장음표시 사용
571쪽
habet naturalis historiae, quam Plinius elaborauit, eutibi libellos, quorum praesentanea copia fuit, in queri ut arbitror opulentae eruditioni tuae negligens veritatis libra initis displicebit. Sed mihi fraudi non erit emendationis incuria , malui enim tibi probari muneris celeritate, quam alieni operis examine. Prima omnium est editio typis
imprena Veronae I 468. sel. Deinde passim ali.,i haec Plinii naturalis historia prodiit. Romae I 4 . et I 473. sol. Venetiis I 472. fol. ac rante Iohanne Andrea Aleriens in Corsiica Episcopo. I 83. fol. per Raimidum de Nouiomago. I 486. sol. I 497. sol. ex Hermolai Barbari castigatione. Parmae r476. fol. apud Steph. Corallum cum breuibus Philippi Beroaldi notis. I 48 I. fol. Tam visi I 479. sol. cum apologia Hieronymi Bononii pro Plinio. Brixiae I 498. sol. cum Hermolai Barbari castigationibus. Hic enim primus emendando Plinio manus admouit, et quod ipse testatur socio. circiter cra fora vulnera sanauit. Hinc vero arguitur ab Harduino, coniecturiS suis et memoriae nimium quandoque tribuisse, nec pauca contra fidem ΜSS. erudite magis quam Vere emendasse.
f. XLVIII. Seculo post Christum natum decimo sexto Plinii
historia naturalis prodiit Venetiis III 3. fol. eX recogni tione Alex. Benedicti. Is I9. sol. per Melchiorem Ne sana. Is 36. 8. quamor voluminibus apud Aldum. Iss fol. multis in locis a Paulo Manutio emendata, cum Sig. Gelenii castigationibus. IIII. sel. Parisiis I SI fol. cum Hermolai Barbari castigationibus. Isa . solis Is 3. fol. Lugduni IS6 I. Ia. Opera Iuniarism. IS63. sol. apud. IOh. Frellonium. Is8 . Qi. apud Honor
tum, opera Iacobi Dalechampii, Cadomensis Medici, qui
572쪽
qui Plinium ad MSS. codices recognouit, suiSque notis ac obseruationibus illustratum dedit. Ast suo laboro non feliciter functum opinatur sc ALIGER, v) cuiuslibet sui,scribere iudicium: Dalecta ius, vir alioqui
bene doctus, Plinium emendandum et excudendum fuissicepit sed qua es audacia, omnia invertet et corrumpet I quia, quod multi Iolent, si hoc illudue vocabulum nouarridet, satim immutat, ac in deterius. Et I Ο HARDv Iesus non pauciores sibi cum illo pugnas, quam cum amanuensibus corruptoribus, suisse conserendas
riis lectionibus Pintiani, Turnebi, Dalechampii. BU Lae Isas. sol. apud Frobentum, opera Des Erasmi. Is 3o. fol. ex B. Rhenani et Erasmi castigatione. Is3s fol. cum Sigismundi Gelenii annotationibus. Neque hic ossicio suo recte fundis est, cum nimium ingenio' indulgeret suo. Et Erasmus in epistola ad Damianum Goesium scripsit, Gelenium e MSto codice, quem sci Ius quidam ex inδenio passim interpolauerat, nouum
quodammodo Plinium nobis dedisse, non veterem ema culasse. Is39. sel. apud Frobentum, cum annotationi hus Gelenii et optimis indicibus ad exemplum Ioh. Ca meritS. ISAS. Is 9. et in . Cotoniac Isa . Upis Eucharii Cervicorni, per loli. Caesareum, qui 4 α errores se testatur sumitisse. Franc urti IS99. fol. cum variorum ObseruationibuS. Hagemae III 8. fol. per Iolla Bapt. Palmarium, ex Herm. Barbari emendatione, cum Ion. Camertis indice.
