장음표시 사용
201쪽
corroborat, eiusque vomitiones sedat, cum praesertim siti abilis ardore exaestuat. Ventris quoque biliosas fluxiones Atque dysenteriam sstit. Cruda acetariis expetitur, herbae coetie ius & interdum succus medicamentis, quorum Penuria semen usurpatur.
Plantago utraque frigida siccaque est ordine secundo, modice adstringens solio & semine,radice quoque abigendis sebribus peculiariter est efficax. Ea quoque bilis seruo rem coinpescit, sititia sedat etiam si vel decocti ius, vel stillatilius liquor ore contineatur.Sanguiniς reiectiones aluique biliosos fluores & dysenteriam cohibet: at nihilominus iecur renesque in farctu liberat. ΝRosa frigida primo sicca ordine secundo, leniter adstringens praesertim alba, rubra vero paulo minus frigida sed
sicca adstringensque magis. Quocirca bilis aestiani retundit , consertque ad febres ardentes & quascunque putreLicens biliosus humor procreaverit. Ventriculum iecurque corroborat, & es fluuia reprimit quibus per febres caput te-tatur eiusque dolores di mulcet & somnum conciliat Quod sapore non admodum iucundo st, stillatilius liquor huius in eadem non minori facultate accommodatur. Rosa pallida caloris est particeps atque siccitatis in t nui substantia, multoque magis quae moschata appellatur.
Vtraque amara abstergensque,venarum, arteriarum ac prPcipue iocineris obstructiones expedit, nec secus ac aloil crebro usu ora venarum aperiens sanguinem prolicit: bilem flauain seros 5sq; humores subducit, ac proinde morbo regio incipientique hydropi non parum conscrt. Omphacium uuae acerbae & nondum maturescentis succus,s rigidus est ordine secundo,siccus primo, austerus que- admodii in & fructus omnis crudioris succus. 2Estum omne febriumque ardores valde compescit. Incipictes phlegmonas coli e putredinem coilrcet ac sitim extinguit. Ac nihilominus iecoris obstructio mes expedit ut iccirco regium morbum foed6sque colores abstergat: quae dum pr stat leni simul adstrictione ventriculum iecurque corroborat,
nec ut acetum acrimonia ferit. l, Cerasum quod rubrum subacidumque est, frigidum o ἡine secundo siccumque primo est, languenti stomacho eonfert,appetentiam excitat α sitim extinzuit. Eius succus.
202쪽
isi METHODI MEDENDI quum vini modo expressiis deserbuerit saccξmq; deposue- rit,in annum asseruatur, febrium demulcet ardores aestuantiq; stomacho auxiliatur & odoris suauitate cor exhilarat. Et quod caeterorum acidorum austerorumque commune
es' serpentem putredinem cohibet. At qui e dulci ceraso exprimitur. stomacho nocet, estque mali succi febricitanti prorsum insensus. Ribes Ductus Arabibus appellatus e suo frutice racematim propendens, subacido dulcique sapore, acidum cerysium suauitate supcrat, nihilo facultate inferior. Eius succus frigidus & sicciis ordine secundo, acidus acerbusque ac leniter adstringens, in annum quoque alteruatur: acutis febribus opitulatur eartimque putredini resistit, cardiacis confert, vomitum & biliosum alui profluuium sistit,appetentiam mouet, sitim sedat, sanguinis seritorem demulcet & bilis acrimoniam domat, erosiones & vellicationes eiusdem tollit. Mali punici acidi multo quam cerasij aut ribis succus est acerbior & adstringentior sed insuavior. Quocirca bilis ar- dorem aluique profluuium efficacius compescit, acutarum sebrium non putredinem modo sed & malignitatem coer- cet,earum'; acrimonia stren tria retudit,syncopas stomachicasq; defectiones arcet, vi secru substantia roburque tuetita . Mali medici seu citrii, limoni j & aranc ij succus acidior est quam punici & acerbior, minus tamen adstringens. M.
