장음표시 사용
431쪽
ula 2 HISTORIA Civitas Florentina sibi patronum in Coelis adsu-vit, cuius praesentissimum praestidiuin saepius, in , publicis praesertim calamitatibus , feliciter experta est . Hic praetermittere haud possum tres alios saeculi decimi quinti Scriptores Ordinis Praedicatorum , quorum duo , videlicet Iacobus Spreverus, oe Henricus Institor, natione Germani, communibus studiis ediderunt Malleum Maleficarum , contra Lamias, seu Stryges, quibus Germania Saeculo X v. erat infestata , Scripsit etiam Henriiseus Institor librum de Au Iρritate Papa contra Monarchiam Antonii Jurisc0nsulti Patavini, & alia opera. Tertius vero Scriptor, Thomas Anglicus, patria Galensis, qui multos in Scri- .pturam sacram lucubraxit Com mentarios, Sancto Thomae Aquinati adscriptos Librariorum incuria, qui, ut observat Sixtus Seleusis libro I v. Bi- , bliothecae, ex Thoma iactalico Thomam Angelicum secerunt. Extant etiam, teste Sixto Senensi, alii ejusdem Thoma Anglici Commentarii MSS. Iri . Scripturam sacram, qui in Bibliotheca SS. Ioannis in Pauli , Venetiis asservantur, Sed de Clarissimis Scriptoribus, qui Saeculo XV. in Ordine Fratrum Praedicatorum floruerunt, satis hactenus, servata austa Colloquiorum nostrorum brevitate, diximus, relicta pleniori messe doctissimo nostro Iacobo Echard , qui novam & locupletissimam Bibliothecam quae tamen ad manus: moas ne dum pervenit Scriptorum ordinis FF. Praedicaritorum adornavit , typisque Parisiensibys excusa
nuperrime publici juris fecit, in qua fusiori cala-- 3Mt ommum scriptorum Ordidis π.Prae-
432쪽
dicatorum ortu, patria, natione , genere,ingenio professione, doctrina, ossiciis, sortuna, morte &c. varias de illorum operibus tam editis, quam ineditis incredibili labore , quo Authores, ante hac incognitos, e tenebris erutos publicam in i cem revocavit, nec mediocri doctrinae apparatu
instituet Dissertationes, sicque opus suum novis accessionibus, & Observationibus Historicis, Criticis , & Chronologicis illustrabit, ut nullus dubitem , quin caeteris omnibus , qui Virorum Illum sitium ordinis FF. Praedicatorum Bibliothecas , aut Catalogos concinnarunt, palmam longe sit praerepturus . Haec igitur, quae ipse brevitati comsulens, ex infinitis paucula selegi, ieiuna licet de arida, aequi bonique consulas velim, donec sitim tuam lectione hujus , quam mox commendavi , accuratissimae Bibliothecae , ad satietatem usque
explere valeas. D. Praeclaris , ut video, ornamentis abun
dat Familia Dominicana, quae tot illustres peperit viros caeteris aliis doctissimis Scriptoribus haud inferiores, sive spectem Theologorum peritiam .di multitudinem librorum, quos de rebus Theologicis ediderunt, sive animum referam ad Con cionatorum eloquentiam , ad Polemicorum Controversias, ad singularem Interpretum in Scriapturam sacram eruditionem,ad uberrimam Theologiae moralis doctrinam; sive denique expenda exoticarum Linguarum,maxime Hebraicet & Grε-cae notitiam, atque librorum spiritualium copiam ac praestantiam . Sed age nunc , &, missa omni cunctatione, profer in medium nobiliores Scriptores, qui: Saeculo XV. in aliis Religiosorum
433쪽
Mendicantium ordinibus doctrina & pietate inclaruerunt .
. , M. Tres in primis Concionatores eximia pietate ac doctrina celebres tulit Saeculo decimo quinto Ordo FF. Minorum, quos inter primas tenet S. Berna inus , dictus Senensis a Patre Senensi, & a frequenti Senarum Urbis incolatu, quamvis in Magyana Etruriae civitate natus esset. Totam Italiam summa nominis sui fama & maximo con
curia populi, quem ad singularem Nomisiis yesu
venerationem in suis ferventissimis concionibus excitare solitus erat, peragravit, cumque S. Vincentius Ferrerius , Ordinis Praedicatorum , per
Europam Apostolus, Italiae fines ingressus esset, statim inde in alias regiones discessit in reverentiam S. Bernardini, cui hanc Orbis Christiani partem longe nobilissimam illustrandam reliquit. Ad concionem S. Vincentii Ferrerit accessit quadam die S. Bernarianus, ei facie , & forte etiam nomine ignotus, & consertae multitudini sese immiscuit. Substitit Vincentius, quasi aliud cogitans, & subinde haec verba protulit Prophetico spiritu abreptust Ades huic concioni junior quidam
S. Patris Francisci filius dignissimus; eum oportet crescere,me autem minui,eν festinatis honoribus ante me eum Ecclesia colet, eui jubet me Deus loco cedere, σ Italiam relinquere, illius exemplis, institutis , meoncionibus excolendam. Quibus verbis Vincentius designabat Bernardinum , sui Saeculi & Italiae Ap solum,qui obiit Aquilae in vestinis an. MCCCCLIV. die xx. Maii aetatis Lx I ii. & Nicolao V. Pontifice
Maximo inter Sanctos anno MMc .adscriptus est, ante S. Vincentium Ferrerium,qui dumtainat a calli-xto III.
