장음표시 사용
111쪽
eum aliquem ex agro Placentino in Insubribus. Placentinum certe appellat Diplovata ius ca); atque id etiam non infelici, ni fallor, conjectura assequi. mur ex antiquis tabulis. b Iri. Qine Placentini sortuna fuerit . ubi primum ex Martini disciplina
excessit, plane obscurum est. Sed, ut erat Martinus ipse, totaque ejus secta non profecto acceptissima ceteris nostris doctoribus, Placentinus in nostra Rc, demia eum dignitatis locum non perpetuo tenuit, quem excellens eius ingenium & docti ina postulare videbatur. Fastus etiam & elatio quaedam animi in eo erat, quae alios prosetares ab se alienare plurimum poterat. Vix legi possunt sine stomacho quae ipse praefatur ad Summam in tres Postremos libros Codicis ; quidem non in ipso juventutis flore . in quo aliqua aetati venia concedi posset, sed extremia vitae suae annis, paulo ante. quam e vita excederet. γ) Hisce ex causis accidisse aibitror, ut Placentinus non semel relistis scholis nostris, in quibus eruditus fuerat, in aliis civitati x Ius civile interpretatus sit . Ipse fatetur, se aliquamdiu Mantuae docuisse, in ea Summa, quam scripsit de actionibus, earumque varietate, quae incipit: Cum essem Mantuae. Sed
ego hanc typis editam non vidi: ab Odoiredo tamen , d) & a Diplovatac. cio eb laudatam reperio. Postmodum apud Montem pessulanum diu fuit, ubi multa scripsit, quae ipse in prooemio suae Summae in tres postremos libros Codicis enumerat. Ex Montepessulano in patriam rediit; co ubi nondum duos
menses egerat, cum a Bononiensibus , qui cognomen acceperant ex Castello . ubi erant eorum aedes, accitus Bononiam venit. & jus Civile in Castello perbiennium docuit. tanta celebritate, & auditorum concursu, ut aliorum scholae
vacuae sint relictae; si vera sunt . quae ipse jactabundus narrat. g) Exacto bien
nio in pati iam rediit. unde mox extrastus eli a juris studiosis, qui iterum i l. Ium ad scholas Bononienses. magno studia perduxerunt, quas annis quatuor te. nuit , nec fortasse umquam postea deseruisset . nisi sua dicacitate magnum sibi capitis. periculum creastet; a quo ut sbi caveret, rursus ad Montem pessulanum aufugit, ubi, vixdum incoepta Summa in tres exti emos libros codicis, extre. mum obiit diem IV. Narrat haec omnia de se ipso P Iacentinus in eius summae prooemio; sed causam silet, cur postremo ad Montem pessulanum concesserit. Eam porro in. telliis
sistri Placentini, i lius A. iii, vallis Tari de
eὶ Credidi multum exiridi re mihi ad nimmoriam , meique nominis famam in Imrpe. tuum consuriandam , legum eupidis ad iuris scientiam addiscendam ab initiis Cod eis in. cipere, Rogerii Summas in desuetudinem mitis ere . . . longe postea in mitriaim reversias sum, itideque poli al: qum dixi, ante d uri videlicet me illus, ab illis Bononientibus, qui de Castello vi cantur x accitias Bonomani vetat , ibaque ita Castella cotati inio b ennio discipulis iura tradis et , aliosque piaeceptores as itinian invidiae urinu avi , scitolas cocum distibulis vacciavi, iatis arcana paci 4 d. , Immii contraria comi Ricui, occulta poterit is me xciera a. Et quod fisit miratii litis, ct aut rogatus ut de legit a sermonem iaculem, rem nora rimam i foraus rem Doram agg ei sus sum , curi 2.sque vocatis scholaribus moiciri gessἰ . Pla πιι Mia in pro . Siammae in ε σι ρειών. lib. c.
da Nisus trunm, antequam ipse dominus
112쪽
testigi mas ab Rosredo Beneventano. quae eiusmodi fuit. Cum Placentinus in sch la de more dissereret. S S. C. Vellejanum exponeret, reiecit opinionem quamdam
Henrici de Baiia viri nobilis N potentis, qui per illud tempus 3us civile item in
Academia nostra docebat. Neque vero opinionem modo reiecit, sed auctorem etiam notavit mordaci loco; sic enim de Henrico dixit: Homo ille erat in pamtibus . tibi habitat Vellua m. Quod cum Henrico allatum esset. is ira percitus Placentinum no stu armatus aggressus est: qui cum ex eo discrimine vivus evasisset, nec satis sibi cavere polle intelligeret ab adversario irato & potenti, tutum sibi recessum ad Montempessulanum quaesivit. ab Arisius haec omnia tribuit Agoni, qui post Placentinum floruit; atque in eumdem errorem incaute lapsi sunt aut tores Ephemeridis literatorum Italiae, b ab Arisio decepti.