Seculo decimo septimo laudantur exempla, quae
573쪽
voluminibus, cum variis lectionibus Pintiani, Turne bi, Dalechampii. I 63Ι. sol. cum castigationibUS, notis et variis lectionibus Iacobi Dalechampii. Franc urti 16o3. 8. ex recognitione Iacobi Dalechampii, cum eiu
dem annotationibus. Coloniae I 6 I s. fol. Desechampii opera. Amflelodami I 63ς. I a. tribus voluminibus apud Elzeu. accurante Ioli. Lael. Lugduni Batauorum I 63 S. I 2. tribUS VOlum. apud ElZeu. e Salmassii castigat. accurante Ioli. Lael. I 669. 8. tribus VDIUm. m n
iis Pintiani, Gelenii et variorum, opera Ioh. Frid. Gr nouli. Pariseis I 68s. q. quinque voluminibuS, in v- sum Delphini accurante Ioh. Harduino e Societ. Iesu, qui post tot eruditissimorum virorum lahoreS, codicia hus MStis quindecim et quam plurimis ed tionibus, de integro Ρlinium recensilit, eumque interpretatione, notis, indicibus locupletissimis, et commendario alphabetico de auctoribus a Plinio allegatis illustrauit.
S. L. Seculo recentissimo historia naturialis Plinii prodiit Parisis Ira3. sol. 3. voluminibus, in usum Delphini
cum interpretatione et notis Ioli. Harduini. Editio 1 cunda, priori auctior et emendatior. Exquisitum opus, ad quod conficiendum, non modo MS1. codicibus Regiis, Coibertinis, Vaticanis, Lugdunensibus, Sa Victorino et aliis Vsiis est, verum etiam omnes impre sos Plinii libros, et commentatores, Veteres item Gra ciae et Latii scriptores maxima cura euoluiti In pra fatione omnes Plinii editores et commentatores longo ordine recenseti auctorum a Plinio vispiam allegatorum alphabeti serie annexuit indicem, et omnibus modis de
574쪽
C. SUETO NI US TRAN ILLUS, incertum quo anno natus, sed adoles ens fuit, quod ipse testatur x vigesimo post obitum Neronis anno: qui Domitiani est oetauus, post Christum natum nonagesimus. Etiam fatetur, 3 sub Domitiano, cum acerbissime fiscus Iu daicus ageretur, se adolescentulum interfuisse, cum a procuratore, frequentissimo concilio inspiceretur nonagenarius senex, an circumsectuS esset. AUum puer narrantem audiuit, pontis calani a Caligula exstructi veram causiam ah interioribus aulicis proditam fuisse, quod Thrasyllus mathematicus, anxio de successore Tiberio. et in verum Nepotem proniori, assirmasset, non magis Caium imperaturum, quam per Baianum sinum quis discursurum. α Pater fuit Suetonius tenis, qui sub Othone bello Bebriacensi interfuit, tertiae decimae legionis tribunus angusticlauius, a) i. e. qui ex plebe per merita et labores ad tribunatum peruenit. Nam qui temporibus illis ex senatorio aut equestri ordine, Pri cipis voluntate legebantUr, maiores et laticlauis,' tribu ni vero plebei, qui ad eam dignitatem per labores et merita veniebant, minores et angusticlauii dicti sunt. Diuersus ab illo Suetonius Paulinus apud Tacitum, quem MVRETvs b cum Tranquilli nostri parente confundit. Romae fuit ab ineunte aetate grammaticus cla
disp. circulari de C. Suetonio Tranq. a. seqq.
