장음표시 사용
141쪽
liaritate suerat, atque ab eo praedictionem sum m.
Pontificatus acceperat. Placuit omnibus Principibus Christianis haec Nicolai V. Pontificis Maximi
electio. Friderisus hujus nominis α. Romanorum Rex in solemni ordinum Imperii Conventu vetita omni cum Antipapa Felice V. & Basileensibus P tribus communicatione , obedientiam ab omnibus Imperio subditis Nicolao, . tanquam vero & legitimo Pontifici Romano exhiberi jussit. Carolus UILGalliarum Rex,indicto Lugduni Conventu, pacem Ecclesiae dare statuit, & Felici V. Gebennae tunc agenti persuasit, ut Pontificatum abdicaret, sequα Nicolao V. vero Pontifici subjiceret. Hujus Christianissimi Regis precibus & adhortationibus victus Amedeas, dictus in sua obedientia Felix q.
magno Ecclesiae hono, umbratilem Pontificatum, quem invitus susceperat , ac moin annos post injustam Eugenii IV. depositionem gesserat, ad pedes Nicolai H ultro abdicavit anno MccccXLIX. Publicas hujus cessionis tabulas exhibet Odoricus Radinaldus ad hunc annum Num. III. MagnOS h nores Amedeo, antea in sua Obedientia Feliei nnuncupato, concessit Nitolaus V. videlicet ut in ditionibus Ducis Sabaudiae vicarius, & Sedis Ap solicae perpetuus esset Legatus; et venienti Pontis sex assurgeret, ille tantum osculum oris redderet, omnia reservaret ornamenta & Isignia Pontificalia, demptis tamen delatione Corporis Christi, a nulo Piscatoris,Cruce in pedibus ac umbeli Cardis
nate riuos Amectus dictus Felix, aereaverat,recepit Nicolaus V. eosque veris ac legitimis adnumeravit.
Omnia,quae tam in ibro contentios quam in foro
conscientur in psrsoms, di locis, quae felici antehac
142쪽
obediebahe,iacta fuerant,pro bono pacis & unionis Ecclesiae, de Apostolicae plenitudinis potestate approbavit ac confirmavit Nisolaus V. omnes itidem personas cujuscumque dignitatis , ordinis do condiationis, quae, ob adhaesionem Felici & Concilio Basileelisi jam dii luto, Beneficiis aut iurisdictionibus
ab Eugenio IV. Pontifice Maximo privatae fuerant, in integrum itidem restituit, ac tandem Omnia,quae contra eumdem Felicem , vel ei adhaerentes odiose dicta vel scripta fuerant, nulla & irrita declaravit , eaque omnia ex Regestis Eugenii In & aliis quibus- cuinque locis aboleri & expungi jussit, datis in eam rem tribus Constitutionibus, quibus voluntatem suam universo orbi testatam esse voluit, ut videre
His tribus Ucolai V. Constitutionibus sancita Ecclesiae pace, Amectus, dictus in sua obedientia F lix V. secessum suum Ripalliam repetiit. & deposito Pontificatu gloriosior, quam recepto, sanctd obiit, multisque post obitum miraculis effulsit , mcut Philippus Bergomensis, & alii testantur. Qua de re legendus est etiam Monodus in Amedeo Pacifico.
Observat Spondanus ad annum MCcCCXLIX. Num.III.
Amedeum dictum Felicem V. quo potentior apud homines videri poterat, utpote consatauinitati vel affinitate cunctis serme Christianis Principibus conjunctus, eo gratiorem Deo esse quaesivisse perpetuo & eximio verae humilitatis exemplo, quod in Deus adeὸ acceptu habuit,ut ejus Dis fortὸ merito concesserit, nuncuάm hactenus ab eo tempore ullum succrescere in Melesia umana christi Sponsa Sehisma,quibus antea frequenti ἡ eoncutiebatur. Restituta Ecclesiae pace, Nicolaus U. Pontifex Maximus, renascentem
143쪽
tem in Boseia Manichaeorum Haeresim exscindere sategit. In Bohemiam Hussitarum haeresi insectam Nuntios misit , R inter illos MEneam bivium , &Ioannem de Capistrano, Concio natorem Apostolicum, ordinis Fratrum Minorum, qui multos haereticos ad Ecclesiae gremium reduxit. Iubilaeum anno MCCCCL. Romae incredibili Ox toto orbe Christiano concursu celebravit idem Summus Pontifex, eodemque anno S. Bernardinum Senensem Sanctorum Fastis adscripsit. Proximam Graecorum ruinam, quam ante praedixerat, & Urbis Constantin
politanae expugnationem a Turcis anno MccccLIII.
