장음표시 사용
581쪽
NYMOH testatur, se librum scripsisse de illustribus viris, ab Apostolis usque ad suam aetatem , ad imitationem Tranquilli et Graeci Apollonii. 3) Liber de claris rhetoribus , maximam sui partem mutilus: quod intelligi potest ex catalogo rhetorum illorum, qui manuscripti huius libri principio legitur. Nam praeter superiorum, in ipso libro expositorum nomina, etiam haec legu,tur:
L. Caestius Pius M. Porcius Latro Curtius Rufiis L. Valerius Primanus Virgilius Flauus L. Statius Vrsulus P. Clodius Quirinalis M. Antonius Liberalis . . Sex Iulius Gabinianus M. Fabius Quintilianus Iul Tiro.
o Ex libro de poetis vita Terentii a Donato excerpta.
Vita noratii, quam Post PRYRio m) diserte tribuit Suetonio nostro. Persi, Lucani, et Iuvenalis vitae, lucet ab aliis ad probum referantur, a s a L M A I l O n) tamen ex stili conuenientia Suetonio Vindicantur. Sed Pliuis Maioris vita Suetonio prorsus indigna eae N que potuit venire ab Iunioris Plinii strenuo in literis commilitone et contubernali amicissimo 2 tam i tum
ιὶ Epistola ad Desiderium. m Ad Hotat. l. a. epist. I.
582쪽
iune et perfunctorie scripta est. Et Plinius uterque confunditur; quod in chronico Hieronymi Euse-hiano quoque laetium. Ne dictio quidem illa iudi cari potest esse Suetonii nostri: quae indoctum p
tius et recentiorem testatur eius auctorem fuisse. Sic
quoque liber ille , qui hodie exstat, de viris it Uriahus non magis Suetonii, quam Plinii Iunioris est, ut suo loco demonstrabimus I sed Aurelium Victorem suum agnoscit auctorem.
Veteres quanti illum fecerint mnc Videamus. FLAiavio vo P Is Co o) Tranquillus noster est emendatissumus et candidissimus scriptor: cui, Ut mox addit, familiare fuit amare breuitatem. Alibi p) eum numerat inter illos, qui res non tam diserte, quam vere mem riae tradiderunt. A. aELLt Vsq) inter doctos illi principatum tribuit; IOR. 1 ARE BL RIEN sis G diligentem recensionem. Ivmvs CAPiT LIN vs s eum sibi e emplum proposuit: quem siDONIUS APOLI INARI sone fando quidem posse adaequari putat. Sed instar omnium fuerit, iunioris P Li Nit v) testimonium, qui intima eum familiaritate et amicitia sua dignatus est; aepropter Virtutes multis eum, Ut supra notauimus, b neficiis cumulauit. Ita ad Imperatorem Traianum stria psit: Suetonium Tranquillum, probissimum, honestis
nium, eruditis um virum, et mores eius secutus et , dia , iam pridem, Domine, in comiserritim adsumsi: tam
o in rirmo cap. I. pὶ in Probo cap. R. σὶ Noct. Auic. l. 9. Cap. 7. νγ Policratico, siue de nugis curialium l. l. c. a .s in Maximo et Balbino. tὶ Lib. p. epist. I ωὶ Lib. Io. epist. Diuitias by Cooste
583쪽
ioque magis diligere coepi, quanto hunc propius inspexi. Scriptor est iucundus et Omnino necessarius. Est enim ille praecipuus sere ex ingenuis auctoribus, qui ad res principum Romanorum illustrandas accessere , et pari grauitate atque facundia incorruptam Veritatem professi sunt. Adeo diligens, adeo candidus atque neruolus plerisque esse videtur, Vt inter ceterOS ipse Principatum t neat. Claram certe reddit Romanae venustatis imaginem ; neque Virilites tacet, neque vitia Imperatorum; multa profert Veterum monumenta , forsan alias interi tura, mutita legeS rituSque cum Publicos, tum priuatos, multas 1blemnes formulas, fori atque curiae vores,
edicta, senatusconsulta, quaeque ad illius temporis antiquitates pertinent. Praeter explicandi scientiam, qua mirifica vilis est, nobis etiam inprimis fidem et liberi tem suam prohauit. Hinc recte P ITI ri x nulla,
inquit, in his libris suspicio est gratiar, nulla ultatis, nihil studio dictum , nihil suppressum metu , rebus i sdata omnia ' veritati inprimis feruntum est, ut plane ampareat, ad perpetuam magis pessisionem, ut Muci iactait, quam ad intuitum hoc opus comparatum esse. CAs P.