V. Habuerat etiam Bononiae adversarium Ioannem Bassianum; incertum. an solum quod sententiis discreparent, an vero aemulatione, & obtrectatione laindis, eκ qua facile iniuriae nascuntur. Hac eadem ex causa Ago, qui paulo
post Placentinum floruit, Et quasi numen aliquod Iuri prudentiae aetate sua habitus est . in Placentinum, licet jam humanis exemptum. satis invidum se prodidit. db quamvis eum alicubi laudat. Atque Baldus observat. ipsum AzOnem . & ACcurlium saepe Placentini opiniones improbare non alia ex Causa , quam ob invidentiam. eb Contra pillius. qui ex eadem Martini Goliae schola prodierat, & fortasse placentinum ipsum aliquando in iure civili audierat, summis eum laudibus extollit. Ait enim, Placentinum plus contulisse legibus, quam ipsae leges sibi; illum terrebras ab legibus depuli Te, quibus erant involutae;
quaeque mutae & elingues antea erant, ejus opera eloquentes & disertas esse redditas. D Etiam Innocentius III. juris canonici non minus interpres. quam auctor egregius. quandoque, contra aliorum sententiam, Martino. & Placentino Consensit: qua de re inurbane carpitur ab Odosredo. Accursius vero licet quandoque ejus opiniones non admiserit, ut a Baldo obicrvatum est , sepissime tamen ejus au toritate nititur in suis commentariis ad corpus juris civilis universum; quod & interpretes juris canonici faciunt, ut negari non possit. PIacentini doctrinam permagni semper aestimatam fuisse. Summam vero famam sibi comparavit legum libris in compendium redactis, quod prius tentaverat gerius, sed ipse maiore industria perfecit . Summas appellarunt veterea Icti ejul modi synopses, & compendiarias institutiones, quae magno usui fuerunt iis . quibus grandia illa legum volumina formidini erant: quamquam hae quoque Summae iii magnam postea molem excreverint. Sed de Placentini scriptis postea. Narrat ipse de se, tantum valuisse dicendo, ut rogatus a discipulis orationem publice habuerit de legibus. Sive ex tempore dixerit, sive meditatus. & deicripto orationem recitaverit; hic eius ingenii partus nusquam visus est, quo sane haud aegre carere possumus: erat enim Placenti nux rudis earum artium, quae in probabili oratore requiruntur.
VI. Eit etiam magna laus Placentini, quod primus apud Montempessulanum iuris civilis scholam instituerit; in qua civitate Medicinae studia florebant.& nostra etiam aetate ut cum maxime florent. Non abnuit hanc laudem Bulaeus
Placentino, quoad Montispessulani Acadere. iam: sed Parisiis tamen. antequam Placentinus ex nomis scholis iuris civilis disciplinam apud Montem pessulanum propagaret, fuisse claros iuris civilis interpretes affirmat. h) Optandum tuisset, ut aliquem ex eo numero nobis indicasset; quod cum non secerit. vir ceterinqui adeo diligens, ut quaecumque ad rem literariam pertineant, ubivis gentium gesta, ita suos commentarios de historii Universitatis Parisiensis magno studio
e Domuuis placemi nux in Summa sua scripsi bene sui et titulum. licet Domi- aiax Joacines eum more hostili fuerit persecuistus. Dufria. ia L qui se patris. c. uiae liberi.
db Unde invitans ossi Placentino scrip.
sit talem doctrinam . Otifred. ia L qua rati
113쪽
congesserit; erit in IeuIque Integrum, fidem illi adhibere, aut negare, dum anis liquitatem. & celebritatem scholae juris civilis in sua Academia Parisiensi ex. tollit At praedicat. VII. Obiit Ρlacentinus apud Montempessulanum anno MCXCII., ibique
honestum tumulum habuit in coemeterio D. Bartholomaei extra urbis moenia cum hoc titulo, quem habemus apud Bulaeum :PETRA PLACεNTINI CORPUS TENET HIC TUMULATUM , SED PETRA, QUAE CHRIS IUS EST. ANIMAM TENET IN PAMDIso. IN FEsTO EULALIAE VIR NOBIs TOLLITVR ISTE ANNO MILLENO DUCENTENO MINUS OCTO.
Dies Eulaliae Barcinonensis festus est prid. Id. Februarii. Emeri tensis vero IV. 1d. Decembris. VIII. Paneiro I aliam inscriptionem habet mutilam & mancam, quae ad eius sepulcrum posita dicebatur. In ea laudatur Placentinus, quod i a Pontifria Cia rea praesa e Metierit. Vel ipsa iuris Pontificii. D caesarei nuncupatio novitatem sapit: nec vero contrit, Placentinum iuris canonici peritia celebratum esse; quod fuisset contra ejus aetatis morem; ea enim aetate iuris ei vilis Professores jus canonicum, quasi novitiam disciplinam . nec Cum majestate legum Romanarum Comparandam. elato supercilio despiciebant. IX. Placentinum laudat Trithemius, aliiqi e , qui de medii aevi scrip. toribus agunt; sed longum esset emendare eorum errores . Trithemius eum dicit utriusque juris cultorem, & explanatorem celeberrimum, scilicet, ex usu nostrorum temporum , cum nemo Iuris prudentiam profitetur, quin utriusque iuris laurea donetur. Ait praeterea claruisse sub Henrico VI. anno MCC.; quam aetatem non attigit. Auctor chronici chronicorum Placentinum dicit Idinerit discipulum ; quod perfalsum est. Panci rotus etiam minus diligens in Placentino visus est . quam in plerisque Ictis. Praeter illud. in quo de eius patria erravit, hoc etiam ferendum non est, quod gymnasium apud Montempe lanum aperuisse dicit Placentinum circa annum MCXCVI ; ex quo consequeretur, eum obiisse multo post annum M C. Bis enim apud Montempestulanum fuit; & pinstrema ejus secessio ad eam civitatem multis annis accidit post primam. Plura de genere hoc omitto, quibus expendendis ci emendandis operae pretium non est tempus impendere.