434쪽
aelo m. successore Nicolai Sanctoru Catalogum relatus est. Vitam S. Bernardini Senensis , di Gesta latissime prosequitur in Annalibus Fr trum Minorum Tomis Iv. & v. Edidit, praeter Sermones, alios Tractatus Morales & Asteticos , quos recenset idem Aradiubus in Bibliotheca Scriptorum ordinis Minorum . S. Bernardini Senensis 'discipulus fuit S. Ioannes Capturanus , sive a Capiastrano Brutiorum oppido , Regularis Observantiae in ordine FF. Minorum , cui nomen dederat, prO- motor, & concionator ferventissimus. Haereticos Fraticellos, Hussitas, Adamitas auctoritate repres sit, plurimos ad Catholicam fidem convertit.
Turcarum Imperatorem, Albam Gracam , vulgo dictam Bellegrade, munitissimam in Hungaria Arcem, obsidentem, collecta Cruce-S, gnatorum re rusticorum copia, cum magna Turcarum strage ignominiose depulit, turpique fuga profligavit. Eo etiam agente, Crucis Insigne plerique iumpserunt, & ad sacrum bellum nomina professi, praelia cum Turcis per id tempus secundo marte obierunt . Obiit Niliaci in Dioecesi
Quinque cclesienti die III. Octobris anni MccccLvI. aetatis Lxx I. A Gregorio XV. Pontifice Maximo inter Beatos adscriptus est , &. ab Alexandro HIL Kalendis Novembris avni MDcxc. in Sanctorum album relatus . Plura reliquit ingenii sui monumen a , videlicet De electione Papae: De dignitate Ecclesia : De auctoritate Papae oe concilii: De Matrimonio : De Excommunicatione: De usuris, contra ILbus ,-RUstitutionibus : De Confessione facienda proprio Sacetaoth De Canone poeuitentiali: Speculum conscientia : Tractatum de Hilei veritate adversus M sanam
435쪽
sanam, Haereticum Hussitam, & alia opera sive edita , sive adhuc inedita , quorum Indiculure is exhibent Psevinus in Apparatu sacro, Bellarminus in libro de Scriptoribus Ecclesiasticis , & praesertim Wasubus in Bibliotheca Scriptorum Ordinis Minorum . Sancto Ioanni Capturano coaevus fuit Nicolaus Auximarius , gente Italus , patria Picenus, ordinis Minorum Sodalis, & Sancto Ber- nardino Senensi familiaris. Scripsit ille vir doctus iuxta ac pius Summam casuum Conscientiar Supplementum ad Summam Pisanellam et Interrogatoνiure
confessorum, & alia nonnulla opera inedita , quae refert Lueas I disghus in Bibliotheca Scriptorum ordinis Minorum . His tribus Ordinis Minorum Concionatoribus, doctrina & pietate conspicuis alios eiusdem ordinis septem Scriptores adjungam, qui Saeculo decimo quinto de Rebus Λ steticis, vel de Doctrina Morali libros ediderunt. Priamus est Harphius , seu Hevius , ex Pago de EF in Br*bantia oriundus, qui, praeter Sermones , Theologiam Usticam cilm speculativam,tum assedimantis, aliosque aractatus Asceticos lucubravit, quorum Catalogum exhibet madiubus in Bibliotheca Ordinis Minorum.Obiit in Conventu Mechliniensi Ordinis Minorum anno MCeccinxv I. Alter Scriptor, est Baptista Salvis, sive De Salii, Ligur , qui scripsit Summam casuum conscientia , quae ab Au thore suum sortita nomen, vulgo Baptistiana appellatur . Florebat in ordine Minorum anno MCcCCxcI v. Tertius Scriptor. est Baptiua Troua 'stii , natione Italus , qui Summam Casuum conscientia pariter eclidit, quam sellam vocanta Quartus Scriptor, est Angelus . clavam, Liguriae
436쪽