nus quoque vomitiones aut aluum sistit aut syncopas tollit, aut vil erum robur seruat: febrium tamen acrimoniam& malignitatem , earumque concitatiorem materiam non minus staenat atque demulcet. Prorterea tenuitate quadam
vias ductusque expurgat, calculosis renibus opitulatur. Oxyacanthae, quam mali punici, succus frigidior acerbior adstringentiorque habetur,& quamuis insuauior minusque cara: acus sit serocientem tam e sebrium humorem seque cohibet: validius vero bilis impetum, hincque ortam di rhoeam & drienteriam ali atque eius fluxiones sistit atque Ercet. Acetum frigidum atque Iccum ordine secundo, licet itenue sit & alte penetret crassosque humores extenuet,cre daturque obstructioneς expedire, pariter tamen non m diocriter humores cohibet. Hinc alui proctuvia & sangui
203쪽
item undecunq. manante incipietEsque inflammationes desumptum Sc admotu arcet, bilis quoq; impetum sedat teperatq; febrium aestus: sitian extin uit,appetentia mouet, nausea tollit,aperientia medicam Ela praegnatibus tutiora reddit. Qiis dum oraestat in humoribus,tpsain tamen viscerum partiumque substantiam vellicat dc serit, neque his aequa ac superiores succi robur tuetur. Frigida medicamenta quibus attenuandi deterrendique
πτYsi unera quatuor quae nuncupantur seriola, inu bum satiuum,int bum agreste & cicerbita, omnia quidem frigida atque sicca gradu secundo , & aliquanto validiora agrestia quam sativa. Omnia smaguinis humorum q. seruorem leniunt & veneris appetentiam extinguunt. Simul etiam quoniam amara sit ni & detergentia,viscera maximeque iecur in Arctu liberant, abfuinuntque aut dissipant collech im in illis biliosam illuuiem , vividumque sa-ciei calorem reddunt. Ad haec vero adstrictione quada stomachii, proprie aute iecur atque renes corroborat, ut ne assiduo illorum praesertim cichorij, quod in lybum est agreste, esu vel potu quisquam incommodum perceperit. Oxalidii quae Latinis rumex appellatur de quae stigida atque sicca est secudo recessu, vis praecipua est in radice deinde in solio,licet nullo sit amarore praed ta,iecoris tamen. Primitian ac praecipue,deinde lienis atque renum in Arct
tollit. Hinc regium morbum emendat,lienem in scutit,ar nulas expurstu, & menseς ciet moderate quidem omnia.
Semen vero leniter adstringit dc corroborat,hinc alui profluuia ct stomachi vitia potum sanat. Cucurbitae, cucumeris, melonis & citruli pulpa frigida& humida ordine secundo,quae quoniam improbum succum gignit ac facile corrupi ur,raro in artis remedia ususeratur Semini praecipua vis est, quod integrum si coquitur, iusculo refrigerato modice siccat, incidit & abstergit, ut etia lentes in facie deleat, ac propterea iecur ac renes expur sat urinasque ciet. Quod vero expurgatum suerit, tritum aquaque hordei exceptum sanguinis oc vriaae ardores lenit
ininsisque siccat. Lichen vulgo hepatica dicta refrigerat dc siccat orians
204쪽
M E T M o DI MEDENDI primo vi& inflammationes compescat,moderath abster et it & regium morbum sanat. Adhaec tamen omnia quam intubi genera ignavior, caeterum hepati familiaris atque
Tricho manes, polytrichon,callitrichon omneque adianti genus calore quodammodo temperatum est. At modice siccat,extenuat ac digerit. Quocirca crassam glutinosamque pulmonum pituitam expellit,confertque asthmaticiς,lentamque & visceribus adhaerente bilem eluit.Hinc icterici; succurrit,hydropicis,lienosis nephriticis, horumq; calculos terit ac menses mouet. At nihilominus ventris stirriones cohibere Dioscoridi creditur. Gramen & asparagus moderate refrigerant,siccant atque etiam abstergunt. Hinc iecoris δc renum obstructi nesaperiunt prosuntque regio morbo correptis & nephriticis. Gramini