장음표시 사용
551쪽
mentio Caesareae, quae cum prius Iol diceretur, Caesareae nomen a Caesare Augusto accepit. Alibi: ρ υ hium de mediterraneis, inquit, tu Tarraconensi cursimae fuerunt Pallantia, et Numantia, nuuc est Caesaraugusta.
Quamuis dubium nullum sit, geographiam Melae temporibus adhuc satis fui Ie rudem, id quod terrarum in climata parallelosque distinctio, earundemque rerum desectus docet, quas hodie nobis m)rtalium solertia tra- . didit: vel propter scriptorum faciliorem intellectum et
gentium, vel terrarum, Vicissitudinoe cognoscendas, tamen veteri geographia carere non postlimus, quam hoc aeuo Omnium Optime, imo fere solus Mela scripto consignauit. Habent omnia secula peculiareS terrarum mutationes; habent sua ciuitates et prouinciae fata: neque adeo dicenda Orbi: terrarum notitia ullo unquam tempore omnibus numeris absoluta fuisse. Quae loca olim i culta ferarum potius, quam hominum habitationes me re ; sunt hodie cultissima et illustria: e contrario quae nunc deserta et vastata; olim florentissima sua potuerunt ostendere imperia. VrbeS corruunt et aequantur solo: ciuitates perpetuo Videmus coire novas, amplificari et augustiores reddi, vel collabi veteres. Gentes suas crebro instituunt migrationes; vel exciduntur bello; vel alia calamitate opprimuntur; vel nouis distinguuntur nominibus; vel quod premuntur, sede premunt proXimOS, aliisque succedunt. lino se res ita omnino habet, ut stria
V di e o, quod fuerat quondam Hlidis a tellus pust fretum. Vidi factas ex aequore terras. Et
552쪽
Et procul ιι pelago conchae iacuere marinae Et vetus inuenta est in montibus anchora summis. 'bodque fuit campus, vallem decursus aquarum Fecit: et et vie mons es deductus in aequor. Eque paludo se scias humus aret arenis. Hinc certe iucundum et Omnino necessarium eleganti
ris literaturae studiosis, ex genuinis fontibus scire, quae Irisca rerum facies, quae genteS Vbique habitarint quiatis fuerint comprehensae terminis, qui fuerint diuer forum diuersi mores, quae consistudines et reliqua: unde veterum historiis et auitoribus bonis enucleandis intelligendisque haud vulgare lumen accendi constat. In Mela vero etiam commendatur breuitaSί qua, velut
certis quibusdam initiis, studiosa iuuentus imbui, aci cile ad sublimiora quaevis excitari potest.
q. XXXVII. Vt Strabo ab eruditione , Plinius a diligentia; ita
ab arte Mela commendatur. Hic e Latinis primus breui cultoque sermone terrarum situm executus est , et viam quasi aperuit geographis: qua insistere potuerunt reliqui. Plinius certe, ac Sol inus maxime, opera Melae suis monumentis se usos fuisse diffiteri non potuerunt. Et nomen huiuS scriptoriS, licet corruptum, est sinud sERviv Μ, x) Vbi a Melone ait dici, septein
longis esse ostia: quae apud Melam septimo cppite libri tertii leguntur. Qua de re scio IOH. AL B. F ABR
civ M V subdubitare: quoniam, quae Seruius ex Melone proserat, apiad Melam non Occurrant. At caerem ergo videamUS VtrumqU e. MELA: et) Ganges, inquit, et Indus amnes. Ille mul&s fontibus in me modo Inulae X xx 3 montem Aeneid. l. '. so. 2ὶ bibl. Lat. Vob a. pag. Lib. I. c.7.
553쪽
monte conceptus, simul unum alueum fecit, At o tam maximus , et alicubi latius, quando augustissenefluit , docem millia passuum patens, in septem ora drupergitur. Vltima haec verba caPtat IE avius in e licandis vix a LII a) versibus: - - Septem turgens sedatis amnibus altus Per tacitum Ganges, aut pingui flumine Nilus.
Et de Gange fluuius, inquit, es Indiae , qui secundum Senecam in stu Indiae nouem alueis fluit , secundum M tonem septem. Quin sequuntur frustra quaesiuit apud
Melam. qui tamen et ipse commemorat, nonnullos dicere , quod tantum tribus alueis fuat. Atqui illa verba ad Senecam possunt, nescio quem, referri, cuiuS mentionem primo loco secerat.