factam eo gravius luxit Nicolaus solatus, quod funestam illam cladem nec impedire , nec reparare Potuerit, licet nihil non egerit,ut Principes Chri-itianos ad sacrum bellum foederaret. Sed Turc rum potentiam cum domare non posset, libros tota Graecia perquisitos, tum Sanctorum Patrum , tum Philosbphorum, Haereticorum , Oratorum , Theologorum, Mathematicorum, omnium facultatum, omnium artium , ingentibus sumptibus ad
se adferri,& latinitate donari iussit, itaut jure optiamo dici possit, hujus Summi Pontificis munificentia non periisse in suo excidio doctam Graeciam , sed in Italiam commigrasse . Friderico III. Imperii
coronam imposuit Nisolaus V. anno MCCCcLI I. Urbem Romam multis ac maximis aedificiis exornavit.Summus litterarum ac Litteratorum Patronus,
omnes fere Saeculi sui viros doctrina insignes stipendiis ditavit, & Bibliothecam Vaticanam veteribus ac novis Codicibus ornatissimam instruxit . In patrimonio S. Petri plurimas ac munitissimas
arces opportunis locis erexit. Pauperibus largas
144쪽
eleemosynas suppeditavit, & inopes Virgines, qua-xum pudicitia periclitari poterat, pecunia sua maritis collocavit. Parum abfuit quin Summus ille Pontifex Romae conjuratione Stephani Porcarii obrueretur , quam tamen supremo favente Numine dissipavit, ejusque Authore ad muros Arcis S. --
geli ignominiose suspenso, se ipsum ingenti periculo liberavit , & Romanae Sedis dignitatem, Iniperiumque servavit Pontifex Maximus , sicut refert meas bivitas in Cosmographia de Europa cap. 38. Sedit Nicolaus V. Maximus & Religiosillimus Pontifex annos octo & dies aliquot, Obiitque die xx Iv. Aprilis anni MCCCCLv. Ejus Vitam scripsit Iannosius Manetius, patria Florentinus, ipsumque laudibus celebrant S. Antoninus pari. 3. Chronicorum Ticia a. Cap. I 2. . neas bivius de Statu Europae,
Francisius Philelphus in Epistola ad Callia tum III. Pontus in Oratione Panegyrica, Platina, alii, qui
Vitas Romanorum Pontificu litteris consignarunt. Peracto demortui Nicolai V. Pontiticis Maximi su nere, plerique Cardinales decreverunt eligere in Romanum Pontificem Besurionem Cardinalem, natione Graecum, quod is omnibus aptior ad Ecelesiam gubernandam videretur. At praeter illorum expectationem contigit, ut facto Scrutinio Cardinalis Bessario numero exciderit, & AlphocissEorgia Cardinalis S S. Quatuor Coronatorum , na tione Hispanus, septuagenario major, canonice in Romanum Pontificem die 8. Aprilis ann. MCc CCL electus fuerit,dictusque Callixtus III. cui supremam hanc Ecclesiae dignitatem S. Vincentius Perrerius ordinis Praedicatorum spiritu prophetico amatus, jam a Deo fuerat auguratus. Cum primum Pon
145쪽
tificatum iniit Callixtus IV. ad bellum sacrum contra Turcas promovendum voto sese obstrinxit, S: ut quod voverat, reipsa prestare posset, ad Christianos Principes misit Legatos, qui ipsos ad foedus contra Christiani nominis hostes adhortarentur , eisque suaderent, ut iacultatum aliquid opumque
suarum ad eam Sacram Expeditionem conferrent is .
Indixit quoque Summus Pontifex per universen orbem Chcistianum preces & supplicationes publicas ad implorandam opem, & amplissimas mi litibus indulgentias concessit. Christianorum preces de Coelo exaudivit Deus, eisque insignem de Turcis ad Belgradum , seu Albam Graeam , Serviae munitissimam urbem, victoriam dedit, in qua Turcae, qui hanc Urbem anno MCcccLvI. obfidebant, fugati, caesi, profligatique fuerunt . In memoriarm
celebris hujusce victoriae , Festum Transfiguratio nis Christi Domini a Papa callixto institutum , MPer universum orbem die via Augusti celebrandum
iussum esse asserunt Platina, CiaeconiusGenebrardus,& plerique alii. Sed his merito non assentitur Ba
ronius, qui in Notis ad Martyrologium Romanum vIi I. Idus Augusti invicte probat, Festum Transfigurationis Christi Domini ante tempora Callia xti M. Pontificio Maximi fuisse jam in Ecclesia institutum . Quapropter callixtus m. hoc Festum non instituit, sed solum instauravit, & celebrius esse voluit erogando indulgentias Fidelibus, qui hujus Solemnitatis Officio recens edito interessent . IPontificium ea de re Diploma datum Romae vIII. Idus Augusti anni MCcccLvI I. legitur apud Odori- ldum RSInaldum ad hunc annum, N um. Lxxx I. De s lantiquitate Festi Transfigurationis Christi Domini l
146쪽
tam in Ecclesia Graeca, quain Latina, Idem omnino cum Baronio sentit Spondanus ad ann. MCCCCLvI.