mma Codissi. Hanc lauctat Odosredus multis locis. Praer Ipuit enim Placem tinus palmam Rogerio. & Ioan in Bassiano, qui parum plaudente populo in eodem pulvere versati sunt. ca Hanc edidit apud Montem pellatanum , ut ipse inquit in sua Summa Institutionum. b) Haec solum complectitur novem priores Codicis libros; nam reliqui tres omitti solebant a doctoribus. tamquam minus utiles. Saepius typis edita est haec Placentini Summa, quae olim magno in pretio habebatur. Summa Insittitionum. Haec etiam saepe typia edita est. & laudata ab antiquis doctoribu1. Summa , seu tractatus da viristote amonum. Hanc scripsit PIacentinus, cum esset Mantuae. ut ipse inquit in ejus exordio. Q Hanc quoque laudat Od
e) Celmum , quae restant de Ductibus, d
que poliessi ciibus , iii Sumina, quam seci Manis wae, de varietatibus actio iam, diligens lectora ivente . Plaeentia. Ibid. tit. I L est.
dὶ plenam super hoc tradidit doctrinam , dominat Placentinus in scia Summa laudabili. er , quq incipit et Cum maluae. Os Oeae
114쪽
Da actionibus persona u tractatum scripsit, quem editum habemus inter tracta. tus juris universi N. III. P. II. De ae sationibus publieorum judiciorum. Hic etiam Placentini traflatus ibidem editus est To. XI. P. I. udieiis iuri inionis proroWatione. Extat ibidem To. III. P. I. De Serat eonfultis. Extat hoc Placentini opusculum ibidem To. I. Ad S. C. Macedonianum brevis commentariolus, est ibid. in eodem volumine. Pillius in Summa trium librorum Codicis innuere videtur , Placentinum scripsisse Summulam de Decurionibus, cujus alibi nullum vestigium reperio. P L adiit. de Deeurian.
Glossas etiam scripsit more aliorum iuris interpretum in libros, quos legebat in scholis, eκ quibus non pauca delibavit Λccvisius.
ΡRaeter nobiliores istos legum interpretes, qui extremis XI., & primis XII. sinculi annis floruerunt, non defuere alii plures minori fama.& nullis, qui ad aetatem nostram pervenerint, libris editis clari; qui tamen, dum viverent, hoc uno magnum honorem assecuti videntur, quod in Academia nostra docuerint, quae Iurisprudentiae primatum obtinebat. Eoium aliquot hic recensere iuvat, ne suus antiquitati honos denegetur. Est autem ex eo numero odericus Bonconsilius. Sed mirum, quae varietas in huius professoris agnomine: modo enim ex
Bonisconsiliis, modo autem ex Malisconsiliu dicebatur. ca Atque haec agnominis varietas diu post odericum in eius familia mansit. b Anno MCLXVI. in aetis publicis civitatis reperici Oderi cum iudicem . & anno MCLXXVIII. odericum causidicum. c Sed anno rursum MCXCVII. adhuc judicem appellatum reperio odericum Bonconsilium . d) qui insequenti anno legum doeior dicitur. & cum Mone. Hugolino, aliisque nobilissimis viris deditioni Montis. hellii interfuit; ex quo apparet, magnae auctoritatis hominem fuisse. Hic fortanse, ut bonis, malisve consiliis suis clientibus adesse reputabatur, modo Bonconsilius. modo autem Malcon lilius appellatus videtur. Dd dubitari potest . num idem sit Odericus ille, qui anno MCLXUI., & qui rursum anno MCXCVII. iudeκ appellatur. ce) Filium habuit Odericus Bonconsilius legum doctor Boni. Laetum . legum item doctorem haud ignobilem. de quo infra dicemus; di ex eadem familia alii postea eκtiterunt prosessores, Gai vanus legum. & Guillelmus decretorum. Sed oderico id iii primis gloriosum fuit, quod milium Medicinensem ICtum nobilissimum erudiit. Is enim odericum dominum suum appellat.& aliquam ex ejus opinionibus exhibet; O ex quo conjicere licet, odericum aliquid scripto dedisse. glossas saltem in libros legum , quos in schola interpretabatur.
