Historia ecclesiastica variis colloquiis digesta, ubi pro theologiae candidatis res praecipuae non solum ad historiam sed etiam ad dogmata, criticam, chronologiam & Ecclesiae disciplinam pertinentes ... perstringuntur ... Auctore fr. Ignatio Hiacynth

181쪽

Haeresibus & Controversiis, quae Saeculo XU. enatae sunt, sermonem habituri sumus , per aliquot . dies , si placet, differamus. In studio quippe, sicut aliis in rebus, servari debet istud Terentii in Andria Adagium: Ne quid nimis , quia ut optime ait Horatius: Es modus in rebus , sunt certi denique fines , Quos ultra, citraque nequit consistere rectum .

COLLO Q U IUM III.

De Haeresibus o Controversis, quac Saeculo XV. De am

exagitarunt. Disci- V V Istoriam Haeresum, quae saecul. XV. putius. Infestarunt, auspicari debes ab Hae-x a re si teles iana, quae licet sub finem Saeculi AIV. in Anglia pullulare coeperit, cum tamen Saeculo decimo sexto latissime propagata , ut iam observasti, insolentius sese extulerit, de illius origine , progressu, atque interitu opportunius continua serie hic disseremus . Ostende itaque in primis , quo pacto haec 'Viclessiana Haeresis suam in Anglia originem habuerit tM. Wiclessana aeresis Authorem ac parentem habuit-VZicussum , Natione Anglum , Doctorem & Professorem Theologiae in Academia Oxoniensi, Ecclesiae de Lutterisorib, Lincolniensis Dioecesiis , Rectorem, qui ea potissimum de causa , quam hic breviter exponemus , ad virulenta sua

182쪽

sua contra Ecclesiain, & Romanum POutificen 'spargenda dogmata adductus est . Praefecturam Collegii Cantuariensis apud Oxonienses praeter jus fasque invasera 'oannes Wiclessus, cum , juxta Statuta Simonis Isiepi, Cantuarientis Λrchiepiscopi , & illius Collegii Fundatoris, haec Praefectura

Monacho tantum deberetur. Orta igitur Monachos inter & Joannem Wiclessum de ea Praefecturia, gravi contentione, Simon Latabamus, Archiepiscopus Cantuariensis, causa cognita, 'Misi um Praefectura abdicavit , ejusque in locum substituit Henricum Wodehuli Monachum , ut videre est apud Nicolaum Harpsfeldium , Cantuariensem Archidiaconum , in Historia Wicis . cap. I. ubi omnia hujus Litis Instrumenta se legisse testatur. Huic Sententiae parere nolente Wielso, Collegii redditus sequestravit Simon Laubamus, Archiepiscopus Cantuariensis & Cardinalis. Melissus, eiusque socii adfrbanum V. Pontificem Maximum provocarunt . Rem judicandam Summus Pontifex com- mi sit Androno Cardinali, qui Sententiam tulit , solos Monachos, saecularibus exclusis , Coi Iegium possidere debere, 'Niclessum vero , ejusque socios expellendos esse , facta prius Monachis injuriarum debita compensatione . Latam anno McccLxx. a Cardinali Sententiam ratam habuit urrinus V. Quo factum est, ut Ioannes Wial us, volenS n lens , ea Praefectura cedere coactus fuerit, cumque e siet vehementis ingenii homo, superbus, ambitiosus , vindictaeque cupidus, superos & Acheronta moverit ad excitandum in Ecclesia incendium, suosque serendos errores, quorum propagationi

non sylum miser Regni Λngliae Status sub Regibus

183쪽

Eduardo hujus iaOminis VI. S Ricbardo hujus nomInis L. favor etiam , quo Wiclessum dignabatur pyoannes Lancastriae Dux, qui omnia una cum cia Peresia , Begia pellice . in Regno Angliae s ua auctoritate administrabat, sed insuper te terrimum lichisma, quod post mortem Gregorii XI. Ecclesiam turbavit, viam facillimam straverunt . Nascentem

Ticlestianam Haeresim comprimere, eamque, ne

latius serperet , auctoritate Apostolica statim confodere sategit Gregorius XI. Pontifex Maximus Admonitus quippe quid rerum in Anglia moliretur iclessus, quamque perniciosa proseminaret Dogmata, Bullam dedit x I. Kalend. Iunias anni biccc Lxxv II. qua Cancellarium , & Universitatem Oxoniensem graviter increpuit, quod pestiferos hujus Haeresiarchae errores in Regno Angliae patexentur agere radices in scandalum Religionis , exitium fidei, ia damnationem animarum , praecepitque, ut sine mora hic Haeresiarcha caperetur, & captus Iraderetur in manus Archiepiscopi Cantuariensis , aut Episcopi Londinensis , uti refert subamas in II. Angliae Rege . Hanc Bullam Gregorii XI.Pontificis Maximi inseruit uassus Buuus Iomo Iv. Hi loria universitatis Parisiensis ad annum Mcccxxxv II. Universitas Oxonientis,

sive metu Regi Angliae Uiesesso faventis , seu muneribus & gratia Fautorum re tardata,diu multumque dubia haesit, susciperetne praedictam Pontificis