Est in libris Melae geographicis, etiam iudicantevomo, b) perspicua breuitas, et elegantia mira. Versatur ille profecto in re difficili et Romanis ea aetate varie impedita : cum variarum gentium , regionum, urbium, tot diuersorum, uniuerso terrarum orbe, IO-corum barbara nomina Latine exprimere, laudemque seruare deberet concisae , perspicuae elegantisque dictionis. Quam ob rem ipse operis prooemio monuitingenus dicendi aggredi, quod facundiae sit minime pax : et esse longam sibi magis, quam benignam materiam ex gentium locorumque nominibus , et ordine eorum satis perplexo. Sullicit ergo illi, 1ermone R
. mano, a) Aeneid. l. 9. v. b ὶ De historicis Latinis l. t. c. x s. ubi et eum , aduersus Verdein tu accusationem, elegant Isimumscriptorem vocat. Dipit iros by Corale
554쪽
λd HAmram v vE pRIMlpATvM ILLHTRURIUR 'ς mano, facili, et minime aflectato scripsisse: omniur que terrarum, regionum ac gentium, quotquot illi ea aetate innotuerunt, accuratam delineationem ingeni
sa breuitate exhibuisse. Eoque sensti Pomponii Melae cosinographia, siue de orbis situ libris , recte ait Is A.
D v I K vs, nihil esse eIegantius. Distionem Melae cin DIvs VERDERIVS c) non veretur culpare suo more, ehilli inter alia obiicere, quod Britanniam feris scatere duxerita Matere Uero, inquit, est a σκατος, Latinis stimem quam ob rem et alibi istud scatere latrinarum ver hum vocat. Quasi vero non possit esse ab origine alia. A Chaldaeis derivant MARTINIus d) atque VOSSIVS. e
Quid si a Germ. stulten f ex abundantia effundere, hullire: unde scatere dicuntuc fontes. 1 PLArius: Dorrae interbibere sola, si vino scatet, fontem Pirenem eo os Idem: U scatet amore tuus animus cRETIUS: 0 Largissuum fontem scatere atque erumpere flumen
Sic et Europe niueum dosis Credidit tauro latus, et scatentem Bellis pontum , mediasque fraudes Polluit audaxis
Taceo scriptores Melae coaeuos P L I v I v M t qui si me, inquit, urtic urimis remediis I et co MELLAM in apud que ooum, quod fontibus tu profundo terra
555쪽
scaturit. Nescio hinc, quomodo accusandus sit MEL A noster, quod et Nilus, scripserit, n scatet piscibus: et alibi: O India fertilis et vario genere hominum aliorum
Prodierunt primum Pomponii Melae de situ o his libri III. Mediolani I II. 4. Venetiis I 473. 4. I 77. q. per Bernandum Pictorem et Erhardum Ratdolt de Augusta, una cum Petro LOSlein de Langencen, eorum correctore ac socio. I 478. q. per Franciscum Ren-ner de Hailbrun. I 8a. cum Prisciani metaphrasi perlegestos Dionysianae, per Erardum Ratdolt Augustensem. I 88. 4. cum commento Cocchi. Sine loco et tempore q. ex Hermolai Barbari recensione, ad Alexandrum VI. pontificem.
g. XL. . Decimo sexto post Christum natum seculo Mela
prodiit Florentiae Is II. 8. apUd Iunias. Venetiis Is I 8. 8. apud Aldum, a quo sibi Mo RHOFIus p) falso per-1hadet primum mille editum. I i 2I. forma minori cum Solino et Antonini itinerario. Salmanticae Is 3. cum castigationibus Pintiatii, paralipomenisctue et retractationibus. Burdigalae Is 8a. q. cum Eliae Vineti ania maduersiqnibus. Parisis Iso7. IS I 3. Φ. apud Ioli. Paruum. In fine hoc est ad lectorem tetrastichon: Hunc lege perpetuo, si vis sudiosa iuuentus Noscere diuersum totius orbis iter. 'bi petiit Latiis nostras Pompouius oras, Mixturus Gauis Itala, mella fauis.
n Lib. a. cap. s. o) Lib. s. si p. 7.ρὶ Polyhist. H. L 6. c. I . II.
