장음표시 사용
191쪽
Justis Civ ILII constabat Odosredum prodiisse; propterea existimavit, jam inde ab Ipsus Od
Dedi temporibus eo agnomine appellatam. Atque in eodem errore fuit multo ante Diplovat accium Benve nutus Imolensis, Dantis interpres, quem Diplovataccius secutus videtur. ab Sed quod esset ejus gemis agnomen, cum natus est Odostedus. supra dictum est. Cum autem Odofredi filii ex patris Odo1redi p tias , quam ex a Vito Denariorum nomine amarent appellari; hinc qui Denarii ante dicebantur, Odosredi postea sunt dicti: b) indeque obtinuit gens odoste- da non infimum honoris locum in civitate nostra, quoad saeculo superiore in aliam gentem nomenque transiit, ut ante dictum est. III. Cum prima humaniorum literarum studia, Philosophiae etiam, aut saltem Dialecticae. γ) in qua satis eruditus in suis scriptis videri vult Odone-dus, ut ea serebant tempora, explesset, ad iurisprudentiam se contulit; quae numquam majore hominum studio exculta est in scbolis nostris, quam per illud tempus, quo ei addiscendae se dedit Odosredus. Audivit Iacobum Balduinum, quem propterea appellare solet dominum suum; ce) sed ejus opinio nes passim refutare consuevit: idque palam profitebatur . non quod invidus in eum esset , aut malevolus; sed potius libertate quadam iudicii, quae in ejus scriptis ubique apparet. Ο Λ ivit etiam Hugolinum Presbyteri, ut ipse non uno loco latetur. g) Quod autem Baldus tu eo libro . quem inscripsit eom memoratione famoserum doctorum , Odofredum Accursi discipulum sitisse naserat, h) id aeque falsum judico. ac illud, quod alii dixere, fuisse Accursium Od sedi discipulum. Quamvis enim, si utriusque aetatem spe temus, haud plane rein pugnet, Odofredum in Accursit schola suisse . quandoquidem tam Λccursius ipse. quam Iacobus Balduinus Aaonem audiverunt , quare ut Iacobum Balduinum praeceptorem habuit, ita & Accursium habere potuissἡt; tamen cum Odosted ipse perpetuo & infinitis propemodum locis Iacobum Balduinum dominum
suum appellet, Accursium semel fortasse, aut iterum nominet, credibile non est. ab eo eruditum fuisse. Baldus autem serius vixit. quam ut de ea re certam fidem facere potuerit. Non igitur Accursit auditorem tuisse censeo Odofredum. sed aemulum, atque, ut ait Ben venulus Imolensis, concurrentem . non quidem ex Instituto Academiae nostrae datum ; nondum enim puto per illud tempus invectum, ut prosetaribus nostris concurrentes . id est , aemuli, & antagonistae dare n.
tui; sed sponte oblatum ex eodem illo laudis desiderio, quo tenebatur Aceursus: qua de re in Accursio satis dictum. IV. Odofredus anno MCCXXVIII. nondum do istoris insignia acceperat; uxorem tamen duxerat, iamque filium susceperat Richardum . sive Richardi num. i qui postea ordini Minorum nomen dedit. hJ Biennio ante Bona. cursum ejus patrem novimus legum libris emendis intentum , pro filio nimi.
id odUM 1a l. quaecumquie Decialiter . F. de of ellus cui m L es Iuν1II. se γ Οιο '. in I. Idem Pomponius. g. de do Io ma o. is alibi. s) Ego tameta opinionem domini mei non approtru in hac sarte, imo eam reprobo, it coiissimus sum . Oso . ia L in boκα Fidei. c. se paetis . Hi secunda opinio domini Hugolini,& ita audivi ab eo. obfrici I. cum pro eo . C. de hut. quac pro eo quod interest proferior Seguori, Dominus Hugolmus reprobat istam ratiouem e non quod ipse scripserit in aliquἰbus seriptis: sed esto Odo edus audia vi at, eo, dum teneret authenti eam istam . G D. in Auib M Oufa obaeresationis , uel pro teritionis. af tit. de si Vis morieritis. h Odo rediit Bononiensis suit origine, dc nobilit homo, & sepulit a est in Ecclesia f. Fran. cisci extra portam ipsus Monasterii in quodam sepulchro alto, di fuit diseipulus Aeetir sit. Ball. in tract. de eommeviori famos doct. apuI Diplo taeeiam in Dios . . , a. M XXVI v. du. νab Ira fI. o mRiebaνdi de Denariis testamentum muIiIit , quo ρνιν reter s-dsiet Zuliarie uxori dii. Od Dedi vestimetita de viridi nova sacta pis Ana Bichilina uxore sita. Item Ricardino fit. dAeZuliane domum sitam totam in qua habitat. Item dieius non multo post falso Ricardino fit. dri. Odo redi nepoti suo Deat c. libras. M.tat i a Metivo FH Mιηor. Conoeatualium ad Di- in Fνaηebei, fastie. s. u. I.