Bullam cum honore, an cum dedecore repudiaret cquam in re tanti momenti negligentiam jure merito cleplorat iam νωalpitahamus. Alia ABullas icripsit idem Pontifex Gregorius XI. ad Av-chiepiscopum Cantuariensem , & ad Episcopum

184쪽

S Londinensem, ut Regem Angliae, & Magnates monerent , ne Haeresiarchae Ioanni Vulciso faverent, aut quovis modo adhaererent,quas hujus Pontificis Bullas ad eumdem annum McccLxxv I I. refert Egas sius Bulaus Tomo I v. Historia universitatis Parisiensis . Hujusmodi Summi Pontificis Bullas postquam Archiepiscopus Cantuariensis , & Episcopus Londinensis accepistent , initio quidem frofessi sunt, se nullis minis, aut blanditiis adductum iri ,

quin Ioannem damnarent, si errores suoSobstinato animo praedicare aut asserere pergeret.

Sed promissis non steterunt. Nam cum huic resiarchae diem dixissent, adeo minis cujusdam Clistbrde territi sunt, ut arma constantiae abjecerint , cumque Lambetham convenisseut, & teles

fum adesse jussissent, vilissimis quibusdam hominibus irrumpentibus , & , ne quid adversus UvicieDfum statuerent, deterrentibus, re infecta abjerunt. Ne tamen nihil egisse arguerentur, ipsius Avicles explicationes acceperunt, quibus versipellis ille Haeresiarcha fucum illis fecit, & objectos sibi articulos ita interpretatus est, ut nihil ab Ecclesiae doctrina alienum sensisse , sed obscurὰ tantum, novo, di imprudenter locutus videretur. Sic suos Iudicea delusit & irrisit Giel us, tum quod prae se ferret videretur humilem animum & Ecclesiae obedientem ς tum quod adjutus es et ope Londinensium Civium, indeque magnos animos sumpsit, praesertim post Gregorii XI. Pontificis Maximi obitum, qui, antequam in eum fulmina vibrare posset, migravit e vita. Haec de Haeresiarcha Uvicis o refert Thomas Uvat Ibamus in Historia Anglicana ad an

185쪽

D. Q litiain sunt errores , quos docuit Ioannes Vssici usi M. Ducentos sexaginta sex errores ex classi operibus collegit Joannes G. Oxoniensis Theologus . Alii tres supra trecentos enumerant οῦ Thomas Uvaldensis octi gentos in librisk vicies errores repertos tradit . Constantientis vero Synodus quadraginta quinque praecipuos recenset ac damnat , quos , votis tuis ut faciam satis , hic eosedem ordine , quo in Concilio Conitantiensi reseruntur , subjiciam . . Primus error e Substantia panis mater talis, O similiter se bstantia quini materiaris, remanent in Sacramento Altaris . II. Accidentia panis non manent sine subjecto in eodem Sacramento. III. Chrisus non es in eodem Sacramento identicὸ O realiter in propria praesentia corporali. IV. Si Episcopus , vel Sacerdos existat in peccato mortali, non ordinat, non conficit, non Baptizat. V. Non est fundatum in Evan--gelio , quod Christus Musam ordinaverit. H. Deus debet obedire Diabolo . VII. Si bomo debitὸ contritus

fuerit, omnis confessio exterior es superflua in inutilis . VIII. Si Papa sit praescitus σ malus , s per . consequens membram Diaboli, non habet potestatem super Fideles sibi ab aliquo datum , nisi fortὸ i caesare . IX. Post urbanum VI. non est aliquis recipiendus inis Papam , sed vivendum est more Graccorum sub Legibus propriis. X. Contra Scripturam Sacram est, quod Viri. Ecclesiastici habeant possessiones . XI. Nullus Praelatus debet aliquem excommunicare , nisi prius sciat eum

excommunicatum d Deo r O qui sic excommunicat, fit ex hoc Hareticus , .el ex communicatus. XII. Pra

latus excommunicans clericam , qui appellavit ad regem

186쪽

Regem, ad Concilium Flegis , eo ipso traditor est Regis in segni. XIII. Illi, qui dimittunt praedicare ,