oppido, vir non minus pietate, quam doctrina insignis, & Author Summa Casuum Conscientiae , quae Angelica nuncupatur . Edidit quoque idem .Angelus a Clavasio Tractatum De ustitutionibus , re alterum inscriptum t Arca Fidei. obiit Cunii in Coenobio Sanctet Marii de Angelis anno MCCccxcv. Quintus Scriptor nuncupatur Pacificus, Novariensis,dc est Author Summa casuum conscientiae,quae ab eo dicta est Pacifica . Claruit in Ordine Minorum anno circiter MCCCCLxx. Sextus Scriptor , est Bernardinus de Binis , patria Mediolanensis , qui Muriale , seu Sermones de Beata Virgine Mariata, ejusque excellentiis, non solum per singulas ensfestivitates, verum etiam per omnia totius anni Sabbata composuit. Author est etiam Quadragesi- malis, & RHarii Sermonum per Quadragesimam, eunctosque totius anni tam Dominicales, quam festus dies, necnon de unaquaque materia praedicabili. Po*stremus Scriptor, est Franciscus Ximenius, natione Hispanus, patria Catalaunensis , quem , ut in superiori Colloquio observavimus, Petrus de Luna, dictus in sua Obedientia Benedictus XIII. in Co cilio Perpiniano a se anno Mccccv III. indi creavit Patriarcham Hierosolymitanum. Scripsit Librum de Natura Angelica: Tractatum De Scala Dei: Pastorale pro instructione Episcoporum σ Superiorum: Libros quatuor De Vita Christiana. Praeter haec opera, quae in Hispania sub finem XU. Saeculi typis edita sunt, alia quam plurima, quae lingua patria conscripsit, in Bibliotheca Coenobii Sanctae Mariae de Iesu prope Barcinonem MSS. adhuc asservari testatur Lucas adlubus in Libro De Scriptoribus ordinis Minorum pag. I F. Alios
437쪽
ordinis FF. Minorum Scriptores, qui de Theologia Scholastica , vel de Formalitatibus Scoti Saeculo XV. scripserunt, aut Commentarios in I v. Libros Sententiarum ediderunt , de quibus disserit Lucas adlubus, lubens hic , ne in immensum diffundar , silentio praetermittam . At praeterire haud possum S. citharinam, dictam Bononiensem , quod e Civitate Bononiae in Italia esset oriunda,quaeque sub Regula Sancti Francisci in Ordine S. Clara sDeo serviens, librum scripsit De sibi revelatis ἀDomino,qui Bononiae prodiit in lucem anno MDxI . apud Platonem Benedictum, deinde ab Haeredibus i Hierondimi Benedicti anno Mn xxxv I. denique Veneriis anno MDLxxx III. Testatur Coimirus Oudinus in Supplemento de Scriptoribus Ecclesiasticis, shunc librum, propria manu Sanctae Calbarina Bononiensis scriptum, extare apud Sanctimoniales corporis Christi, quae sunt in eadem Urbe, ubi ipsa Abbatissa fuit. Inter Sanctas Virgines citharinam Bononiensem anno MDCCxii. solemni ritu fadscripsit clemens XL Pontifex Maximus , qui inunc universae Ecclesiae clavum feliciter mode
D. Nihil Hactenus dixisti de ScrIptoribus,
qui Saeculo XU. prodierunt ex ordinibus Eremi tarum Sancti Augustini, & Carmelitarum , qui ltamen, ut opinor, in confutandis Haeresibus, ἰ& in conscribehdis doctissimis lucubrationibus egregiam eo Saeculo Ecclesiae operam nava
M. Duos hic prae caeterIs laudabo dumtaxat illustres Ordinis Eremitarum Sancti Augustini Scriptores , videlicet Pacobum Magnum, &
438쪽
'oannem Canrazium , quorum primus nationi
Hispanus, Patria Toletanus, insigni Sacrae Scripturae peritia , & jugi veterum Theologorum lectione egregium sibi nomen apud viros eruditos comparavit. Claruit sub initium Saeculi decimi quinti, & Archiepiscopatum Burdigalensem sibi a Carolo VII. Galliarum Rege Oblatum pertinaci modestia suscipere detrectavit. Opus insigne scripsit De Sermone o Inquisitione Divina Sapientiae , cui Sophologium indidit nomen , in decem libros distributum , quod ex Veterum Philosophorum, Poetarum, atque Oratorum Scriptis ab ipsis concinnatum esse prodit ipse in operis Praefatione . Alia opera ab eodem Scriptori elucubrata fuisse testatur Iosephus Pamphilus in Chronico Ordinis Eremitarum Sancti Augustini. 9biit Iacobus Magnus Lutetiae Parisiorum , &apud Augustinianos sepultus es . Alter Scriptor,
seu Joannes C gravius, gente Anglus, patria Cantianus, inter Theologos sui aevi Anglos principem