192쪽
rum Odostedo. qui Jurisprudentiae studia colebat. δεῖ Eodem anno odosredua
ipse nescio quid librorum eius facultatis coemit , ut ex antiquis tabulis intelligimus. Audiebat iis temporibus procul dubio Iacobum Balduinum, qui ad annum usque MCCXXXV. aetatem egit, S magna celebritate in Academia nostra floruit. Sed paulo post annum M CCXXVIII. inter professores adlectum censeo. & doctorem creatum. Juvenis adhuc, & infra eam celebritatem. quam postea Consecutus est , in Piceno , & Apulia , immo & aliquando etiam in Gallia moras egit, judicis, opinor, ossicio persunctus ; nisi quis velit docendis legibus occupatum. Fuisse autem in Apulia videtur circa annum
MCCXXXII., b) in Gallia vero circa annum MCCXXX. ccb In Thuscia etiam judicia exercuisse dicitur, & insontem hominem Florentiae summo supplicio inconsulte damnasse. ccl) Sed postmodum in patriam reversus. S AC
demiae redditus, in ea usque ad vitae exitum maxime emicuit. & plane regna vit, seu potius cum Accursio divisum habuit Iuris prudentiae imperium. Quam quam enim Accursius odostedum scribendo vicerit; in schola tamen, & in palaestra vel aequales fuerunt, vel, quod optavit maxime. Λccursum superavit Odostedus. Λugebat autem huius proselibris famam civicus quidam splendor,& summa auctoritas, qua in civitate nostra pollebat, quaeque in Λccursio, ut in homine extem, & Cive adscititio, multo minora erant. V. Floruit etiam in foro. in quo adversarium quandoque habuit Franciscum Accursium, ut a Ioanne Andreae accipimus a scholas habuit per- amplas in suis aedibus , quarum aliquando mentionem inge iit in commemtariis ad Pandectas . Ne quid autem commodi suis auctitoribus deesset . in ipsis suis aedibus compactori librorum ossicinam locavit. D Libros quoque scholaribus commodari curabat . quibus in schola egebant, ut ex antiquis tabulis intelligimus. Itaque licet ab iis artibus abhorreret, quibus professores multi uti solebant ad aucupandos auditores, ta) haud scio, an quisquam majori concursu docuerit. & maiorex opes docendo Comparaverit h) Nondum enim constitutis prosessorum stipendiis, ut non semeI dictum est. tanto quisque m jorem quaestum docendo faciebat, quanto plures ad eum audiendum confluebant: a singulis enim auditoribus certam pecuniam ex pacto exigebant, quae usitato nomine collecta dicebatur. Quam ingentem vero quaestum iacerent ex his 1ch Iarium collationibus doctores , qui majori plausu & concursu docebant , vel ipsius Odofredi exemplo intelligi potest, cui . quo tempore ex hac vita migravit. scholares aliquot quadringentas libras, ingentem sane summam , collectae nomine debebant. Sed odofredus, ut auditorum desiderio faceret satis, comsuevit aliquando, praeter ordinariam Iectionem, quae propria erat doctorum. extraordinariam quoque habere, quae minus nobilis reputabatur. Sed postremam hanc a) GL Lib. IV.
by Grylli, qui tantam habent volunt
tem comedendi, quod devorant omnea segmtes, ut jam vidi in Marchia Anconatana, & in Apulia... & pomunt sorte elia triginta anni. OD . in I. exrepto temp. c. de loeato Θ eonducto. eὶ Istam divisionem probat decretalis conquesus es. Tamen eo tempore , quo eram in Gallia, non erat sacta illa decretalis r quia Omnes magnae causae diebus seriatis trutinabantur, te istud erat mihi saepe utilet quia diebus non seriatis non poteram ita intendere. Uso'. . L a nullo sud C. de fretis. Mira, haec D cretam ex Pirbis MIetilii avus MCC XII. d Alberie. Geatil. Diia'. l. rei tantae solus aucur, sae ulta veterem monumentorum Ide. e) Io. Asilreae in addit. ad Spem tita iam t. in integ. quis autem K in M. M Gι.
g) Uiule colligitur argumentum conto
doctores, qui mutuant metiriIam scholaribus , ut audiant eos: nam eo ipso sunt suspecti, quoa ingerant operas suas. O Uri in I. omnia omni no crimina. 1. de Urio priaefecta urtis h rit aut ιn memorivi. Com. Bon. Hures emptionum tabulae , quα DIUredum Uenduvine nummatum fuisse. Sunt aIiae etiam in arebio. Fri Minων. ρναJertim ad avom MCCLAI.
exeunt.. April. Alberius qn. dn. Osredi doct. l . fuit consessus recepisse a dia. vivian .... scholare Bonon. quinquaginta libras honon. quas in solidum eum mag. Gorlano suo fratre ei e re tenebatur ex instrumento manu Ugolini qm Ugolini Pre teri notar. Item xxxv r. libr. -- non. pro parte sua, di dicto suci fratri continia gente de debito quadringentarum libri bonori.
Ias in solidum eum Huribus sicliolaribus diis
his drici Odolaedo dare tenebantur ratione colis Iectae ex instrum. Mich. vinciSueuae notar. Ea Mem. cum. Boa .