sive audire verbum Dei propter excommunicationem

hominum , Iunt excommunieati, o in Dei judicio traditores Christi habentur. XIV. Licet alicui Diaconoviel Presbtero praedicare Verbum Dei, absque auctoritate Sedis Apostolica , sive Episcopi Carboliet . XV. Nullus est Dominus civilis , nullus est Praelatus , nullus est Episcopus , dum est in peccato mortuli. XVI. Domini temporales possunt ad arbitrium suum auferre bona temporalia ab Ecclesia , Possumnatis habitualiter delinquentibus, id est, ex habitu, non solum actu delinquentibus, XVII. Populares possunt ad arbia trium Dominos delinquentes corrigere. XVIII. Decim sunt pura eleemo dinae , possunt Parochiam , propter peccata suorum Praelatorum, ad libitum suum eas auferre . XIX. Speciales orationes applicata uni persona per Praelatos vel Religiosos , non plus prosunt eidem , quam Generales , cateris paribus . XX. Confe- . rens eleemosynam Fratribus , es excommunicatus φο

facto. XXI. Si aliquis ingreditur Religionem privatam qualemcumque , tam Possessionatorum, qaim Mendicantiumredditur ineptior ear inbabilior ad observationem mandatorum Dei. XXII. Sancti instituendo seli giones privatas,sic instituendo peccaverunt. XXHI.Q- Iigiosi visentes in 'ligionibus privatis, non sunt de Bisligione christiana . XXIV. Fratres tenentur per labores manuum victum acquirere , non per mendi

eitatem . XXV. Omnes sunt Simoniaci, qui se obligant orare pro aliis, eis in teporalibas subvenientibus. XXVI. Oratio prasciti nulli valet. XXVII. Omni Gde necessitate absoluta evieaiunt. XXVIII. confirmatio iuvenum, clericorum ordinatio, locorum consiecratio,

187쪽

reser antur Papae o Episcopis propter cupiditatem lucri temporalis honoris. XXIX. universitates, i Studia , Oollegia , Graduationes , Magiseeria i eisdem , stent Sana Gentilitate introducta, O tantum liprosunt Ecclesiae , sicut Diabolus. XXX. Excommuni- ltatio Papae, Cel cujusti que Prelati, non est timenda, lquia est censura Antichrina . XXXI. Peccant fundan- ltes claustra, regredientes sunt Viri Diabolici . lXXXII. Ditare clertim , est contra i uiam chrisi . lXXXIII. Silvester Papa, Constantinus Imperator

erraterunt Ecclesiam dotando . XXXIV. Omnes de Ordine Mendicantium, sunt haeretici, dantes eis eleem Inann sint excommunicati. XXXV. Ingredientes seligionem, aut aliquem ordinem , eoiso inhab les sunt ad observanda divina praecepta ; por consequens ad perveniendum ad Regna coelorum, nisi aposta- taverint ab iisdem. XXXVI. Papae8ω omnibus cle- tricis suis possessionem habentibus1unt haretici, eis quod

possessiones babent, O consentientes eis, omnes Sideliacet Domini saeculares, O caeteri Laici. XXXVII. Eeclesia semana est onagoga Satanae r nec Papa est pro- laimus EP immediatus Vicarius Christi σ Apostolorum. XXXVIII. Decretales Epistola sunt ovoco' l

pha, cir seducunt . fide christi , O clerici siuntsturti, iqui sudent eis . XXXIX. Imperator, Domini Sin lculares sunt seducti . Diabolo , ut Ecclesiam dotareno s' bonis temporalibus. XL. Electio Papa a cardinalibus, id Diabolo es introducta . XLI. Non est de necesstate lsalutis , credere Romanam Ecclesiam Gesupremam in- :ter alias Ecclesias . XLII. Fattium est credere Indui gentila Piapa ; σμ Episcoporum . XLHI. Juramenta sillicita sunt, qua sunt ad corroborandos humanos con 3ractu , EP commercia civilia. XLIV. Augustinuν ,

188쪽

Benedictus , O Bernardus , damnati sunt, nisi poenituerint de hoc, quod babuerunt possessiones, O instituerunt,e j intraverunt seligiones, is sie d Papa isque ad ultimum Religiosum omnes sunt haeretici . XLV. Omnes Religiones indisserenter introducta sunt d Diabolo . Ad istos praecipuos errores in his quadraginta quinque articulis contentos & in Concilio Constantiensi confixos facild revocari potest tota Joannis Votcleo pestifera doctrina .

D. Certe , Ioannes Nicossus, ut video, prolusit Calmino , σ Luthero , qui eosdem errores ex illo virulento sonte hauserunt , dc in hujus Haereis sarchae Schola edocti, Wiclessistarum doctrinae . societate gloriantur, ut aliquam antiquitatem

novis suis erroribus accersere possint. Sed quid praesidii Calvinistae, & Lutherani ad sua impia tutanda dogmata colligere possint ex illa doctri-aas societate cum Ioanne Iriclem, Hiresiarcha XU. Saeculi, & ab Ecclesia proscripto , fateor me prorsus ignorare.