BARTHIus 3 non putat scriptorem esse ullum , qui iudicium suum ciuilius atque scitius indicauerit de uniuersis rebus, de quibus commentari institui . Nulla enim fere historiola narratur, cui non sit appensum alia quod verbum , quod accuratius supputatum non in- cicet , quid de ea tantus vir senserit. Hostilem v ro nimis fuisse animum Suetonii aduersus Christi nos inuenimus; illos enim maximis sub Nerone af
sectos suppliciis vocat genus hominum superstitionis
584쪽
nouae ac maleficae. Σ) Vnde cALvIs Ius a eum vocat hostem Christianorum acerrimum: et BODINus Γ sceleratum Tranquillum, ubi de Christianis agit. De Hieronymi testimonio, Suetonium eadem libertate Ca sarum vitas scripsisse, qua illi vixerunt, MVRΕΤvs c ita sentit, ut vitio habeatur. Laudis certe nihil hab re, cum Caesares in summa licentia atque impudentia vixerint: orationis turpitudine ipsorum flagitia aequasse quaeque illi perpetuis tenebris Operieida Patrarant, ea nudis et praetextatis verbiS in lucem et in aspectiim hominum protulisse. Hinc nihil frequentius legi,
quam exoletos et spintrias, et cellarios, et nubentem N
roni sparum, Do phoro Neronem : Vocci etiam quas in illis flagitiis miserint: quasi haec scire, posterorum interesset: quorum commemoratione' non scriptorem modo, sed ipsas chartas erubescere Oportebat: cum haec interim ita subtiliter ac particulatim persequitur, ut d cere voluisse videatur. Haec Muretus. Sed nimium sibi et orationis copiae indulget. Haec apud Suetonium raro obueniunt et satis tecte: ut nullum videatur periculum subesse, vel castas ostendi aures, vel optimos lectoris posse inde corrumpi mores. Et elegans est ImmRIcI LORITI GLAREANI d) ea de re commentatio.
De vitiis, inquit, dissertatio fue inputatio duplex est.
Vna, qua ad vitia homines allicimus juasionibus, exho rationibus ac lenociniis P vi qui amare docent nosera an te, proh dolori etiam potare, qui amatoria ludum, vetauenam mentes veluti inebrient, quales impudici metae.
Ea disertatio vitiosa es ac detestanda, maxime homini'
585쪽
coristiamo, plus etiam illis, qui iuuentuti vi magistri praesunt. Altera est disertatio de vitiis, ut ea detesti
mur ac execremur imo quoties de eis sis mentio, mi ab iis dehortemur, ab iis abstineamus, et execremur. Haec
dissertatio neutiquam reprehendenda est multi enim sam cti miri ac doctores quemadmodum de virtutibus scrip --m, ita e regione de vitiis copiose disseruerunt. Ita quae Caesarum refert vitia Suetonius, in odium illorum momstremum id facit, ut ea scilicet fugiamus ac evitemus: imo cogitemus, in quanta caecitate fuerint perditi ilii nebulo- ωes et multo magis in quanta stupiditate mundus, quiratia portenta dignatus est ullo honore, cum nihil illis te trius ac magis abominas te fuerit.
g. LIV. Quod ad stilum attinet, breuis ille quidem, sed
par optimi historici fuit in orationis puritate et proprietate studium, et insignis emendate loquendo cura. Sic satis pro illius temporis ratione disertus mit et eloquens; M licet inferiorem se multo profiteatur Sallustio, Ca lare , Liuio et aequalibus : sua tamen in sermone Latino etiam Ornamenta proferre potest. Quo minus ubique facilis appareat et peripicuus, argumenti copia, in breuitatis gyrum redacta, tot rituS antiqui, et alia indicata potius, quam eXPlanata, essiciunt. Brevitatis ergo studiosis quammaxime commendatur. Ita I. LIPSIVS :e ) Suetonium Tranquillum non iniuria commendo saepe iuuentuti. Verba vides P pura, tersa, propria. Hilum rotum orationis P breue, neruosium. Rem ψώm Z virilis pariter et iucunda historia es, et quod misi cami, plena moris et doctrinae antiquae. tareis obsecro ritus publicus olim priuatusque fuit, quem velut de industria non
586쪽