II. Ioanninus Praeceptor, mihi aliunde ignotus. anno MCIIC. inter Iegum
115쪽
professores cooptatus est, ut liquet ex eius iuramento ex formula rec tam . quam in appendice damus. Est idem 1brtasse ac Joanninus Tebaldus iudex, qui anno MCCIII. cum Hugolino legum doctore Regium missus est, ad 1dedus cum illa civitate seriundum I ut ex tabulis archivi publici Bononiensium . III. Mercadantem, sive, ut alibi diCitur, Mercatantem, aut Mercatorem. doctorem legum veteres tabulae exhibent jam inde ab anno MCM. ab Is anno MCCIII. cum Agone. & Guidone Baratterio delectus est a Populo Bononiensi, ut decerneret, quantum ex aere publico praestandum esset Opigoni de Ota. qui post initam praeturam Bononiensem . abdicare coaeius est; ad sarcienda nimirum damna , quae ob eam rem pertulerat. γ) Rursum anno MCCVIL praesentem fuisse constat scribendis concordiae legibus inter Bononienses. & Femrarienses. O Hunc non ignoravit Alidosius, qui ad annum MCCIII. vixisse
IV. Guido Baratterius legum doctor cum Mercadante vixit, ut ante di.ctum est . Anno MCCU. praetens adfuit Oberto Vicecomiti Bononiensum prae. tori, cum sententiam diceret ex arbitrio Ariminensium , & Caesenati m in causa finium. ce) Est haec vetus controversa . in qua Uberius arbiter electus proin
nunciavit, agium Ariminensem, & Caele natem Rubicone amne terminari. Sed in eo amne constituendo non minus acerba est nunc inter literatos quosdam
utriusque civitatis dissensio, quam olim fuerit inter civitates ipsas de agrorum finibus regundib. XX.
DE Pillio multa Panci rotus, & ceteri, qui de claris legum interpretibus
sci ipse i init. Ac certe post restituta Iuris prudenriae studia, pauci eIeganti xibus scriptis eam facultatem ad illud tempus illustraverant . Sed in ejus patria designanda plerique omnes nituntur. Alii Modoetiae natum dicunt. D alii Mutinae . aut in pago Mutinensi. g Diplovataccius eius patriam Mitilinam
appellat; h) di sunt qui Modicensem etiam, aut Medicensem esse dicant. ci
Atque iiii, qui Medicens m vocant. Propius ad veram ejus patriam indicandam accedunt. Natus est enim Medicinae. celebri loco agri Bononiensis, ut ab Odosi edo intelligimus, ch) cujus maximi facienda est auctoritas; vixit enim non multo post Tillium ipsum. Minime igitur audiendus Pancirolus, dum tacite reprehendens illos. qui Pillium a Mocloelia, agri Mediolanensis castello. Oriundum dicunt. ex patre Mutinensi in Bononiae pago, qui Mocloecia vocabatur, natum existimat. Numquam enim Monoeciae nomen in Bononiensium sinibus auditum: at Medicinae nomen plane notissimum. Repudianda etiam Muratorii censura. qui dum eos reprehendit, a quibus Pillius Modoetiensi appellatur . reprehensione ipse non caret: vult enim, Pillium patria Mutinensem ruise, Propterea quod patre Mutinens se ipse natum dicit. II. Sed Muratorium decepit corruptus locus ex summa Placentini in P seriores tres Codicis libros, quam Pillius a Placentino inchoatam absolvit .
h Pilius de Mitilina eomposuit egregium
tractatum oce. Diplov. ἐκ Piuio. 0 Io. Andri in addit. ad Deci juris lustrorum. Pilitum dieit Medicensem. Et assume de Pilleo, qui Medicensis suit, qui tantiam in principio sui libelli dic Da Io. Andreae in eo nee mg. bibliotheem Barberinae eoter asa. In oris editis Modicensis dieitur. Sed vor Medi.
censis mali3 ad ueram aere it nata enim vi. detuν ex Medicinensis Dore vera leniana squam ιιbrarius imperiιus coarvix.
116쪽
κ civitate ortus sit, 1ed ex vico civitati subiecto. Respondet. esse municipem illius civitatis. sub qua vicus ille est constitutus. sic autem de se ipse inquit: Cum igitur Muti vis natus sim . qui sub Bononiae eivitate eo riturus s . Dre noniensis possum appellari. An potuit hic Muratorius pillii patiem Mutinen- 1em videre Potius videre debuerat hunc Iocum non levi mendo foedatum; sed 'ita tamen , ut facillime posset emendari. Sic igitur restituendum puto : Ctim igitur Medicina νieo natus sim . qui sub Bonoma civitate consiturus os: nisi ina- gis placeat: Cum igitur Atidisinenses natus sm , qtir νicus Db Bovouis civitate consitutus es , jure Bononienses postum appellari. Haec plana ct aperta est res sponsio, quam unam Pillius propolitae quaestioni aptare poterat. Atqie id Mu- 33atorius ipse concedere debet, nisi velit, Mutinam a Pillio vicum appellati sub VBononienti civitate constitutum; quod Mutinentium aures horrebunt. III. Non est igitur de legitima huius loci emendatione d Lbitandum: ac Pillium jure optimo civitati nolirae ad1dribemus, natum in vico, seu ca1iro agri Bononiensis praecipuo . & opulento, Mc uicina ; cujus nomen parum noti in Criptoribus. variis modis detortum est, ut supra indicavimus. Natus est auum Pillius non isnobili senere, ut iple de se tellatur in ea oratione . quam sibi l a- . hi tam a Mutinens civitate fingit, ut illum ad se invitaret . qua de re postea ragemus. Ac videtur in tenera aetate ad literarum studia accessisse . Cum enim 'tertium iam annum ius civile in nostris scholis magno plausu & concursu au- .ditorum interpretaretur. iuvenem, immo adolescentem in illa ipsa oratione se dicit. Nec dubium est , quin diligenter in humanioribus quoque literis eruditus fuisset, cum se contulit ad Iurisprudentiam; lucet enim inteidum in eius scri in itis. ac praesertim in quaestionibus Sabbatinis, species quaedam eloquentiae. & pinxitas latini sermonis ; ex quibus apparet, potuille illum satis eleganter scribere. si id curasser. IV. Quos praeceptores audierit in Academia nostra . haud plane certum reputo. Uixit cum Alberico. Ioanne Baisiano . Placentino . Oderico, aliisque. loclericum alicubi dominum suum appellat . quo nomine praeceptorem antiqui
tus significatum novimus. Fortasse illum non admodum aetate piovectum tuumnis ipse audivit . ut tuerint sere eiusdem aetatis. Certe cum Pillius Academiam nottram dese uit, ut ad leges Mutinae interpretandas accederet, anno circiter
MCLXXXVIII. non solum adhuc vivebat Odericus, sed etiam decennio posterat in vivis. ut suo loco diximus. aJ Non abhorret etiam a vero . Placentini auditorem fuisse, cuius Summam persecit. & a quo filius appellatur in oratione, quam Placentinus ad eum in visu fingitur habuisse, cum ei suam summam perficiendam commendavit. Ac certe Martini. & Placentini opiniones libenter sequitur; quo etiam nomine parum gratus esse poterat reliquis Academiae nostrae profistbribus, quibus odiosa erat Gosianorum secta , quam Pillius ipse secutus videtur. V. Sed praeter ius civile . in quo Pillius exceIluit, etiam ius canonicum attigit, contra eorum temporum morem. Habemus id a Taneredo inter iuris canonici prole res celeberrimo, qui cum Pillio vixit, sed aetate tamen inserior. Hic enim in egregio tractatu de ordine Iudiciario auctores commemorans. qui idem argumentum tractaverant, Pillium Iaudat doctorem egrigium.
quem imitari se velle profitetur; aitque, illum, praeter leges civiles, aliquid etiam ex jure canonico delibasse. bJUI. Pillius igitur legum doc or creatus, in scholis nostris magno plausu& auditorum frequentia docere coepit. Quo munere cum tertium iam annum
iungeretur. a Mutinensibus optimis conditionibus invitatus est ad ius civile in
b, Primo Richardux Angliciis sediti sim ne paticos tantum ea. iones indi cendo, ad iNo Angelicus 3 ad instar cuiusdam compi- dum Summae scribendo perseeit, qu am prosia lationis leges & canories sub cuttix paragra- sapientia & doctinia imitari dispono. Tax e .phis indacendo , Ec pro utraque parte in iiiin de or . Iudiciar. iit pro .gulis articulis allegando tractavit. Poltmodum b
117쪽
ea civitate interpretandum; quas ille conditiones repudiandas non duxit, prinsertim inopia rei familia iis afflictus, S a creditoribus. Ob vadimonia infiticii et suscepta, misere agitatus. Obtulerant autem Pillio Mutinenses C. marchas argen. ti, quae cane ingens summa erat pro illis temporibus: Centum enim argentimalchae D. CC. argenti uncias pendebant, ex Panci roli calculo, DCLXX. aureorum summam conficere poterant. bJ Sed non erat tamen immodica; neque enim quotannis itipendii & honorarii loco pensitata, ut existimasse vide.
tur Panci lotus, &, quod etiam magis miror. Muratorius; ce) sed semel initio tribuenda, ut ex eius fructibus habet et Pillius . unde nece Larii sibi sumptus
conlequenti tempore praestarentur. Erat id ex usu eorum temporum, ut non annali iii pendio sere conducerentur prose res, sed congruo pecuniae munere semel collato; atque ea, ut plurimum, Conditione, ut qui conducebantur, sun-dOS ex accepta pecunia coemerent, quos amitterent, si iis pactis non stetissent,
quibus fuerant conducti. Ita Mutinenses ipsi postea egerunt cum Guidone de Suaaria, ut ex tabulis a Muratorio editis. d) Ita & nostri cum Hugone Lucenti Medico, cui libras DC. in seudum . sic enim aiebant, dedere pro se, dee)us haeredibus, ea lege, ut fieret civis Bononiensis, S aliquot quovis anno mentibus Bononiae degeret, di chirurgiam exerceret; de quo viro plura suo lo-Co dicentur. Haec qui minus perspecta habent, incredibilia narrant de ellusis professorum stipendiis priscorum temporum. Sed ad Pillium redeo.