556쪽
Isgo. et Isino. fbl. cum Ioachimi Uadiani annotationi-bUS. IS 36. 8. IS38. 8. et Iss7. q. cum Petri Ioli. Olivarii, ad Carolum Cardinalem Lotharingum, et Her molai Barbari notis. Is7a. cum Eliae Vinedi animaduersionibus. Is77. q. apud H. Stephanuin, cum SO- lino, Aethico, atque Dionysio Alex. Lugduni Issi. 8. cum Petri Iohannis olivarii annotationibus. Autuempiae Is82. apud Christ. Planimum ex recens. Andri Schotti, cum eius, F. Nonii, Pintiani, et Hermolai Barbari notis. Viennae Anseriae I SI a. q. III 8. Qt. cum Ioachimi Vadiani Helvetii commentario. Aufileae Isaa. fol. cum Ioach. Vadiani comment. Is 36. 8. cum Petri
Ioli. Olivarii et Hermolai Barbari notis. Is 38. fbl. cum Solino et Floridi Sabini apologia pro Plauto etc. IS 3.
l. cum Ioach. Vadiani annot. Iss . sol. per Henricum Petri, cum Ioach. Vadiani commentariis aliisque opusculis : una cum Ioli. Camertis commentariis in S
lini polyhistora, Flori historiam Romanam et Ceb
iis tabulam. Is77. sel. cum Vadiani annotationibus. IS6 . et IS9ς. 8. apud Henricum et Sebastianum Henricum Petri, cum Christiani Vrstisii praefacione, et annotationum in septem priora capita N agmento, Ioli. Oporino auctore. Accedunt cum Solino tabulae geographicae in ligno rudius descriptae. g. XLI. Sequenti seculo editiones Pomponii Melae illustriores habemus, quae prodierunt Parsus I 62S. I a. cum Aethico et Henr. Glareani compendiaria Orbis terrarum descriptione. Rebnstadii I 63s. I a. e recensione Andri Schotti. Hagae Comitis I 6s8. 4. opera Isaaci Vossit, quo nemo melius de avictore nostro meruit, Vtpote quintum e plurimis ΜStis codicibus emendatum et erudi-
557쪽
tissimis animaduersionibus illustratum, non sine magno doctorum applausti, dedit. Lugduni Batauorum I 6 6. I 2. cum Solino et Aethico. I 68S. 8. cum notis Iacobi Gronouit: quibus sit binde Vositum, quod in suis ad Melam notis frequenter et praeter rem minianis Salmu- si in Solinum exercitationibus insultarit, haud paulo vehementius castigare instituit. I 696. 8. cum notis lacobi Gronouit noua prodiit editio, nummis insuper atque figuris illustrata; accedunt aduersus Isaacum Vossium, iam defunctum, et Londinensem editionem, vindiciae. Londini I 586. . cum Isiaci Volsit notis, et animaduersionum aduersus Iacobum Gronouium appendice. q. XLII. Nostra aetate Pomponius Mela prodiit Manequerae Iro I. 8. ex editione Isaaci Vossit. Lugduni Batauorum Ira a. 8. cum integris variorum notiS atque figuris, curante Abrahamo Gronouio.
C. PLINI US SECUN Dus, Maior vel senior ad differentiam Iunioris dictus, patria Veronensis fuit: ut post Onuphrii probationes vel unus lapis, in ripa B naci inuentus, q) satis clare ostendit:
Hinc et Plinius Iunior r) VeronenseS Vocat suos, ad Plionis lege, quod in nostri Plinii auunculi Veronensis familiam transierit. Et ipse s) Catullum conterraneum suum diserte vocat. Sed tamen eum alii, ut et Iimi rem Plinium, Novocomensem esse volunt. ANDREAS
558쪽
rem Plinium patria Novocomensim fuse. Negare hoc ausi sunt recentiores quidam, eo maxime loco opinioni suae confirmati, quod Veronae Sreundorum familia fuerit, Oniacumque marmore inscriptum illic ex flet epigramma, Plianti mentionem referens. Sed hi velim mihi dicant, num et hac ratione Caecilius Mediolanoses esset quod ut nommare vani hominis, ita credere in lentis prorsus est. Λ qui nec tu antiquis Veronensum memoriis familiae Secundum, sed ordinis nomen esse doctores credunt. tauo fit, ut in totius Insubriae Venetiaeque vetustis tumulis vox haee saepsime occurrat. At, inquient, sese Catullo Planitis ipse conterraneum dicit. Γuod argumentum res aliis alii comorent modis , mihi certe haudquaquam' multum ad rem facere videtur. Eos e se conterraneos, qui eiusdem terriatorii sunt, vulgo cognitum est. At hoc uomine eos appellari iuris ciuilis auctor Pomponius de verb. Agnis tradit, qui sub iisdem fascibus, eodem magiWratu gubernantur; non