praecipua vis in radice:asparago in radice atque in semine cuius d .cauliculi eduntur crudi. Eupatorium quod agrimonium appellant solio atque semine comendatur.Incidit detergitque,ac modice adstrinxit nullo manifesto calore. Proprie autem iecur deinde omnia quoque viscera in farctu liberat serirato eorum robore.Febribus diuturnis morbisque ex obstructione prosectiς mire succurrit. Formulae potionum quae ex his simplicibus in remprae-- sentem praescribisolent. CAP. V. SI τ r M qui; per suminos aestus aut per febrium ardores vehementer etcruciat, aqua in primis compescit quae pura sit,leuis & omnis alieni saporis ac odoris expers: tu Iis e purissimo sonte per saxa & arenosa rapide profluit. Qirae tamen amplius extenuari leuiorque reddi potest, vel agitatione vel transfusione crebra: immersa etiam inte dum cssiari j panis medulla,quae fermenti acrimonia illam seruato sapore emendet. Quae diu igne serbuerit in fictili mundo & si tenuem de se vaporem multum expiraueri attenuata tamen est leuiorque facta, sed minus stigida quod igneam quandalia in se vim conceperit,neque prssiina su uitate metetinet, quod contraxij ignis vi immutata sit,& desia natura decesserit.Vt autem tutius & citra Viscerum osse singonem pro potu ac vice vini sumi possit,in ea integrum hordeum
205쪽
hordeum incoquitur dii crepuerit, vel glycyrrhira, vel uuadam ascena, vel corinthia, vel saccharu, cum praesertim ulla est pectoris affectio adiecto sub finem cinamomi momento si ventriculi robur seruandu est. Quod si acida magis delectat aut nausea 3c animi desectio dulcibus proritatur, aut serociens humor frenadus est. aut viscerum robur conseruandum in ea x et mali punici expurgata grana incoquuntur,vel medici citriive mali pulpa vel cerasia, vel uva acerba, veloxyacanthae baccae: aut certe horum exprelliis defaecatusq; luccus aqua cocta & refrigerata, eo modo diluitur cui ad laboratis palatum faciat. Sic enim seruatur aquae refrigerandi facultas,&eius mollities qua tandem ventriculuin visceraque relaxat atque debilitat,emendatur. Itaque
pee sebres ardentes atque pestilentes eiusmodi potiones nis conserent,qui ventriculo & visceribus sunt imbecilles,& qui nausea, aut animi desectione, aut alui inofluuio, aut maligna putredine aut immodica viriti spirituumve dissipatione laborant. In diuturnis porro febribus & in caeteris morbis quos iecorit lienisve calidior intemperies aut vetus obstructio etiamtum tumore progenuit,ut in ictero, in cach exta, in leucophlegmatia, in diuturno alui profluuio si vino parcendum est, ut plerumque licet, pro potuerit iusculum radicis graminis, aut Oxalidis si praestantius desideratur,aut cichorij s praestantissimum. His enim citra vllum incommodum scrvatoque robore, iecoris quae dixi mala tolluntur: quemadi nodum & lienis vitia radicis bu- glossi aut asplenii herbae aut corticis tamarisci ius culo. Medicatς vero potiones ad sitim , bilis aestum ac seruorem &ad febrium ardores ear si inque arcendam putredinem , ex
asseruatis iisdem succis & ex aquis stillatitiis sic fiunt tu lepiformula in rem praesentem. δί. Aquae rosarum stillati tiς Ibj. sacchari clarificati j iii l. bulliant igne lento dii exquisitast permistio. Vtendum ex modo pari aut duplo aquae coctae refrigeratae. Alius. T. Aquarum stillatitiarum en diuiae α rosarum an . sti g. saccliari albi I ii j.coquatur modice intulepi consistentiam .Ex aqua portulacae vel plantaginis si- . miles quoque comparantur cum praesertim aluus profluit. Iam vero ii acidi ivlupi usus fuerit necessarius seu propter nauseam & animi defectionem, seu ut bilis seruor putre-dove coerceatur icidus succus quicunque videbitur ad re
206쪽