VII. Cum igitur aliquid manasset in publicum de conditionibus Fullo oblatis a populo Mutinens . Bononienses nostri, qui eius discessum scholis perni
ciosum fore prospiciebant, fit aegre patiebantur, in civitate vicina, nec admindum amica, celebrari studia Iegum, quae veluti propria & sua reputabant, prosessotes legum sicramenti religione retinendos censuerunt. Itaque, ne istunc. di alii postea elaberemur, Magistratus Bononiensis, vocatis professoribus legum, imperavit . ut singuli iurarent, se in biennium e scholis noliris non discet suros. Narrat hoc ipium Pillius; sed, ut erat exulcerato animo, stylum in BOno Menses plus aequo acuisse videtur. ce VIII. Sed quamquim Pillius cum ceteris doctoribus sacramento se cibstrin. xisset, ne saltem in biennium ab Academia nostia discederet; callida tamen i Tamenti interpretatione. δέ reditum promittens, Bononienses elusit, di Muti
nam prosectus est ad ius civile docendum fo. Sid Pillii discessus in causa
Lisse videtur, cur Bononienses legem illam tulerint multis odiosam, Et multarum tu barum somitem , qua nemini licebat in Academia nostra docere, nisi sacrametrio se obligasset, non alibi umquam Jurisprud cntiae scholam, quam Bononiae Piatna, Pillium ipsum
vitat e Cum easem , Bonoi Uae , ibique Uras praecelata quamplurimis auditoribux tra. cis en , curthamque mei maxilierii in triennium traherem , quadam die , dum de v xlix sociorum meorum debitis , quibita etiam tenebar adsitri 'us . cogitarem , mitiasque crinditorum, bc insessariones sustinerem; occurrit mihi Mutina, quae iuris alumnos semper diligere consuevit , meoque com patiens labori, b nigiliis mo vultu, talibuν me allocuta est i .id hic laeis tin enisi Cur tantis, & tam importa. hi libus agitarias Non eonvenit iliae adolestemrtae . . . Accede igitur ad me, qui tibi similes consuevi dialciter affectuoseque complecti, dite, ac socios tuos his ominbus i. raho. st tamque -h1 IUOI e ceratum marchas obtulit argenti pro muriere . Pinias ta Sum. naMutini ad ναλ de maturei p. θ' origis. b, Panei l. t. etia
d) Amiat. I. est. eod. - . e bo nini multo post a Bononiensibus audito , alio velamine omnibus Iu dibus proselseri s convocatis , ipsos, Ec me ad sacra.
meritum compulerunt, ne iter continuum bien
nium extra civitatem Bononiae discipulis iura civilia traderemur . Pici facto, tamquam Ibgatis hi reis ad sustem, ut Italico utar prove bio, Pararigaria exemplo Ierendum Extemplo munera, qtiantiam rustici portare con suo erunt, nobis induxerunt malim indis xerunt . His ergo tam inhonestis iniuriis primvibus cumulatis , importabile onus collo meo Portandum persens. Pil.
obscure admoIum , ut Deus mensομι Di eaturi Idonea itaque securitate, dei e promissis accepta, omnique pactione de nune , vel in posteriim regendis scholis celsatile, cum eat .uutiaensem civitatem latinio ν a suis ei vise
s receptus, non decIinata Origine, se do. rvicilium miata 'i. MDorii et tibias tameta fideiri
promittam, licet coacte, servare disposui . Pi lius L et .
118쪽
PRoprsso RE noniae habiturum. Discesserat etiam a scholis nostris ante PIIlium placentinus, qui Mantuae docuit, atque in aliis sortasse Italiae locis, denique apud Montempestulanum Iurisprudentiae scholam instituit. Hanc autem defiectionem doctorum aliquot a stholis nostris non soIum Populus Bononientis agre feret, .it; sed ea quinque aliis doctoribus nostris magnopere displicebat, quoium res agebatur: institu tis enim alibi scholis. dccrescere oportebat exterorum concursum ad Academiam nostram . atque ita minui doctorum nostrorum quaestum; neque enim professoribus stipeiidium ullum ex publico, sed ex scholatium collationibus praestabatur. Itaque quod magistratus Bononienses agebant . ut legibus & ediciis professores religione sacramenti adactos retinerent; hoc non ri dosiores distortis legum interpretationibus assequi nitebantur. Somnia videntur & deliria, quae veteres illi maiorum gentium interpretes scripserunt in L s duas as de excusat. tutor. Doetores Bononiae , inquit Odofredus , habent excusationem a tui sis , amn quι δε- eent Mutinae , vel Ita scilicet leges, quae sunt de immunitatibcs S privilegiis doctorum . interpretabantur, ut non ad alios, quam ad Borroni itis: Lm scholarum profissis res pertinere dicerent. IX. Accursius, qui non minori studio tenebatur retinendi dignitatem scholarum Bononiensium , quam ceteri doetores, quorum scripta eκ pilavit, cum eamdem legem interpretaretur, ad illa legis verba, Romae aut .m cccentis , a tutela , eura remittuntur , hanc glollam scripsit: Romae. sol in oppido Re-
utensium . vel in aliqua civitate resta ' tit Bononia . non ultra Ap am quia extra civitatem veterem est. a) nou Mutina . nou A sit . Ita Accu
sus in glossa ad illam legem. scd totam hanc tabulam pluribus exponit Odo-Dedus. qui veluti proditores eos habet . qui extra scholas nostias ius civile docerent. bὶ At Pillius. & qui, post acie pia B. moniae doc otis insignia. alibi docebant, quorsum hae do 'storum glossae interpretationes spectarent. minime ignorare poterant. Itaque Pillius ipse cum interpretaretur Codicis titulum, qui est desudiis liberalibus urbis Roma , Constantino olitan ae , tui a quovis loco tradi posse
docuit; nec vim legis vetitus et t. quiae vetabat, ne alibi traderentur, quam Rinmae, C poli, Beryti, 6r si qua erat alia civitas regia, quaeve hoc privilegio donata esset: Verum , inquit, eum Imperium modernis temporibus scisseram senserit. V a
quoque civitates duae dominationem perditae tint: coeperunt quoque jura quovis locorradi, Musulae maxime . quae legalium stidiorum Monarchiam tentiit , necnon
Mutinae , in qua furi tr&dentiae arcana reseramus. cc x Pillitis igitur & fac amenti religione, ut sibi videbatur, solutus. & nullum veritus famae dispendium. Mutinam ad docet Idum concessit. Et quoniam ea Iex. quam supra indicavimus, de sacramento professorum, lata est circa annum MCLXXXIX. . ut alici loco ostendemus, db circa illud tempus P illium ad
Mutinenses migrasse coniicimus. Nilna autem perpetuo in ea civitate permanse-xit, an iterum Bononiam venerit ad docendum, ut discedens promiserat, certo definire tum ausim . Anno MCCUlI. Bononiae erat: intersuit enim cum Abbate S. Michaelis Medicinensis Monasterii, cum Gerardus Episcopus Bononiensis sententiam diceret in causa decimarum . quae erat inter Capitulum Ecclesiae Boninniensis, Et Medicinenses; cui sententia post Abbatem S. Michaelis subscribit O. Pillius doctor letum. ceb Atque hinc velum ejus nomen elicimus: alibi enim.