ocum tenuit. Catalogum scripsit, seu Legendantis Saul torum Anglia , quae typis excusa est Londini anno MDxv I. Alia etiam quam plurima partim Historica, partim Theologica opera edidit, quorum Catalogum satis amplum texit Baleus in libro Illustrium Scriptorum Majoris Britannia Ce turia vII. Cap. I. & ex eo Pitseus in libro De illus ribus Scriptoribus Angliae, ac Iosephus Pamphilus in Chronico Ordinis Eremitarum Sancti Augusini pag. 83. Incertum est, quo anno Obierit . Eum
mant Baseus , & Josephus Pamphilus. Alii vero cum Pisisto, Vos io, de Miraeo ejus mortem reserunt
439쪽
adannum MccccLxxx Iv. Adverte hic obiter, meo lconsulto inter illustres Saeculi XV. Scriptores Ordinis Eremitarum Sancti Augustini non annumerare Augustinum De Mma, & Antonium MNel o-gum, viros alioqui hujus Saeculi doctissimos, &ejusdem ordinis Professores. Ratio hujus est,
quia Augustini De Mma libros , tanquam erroneam continentes doctrinam proscripsit Concilium Basileense Sessione xxx I. eosque inter libros sprohibitos, teste Bellarmino in libro De Scriptori hus Ecclesiasticis, in Indice Romano Summi Po tifices reposuerunt . Similiter, eumdem honorem lnon detuli Antonio MNelago, quia hic Author, Iieet Concilio Basileensi interfuerit, & contra Haereticos Hulsitas disputaverit, edidit tamen' librum, cui titulus est: Bibliorum Figura , qui li- lher,teste Casmiro Oudino in Supplemento De Scri- lptoribus Ecclesiasticis, fuit a Clemente VIII. Pontifice Maximo prohibitus, & extat in Indice semano
Librorum prohibitorum donec fuerit expurgatus. Observat etiam idem comirus Oudinus , multos errores graves ab Ecclesia confixos eo in libro comperiri, & ex illo expungenda esse nonnulla sdesumpta ex Magistro Historiae Ecclesiasticae, absurda illa quidem, ac potius fabulas, quam Historias olentia; plura itidem ex eo tollenda, quae aliter in Bibliis habentur, quam MNelogus P suit: quin & Scripturam Sacram partim sincere,& nonnunquam male in eo libro citari, Apocry-Pha quoque, qualia efferebantur e tertio libro Esdrae, atque ex Epistolis Sancti Orilli Hierosol)mitani ad Sanctum Augustinum de morte Sancti
Hieronymi. Quae omnia, inquit Casimirus Oucli-
440쪽
nus , quae certὸ sunt plurima, aut emendanda , vel expungenda sunt, ne quis oro concionator , post hac amplius tanquim certa O explorata populo
Quod spectat ordinem Carmelitarum , Myriadem proferre possem Scriptorum hujus ordinis , qui Saeculo XV. in Anglia praesertim floru runt, de quibus late disserunt Baseus in libro Iuuin
Irium Scriptorum Majoris Britanniae, & Pitseus in libro De Illustribus Angliae Scriptoribus. Verum, de his omnibus impraesentiarum agere cum nec operis nostri sit , nec otii; his re rendis super-- sedebo , & unum tantummodo ordinis Fratrum Beata Maria de Monte Carmelo Scriptorem , qui aliorum omnium facile Princeps est, producam in medium, Thomam videlicet Uvaldensem, natione Anglum, ex vico Uvalden ortum, qui Regibus Angliae gratissimus suit, utpote ab Henrieo In ad Concilium Pisanum pro tollendo Schismate , ab Henrico V. ad Concilium Constantiense ad debellandam Hvisitarum Haeresim Legatus missus, &Henrico VI. a Secretis 8c Confessionibus fuit . I numera pene scripsit, ὀ quibus unicum typis excussim habetur opus inscriptum: Doctrinale Aa
liqua Fidei contra Volcissitas O Hussitas, quod Intres Tomos distributum est, ac Martino V. Pontia fici Maximo nuncupatum . In primo Tomo do
Deo, de Christo, Petro , Ecclesia , & Religiosis;
in Secundo de Sacramentis; in tertio de Sacrarimentalibus agit. Hoc opus plurimum arrisie Martino V. qui illud Apostolicis litteris comme davit his verbis r Placuit primis nobis opus, quod ideras contra militas Haereticos ς Teque fuimus