accommodatior defaecatus in ivlepum sub finem indetur, ne seruore exoluatur aciditas. 2 . A quae rosarum, succi li- monum,succi granatorum, sacchari albi an. i iiij. lente coquantur dum despumauerint. Aut,Iulegi rosati,succesim num an . di g. inisce in eosdem vias. Dilutior vero hic fuerit, qui habet aquae sontanae , ni j. aquae rosarum,succi limonum, succi granatorum, saccharialsi an. 3 iiij. coquutur dum despumauerint. Ex aceto quoque vel omphacio sic fiet.y. Aquar purissimae L j. aquae rosarum,sacchari albi an .3 iiij aceti sub finem iniecit i ij. vel omphacij I ii j. coquantur in tu lepum. Nycine vero vel in
succorum penuria, syrupi pharmacopolio atteruati aqua coctς quadruplo diluuntur. Eiusmodi sunt syriapus e limonibus E succo citrij, e granatis acidis, ex omphacio, de ribes & E succo Oxalidis , syrupuς acetosus & oxysaccharii in sinplex .Hς igitur potiones uitiosis febribus tum intermittentibus tum continuis seu ardentes seu pestilentes e et sint, accommodari selent. Caeterum noxiorum atque feruen- tium in illis humorum praeparatio, aliis perficitur medic mentis , quae refrigerando pariter detergant & attenuent: bilis enim tametsi feruida, plerumque tamen tenax crassaque est,uelut in fellis cysti: nonnunquain & per has febres, isceruin tenuimiaque venarum obstructio 1 pituitosis Mobduratis est humoribus. Tum igitur apotema insere ustollendus, quod ex his aut ex horum quibus Min constet. V.Radicis cichorij, Oxalidis, graminis & asparassi an. J.f. endi uiae,seriolae,agrimonii,hepaticae,polytrichi,cialitrichi,
adianti albi an . m. i. seminis cucurbitae, cucumeris,Maelonis& citruli an .3.ij. coquantur ex aquae L ij ad dimidiis. C lato & expresso iuri adde sacchari albi I iii. fiat aporem a clarificetur & aromatigetur 3 ij. santali citrini, vel fantali citrini & cinamomi an .31. Si qua sorid malignitatis suspicio inest, arceri ea sit nul poterit adiectis radicibus t 'nicisti tormentillae, seminibus citri j & cardui benedicti, M lis
monum succo: de quibus tamen posthac plenius. , Autumno quum iam herbae marcescunt,aut hyeme quoniam frigidis iam arefactis vis nulla manet, radices ac is mina sic debent in apogema conferri.
quatuor radicum frigidarum an. 3 g. quatuor tam, num frizidosum ma cum M. endi uiae lactucae α aspar. Ni
207쪽
an. 3 j. Coquantur ex arte ad quartaria tria. Colatis adde sacchari albi J ij.f. fiat aporem a clarificatum & aromat iratum. Si res acidum fieri postulet, radices horis quatuor in
aceto macerentur, aut suo cocturae finem affundatur aceti
pars octaua.Nonnunquam & iacchari vice sympus aliquie diluitur in apoetemate ut strupus de cichorio, te endi uia,de limoniblis: nonnunquam iusculum si no admodum ingratu fuerit nulla sacchari syrupi ve permistione datur ut quod habet radicum graminis, asparagi & oxalidis an . I.j.sem. endiuiae & melonum an . 3. ii. Coquantur ad n j. ius coletur in rem praesentem. Cum non facilὰ suppetet aporematum materia, sympi in usum asseruati diluentur duplo tripl6ve quς coctae,aut liquoris cuiusdam conuenientis Elulanodi sunt syrupuς ὰ cichorio simplex strupus de endiuia & sympus bitantinus: qui omnes etiam a purgatione derelictam intemperiem emendant & erimunt. Medicamenta quibio bilis ana oe domatur oe quibus
αμ ε porro medicamenta ad atram bilem aut etiam '' ei finitimam caeruleam aut aeruginosam quae ex praealtata citrina aut prassina fiunti conserant, si domandaea suerit,ea ipsa usurpentur acida quae supra dixi flavae bilis acrimoniam consopire atque sienare: etenim crebro usi atrae perinde ac flauae bilis symptomata lenient. Sin verbseruor mitior fuerit qui leniri duntaxat postulet,haec peculiariter conuenient.