193쪽
hane se omissuriim aliquando denunciavit, non tam laboris pertaesus, quam quout auditores mimis promptos in conserenda stipe compererat. Id narrat ipse adi calcem commentariorum in Digestum Vetus . cuius verba insta damus, quae li-l benter legentur ab antiquitatum scholaiticarum amatoribus. abi VI. Habemus ampla Odonedi commentaria in legum libros; quae, nisi Ao' cursianae glosse extitissent, primum locum tenere poterant in foro in scholis., Elucet enim ubique mira facilitas in conciliandis legibus in speciem diversis,l mira perspicuitas in iis explicandis, optimum judicium in opinionum delectu. b Illam vero ipsam exuberantiam rerum saepius aliunde petitarum. & copiam ver-l horum absque ulla concinnitate , & elegantia, quae illi nunc vitio vertitur. magis suisse opinor ad ejus saeculi gustum , quam essent parca & limatula scripta
recentioruin interpretum. Ac fuit Panci roli opinio . ex omnibus interpretibus alium eo clariorem non fuisse, di tironibus utiliorem. VII. Sunt autem ejus commentaria universa ad usum scholae accommodata; ut ex eo apparer, quod perpetuo auditores suos in iis alloquitur: atque, ut omittam, quantum ea praestent Ceteris, quae ante illud tempus prodierant, illud
magnopere placet in illis, quod plurima interserit aliena fere ab instituto suo. sed ad sui temporis historiam, & mores cognoscendos opportunissima. Nullus est ex profutaribus legum, qui ad aetatem illam vixerit, si sortasse Accursium excipias, amulum scilicet suum, cuius honoribus & gloriae minime favebat c
quem non saepius nominet, deque eius Patria, doctrina, scriptis, moribus aliqua commemoret. Iraque nisi ejus libros haberemus, vix nomine noti essent nobis
Irnerius in primis . atque ejus discipuli, aliique plures, qui consecuti sunt, ' quosque identidem vel laudat, vel notat Odofredus. Ut autem vir erat festivissimi ingenii, nec sane indisertus. licci dicendo impolitus, mirum, quot histo-xiolas . commenta, fabellas narret, quam multa ex trivio. & ex quotidiano usu petita exempla Proserat, quae ut auditores in scholis magnopere oblectabant, ita nunc libenter leguntur ab iis, qui eorum temporum mores cognoscere
amant. Vix ulla pagella est ita ejus scriptis, quae his nugis, haud inficetis, vacet . Exemplo sint PaucuIa haec, quae infra aduolamus. Alia alibi ex occasione
Q Sigriori: nos incepimux ,& finivimus, ipsos doctorex IIIustres vocat. ΟΔ'. in ymem. Et memavimus librum illum, sicut scitis vos, Ditim vel ., i Iebs, ρνima Coujstutione Di π 3. qui sititiis de auditorio isto: de qtio agimus gra- Quando motitor aliquis in sero, habeneias Deo, di beatae Mariae virgini matri istisis , tur clerici, di dicunt Oisicium mortuoriam tota omnibus sanctis eius. Et eit consuetuito diu. nocte: isti non debent vocari in ius. intiris obtenta in civitate uta, quod eantatur Mitta, L in Ius vorari. g de in jus voram quando liber finitur, di ad honorem Sancti Xpi. Sed nox vocamus stadium milliare. Unde in xitus: & eit bona consiletudo, di ideo ett tenen- Lombardia videbitis lapides uaciles, & de uti da . Sed quod moras est, quod doctores in fine lapide ad alium est utium malliare, & est mil- libri dicant aliqua de suo proposio; dicam vin tiare mille palsus. II. in I. valoest. sua . V. de his aliqua: pauca tamen. Et dico vobis, quod Mer. GDi . an anno sequenti intendo docere ordinarie bene Or Signorit hic collisimus argumentum, S legaliter , sicut unaquam fecit extraordina- quod aliquis, quando venit coram magiitratu, Fie non credo legere, quia sestolares non sunt debet ei revererit quod es, contra Ferraricia. honi pagatores et quia volunt scire, sed nolunt lex, qui si ellam coram I eo, non extraherent solvere, icixta ilIudi Seire volunt ominus: me, ee- sibi capellum, vcl bir retum de capite, Dec ne dem Iolirere nemo . Non habeo vobis plura dic xis genibus postulareiit: sed hoc ... in civitatexet eatis ciam benedictioite Domini. OI red. ii a , & alibi hene seriatia . Id. an I. secvnIoia su. d. vet. Ioeo . f de podi lando . hi Panesrol. L. II. c. XXXE. Mulieres quando nutiunt, volunt linum de eὶ Hune tamen Hiquando citat is laudat, lignis secis , sed de arbore vivente . Sed in HI semel la L Cato. Τ de oblito omnibus opinionibus sitis fatuae sutat. II. lu di Nota hie secundo quoddam pulchrum I. legata. F. de supellectili Dea. notabile secundiam ius Destrum contra silini, Utide domitii orbi, qui vadunt in curiam ves et quid qDaudo sci olarix est in terra sua, Communis Miloniae cantant de domino R & vult scribere doctori suo aliquid in salui, larido, Ec Olivolo, si pro pretio iaciunt, sunt Tione scia scribit riverendo viro 1 licet bene diis insanies . II. in I. quos ait praetor. 1. de his qui
cat; tamen non honorat doctorem suum sicut non infam
deiciet: qtiod ii Ut doctor, itineret dicere il- Dixit pater filio ... vade Parisius, veI Borion. Iiis i viro Bononiae dotauit qaia lite Inuiciator ec mittam tibi ai uiuatim centum libras. Iste
194쪽
VIII. Cum Bononiae summo hominum plausu ius civile doceret , & in foro
etiam celebraretur, multae gravis momenti controversiae eius consilio diremptae
sunt. ca) Εius etiam consilio stetit Gregorius de Monte Longo Ponti scis Legatus in difficili deliberatione; b ac saepitii me adhibitus est a Communi Bononiensium rebus publicis tractandis, quae graviori consilio, & diligenti opera indigerent. Itaque anno MCCXLIV. . ut alibi dicemus, cum Rotando de Gisso, & Sine nomine legum doctoribus delectus est ad cognoscenda oliveti. aliorumque caistrorum & vicorum agri Bononiensis antiqua jura, quae eorum incolae Obtendebant, quo se a muneribus publicis, & vectigalibus eximerent. Quinquennio post gravior ei procuratio decreta est cum Pasci vero . celebri item Academiae nostrae profetare. Hi enim una cum Octaviano Episcopo pacis conditio nes cum Mutinensibus statuere, postquam bello victi fuerant a nostris, & rex
Nentius in praelio captus. O Eodem anno. qui fuit MCCXLIX. ex IIII. viris fuit, qui a Communi Bononiensium delecti sunt ad censum Fumantium, quos
Vocant, consciendum. Et extant adhuc ejus census tabulae , extimum sumam
rium vulgo appellatae; suntque ex antiquissimis , quas a Bononi ei si republica sectas fuisse constet. Anno etiam MCCLIlI. cum Alberico Scannabicchio,& tribus aliis ex primoribus civitatis Ravennam legatus est ad foedus cum Ravemistibus seriundum. cd Et anno MCCLIV. cum eodem Alberico Mutinam prosectus est, ut diuidia componeret, quae in interpretandis legibus foederis , nuper cum ea civitate perCussi, suborta erant. e)IX. Vixit Odosredus ad annum usque MCCLXV. Obiit autem III. Non. Decemb., ut ex titulo ad ejus sepulcrum posito, quem ita nobis servavit Alidosius.