Num.1v. Pacem inter Principes Christianos concialiare summoper studuit callixtus III. nunquam tamen eorum precibus aut postulatis ab honesto abduci potuit. Hinc cum Mesphono Aragonuin ac Siciliae Rege simultates exercuit, quod is peteret Episcopatus his dari, quibus vel propter aetatem , vel ob ignorantiam committi non debebant. Restitit etiam idem Summus Pontifex Friderico III. Im- Peratori, apud quem a Germanis inique cum do Pecuniarum extorsione , tum de Concordatorum violatione fuerat accusatus. Has quippe falsas criminationes diluit Pontifex datis ad Friderieum Im- Peratorem litteris , quae apud Odoricum Fladinaldum leguntur ad annum MCcc v I Num.xL. Objecti nes vero Germanorum de Concordatorum violatione injustas ac futiles est e ostendit E eas bisius Cardinalis Senensis Epistola cccxxxv I II. ad Martinum Moer Iurisconsultum, necnon Tractatu dimoribus & conditione Germaniae scripto. In Conintroversia , quae de Primatu Archiepiscopum Lugdunensem inter & Rothomagensem fervebat , R thomagensem Archipraesulem a Lugdunensis imp gio liberum pronunciavit Callixtus Tertius Diplomate dato vIII. Idus Iulii anni MCccCLvII I. quod refert Odoricus Risnaldus ad eumdem annum Numero xxxv I I. Vetuit idem Summus Pontifex , n
quis, inconsulto Sacri Palatii Magistro,orationem in Sacello Pontificio haberet, & nisi prius ostenso ei Sermone , ab eoque diligenter examinato, & si
opus fuerit, emendato. B. Vincentium Ferrerium,
ordinis Praedicatorum , virum Apostolicum au-
147쪽
an. McCCCLV. die SS. Apostolis Petro & Paulo sacra, S Beatum Osmundum Sarisberiensem Episcopum an. MCcccLv I. inter Coelites retulit Callixtus M. qui, postquam Ecelesiam rexisset annos tres Mnaenses quatuor, Romae obiit octavo Idus Augusti anni MCcCLvI Ir. Fuit optimus Pontifex , in victa parcus, in sermone modestus, in pauperes liberalis , in Bellum Turcicum maxime intentus , in cujus sumptus centum & quinquaginta aureorum millia moriens reliquit, ut testatur S. Antoninus .
D. Vacavitne diu Sedes Pontificia post obitum Calliaeti Tertii ἰM. Finitis Cullixti IIL Pontificis Maximi ex quiis, decima die post ejus obitum Cardinales
Conclave ingressi elegerunt x Iv. Kalendas Septembris ejusdem anni MCcCCLv I I I . in Romanum Pon-
. tificem iameam bivium, Tituli S. Sabina Presbyterum Cardinalem, patria Senensem, ex illustri Pi colomineorum prosapia oriundum , litteris, et quentia, dexteritate de prudentia nulli secundum, qui Pii II. suscepto nomine , inauguratus est Pontifex Maximus tertio Nonas Septembris ejusdem
anni MCCCCLvIII. annos natus quinquaginta tres.
Quae ante Pontificatum gessit Pius II. & honorex quos consecutus est , accurate ipsemet describit in Epistola cLxxxv III. ad Petrum de Noxata Equitem Neapolitanum, in qua haec habet: eum darem juri civilli operam, exorto bella , patriam sudium coactus sum relinquere ς accessi tamen grande illud Basileense Concilium, invenique gratiam in oculis Parrum . Scriba in Duodo fui, litterarum abbreviator , O unus de duodecim liris , qui Magistratus illic quasi censiorius videbatur; neque enim sine duo
148쪽
decim viris ad consultandum de rebus eonciliaribus quisquam admittebatur, oe admissi, qui non erant idonei, his julentibus, amovebantur inter Collatores Beneficiorum sum electus; Legatus ab ipso Concilio ad complures Principe missus. - , Pontificatum medeus Dux Sabaudiae susceptet , Felix nuncupatus, in Secretarium sum ab eo accitus , Aec diu post vocatus ad Fridericum Imperato in Protoxotariatus ossicium ab eo sum adeptus sm Germani Secretarium aneia lant I Dum Legationes caesaris obeo, universam ferm/Germaniam circuivi.Dissidebant neutones cum Eugenio Maximo Pontifice ; at neque illi, neque Felici 'bedientes, Neutrales Socabantur . concordia pluribus in Conventibus agitata est, quibus, jubente Caesare, interfui L Bis cum tractatu pacis ad Eugenium veni titertio nationis illius inpostolicae. Sedi obedientiam attuli . Secretariatus , O Subdiaconatus honore