Viola purpurea stigida ordine primo , humida secundo
aquea & emolliens, fervidos acresque humores temperat, lenit atque subducit, siccam exustamque. bilem & qui ab hac fiunt capitis dolores consopit, somnumque accersit, cordis taedia depellit. Bligiosium utrumq; tum hortense quod borrago appellatu . um agreste calidum humidumque est ordine pruno. Eadem quae viola confert ac praeterea animum laetitia αhilaritate persundit, discutitque melancholicorum imagine; & spectra. Malbru stagrantium succus ut odoris suauitate cor reicit, ita & quicquid hinc tufestum est praesertim vero bilis
208쪽
atrae fuliginem domat: si que substantia illius materiam diluit & mitificat: cordis palpitationem arcet. Citrago quae & mellilophyllon , calida siccaque recessu
primo. De mulcet quoque atram bilem: confert ad timores
λ tristitias quae occasione nulla ex atra bile suscitantur,lae laque facit somnia. Simul quoque aliquantum detergit.
AT Vero quum bilis atra ad purgationem praeparanda
erit, medicamenta quae ipsi praeparandx conueniunt, si seruidior ea acri6rque fuerit, ex iiς constent quae mox subiiciam : sed quae tamen frenantium quae dixi mistio notemperata sint. Si vero lenta, crassa atq; terrena ea suerit, tanquam faex limusque sanguinis nullius sit caloris part ceps, ut in lienis tumore & morbi ς diuturnis inde prosectisis; quae sequuntur soli; ad purgationem praeparabitur. Fumaria calida primo ordine, sicca secudo modi e acris& amara: viscerum omni u obstructione tollit eaque cor
roborat, exustos humores blande ac sensim expurgat, fanguinemque puriorem reddit: 'rinam biliosam & multam commanducata aut pota ciet: diuturnis febribus ex visceruobstructione & morbis omnibus ex sanguinis impuritate remedio est: corpus enim & humores a putredine vindicat. Lupulus caliaus primo recelsusiccus secundo, cauliculis& flore ins gnis,lienem praesertim ac deinde caetera viscera in Arctu liberat, urinasque mouet: fumariam facultatibus omnibus aemulatur,sed saporis molestia minore. Cassiliba quae vulgo cuscuta, primo ordine calida, sicca secundo, amaroris adstrustionisque particeps, melancholiam tum herba tum semine proprie incidit atque detergit obstructum lienem expedit, deinde & iecur, arquatumquc nigrum & febres lentas diuturnasq; pellit, quandoquidem venas o inniaq; vasa a putridis humoribus expurgat, seruato ventriculi & reliquorum viscerum robore.