M. Nihil profecto praesidii & antiquitatis

novis suis erroribus Calvinistat & Lutherani ex ea doctrinet cum Haeresiarcha Ioanne mesesso societate conciliare possunt ad impugnandam doctrinam Ecclesiae Romanae, quae lola, ut in praecedentibus Colloquiis tostendimus, verae pietatis est Magistra, Catholicae doctrinae vindex , pulcherrimus Primaevae antiquitatis archetypus: quae sola avi tam fidem a Sanctis olim se me, traditam, illibata Patrum Dogmata, Conciliorum Decreta , omnia

veteris Ecclesiae Symbola, Christianae Religionis Mysteria , & publicum cultum , Deoque dignum, - ab ipsis Apostolorum temporibus ad hanc usque

- . . aetatem Diuitiguo by Corale

189쪽

aetatena nostram jugiter retinuit . Quid autem, amabo, insanius est e potest, quam Haeresiarchas a Romana, seu Catholica Ecclesia proscriptos lsibi majores ac patronos adsciscere , indeque do- ieirinae sus antiquitatem jactare, ut factitare solent 'Calvinistae, & Lutherani, qui tamςn non vident adeo deploranda est eorum caecitas Ioannem mulsum , cujus doctrinae societate plenis buccis gloriantur , multa propugnasse Ecclesiae Romanae Fidei Dogmata, quae ipsi caeco furore abrepti diris ldevovent, & omni execratione prosequuntur . At enim, ut obiter dicam, Lutherani & Calvinistae, solam Scripturam sacram recipiunt . Contra vero molestus Lib. De Potestate Cap. I. scribit, creden ., dum esse quod Spiritus Sanctus necessariora Ecclesia

exprest, Oleviora sub quodam confuso involuero ilexit, ut patet prima ad Corinth. eap. I dicit via ritus Sanisus per suum is postolum : Omnia honestd jS secundum ordinem fiant et in quo includuntur omnes usus Ecclesia, indicendo servitium , omnes ritus iordinum pri torum, or breuiter omnis eonsuetudo i, clericalis , vel Laicalis laudabilis . Praeterea, L atherani, & Calvinistae Baptismum dumtaxat MEucharistiam Sacramentorum albo accensent . At verietessus in Postilla super Novum Testamentum ad Cap.XV. S. Marci, & in Caput a. Epistolae primae S. Pauli ad Corinth. diserte testatur, se ad-- mittere septenarium Sacramentorum numerum is

Tertio, Consessionem Auricularem Lucterani ac Calvinistae rejiciunt. At Wiclessus in Caput v. Epissolae S. Iacobi est , mortalia peccata confitenda . esse non soli Deo . sed Christi Vicarior Oportet, inquit, recipere Sacramentu Panitentiae pro mor- j. t aliis l

190쪽

talibus abluendis , confitendo non solum Deo , sed Grhomini in easti . Et cum specialiter confitendum sit Vicario Christi, qui mediat inter Deum σ hominem, ordinarunt posteri confessionem Auricularem . Quarto, Ritus Ecclesiae, necnon Jejunia ab ea instituta improbant Lutherani , & Calvinistae . Contra Wiclessus in Traciaria DeGraduationibus Scholasticis Cap. 3. haec approbat, quibusdam sui temporis S phistis sic respondens: Non, inquiunt, legitur, quod postoli habuerint capur, barbas rasas, jus

nos utimur. Nec dixerunt Horas Canonicas, ut nos

facimus , nec servarunt jejunium, vestimenta , .el ritus in telebrando , sicut nos facimus . Ergo omnia talia illicita sunt. Uuissultus nescit, quoniam istud non sequitur φ . Nam si principium fuit Paalo, quod omnia secundum ordinem fiant; dum tales ritus fuerunt ordinati, docentur in tuo principio. Quinto. Invocationem Dei-parae Virginis& Sanctorum explodunt Lutherani de Calvinistae; Sed mielessus in quodam Sermone de Assumpti ne Beatae Maria Virginis , ait: Videtur inibi quὸd

i vibile est nos praemiari sine. Maria suffagio

Ipsa enim fuit quodammodo causa Incar nationis Er Passonis tarisi, in per consequens tο- , tius fal tionis Mundi ..... Maria semper pravenit merita peccatorum , qvia meretur existentibus in crimine ut resurgant, O se non es sexus , aetas, vel Matus, . vel concilio humani generis, quin necesse . hileat auxilium Virginis implorare . Denique,

therani & Calvinis iae Reliquiis di Imaginibus Sanctorum cultum religiosum, esse deserendum negant. Exaduerso Uvicussus hunc cultum pium re laudabilem esse profitetur. Sic enim in Tractatu