575쪽
tus, grammaticus Romanus. Et hoc sitis confirmant Iunioris PLINII c) verba : in hoc agello emendo , flmodo arriserit pretium, Tranquilli mei somachum mniata sollicitant, vicinitas urbis, opportunitas viae, mediocritas villae, modus ruris, qui auocet magis, quam diastringat. Scholasticis porro hominibus, ut hic es, sti
cis abunde tantum soli, ut releuare cum, reficere ocutis, reptare per timitem, unaque semita terras omnesquemiticulas suas nosse, et numerare arbinculas eo m. Non solum inter grammaticos fuit, et frequens declamator; verum etiam ipse caussis egit. d) Propter insignem proditatem, honestatem et eruditionem Plinius, qui apud Traianum Imperatorem plurimum auctoritate valebat, Suctonium alsumsit in contubernium, 'ut eius seque retur mores et studia; tantoqUe magis eum diligere coepit, quanto propius inspeXit. e) Hic ergo pro summa amicitia virum optimum quouis modo iuuare stude hat: adeo quidem Vt intercederet etiam apud Bebium Hispanum, inim emere Vellet agellum, ne pluris v neat, quam aequum: semper enim malam emtionem esse ingratam, eo maxime quod eXprobrare mittitiam domino videatur. γ Cum heres amicorum testamentis scribendus esset, et parum felici matrimonio, quod inierat, prolem non haberet: apud Traianum, cuius plenissimam indulgentiam in omnibus desideriis expertus fuerat, Suetonio quod fortunae malignitas denegauit, ius trium impetrauit tiberorum, g) quo Decundi p
576쪽
rentes in honorum petitione et caussa hereditaria uteba tur. Nam urbe ciuili bello exhausta, Iulius Caesar πα-αΘ ει - δε) i. e. praemia parentibus, qui multos liberos procreassent, proposuit: quae Caesar Octavianus Augustus 3 renouauit, et lege Papia Poppaea iam senex confirmauit. Haec priuilegia paremum, quae ΤAcIΤvs h) Vocat, eiusmodi erant, ut mariti et parentes in honoribus capiendis praecederent, l) et honoratius in spectaculis sederent, m) atque etiam heredes ex testamento pro solido fierent, quum plane e ciderent coelibes, orbi semissem caperent, paulo plus1olitarii patres. n Tres autem liberos illi oportuit esse superstites, qui in plenum ius succedere vellet. Hinc sterilibus et infelicibus indulgentia Principum toties legimus illud ius trium liberorum fuisse concessum. o Hinc MARTIALIs: p
Equod fortuna vetat fieri, permitte videri,
Natorum genitor credar ut esse trium.
Sed plura memini iam in Martialis vita superius de hoc iure futile dictum. ρ Mox tribunatum illi quoque i retrauit r) militarem a Neratio Marcello ; in quem
ocum postea, muneriS pertaesus, noster Tranquillus Caesennium Siluanum subdidit. Mihi autem, PLINIVS
po Lib. a. epigram. 2I. g Huius dissert. cap. 3.r j Quod ipse testatur PLi Niva l. 3. epist. 3. n. I.
577쪽
, ad eum scribit,scire iucundi mum ipsium te tribunum,
ita non minus gratum, alium per te videre enim esse congruens arbitror, quem augere honoribus cupias, huic pietatis titulos inuidere, q- sunt omnibus honoribus pulchriores. Video etiam, cum sit egregium et mereri boneficia , et dare, utramque te laudem ut asecuturum,
si quod ipse meruisei, tribuas. Praeterea intelligo mihi quoque gloriae fore, s ex hoc tuo facto non fuerit ignotum, amicos meos non gerere tantum tribunatus posse, merum etiam dare. Cum aliquando perterritus somnio vereretur, ne quid aduersi in actione et iudicio pati lsr : dilationem a Plinio, et pauculos dies petiit. Ille vero etiam de somniorum contrario eventu respondit: morem tamen Tranquillo suo gessit, t) cui nihil promsus negare poterat. In communibus vero studiis etiam alter alteri consulere haud raro consueuit; in caussis etiam succurrere aliquando leuioriS momenti: ut PL Nivs et Tranquillum consulit, num VersuS, quos male dicatur legere, ipse pergat recitare, an liberto lege dos tradat. De scriptis alter alterum monebat; remi tentem excitabat, de literis ac suaui stridiorum prouentu recipiebati et causam fere uterque alteriuS agebat communem. Ita PLINIVS π) Tranquillum hortatur, ut ederet scripta , quorum ipse pridem hendecasyllabo spem fecerit. Sum et ipsi, inquit, in edendo hastator,
tu mora tamen meam quoque cundiationem tarditatemque tacisti. Proinde aut rumpe iam moras, aut carde, ne
eosdem illos libellos, quos tibi henderat labi nostri blandi liis elicere non possunt, conuicio scazontes extorqueant. Fenfictum opus absolutumque est ἰ nec iam splendescit in
578쪽
AD HADRIANl usQvE PRINCI ATVM lLLVsTRIORmvs. ma, sed atteritur. Patere, me videre titulum tuum patere audire , describi, legi, venire volumina Tranquilli mei. Aequum est, Iu amore tam mutuo eandem pere .pere ex te voluptatem, quam tu perfrueris ex nobis.