CLAVDITUR HIC MUNDI SENSVs IVRISQUE PROFUNDI LUX FOEDUS PACIX DOCTORUM FLOS GUO FREDUs. SI SEMEL MILLE CENTUM BIS SEXAGINTA QUINQUE MENTE TENEBIS HINC SINE NOVEMBRIS IN TERNA NOCTE DECEMBRIS. OPostremus hic versus indipum requirit. Sed eo tamen indicatur . odosredum obiisse tertia nocte Decembris. Forte prima ejus Versus Verba mendo non Carent. Ne
hilitiare de literis aureis ... ibat ad cerdonem r
aciebat se ealeexti omni die sistati. H. in I. IIaeedomatii. C. ad senat eous maee ou. Unde homines in sestivitatibus Apostolorum mori debent ire ad spectacula: quod est contra homines Lombardiae, qui laciunt ludam de graclicolis in m a dictis diebus: & maximiis Iu sua fit in civitate Pisana. Id. in I. omnes dies. Q de feri in Antiqui nimis diligebant dominas suas, Ut faciunt domini Tusci, de maxime Pisani. sed Lombardi & Franei genae multum sunt curialea de suis dominabit . Unde quid faciebant olim domini veteres s Ipsi castrabacit homines, Decuti odirent dominas scias. Id. in L R manae gemtis. c. de eunuebis. Cr ponamur, mester non dat mihi landum ara dotem , ex quo percipiantur messes, vel vi- meam , ex q- Purcipiatur vindemia, quia non
Italicae . nec dat mihi silvam exdaam, quia non est Franeigellai sed quia est Anglica, dat mihi Mei in dotem. II. in L ob d asiones. b. quod in anuo. F. Iolato matrim Oui . Sed in Gallia non fiunt istae designationes I cor mi cin eonoisiis ; imo quicumque potes, irecit lux ad tabulam, vaditi ita seriant etiam Gall.ei stliolares in civitate ista, dum laciunt alis
quem chore lumi sed non servant bene ordinem iuris. II. in I. quod ait pν aetori . de bis qui non in . Promittis dare decem libras bonon. ex causa donatio 1isi I u dixisti: Prorra illo ducem aurco ...
tamen, quod eadem est aestimatio, valet stipulatio. Id. in L qtiae extrinsetis. 1. de GAE. obligat. Bene se itis quod eum doctores laciunt colimctam , doctor non quaerit a scholaribus, sed eligit duos scholares, ut scrutentur voluntates scit latium: promittunt scholares per illos. Mali scii lares nolunt solvere, quia dicunt, quod per procuratorem non quaeritur actio domitio. II. in Ls pro ratori. F. de veνb. obligat.
dam legatum in Lombardiam nomine di . Gregorium de Monte longor & ipso extante in legatione decessit papa Gregorius. Ipse dubitatat utrum esset revocata iurisdictio sua. Qua fuit ipse tune temporis de ista quaestione: quidam peritissimi dixerunt Foci erat finita iurisdictior di ego dixi ei Quod non . . . di ipse acquievit meo consilio. obfred. I. more ma s. rem. 1 de jurifd. omn. jus. c Extat faeius Bononiensium eum MuιI- aerisbus μι eugum avino MCCXLIX. ἐκ Reg. noto
195쪽
Ne quis autem dubitet, Odosredum anno MCCLXV. obiisse , sunt alia mo. numenta , quae id demon1tiant . Eo certe anno ad diem XVII. Xal. Sep. tembris adhuc in vivis erat. die magister Agidius de Pruino per sponsores suos se sibi ecit iudicio ipsi ua Odofredi. dg Henrici Angli rectoris scholarium ultramontanorum, in controversia, quam habebat cum Philippono Pepolo. ab At XVII. Kal. Ian. eiusdem anni iam humanis excesserat, ut manifestum est ex tabulis eo die consectis. b) Errant igitur tota via. qui Odofredum scribunt vixisse usque ad tempora Ioannis Andreae . qui Bononiae florere coepit initio XIV. sae
X. Extat Odo recli sepulcrum in area. quae est circa Ecclesiam Fratrum Minorum Bononiae. Paulo infra Accursit sepulcrum ; ut visus sit etiam post mortem voluisse cum illo certare, cum quo perpetua ei fuit a mulatio dum vi, veret . sepulcro pyramis imminet Columnis marmoreis fulta, haeretque portici inhvs . quae infra supraque eam Ecelesiam postea exstructae sunt. Sed inscriptio vetus amplius legi non potest, obtecta parietibus, quibus sulciri oportuit fatibscentem sepulcri molem. Haec autem in scriptio ibidem posita est, cum sepul- Criun reparari contigit.