Q Mosa est amnis ultra quem o Im
habent. Igitur doctores, qui diacent ultra Ανω citra , non debent habere immiatratatem. de quod ub1t domuiux Bagarottus unde procudebat hi C. Scholares voluerunt, quod domi ilias Ago i Uuret ita platea S. Stephasii. Dicebant enim: Bononia est regia civitas, ut iii 'emirit in lege uda S. Λmbrolii, de S. Petronii. Et Bon tua est ab Amsa citra. Unde dicebant ipsi tSi nos docemus in regia civitate, de imus ii, re inam initatem, ii citra Ap sam. Si riltra, non, similiter & liberi eorum , & incorcs de- herit habere immitia. iatem, non qui docent i gex Renii, vel Mutina r immo eli u a proditio. OIo'. I. ad i. s duas. 1. de exeuari e) Pillius in Sitnima P aerutini ad Lib. XI. c. tit. de stulti, iiDrati b. a. b. Romae .
119쪽
non m mima varietate, Pylius, Pyleus. aut Pileus, Pius etiam quandoque appellatur . ca)XI. Verum cum alia monumenta non suppetant, quibus comprobari possit. Pillium diuturniores moras Bonotriae habuisse , quam quintas oportebat, ut in teresset Meuicinensibus conterraneis suis in iudicio disceptantibus; reste inferri non potest . illum aliquando deseriis scholis Mutinensibus ad nostras rediisse. Sed Odoi redus etiam, ni fallor, ostendit. Pillium numquam recellisse a scholis Mutinentibus: sic enim eius discessum a civitate nostra memorat. & honorificameJus mansionem apud Mutinenses, a quinus civitate donatus est , ut reditum omnino sileat; quod non erat ab eo omittendum, si quidem Bononiam reversus iuris civilis interpretandi provinciam iterum in scholis nostris suscepisset. ih Diplovat accius. alias dilige mittimus in perscrutandis veterum I Ctorum monumen. tis, narrat eκ fide Speculatoris, Pillium fuisse apud Montem pessulanum, ubi, Praeter usitatum morem doctorum, modesto admodum vestitu usum dicit. Sed verisimile est, mendosum Gisi e speculatoris locum, quem prae oculis habuit Diplo-vataccius: immo alterius doctoris nomen Ibla hac si gla P. ibi notatum esse, ut fere sunt ICtorum nomina in antiquis libris . facile ostendi potest. ccb Pillium certe alibi, quam Bononiae, Et Mutinae, ius civile interpretatum non Constat. XII. Cum scribendo . & docendo vacaret Pillius, suam quoque operam in foro patrocinandis causis impendit. Memorat ipse defensos a se Monachos Cantuarienses contra eius Ecclesiae Archiepiscopum co), qui causa cecidit, quamvis a Petro Ble sensi dc sensus. Actum est hoc iudicium ab Urbano III. . cum Ueronae esset ad annum MCLXXXVII. . quo Pillius accessit rogatus a Monachis Cantuariensibus, quorum aliquot in Italiam cum Priore Monasterii ob eam causam venerant. Erat ibi etiam Petrus Blelen:is, primus inter Legatos Archiepiscopi ad Pontificem, qui Archiepiscopi partes strenue tuebatur. Ea de re tota multis agit Gervasus Dor obernensis in chionico ; qui & responsa Pilli coram Pontifice. & eiusdem pontificis literas ad Cleium Angliae refert; alique, multis diebus a Pili io. & Petro B e sensi coram Pontifice in ea causa disputatum fui GR. ce Caulam quoque magni momenti contra Regem Angliae, ejusque procinxatores defendit. S obtinuit . cuius meminit Glossa in e. Dominus noser. 23. qu. II his verbis: Et per hoe decretum Pius obriuuit contra nuutios regis Atatior: . quia eum ipse r κ) eommonitus reeu arat de his justitiam facere , fecit litemham , unde nuntii ipsi condemuati sunt. Sed hic pro Pios legendum omnino Piue Iius , tum quia inter antiquos tutis prosessores numquam Pii nomen auditum. tum quia in libris manu exaratis, quibus utebatur Uip 'ovataccius . id Pillio tribuitur, ut ex Diplovat accio ipso intelligin us . Neque omittendum est lepidum Pillii commentum ad quosdam clientes suos in judicio defendendos, quod ex Baldo recitat Panci rolus: Maehinarii, inquit, ex alto lapidem ρνoiecturi praelamarunt 'raetereuntibus, tit yibi cat erent. Θidam Dero iter faciens, ea voce neglecta. Huit vulneνattis . machinarior in ius vocavit . ut νulneris impenyas siserant rilli Pitium consultierunt , qui cum sirit testibus probari non posse . i os transumtes praemouuisse , hae usus es arte. Machinarios in judicium auxit , , cum a prα-tore interrogarentur . cur temere lapid m dejecissent . monitu advocati, nihil restonderunt. Mirante id praetore , causam qumente, muti sunt . resipondit Pilius , 'e' nihil audiunt. Tune adversarius , imo, inquit, audiri , eos transeuntibus acclam mris, ut sibi eaver ut . Ergo ab Aent tir , Itibunxit Piaeus , pr amoria ni enim de damno