Post obitum Traiani forsan et Plinii sui, Suetonius H, driani Imperatoris factus est episularum magister. R motus iterum ab illo munere, quod cum aliis, inprimis praetorii praefecto Septitio Claro, apud Sabinam Augustam, Caesaris uxorem, familiarius egisset, quam domus aulicae reuerentia postulabat. ν)6. LII. De seriptis Suetonii hoc est sv IDAE testimonium:
μα ρωμα-ν άνδζων ἐπισωων. Quae totidem fere interpretatus est verbis ANG. POLITIAN vs. et) Et nos illa in tyronum gratiam , quibus haec scribimus, paulo distinctius Latino sermone repetemus.' Scripnt em
go i) de Graecorum Iusibus librum unum. a de
Claro Iraefecto praetorii, et Suetonio Tranquιdo epistolarum magistro, multisque aliis , quod apud Sabinam uxorem , is iussu eius, famaliarius se tunc egerant, quam reuerentia δε- mus aulicae postulabat, sucosores dedit. M Praefat. in Suetonisuu Oper. pag. s. .
579쪽
Romanorum certaminibus et spectaculis duo libros.
3) de anno Romano librum Vnuin. de signis, quae reperiuntur in libris Vnum. s Ge rep. Cic ronis unum, aduersus Didymum. 6) de vestium g nere atque nominibus. I ) de ominosis verbis , et unde quaequae fuerint appellata. 8 de Roma eiusque institutis et moribus duo libros. 9) historiam Caedrum a Iulio usque ad Domitianum libris octo. io
stemma seriemque illus Tium Romanorum. His addit. o Lixi ANus a) libros de officiorum institutione, et de praetoribUS , quorum P R se ANus meminerit; b de poetis atque triumphisi librum asERvio e) cit tum de vitiis corporalibus; et mutilum opus de claris Grammaticis atque Rhetoribus. Idem sERvivs d et sosi PATER CHR3Mus e) de rebUS Variis; Avs Mus vero tres etiam illi de Regibus libros tribuunt. Historiae ludicrae A. ah LLi v ε meminit. Ex mo- : mentis eius hodie supersunt vitae XII. Imperato
eum , C. Iulii Caesaris, g Oelauiani Caesaris Ru- usti, Tiberii Neronis Caesaris, C Caesaris Caligulae. Tib. Claudii Drusi Caesaris, Neronis Claudii Caesaris, Sergii Sulpicii Galbae , M. Saluit Othonis , A. Vitellii, utriusque T. Flauii Vespassiani, et T. Flauii Domitiani.
plementi loco de lulia gente et Caesaris iuuentute quaedam com mentatus est, ipse Turnebus, viscuus. Torrentius. Pitiscus et alii censent.
580쪽
Caesareos proceres, in quorum regna secunais Consulibus dudum Romana potentia cessit, Accipe bis senos. Sua quemque monosticha signant. 'borum per plenam seriem Suetonius olim Nomina , res gestas , vitamque obitumque peregit.
SUID A teste, Caesarum vitas VIII. libris complexusust : eumaue ordinem seruant quidam codice; MStiet impreni, quos Is Casaubonus sequitur. h Alii contra et recentiores plerique numerum Suidae putant comruptum esse, et singulis libris singulas vitas absoluunt. Et Vincentius Bellovacensis iam tum in speculo hist riali duodecim Suetonii libros laudauit. Pari libertate. ac ipsi Caesares vixerunt, eorum vitas scripto consigna- Uit, nec habita ordinis chronologici ratione, historiam digessit maximam partem per certa rerum capita, quam diligentissime annotans, quae ipsi ad unius cuiusque Dctiones, indolem, mores ingeniumque spectare visa sunt. Libertos, qua malorum principum vitia Persecutus est. etiam cuidam post eum magno stetisse dicitur. Nam stelestissimus Imperator Commodus eum, qui Tranquilli librum, vitam Caligulae continentem, legerat , feris obiici iussit: quod eundem diem natalis ipse habuerat, quem et Caligula. 1 a) Liber de illustribus grammaticis , quem AcuiLLEs sTA Ius h)cum sequenti putat excerptum este ex libro Suetonii de viris illustribus: quod ni ER
. Vid. casa ullo Nus animaduertanum erincipio. ita quoque νETRTI ALMElna in recentissima editione, quae I 717. Hagae Com. prodiit.
i POL ixi a Nus praefat. in Suetonium. Oper. pag. 1 t. λὶ Commentationis ad hune librum principio.