Sed reparato rursum monumento haec insuper inscii ptio posita est.
BIERONYMVS QVON. LAURENTII DE ODO FREDIS REPARAUIT DIE PRIMO MENSIS DECEMBRIS DE ANNOM DXLVIII. XI. Ghirardaeeius, γ) & Αlidosus e mirifice luserunt . eum de Odos dido scriberent. Primo enim odosredum unum ti alterum commenti sunt; quin rum unum obiisse scribunt anno MCCXLIV. Hunc appellant Richardi Denarii filium , patria Beneventanum . qui Ob eximia merita , & doctrinam singularem stipendio conductus fuerit ad legum scholam moderandam ; post autem Civitate donatus. Atque hunc auctorem putant librorum de ordine iudiciario, ae libellis, deque arte notaria. Odostedum alterum hujus nepotem dicunt, Honelii Denarii filium, e quo gens Odosreda propasata est. Huic tribuunt Comme taria in Pande 'arum libros, ct Codicem. aliaque scripta. quae sunt veri Od 'fredi foetus; atque illum tradunt anno MCCLXV. obiisse. Hunc itaque habent
pro illo insigni professore Academiae nostrae . de quo hactenus diximus; superi '
rem a Ex Alemoν. Commua. Bonon. 6M anni.
196쪽
PROFEsso REsrem vero Cum ROsredo Beneventano misere miscuerunt. Puto autem in tam absurdas allucinationes delapsos duplici ex causa. Primo, quia in monumentis
Bononiensibus , & actis publicis civitatis, quae studiose quidem scrutati stat. sed non eo judicio instructi, iisque praesidiis . quae in historiae literariae script
re requiruntur. Odofredos viderunt duos, seniorem unum, juniorem alterum,
Prioris ex fratre nepotem. Folt enim re ipsa Odostedus Honesti fratris Odofite-ci filius; sed qui neque doctoris titulo inlignis reperitur, nec alia re celebris, quam quod magni Odosredi agnatus, erusque pratris filius fuerit. Sed cum in Odofredi tibiis non semel citari viderem Odostedum . quasi auctorem alte- tum ab eo, qui scriberet, pronum fuit hominibus minus cautis eo prolabi, ut Patruum & nepotem hic agnoscerent. Atque haec suit altera causa tam immanium aberrationum Ghirardaccii, di Alidosi. XII. Verum, qui in Odofredi commentariis citatur Odosredus, non alterest ab eo, qui commentaria ipsa scribit; sed unus atque idem est. Ita vero se res habet. Odofredi commontaria in libros legum, quae nunc seorsim edita habemus, & seiuneta ab ipsis legum libris, Pandectarum, scilicet,& Codicis, non ita initio scripta sunt ab auctore ipso; sed carptim adjecta sunt singulis legibus . immo singulis legum particulis , aut verbis etiam , quae obscuriora viderentur. Atque hunc morem secuti sunt antiqui interpretes. & glossographi, qui, ut alibi diximus, animadversiones , di glossas quique suas proprio nomine no
tabant, una vel altera silera eκ pressiam in hunc fere modum: δε f. Pla. Bulgatus, Martinus. Placentinus, Accursus. Id ipsum fictitasse Odofitidum identi, dem non dubito. Hinc ejus nomen vel Compendio inclicatum. vel integre actscriptum aliquibus eius glossis, ex mss. Codicibus in libros editos inductum est.& erroris causam Ghi tardaccio. & Alidolio praebuit, qui Odofredum unum ab altero diversum in eius commentariis reperisse sibi visus est. Haesit in eodem luto oriandius in scriptoribus Bononiensibus, Ghirardaccium, & Λlidosium se
XIII. Ex Iuliana uxore ca) filios reliquit Odofredus. Richardinum, Albedi
tum. & Lagarinam . Richardinus Ordinem Minorum professus est, in quo diu vixit. G Atque hic natu major videtur Alberto: eum enim anno MCCXXVIII. natum constat; Alberrum vero non item. Lanarina quoque in celeberrimo. &eo maxime tempore ob sanctioris disciplinae famam florentissimo parthenone S. Francisci inter Virgines Deo sacras nomen dedit, O cui etiam ob perspectam virtutem aliquando praefuit. Albertus legum studiis inclaruit. & Odo. fredam gentem B ononiae propagavit. Atque in eo Odosredus Accursum vicit, quod eius posteritas aucta opibus diutissime floruit . cum Accut si familia cito admodum extincta sit. Sed quantopere propagata sit Odosredi familia eo adhuc vivente, Odossedorum stemma demonstrat . quod in Alberto Odofredo da
XIV. Laudatur inter primos ac praecipuos Italicae Poestos cultores a Dan. te Aligherio, aliisque deinceps, qui de Italica Poesi scripserunt. Honestus Bononiensis. Hunc Alidosius Odofredi nepotem fuisse existimat, Alberti filium; nec poetica solum facultate, sed etiam legum prosessione clarum : quamobrem Illum inter legum coistores Bononienses receniet. Sed orlandius Odoiredi j uioris patrem Lisse putat. Est autem oriandio Odostedus junior idem ac nO
praesentibus Fratre Rieharisino domini Udo rediue ordine Minorum, auuque Frallibuι. Eat. sa arebi v. S. Fr Sci. e An. MCCI XII. Domina Beatrixina Ll. qnd. dra. Boiiisaeli Guidonis Graizardi prioris a sive ablattissa Monasterii sue loei A. Francis ei de Bononia & sorores sive moniales dicti ei stilicet soror Lazarina filia dia. Odos redi dc soror Maria qnd. dn. Fabri &c. Exti in eos.
