digna secernit; qui non modo vitia illa conspicua, crudelitatem, superbiam, ebriet
tem, Vituperat, Verum etiat occultioribus laruam detrahit , quae sub aliqua virtutis specie velantur , ut Alexandri erat insana ambitio, et illa belli gerendi inex, hau sta
540쪽
hausta cupido; qui circumstantiaS Omnes memorat, ao rerum profert causius; qui rationem habet temporum et eo, quo gesta sunt, ordine quaeque narrat; rebus denique stilum, non stilo praeter usum aliquando luxurianti res ipsas accommodare studet. Totidem prolixis capitibus deinde cLERI cvs sigillatim demonstrat i Curtium fuisse cum astronomiae, tum geographia ae plane imperitum, ac varie hinc in multis impingere.
a Ab illo male eligi, quae sequatur, et fabulas subinde scribi. 3 Perperam alia esse descripta et prodiata repugnantia. Inutilia saepe narrari, et maxime necessaria omitti. s Eum male Graecarum fabul rum documenta quaerere apud IndOS, et remotissimis amnibus nomina imponere Graeca. 6 Perperam a nos omitti et tempora, quibuS res gestae fuerunt. Contra Veterum praecepta, Curtium perpetuo fere declamatoris stilo, historiis non conueniente, uti. 8 Laudare Potius, quam vituperare nimiam Alexandri ambitionem. Ι.Ac OBvs PERIZONIus l) quidem illum acerbius quandoque Curtium insectari arguit; cui et ipse sub Theodori Goralli nomine m) respondit. Ille rursum in in Curtio Ruso restituto in integrum et vi dicato. n) Hic librum eius in bibliotheca selecta recenia sens. σ Patitur quisque suos maneS. Hoc vero etiam CLERI cvs p) sancte aflirmat, eum veris Curtii laudi bus nihil detrahere, aut adolescentes ab eius lectione deterrere; contra facundiam eius Vbique laudare, et
ιγ Notis ad Aeliani varia p. 728.m in praefat. ad Pedonem Albinouanum. n Qui prodiit Lugd. Batav. ι or. 8. Ο Tomo . p. I. se .pin M. ait. pari. s. sect. 3. c. S, T.