tangat e tauod munus, quis magistrarus, quem non libet d Tanget et libet dico: non enim explicat, quod in- situlum eius vetuit, et ratio scribendi. in viam tamen laetam sernit ad indagandum et aures atque animum imbuit auditione aliqua, imo cognitione. LUDOVI cusvivgs f eum vocat Graecorum et Latinorum scriptorum diligentissimum atque incorruptissimum. Mlibi s) in eo agnoscit mirabilem dicendi proprietatem, adstrictam illam, et quae plus habet neruosum quam corporis. CAROLO SIGONI OB) non placet, eum stilo scripsisse adeo tenui, qui magis sonet grammaticum, quam historicum. Sic satis in Traquilalo est conspicua fides, acumen non Vulgare, studium antiquitatis, Verborum elegantia et Proprietas, suaque breuitate commendata suauitas: sed ipsa orationis dignitas et maxima VirtuS, quae in superioris aeui seriptoribus toties a nobis fuit laudata, mirum qua tum iam defecisse videtur. Ac licet suo tempore su rit elegantistimus, et Plane dignus qui ab omnibus ame tur et Iegatur: aetatis ipsius hoc Vitium erat, quod iam fere perdiderit Latinitatis honorem et illum vitalem prope succum, quo feliciori paulo ante Caesaris octaia uiani Augusti imperium linguae maxima gloria perstitie atque vigor. Teste PRISCIANO, i) quarto libro Iraetorum, verbum stipulari passive Protulit, hoc mo-o : minor viginti quinque annγrum stipulari non posest. Sic quoque st) octauo praetorum: mi dies sum, iis quibus ius fatetur, i. e. dicitur, Vt nefasti, in quibus non dicituri
D De tradendis disciplinis l. s. g De rati stud. pueril. eo. δὲ Iudici de hiae Rom. c. 26. i, Lib. 3. et I kὲ Eodem pavisci AN teste lidi i
587쪽
g. LV. Suetonii Caesares primo omnium typis impressi
Romae prodierunt I . sol. Deinde Vraretiis I II. fol. per Nicol. Ιenson. Accedunt versus Ausonii in vitas XIl. Caesarum. In operis fine leguntur versus :Hoc ego Alcoleos Gallus cognomine Lenon pres; ζ mirae quis neget artis opus P At tibi dum legitur docili Suetonius ore Artificis nomen fac rogo, lector, ameri
Seculo post Christum natum decimo sexto Suet nil opera, quae supersunt, typis descripta prodierunt
Venetiis Is . fol. cum Sabellici et Beroaldi commentariis. III 6. et I Sa I. 8. apud Aldum. Horentiae Is Is. 4. Parisiis Ii27. 8. apud Simonem Colineum. ex Erasmi recognitione, cum Ioh. Bapt. Egnatii animaduersionibus. Is3Τ. 8. IS43. 8. apud ROD. Stephanum. Is6s. 8. Achillis Statii notae in metonii Gram malicos et Rhetores. Lugduni Is 8. sol. apud Freti nium, cum Philippi Beroaldi commentariis et Ioh. Bapt. Egnatii enarrationibUS. IS8Τ. I a. cum notis Eliae Vineti. IS9s. 4. cum Ic Casauhoni commentario. Lu . Batau. IS 3 . et IS 39. 8. IS . 8. cum Philippi B roaldi commentariis. Antue piae Is . et I S8 . 8. cum notis Theodori Pulmanni. Is s. Achillis Statii. Is9r. 4. cum Levini Torrentii commentario. Basileae I say. Et IS a. q. Coloniae ISΤ3. 8. Aran furti Is88. ibi. cum Ioh. Bapti Egnatii. .Glareani et aliorum commentariis.
588쪽
Seculo proxime sequenti Suetonii quicquid reli quum est prodiit Parisis I 6ος. q. cum Isaaci CasauhODi commentariis, qui ceteris fere omnibus praestant, et non satis a Scaligero laudari possunt. I 6 Io. fol. apud Sebast. Carmodium, cum Philippi Beroaldi, Le uini Torrentii, Is Casauboni et aliorum comme
taritS. I 623. I 6. I 6 4. I a. eX typographia regia. 'I684. 4. in Vsum Delphini notis et omnium vocabulorum indice adornauit Augustinus Babel Onius. Lu auri I 6os'. 4. cum Is Casau boni commentario. Oxonii I 676. I 69o. 8. e theatro Scheldoniano, cum notis breuibus et selectis. Miuerstiae I 6 II. I 2. ex recens. Casauhoni. I 634. I a. Amfletoaami I 63O. I 2. cum diuersorum notis. I 63 I. I 6SI. I 6 . et I 663. 24. I 66 I. ΙΣ. Cum notis Boxhomii. I697. I a. apud Wetstentum ex recensione Graeuii. Lugduni Batau. IMI. et I 647. ΙΣ. accurante BOXhornio. I 7. I 6sa. I 696. I 662. et I 667. 8. cum notiS Uariorum accurante Ioli. Schildio. I 698.