ab Eugenio , O mox , illo defuncto, d Nicolao suscepi , eujus conclavis cum eligeretur , cum Geteris Principum Legatis custodia prioui. Lapsum est pesea breve tempus, in quo me Nicolaus Tergesinae Ecclesi
nibit tale merentem prafecit Discopum , . quadriennioque ab inde decurso , Senensis urbis , undὸ mihi origo. est , Pontificatum ad me detulit oec. Tandem anno circiter MCCCCLv I. ab Imperatore Frauerico III. ia
Italiam missus ineas bivius, ut de bello Turcis inserendo cum Pontifice , aliisqtie Prsncipibus consuleret, Caardinalitia purpura a callixto IIL ntifice Maximo danatus est, & post Callixti mortem anno MCCCCLvIII .POntifex Romanus electus,
dictusque, ut jam innuimus , Plus II. Multa in suo Pontificatu praeclare gellit , quae hic breviter attIngemus . In primis, edidit retractationis Bullam, ia2 om. VL 1 qu
149쪽
qua omnia, quae contra In Pontificem Maximum in Concilio Basileensi egerat, revocavit. Legem quoque tulit, ne a C suris, Sententiis , aut Mandatis Apostolicis ad futurum Concilium quis appellaret, & sic appellantes Excommunicationem ipso facto incurrere declaravit, a qua
nisi per Romanum Pontificem, extra mortis articulum, absolvi possint. Praeterea, solemnem Mantuae indixit Conventum , in quo de bello contra I urcas gerendo deliberatum est, & ut Principes Christiani adversus illum communem hostem arma converterent, variis Legationibus pacem inter illos procurare summopere studuit . Trium Patriarcharum Orientalium Alexandrini, Antio
cheni , & Hieroislymitani, qui sese Romanae Ecclesiae subjiciebant, ct Latinos obnixe rogabant, ut ab eorum cervicibus Turcicae tyrannidis iugum excuterent, Legationem suscepit, ac benigne a divit oratores, quos Monobassienses, Olim Spartani dicti, ad ipsum miserunt, ut se , suamque civitatem Romano Pontifici darent, quorum votis annuens Pius II. Praefectum mifit, qui huic populo, nomine Ecclesiae Romanae, cui per silos oratores fidei Sacramentum praestiterat, jus diceret, & amnonam , qua egebat, ministraret. Dum ad Christianos orientis a Turcarum Tyrannide libera dos , eosque Graecorum Schismate implicitos ad Ecclesiae Romanae gremium revocandos strenudallaboraret Pius II. suas itidem curas in occidente ad vindicandam ab Haereticorum erroribus C tholicam fidem sollicite impendebat. In Georgium Pogebrachium, Bohemiae Regem,qui ab Haereticoru lHussitatum partibus stabat, Excommunicationis l
150쪽
Sententiam tulit, quam refert Ioannes Cochlaus lib. x Ii. Historia Hustarum . Quaestionem de Sal guine Christi in triduo mortis, magna animorum contentione FF.Minores inter & Praedicatores agi-
ratam , voluit Pius H. coram se anno MCCCCLxI I I.
disceptari. Propugnabant FF. Minores, Sanguinem pretiosum Christi Domini in triduo passisnis effusum & in terra jacentem ab unione Hypostatica Verbi Divini plane excidisse, adeoque cultu Latrignon fuisse adorandum. Contrariam Sententiam. Pro aris ac focis tuebantur FF. Praeuicatores, quam major pars approbavit, pauci, eum Minoribus sensere.
Pius quoque Pontifex Maximus ) ex majori parte fuit: sed non es ossium eo tempore Aeri Decretum declaratimis , ne multitudo Minorum, cujus erat emtra Turcas Praedicatio neressaria , offenderetur: in aliud
rempus decisionem referre placuit, Verba sunt Ioannis Gobelini libro xi. 'rum sui temporis in Italia Gestarum ed de hacControversia plura in sequenti Colloquio dicemus, ubi de Haeresibus, Schismatibus, & Controversiis, quae Saeculo XV. emerserunt, data opera disseremus. Λ Ludosico XI. Galliarum RegePragmaticlSanctionis abrogationem obtinuit Pius L. Pontifex Maximus, qui tamen Gallos haud Parum offendit,dum Perdinando filio notho pbonsi, Aragonum Regis, Regnum Siciliae adiudicavit ac confirmavit, spreto depulsoque Renato Duce A degavensi, quem illius Regni legitimum esse haere dem Galli pertendebant. Fentavit quidem Joannes, filius Aenati Ducis Andegaventis , Regnum Siciliae , a cujus possessione ipsius pater depulsus fuerat , magno exercitu collecto recuper re , & in