Scolope5drium quod est asplenium, qu6dque ceteraclia appellant, nulla saporis insitauitate, solio solo lienem ὀiebus quadraginta absumit, foedumque ex obstructione colorem detergit,atq; calculos etiatri in vesica comminuit. Polipodium moderate calfacit,siccat vehementer, Aulos mulque austero sapore praeditu in : lentos & crassos humo res terget & expedit, atram crassioremq; bilem sensim ex
209쪽
purgat. Nimia autem eius austeritas leniente & humectancte RQ Piam,vt gallinaceo iure,mollienda est. Cappasis cuius florem ac radicis corticem usurpant, ca I, A riccsis'; est tertio reces tu. Attenuat detergitque adstrictio me Icni,coctus app*tentiam excitat, ac ventriculum recreat, Iienti praedurum tumorem dissoluit, praecipue cortex aridus cum sumptus tum admotus: csimque dicbus quadraginta colliquare traditur. Iecoris quoque obstructi nibus rion leuiter succurrit. Tamariscus calidus est & siccus principio gradus secsidi, incidit abstergitque. In id primaς tenet virentis succus apprime essicaa, ab hoc est cortex, icinde flos ac solia, postre-inoro eo lisnsi: huius decoctum peculiari facultate lienem validissime continuit prodestq; morbo regio consumptis. Epitl, ymus calidus siccus l.ordine tertio incidit ac leni-wt ΣAstringit, melancholiam extenuat ac lienem valide expurgat morbisque omnibus eximie confert illius vitio prognatis. Sed tamen stim aestumq; ius citat: quamobrem vitae passae, violis aliisque lenientibus permiscendus. Ex his compontiones in rem praesentem fient quq ad hypochondriacam melancholiam ad inaniam, ad cordis pal- itationem & caeteros ex at in bile assectus coserent: ut iu- lex aquis stillatitiis violarum, buglossi xttius lite meliola & sumariae. V Stillatitiarum aquarum violatum, bu- glossi,borraginis an . iij.succi malorum redoletntium, sac-chali albi an. I iiij. fiat tulepus lumendus ex pari portione aut ex duplo aquae hordei. V . Florum violarum,b glossi, vortaginis recentis, florum pomorum redolentium & mellisae,an. m. ij. macerentur horis duodecim in L duabus ,
quae tepidae. In expresso dissolue sacchari albi d si fiat tulepus lenissimc coctus. Apoetema ex earum herbarum radic tinaque decocto ad crassam & Rculentam melancholiam ad lienis obstructiones atque tumores, ad quartanam omnesque assectus inelancholicos. . Radicum buglossi, polypociij, querni an . Is.corticum capparis & tamarisci an. 3 iij. cymarum lupuli, firmariae,melillae, calluthae, icolonendi ij an. m. j. fiat decoctum ad lb j. in quo dissolue lacchati 3 iij. coquamur in a
210쪽
Calida medicamenta simplicia frigidos humores prin
CALro A. tum praecipuὰ ex usu suetint quum corpus vel nimiopere refrigeratum , vel frigi8is pituitos sque
humoribus consertum existet. Ex his autem alia probum utileinque succum progignunt, alia crudorum concoctionem adiuuant, alia superuacuos ac pituitosos humores attenuant , detergunt & ad purgationem praeparant. Primi quidem generis sunt calida alimenta, quae quoniam boni sunt succi, natiuum calorem augent simulque utile in cali-gum succum generant. Inter quae primas tenet vinum genero suin, deinde auium quadrupedumq; salubriorum carnes,sorbilium ovorum vitelli, vita palsa strobili, id est, nuclei pinet,pist cia. Calida vero aromata & quaecunq; posthac tradentur suo calore partium robur augere earuinque insitum calorem seuere atque suscitare, crudorum concoctionem complent. At vero quaecunque calida substantiae tenuitate crassam pituitam incidui aut lentam detergunt, ut inde profluentior euadat,ea ad purgationem praeparant, in quorum censu haec praecipud numerantur. Apium praec: pua vim obtinet in radice, deinde in semine, censetur secundo calidorum ordine, tertio siccantium. venarum , arteriarum renumque obstructiones abstergen-ὰo: attenuand6que soluit status'; discutit. Sed epileptici sut quorum paroxysmos irritet & Detui & mulieri laetanti insensum. Petroselinum tertio est ordine calidorsi ac siccorum,cuius etiam vis in semine atq; radice. Extenuat,aperit, menses urinasque ciet, obstructione; tollit, & flatus extinguit, Secundas & mortuum foetum educit recens potum aut vulvae suppositum. Feniculum semine valet & ra ice, Estque tertio graduealidoru & secundo siccorii, visceru renuinq; in farctus expurgat,torminaque sedat quam pr dicta tutio validius. Betonica cali la siccaque recessii secundo, incidendi detergendique vi praedita: stomacho laboranti prodest, eiusq;
concoctionem uiuat, pulmonis , iecoris lienisque vitia expurgat , menses ducit,renum lapides exterit, regium morbum sanat, omnibus denique obstructionibus expediendis