197쪽
ster Odosredus illustris legum prositar, de quo hactenus diseruimus. Novissime etiam Q radrius Horustum Poetam Alberii Odofredi filium sui se scripsit, ela ipsum
ICtuin a Cielhimbenio dissentiens. qui Medicum fuisse putaverat. Sed aeque omnes in manifestissimo errore versantur. Unus enim fuit in Odosredi agnatione, qui Honestus diceretur, atque hic Odos redi frater fiuit; ut ex certissimis eorum temporum monumentis constat. ca) Si quis igitur suisset ex Odofredi familia Poetica laude clarus, hic unus esse posset. Sed id parum verisimile est. ne dicam aperte falsum : tempora enim Honesti Odosedi fratris, & Honesti Poetae Bononientis non bene congruunt. Vixit Honestus Poeta cum Cino Pistorienti. celebri ICto , qui Dinum Mugellanum . inclinante saeculo XIII., in nostris si holis
audivit: sunt enim utriusque carmina Italica alterius ad alterum scripta . quinque utriusilue amores, & juveniles 1ocos exprimunt. At eo tempore. quo Cinus Bononiae Iegum studiis operam dare potuit, Honestus frater Odofredi vel 3am decesserat, vel provectissimae aetatis praestolabatur exitum, ludis & amori. hus impar. Nec Poet.im igitur fuisse censeo Honestum Odofredi fratrem, nec legum doctorem: nam postremum hoc de Honesto tradit Orlandius. praeter veterum monumentorum fidem, in quibus numquam doetoris titulo insignitus arseparet. Sed de Horaesto Poeta Bononiensi erit alibi dicendi locus . XU. Pertinere videtur ad haec tempora Betissa Goaadina . non minus generis claritate, quam eloquentia, ac legum professione illustris : ita enim iis runt Odosredi sapientiam , praestantemque cloiliri iram admirari solitam, ut prae. cipuae felicitatis loco duceret, quod tanto viro coaeva extitisset : cuius etiam praemature eκtiii 'ae funus Odofredus ipse cum lacrymis prosecutus esse dicitur.
Betiliam Ghirardaccius b di nostri ab eo deinceps Scriptores eximiis laudibus certatim extulerunt.
DRaeclara . quae reliquit Odostedus opera, ita recenset Diplovat accius. Scrip- ,, sit Odos redus acutissimas lecturas , quam maxime super Codicem. Incior Siμuori est mυltiplex rtib ea. In qua lectura saepe utitur istis verbis: Or Suno i . ,, Item &. super 1 s. vetus. de super ordinariis iuris civilis... Item & super usibus Dudorum utilissimam Summam secundum Baldum in prae- lud. 1eudorum in 3. col. Commentavit capitula Pacis Constantiae, prout Bal- dus ipse facit mentionem. & dicit Barthol. Veroneniis, in auth. Ied novo,, jure in o. col. C. de Ierν. Deit. . quod de voluntate Imperatorum Odosredus,, glossavit titulum paee Consantiae , qui dederant sibi rotesatem tit glossa- ,, ret. δε Hec typis euita sunt non semel ; sed ita mendole . ut vix legi possint. Decurrunt autem Odofredi commentaria non solum in Digestum vetus. ut habet Diplovataccius. sed in Digestum quoque novum , di in Insortiatum, in omnes nempe Pandectarum libros. ,, Composuit etiam plures tractatus, & praecipue tractatum de percussionibus. ,, Incipit: Suer hoe sequenter propter duplicitatis ambiguum.., Item de positionibus, quem posuit Speculator in tit. de position. Item & de consessione, quem posuit X peculator in titti de consess. Et vide Ioan- nem Andreae in additionibus ad speculum in titti de osti. omni. judi. I. fin. in fin. Item & Summam de libellis formandis super qualibet actione, quae incipit: ,, 'Osquam vias taria. In qua primo tractat quid sit libellus. Item ordinem iudiciarium, qui incipit: Q emadmodum Chrisi favente elemen ,, tia. Et tractat primo de editione actionis.., Fecit
ca Anno MCCLV. Tn. Honestrix frater dri. O. Osredi legum doctoris emit quartam Partem domui ubi sunt scholae ipsius dii. Od laedi. Ea labati arctivi Fr. δε ιυν. c. n. 3σ.