IE. ex recensione Salmasii, additis Iacobi Gronouit e mendationibus. Traiecti I 672. 4. Graeuiana editio prima, cum integris Levini Torrentii et Is Casauhoni commentariis, Theodori inrcilii, Francisci Guieti, Ioh. Frid. Gronouit et Ioli. Georg. Graeuii notis; Achillis praeterea Statii et Eliae Vineti ad Grammaticos et Rhetores notis, indice vero Μatthiae Berneggeri locupletissimo. I 69o. 8. 2. Volum. editio elegantissima, notis selectis et variis iconibus illustrata a Samuele Pitisco.
I 69I. q. et Hagae Comitis I 69I. 4. Graeuiana editio minUS emendate repetita. Genetiae I 6 II. q. cum Iss C sauboni commentario. I 6 Is. I a. ex iterata Casauboni recensione, cum animaduersionum eius appendicula. Cc cc Ebro-
589쪽
Ebroduni I 624. I 6. Boleae I 67ς. 4. cum numismatibus et notis Caroli Patini. Argentorati I 688. q. cum Ic Casauboni animaduersionibus et dissertationibus politicis Ioli. Henrici Boecteri, qui et indicem locupletissimum adiunXit. Coloniae I 6 IS. Ita ex recens Casau- boni. Hanouiae I 6 II. fol. accur. Iano Grutero, tom. I.
hist. augustae scriptorum. Dressae I 676. et I 69s. Ia. cum selectis Boxhortati, Torrentii, Casauboni, Graeui et aliorum notis, accurante Daniele Harinaccio.
Nostra aetate optimas habemus Suetonii editiones, quae prodierunt. Vltraiecti I 3. 4. editio Graeuiana, nouis animaduersionibus aucta. Accessit quoque integer Caroli Patini commentarius, qui Caesares Suetonii ex antiquis numisi natibus illustrauit. Repetita I7o8. 4. III . vero itidem 4. duobus voluminibus Samuelis Pitisci editio, cum illius commentariis ci figuris. Do- rdiae III S. 4. cum notiS et figuris Sam. Pitisci. H gae Comitis IIa 7. q. ad usiim Excellentissimi Comitis Vimiosani D. Iosepni Portiagallensis, per Petrum Al-meydan S. I. Am laudami IZOo. I 6. cum Uariorum a notationibus. Libiae I 6. I a. cum Minellii notis. I722. I a. cum notiS Iunckeri ad modum Minellii. De versi nibus classicorum auctorum in linguas aliorum vernaculas nihil addo. Sua cuique sunto pulchra i mihi vetera placent. Est, Vt bene Li Psivs I) monet, situs videlicet cuique linguae genius, qUem non auellaS, nec temere migrare iusseris in corpus alienum. Hic vero non possum praeterinittere silentio, quod Excellentissimi et Eruditillimi actorum Lipsiensium scriptores me moriae prodiderunt. 1nὶ Philemon Hollandus, Med.
590쪽
classicos in linguam vernaculam transtulit, eamque m ruit laudem, quam versibus illi dixit anonymus: Holland Uith his translations dothso u us, ne vili not let Suetonius is Tranquillus.
nodandus obruit uos Σκrsonibus, Nec esse Tranquillum fuit Suetonium.
Certum quo natus anno, sed iuniori Plinio n ) aequalis propemodum aetate fuit, qui septimo Neronis anno, ab V. C. DCCCXIII. primum, ut suo loco demonstrauimus, hausit Vitalem auram. At Tacitus paulo fuit nain tu maior, ut Plinius eum sibi proposuerit virtutis et aemulationis exemplum. Primis ergo Neronis, vel extremis Claudii temporibus videtur esse natus , et Omni liberaliori disciplina probe a pueritia imbutus. Diutissi me armorum gloria floruit, et urbana disciplina: celetiris in foro et caussis orandis. Vt ipse testatur o) illi Galba, Otho et Vitellius, nec beneficio fuerunt cogniti, nec iniuria. Dignitas eius a Vespasiano inchoata, a Tito aucta, a Domitiano longiuS prouecta. Suh Vespasiano aiunt procuratorem datum Galliae Belgicae, Prin- Cc cc a cipisn Alii perperam eum Publium praenomine vocant. Confer. Linii commem. annal. I. init. Hic enim, cum Tacito librum a se notatum remitteret, epist. ao. lib. I. ad eum scribit: erat rarum et insigne, duos homues aetate propemodum aequales non nutilius in uteris nominis alterum alterius studia foriisse. Equidem adolescentulus . quum tam tu fama gloriaPe floreres. te sequi, tibi longo, Ied proximus, interuallo et se, et haberi comviscebam. Ο Hist. l. I. cap. 1.