120쪽
PRor EssOREI . V XIII. Pulii doctrinam, an probitatem laudet Odosredus, dum eum valde bonum appellat, non satis intelligo. Laborasse videtur eo vitio, quo plerique ex clarioribus illis 1 uris interpretibus, immodica scilicet cupiditate gloriae, qua aperte fatetur se excitatum ad perficiendam stimmam in tres postremos libi os C dieis, vix a Placentino inchoatam ca). Uxorem habuit. ex qua filium suscepisse videtur Guidonem, qui in tabulis ad annum MCCLXVII. scriptis Pirui de M dicina filius appellatur D. Ac de eius uxore narrant, cum esset in extremo vitae discrimine, non haeredem nominasse; sed tantum respondisse, se facere hi redem eum, de quo interrogata fuerat . in re dubitatim es , an illud testamen. tum censendum estἡt jure factum ; quod negavit Pillius, ct aut oritate legum sustinuit: O quamvis plures Icti non infimi subsellii ejusmodi testamentum pro legitimo habeant. cd Eius mortis S sepulcri nullum extare monumentum vere tradit Pancirolus. Videtur autem Mutinae extremum obiisse diem. Eum laudat Trithemius , aliique omnes veterum Ctorum biographi. Aliquid Orlandio suboluisse videtur de hoc scriptore; atque hic ipse est, ut opinor, quem appellat Pilium Pagarottum glossatorem atrii quissimum , quem vixille ait anno MCLX. ce
st Vasiones SMatina . Ita in riptus est liber Pillii quaestiones iuris Continens ab eo in scholis die Sabbati disputatas. Atque ejus exemplo editas habemus quaestiones Sabbatinas Rofrecli, Dominicales. S Veneriales. sive Venercales Bartholomaei Brixi ensis, cliebus nimiium Dominicis . Si Veneris disputatas. Notissimus est apud antiquos Jctos hic Pillii liber; saepe vel ab ipso Accursio quaestiones Sabbatinas laudatas observat Panci rolus. D In
iis quaestionibus proponebat Pillius quae vel facto contigerant, vel ad veri speciem excogitata erant, poterantque dubitationem movere. Itaque iis explicandis definiendis argi, menta in utramque partim adducit; quibus invicem collatis, suam tandem sententiam profert. Scriptae sunt satis elegan ter it dilucide, procul ab illa exuberantia & nimietate . quae Post Accursum ICtorum scripta invasit. Apparet autem ex his ipIis quaestionibus, Pil- Iium vel Bononiensem fuisse, vel diu in civitate nostra versatum ; Plura enim in Q s tractantur, quae ad res Bononi erilium pertinent. Talis est quaestio XXXII., quae sic incipit: Bononienses , dtim eisitatem suam contra B-μlem incursem Tetitonisorum vallis munirent , , me tatem proelii Caii Sei occupaveruut 'Ge. Eas primum edidit ex eodice mss. Episcopi Narniensis Vincentius Portius JCtus Lucentis, & Carolo Bonomaeo Cardinali amplissimo dedicavit. cum hoc titulo: Celeberrimi Iuri onfulti, ae G at ris Oetessissimi D. Pilii Modicensis clus Hones aureae . Romae apud Antonium Bladum AtDLX. Sunt quae itiones CXXXII. Erat ille Narniensis Epilcopus Donatus Caelius, vir clatissimus, postmodum inter cardinales adlectus, qui Bononiae a teneris annis legum studia secutus erat; eamque Civitater' non semel postea felieiter reκit . Ejus bibliothecam Vincentius Fortius laudat plusquam Centum membranaceis libris instructam. In hac scholassica exem itatione Pillius ea primum invenisse dicitur . quae in Iurisperitorum libris Brocarda appellantur cgb. Sunt autem Blocarda . inquit Panci rotus, regulae generales . Vel, ut aliis placet, perplexae quaestiones, plurimis ab utraque parte argumentis, rationibusque munitae, ex quibus non secus ac ex laby
ca Coepi eogitare quidnam Possem scri-
here, per quod mihi mumoriam meam conis servarem , & alios praeceptores ad invidaam Provocarem. RI. In pro Ym. cit.