198쪽
is Fecit etiam additiones summae Agonis. quas incorporatas vidi, & ipsas alle, git Ioannes Λndreae in additionibus Speculi in pro Em. v. ceterum . in ad-riclitione magna. Et Albericus de Rosate ita pluribus locis, & maxime in suo opere Statutotum par. a. q. 36. ,, Item super tribus libris C. utiliter scripsit. Incipit: Lex seu Ioiat aliquant . . tum at citis reptitari. Hactenus Diplovat accius. Summam in inus j udorum non vidit Diplovataccius, qui illam memorat tantum ex testimonio Balcli . Typis edita est a Fiancisco Liparulo Neapolit no JCto, qui suis commentariis illustravit, eamque suo audiori vindicavit; neque enim defuere, qui negarim, esse genuinum Odom di partum. In cibpit haec Odoti edi Summa his verbis: Utim natura. At Andreas de iste nia ab Summam. quae ita incipit. Odofredo tribuit: non igitur novitium opus est ea Summa , ut aliquibus visum erat, sed admodum antiquum ἔnec Odofredo auctiori per vim adimendum. Seu cum idem Liparulus de Odosi edo ipso disserit. adeo imperitum in veterum I Ctorum historia se prindit, ut nihil esse possit ineptius. Nam neque antiquum Odcifredum Summae auctorem , quem ipse Beneventanum dicit, satis distinguit a Rosi edo Beneventano. & Gogredo Tranenti; di diversum esse putat ab Odofredo illo, qui celebris eit ob commentaria in ius civile. Hunc serius vixisse dicit. aetate nimirum Guidonis de Ballio, di Cialsiae. Garsiae scilicet Hispani. quos sub finem saeculi XIII. soria ille constat. Sed haec ambagibus plena: quamquam se accepisse narrat eX ipsus Archidiaconi scriptis, nempe Gui- donis de Ballio. quem vulgo Archidiaconum appellant. Scripsit etiam Tractatum de curatore bonis dando. Extat To. VIII. P. II. inter Tractatus iuris. De primo et2 ieeundo deereto. Ibid. TO. III. P. I. De restitutioue dotis. Ibid. TO. IX. aelurima denique consilia S iuris responsa pro re nata scripsit, quae numquam ab aliquo collecta sunt; quo factum est, ut jamdiu perierint. Eoium unum S alterum vidi in tabulario Canonicorum maioris Ecclesae Bono. niensis, & Fratrum Minorum ad Divi Frantisci. Primum protulit anno MCC. Cum Bon recupero de Porro. Iacobino Gratiadei legum doctoribus.& Navarro Canonico Burgensi in causa Fratrum Eremitanorum, & Canonicorum Ecclesiae Bononiens . quod in Appendice damus. bo Alterum dedit anno MCCLV. cum Guidone Boaterio Iuris perito. 5 Hugo lino Ga dini legum doctore. c) Extremis etiam suae vitae diebus consultus est a Canonicis S. Io. in Monte. in gravi diisdio . quod inter eos exortum erat ob Prioris electionem; atque ex ejus sententia omne dissidium sublatum
APascendis pauperibus nomen nostri huius legum prositaris prossuxit. Non
ipse tamen primus id nominis in gentem tuam intulit; sed longa su es sione a maioribus acceptum ipse traduxit ad posteros. Vivebat centum amplius annis ante hunc nostrum PascipOverus, ce) qui primus fortasse id nomen ob charitatem in pauperes sit quaesivit, & proprium gentis suae fecit. Ex ea n V a tus
Q ia e. sane mus a. 8. quo tempore miles.
Ita est iu tabuliν eus Iam contνactus ad annuas
199쪽
tus est Fridericus Pasir ero . de Pasci poverus item , sive, ut in antiquis tabulis appellatur, Pascenspauperem , qui initio saeculi XlII. vivebant. b)ac tandem Palcipo verus noster legum doctor illustris, qui medio saeculo XIII. floruit aequalis Accursio. Odosredo , aliisque , quos supra recensuimus. Est hic omnium primus , quem noverim utriusque iuris professione celebratum; erat enim ante illud tempus inauditum, ut qui I piam Civile simul, de Pontificium
jus profiteretur, ac multo magis, ut in utroque iure doctor Crearetur. Reputabatur enim tam late patens cum civilis, tum canonicae Iurisprudentiae provincia , ut qui in altera versari Cum laude optaret . haud magnopere ambiret in alterius fines irrumpere . Ac diu etiam, qua nescio judiciorum perversitate, legum civilium Prose stares, quamdam imperatoriam majestatem in suis legibus admirati, non admodum amico animo erant in jus canonicum, quod a Clericis minus doctis. quam essent veteres illi civilis Iurit prudentiae auctores fle magistri, prosectum causabantur . Sed aucta paulisper juris canonici dignitate utriusque scholae professores facile conciliati sutri; eoque tandem ventum est. ut clariores ICti, qui deince PS suerunt, utriusque juris professione gloriarentur. Itaque primis. quos hanc laudem optasse constet, Patapo verum adnumero. Fuit autem non minima ejus cura, ut vetus illud dissidium inter ius Caesareum.& Pontificium tolleretur, edilis libris, quibus utriusque juris concordiam st tuere aggressus est. Eos ego libros, scriptoribus nostris ignotos, reperi in codice membranaceo bibliotheaeae Vaticanete, qui a uictoris aetatem redolet. coII. Vivebat Pasci poverus medio saeculo Ni II., ejusque prudentiae monumentum insigne extitit in foedere, quoil ipso . di Octaviano Vbaldino Cardinali Apostolicae Sedis Legato, Odosredo legum doctore, & aliquot aliis egregiis civibus ad laborantibus . initum est inter Bononienses, & Mutinenses exeunte anno MCCIL, d) post atrore bellum, quo, devictis Mutinens bus, eorumque foederatis. Hentius rex. Friderici II. filius, quem pater, nostris infensus. subsidio miserat Mutinensibus, captus est, et Bononiam perductus, ubi quoad vixit in custodia est habitus. Anno etiam MCCLII. cum Episcopo Brixiensi. de aliis multis intei fuit confirmationi secietatis Lombardae ; ut constat ex actis a Muratorio editis. ebIlI. Neque de Pasci povero aliud rescire datum fuit. Nam quod de illo tradit Orlandius, qui illum dicit Pascis o verum seniorem , nempe, eum fuisse Legatum populi Bononiensis , sive . ut aliis placet. Senatorem urbis Romae ad annum MCLX., ne ipsi quidem Orlandio tandem placet, qui immanem hic
a Ree Itala suit lime sentem; a in praesemtia dia. Aimerti iudicis Cathon. dc dia. Federati
doctor ex delegat. di . Geta Ep. Bonori cognitor controx ersiae inter Moualter. S. Stephani & Melesias S. victoris di S Io. in Monte dic. I estes fuerunt dii. Pascens pauperem oc dii. Girardus
e Ε eo ex Vaticanus N. 268s. ea quora bie e amas ad totius nee mea: inei pitvr em in ad concordiam utriusque iuris secundum Pas. Expedit, ut vera fiat concordia ex diversit, te connexio, de ut praesertim concordantiae iuris fiant ut lxxxiv. ui. c. in. in aut . de exante. ad finem coli. v. Item sacerdotium dc im. Pcrium a superii a collata clementia hia mariam Ornant vitam , di alter alterius Pod. sese Per eget &c. Ideo ego pasci po erus uiri usque 3 3I Prose.ior , dc in corum practica iam ex
Pu tus, ad communem omnium ritilitatem Pin
taisime legularum, volens eos juris canonici res fere eircumspectos , optis floridum, quod ri mo alius ad euectum perducere ausus est , Dei omnipotentis auxilio sum aggressus. M opus valde proluum iu plarer libror, stre partes tri butum. pars Dadesηιt: Explicit conco dia iuris canonici cum civili . . . super Institutionibus sicundum Pas. Altera paνι eomptictitur euneordiam um0que Iuris secundum Inso,tiatum ab ira deinceps.