quidem a terra deducta, ut quidam opinantur, voce, sed a terrendo, quod eius loci magistratus intra eos fines terrendi, i. e. summoucudi ius habeat. Cum igitur o-muis Cisalpina Gallia uni Proco uli subesset, unitiers Gius populi certe conterraues, eiusdemue territorii dicentur. s accedit, quod antiqui codices Comens Italiae seniorem Plinium ciuem aserunt. etc. Ita quoque TRISTA NuscΑLc Hus: v) admonet me propanquae urbis, Comi, et illust is Uri, Plinii Caecilii, mentio, ut aduersus HI, , qui extorquere nobis maiorem Plinium nituntur, praeter Υyy a auctoi Hi it irae Mediolancnisis lib. 2. apud Graeuium thesauro antiq et lustor. italiae tom. 2. pari. priori pag. qq. seq.ωὶ Meiliolanensis historiae l. i. apud Graeuium thesauro antiq. et hist. Italiae tom. 1. PaIL Pri . P. IOS. Disitigod by Coosl
559쪽
s o e Ap. IX. DE HISTOR te Is AB EX Assv Av set auctoritatem Eusebii, in cuius chronicis Novocomenses scribitur, obiiciam insicriptiones nonnullorum lapidum in Comens regione existentium, quibus multiplicem fuisse Comi Puniorum familiam colligitur. Nam et P. PLINII. PM-Nl AN . ΕΤ. M. PLINII. frumema extant; et manes C. PLINII. VALERIANI. MEDICI. QVI. VIXIT. ANN. XXII. M. parentes cstndidere i et c. PLINIUS. PIII-Loc ALVS. C. COESIDII. ΕVZELI. AMI cI. OPTIMI.
nranoriam posteritati consecrauit. etc. Eandemque rem contendit BENEDIcΤvs IOVI Vs Novocomensis; x et PAVLVS cIGAL INVS NOUOcomensis, qui praelectionem de patria Plinii Dalechamplanae editioni Fra
LER Mus Veronensis impugnauit tribus libris: F quos de vera Plinii patria Verona contra Pauli Cigali ni ali rumque sententiam scripsit. Et Veronensem fuisse recte oNvΡΗRIvs PAN VIN Us et) docet. Accedit, quot supra diximus, recens in ripa Benaci inuentus Iapis, quo diserte Veronensis vocatur. EX alia in agro Ver nensi reperta inscriptione firmum argumentum non peteremus. Ecquid in sententiam contrariam statuerint. ex variis Comi superstitibus monumentiS, quae aliorum atque aliorum, vel ex Plinii Caecilii libertis, Pliniorum nomina prae se ferunt. Constat enim hunc Imperat ri gratissimum hominem multis multa, peregrinis ciuitatem , libertis ius Quiritium impetrare potuisse. a) In illis nostri C. Plinii Secundi senioris nulla mentio. N
560쪽
Docomensem, fateor, eum facit HIERONYMus in ronico Eusebiano : b deceptus a scriptore vitae Plinianae , qUae vulgo perperam Suetonio tribuitur. Sed confundit utrumque Plinium, auunculum eiusque ad ptione filium : atque ita quantum in se quidem fuit, nobis ex duobus Pliniis unum concinnavit, erroris i cautus. Id quod animaduersione sua etiam Sc ALIGER dignum existimauit. Adeo nihil hodie certius, quam maiorem quidem Plinium Veronensem, iuniorem Nouoc mensem fuisse Natus est: anno ab V. C. DCCLXXV. Tiberii Imperatoris nono , e ) post Christum natum vicesimo quinto. Equest ribus militiis industrie functus, et spIendidissimas procurationes summa cum in te pritatis laude administrauit: etiam inter arma et graui simas occupationes indesessam bonis artibus nauare viasus operam : ut non facile quisquam ad eandem eruditionis et literarum gloriam pari cum eo passu penetrarae potuerit. Cum praesectus alae militaret, de equestri iaculatione scripsit. d) Cum in Germania militaret, i dustrie illud quoque bethim memoriae prodidit: adeo quidem ut per somnium etiam de literis cogitaret. Tum enim visus est illi quiescenti Drusus Nero, qui Germaniae latissime victor ibi periit, adstare, et sui comme dare memoriam, ut eius studio ab iniuria obliuionis vi dicaretur. e) Imperante Nerone, nusquam tuta fides yy 3 erat,
h) Num. Ll 1sae Quod inde c. lligimus, quoniam illlus ex sorore nepos testatur. eum obiisse anno sino et quinquagesimo. L ι. epist. f. n. et illo quidem ardentis vcsuuii montis fummo rei rore l. s. episto 6. et 2O. Sed, Di ONE c Assi ci auctore. ea lamitas illa incidit in imperatoris Titi annum plinum, qui est ab v. C. DCC XXXI.