di Hie est eoneordia facta ad honorem
Dei. . . ad conseriandum statum civitatis Bononiae & Mutinae ... tractata & ad effectum Perducta per vel 1 patrem dii. Otaviamim Mais
viae iii via lata Diac. Card. & nobilem virum Philippum de Ugonibus potest. Boinori. 3c perdim Pascii verum doctorem utriusque iuris c non ici de eivilis, ix Ololaedum doctorem l gum , di Ram rimiam iudicem de Tefaldis,
200쪽
anachronismum dissimulare non audet. O Quod autem scriptas ab eo dicit quaestiones. quas allegat Albericus, id mihi plane incertum videtur. Si quae enim umquam fuerunt ejul modi quaestiones Pasci poveri, quas commemoret ΑΙ-bericus, eas tribuendas censeo Vianesio Pasci poveri Baioli tilio, qui saeculi XIV. initio vixit, quo tempore solebant doctores eiusmodi quaestionibus disputationibus scholaiticis sua exercere ingenia; quod aetate Pasci poveri nostri nondum erat invectum. Et sane oriandius ipse Vianesium Pastipoveri inter scriptores Bononienses recenset, quem scripsisse ait quaestiones plures ab Alberico, or Ioanne Andreae laudatas, aliorumque calculo scriptorum probatas. Erat quidem Vianesius ille Pasci poveri filius, sed alterius a nostro legum doctore; neque ex Pasci po- vera, sed ex Bajola gente. Ac de Ulanesio nobis suo loco agendum erit.
JOANNES PETRI MICHAELI s. IACOBINUS TE BALDUS. HUGO DE ATRIO DEI.
EX decem doctoribus legum. quos anno MCCXXXVIII. consultos diximus, a Populo Bononiensi, de moderanda proscriptionum sevcritate, quatuor sunt noliris scriptoribus nomine vix noti . Primus est Zacharias Gualengus. Is inter doctores merebatur saltem quadriennio ante latum illud consilium . An. no siquidem MCCXXXIII. . cum Bolognino de Ignano Zacharias Gualengus legum doctor a Gmmuni Bononiensium delectus est, ut a Benedicto Abbate S. Petri nobilissimi Mutinensium Monasterii agrum emeret ad amplificandas munitiones. quae erant circa Castrum Francum . cbb Anno autem MCCXLVi II. jam desierat esse in vivis. ccb
Seannabiechio, legum doctoribus, conficiendis tabulis census totius agri Bononiensis praesectus est. d) Eius pater fuit Petrus Michaelis, qui & ipse Iuris- prudentiam coluit. e) Filium habuit Caium nomine, qui in antiquis tabulis dicitur filius Ioannis Petri Michaelis legum & decretorum doctoris. Ita in ta-hulis anno M GLXXIV. scriptis. D Hinc apparet, Ioannem inter primos numerandum . qui civilis di canonici juris doctor sit creatus quamquam vulgo dumtaxat juris civilis doctor haberetur
lis illis, quibus cum aliis novem doctoribus subscripsit. Ex eadem familia fuisse videtur, qua Ioanninus Tebaldus, qui iisdem temporibus vivebat. & PiiOxatum S. Ioannis in Monte seisit. In Codice diplomatico Ecclesiae Bononiensis literas habemus Innocentii IU. ad Octavianum Ubaldinum Sedis Apostolicae Legatum, quibus mandat, ut Priori S. Ioannis in Monte, qui frater erat Rambertini Tebaldi, Episcopatum aliquem in amilia Primo uacaturum de
vocat Hugonem Adrii. Non recte quidem, si hic ipse est Hugo de Atrio Dei,
Quem a) Ortanti Notietis Serit tori Bolain. r. PHeipodero. ba Ari. MCCXXXIII. die VIII. intri Ma dioi D. Zacharias de Gualenghix legum doctor & fin. Bologninus de Υgriano syndita dc Procuratores ad emendum ab Ecclesia & Mωnalierio S. Petri de Mutina & a dia. Benedi.