장음표시 사용
231쪽
G artus Molinaetis . Caroli Octavi jussu
primum & aliorum subinde cura praelo com in ima fui , qua re decepti nonnulli Caroli huius auetoritate non editam , sed lucubratam finxerunt . Id vero quam falsum sit , vel ex eo manifestum est, quod ad Gene-seos caput x VI. adtexuit interpres, con Ver isionem videlicet illam eo anno elatuisse . exorsum, quo caesis Christianis Ptolemaidem dc Tlipolim Barbari diruerunt hane . autem cladem , anno a Christi NatalibIoetogesimo nono supra ducentesimum re mu' .lesimum a Μulecho Sapherape Babylonio Saracenorum Soldano Christianae Reipubli .cae fuisse illatam memoriae proditum eIte qua scilicet tempestate rerum a n Gallia potiebatur Philippus Pulcher. EJusmodi au
tem est haec interpretatio, ut non minus Commentarius, quam conversio censeri polis
sit; plurimis siqitidem additionibus ex Petri potissimum Comestoris Scholastica Historia depromptis, variisque mutationibus, ct infinitis detractiouibus inquinata& deformata est 4 Λtque uti nam nativi &contextus 'distinctionem hediti codices dc manu&ripti Praeferrent, ut vetustum quoddam Bibliothecae hujus exemplar pauciora quippea, quamvis etiam bene multa requirere mus. Proximum huic ponimus Ioli nem Clopinellum Magdunensem , hominem , pro captu temporum illorum, tum ; qui tantum m interpretandi arte consecutus est, quantum Gallus homo Lata ni
literis non multum eruditus, omni vero do
narum artium praesidio propemodiim delii-
232쪽
1 'TERPRE TIB Us. 213 tutus consequi potuit. Gallicas postmoduni
res moderante Carolo Quinto, ad novam Bibliorum condendam interpretationem animum appulit N; colaus ore sinius Cad ,- mensis, Decanus primum Rotho magensis,
tum Levoviensis deinde Episcopiis; quod quum Regis jussu fuisset aggressus, Bibliaque inde Caroli Quinti fuissent dicta, conversionis huius auctor sapientissimus ipse Rex habitus est. Plurima quoque, eiusdem nutu , Veterum scripta Gallice Oretatus vertit I sed sontibus, quorum aditum , pro pter linguarum imperitiam, sibi praeclusum sentiebat, relictis; e Latinis interpretatio
nes suas lacunis ita derivavit,ut quae sorte st- datae essent erroribus , non modo eas non purgaret, sed novis etiam , ut ser8 fit, ac cessionibus passim inquinaret. Quod si aeta tem tamen, 'qua vixit , respexerimus , tantum in his eum tenebris vidisse, tantamque in interpretandcs temperantiam adhibuisse mirabimur; nedum severo hunc &contumeliose habebimus . Patriae deinde Patri
Ludovico Duodecimo Thucydidis S A ppiani interpretationem obtulit Claudius Seyseselius Fpiseopus Mamiliensis: e Latina Laurentii Vallae expositione exiit altera illa ;sed ita tamen illius alucinationibus suas ipse adjecit interpres, &de malis Latinis Gallice deterilis scripta edidit, ut nihil pro sano secisse ab eruditioribus jure merito credi tus sit. Dari aeum ine, pari fide, pessima scilicet, Ctesaris Commentarios, & Ciceronis scriptiones aliquas popularibus idem suis interpretatus est . primum se ad Ebraivum exemphir Scriptum Sacrae conversi '
233쪽
pem Gallicam elaborasse jactavit Roberius
olivetanus : cum tamen Ebraici id io
iis notitia leviter imbutus , subsidium a vetustioribus interpretibus petiisse , di alienae eruditionis gloriam in se derivasse visus sit . offendit itaque saepiuscule : obsoleta
ad hare oratio & barbara, quam emendare . di ad purioris loquelae normam exigere , atque errata ςtiam purgare coactus est subim de Calvinus ; in quo exiguam quoque repe risses primigeniarum linguarum peritiam . Quamobrem manus operi huic denuo admovit Cornelius Bertramus , virorum alia
quot doctorum operη sublevatus. Plus ille pruditionis ad id contulit quam sit periores;
verba assectatur diligenter et nimio tamen sudio peccat nonnunquam in sententiis , liorumque sublatis erroribus suos ipse admiscet . Plus ad Tacitum patrio sermone
reserendum a natura di studio instrumenti habuit Claudus Falciatus s cujus copiam ct ubertatem Tacito parum convenire qui causabitur, is, assequi tantam jeuinitatem non posse Gallicam loquelam neutiquam vi. debitur advertisse. At superiorum diligenutiam, meo iudieio, vicit Iacobus Amyo tus . Altissi orensium Amines. Iiberalidisciplina eruditus , insenio a tu. , at oratione ita subtilis B: limatus , ut in eo primm Gallica facundia vires suas ea periri visa sit : is Plutarchum interpretatu est tanta stili amenitate, sed & tam integra,' tam raro nutante fide, si paucula quaedam lucis quaerende causa, extrinsecus alei in ex cipias; ut eorum faeile querelas possit convIsmaeret qui immensam errorum vim boas
234쪽
M TERPRETI EUs. Σὲ frugi succrevisse criminantur. Omnium vero non ludibrio soletin, ct cachinnis, sed contemtioni etiam sese propinavit Sebastianus
Castalio, quum grave dc seriumconvertendae Scripturae motuus opus, Rrmonis intem- petiem,quam inistina interpretatione coinparanda ineptissime exeruerat, in Galliea etiam insolentia is eκplicavit. In interpretationibus quoque I tria Lingua procudendis operam suam posuit nobis antea laudatusGil. bertus Genebrardus; & in iis quidem utit quum obtinuit, eund-que ac in Latinis de verbis lie t minus etiam sollicitum, se prin hult. Hoc quoque studio praeclare honori suo velificatus est Blasius vigenerius, cujus sa-cundiae 3c eκimiae fidei dri par linguarum respondisset peritia, cum optimis interimibus jure suo certaret . Facuitatem itidem suam petielitatus est vir non doruinae solum, sed solertis etiam,humanitatis & incorrumq in amplissimo munere integritatis gloria florentissimus initiaeus Calventius : verba verbis consentanea ut essent pati im curavis, secumque Senecam dc concisum exuberanti
sermonis eopia distendit. Neque vero gloriam hane quae ex interpretandi munere eκistit, hodieque aspernantur viri omni laudum renere cumulatissimi Gulielmus Varius , di Flaneiseus Matheremis; quorum alter pis- quam honoribus in larvite ec , summam sibi dignitatem prudentiae ct Uoquenti pri
sidio reperit;alter,quo nobili cive Cadomum Neustris ocellus gloriatur,Gallicam linguam a veteris aevi barbarie liberatam poeticis numeris , mirabili arte , di divino ingenio ita illigavit, ut non nostrates solum longe supe-O rave
235쪽
2I5 . DE CLARIS raverit, sed veterum etiam Graecorum , Romanorumque facultatem & gloriam adςquari t . In hoc autem transferendi labore dissimilis utriusque fuit ratio dc institutum : hic enim, dum quaerit quod Aulae placere pollic
non ordinem , non incisa, non verba respexit, totum se ad Gallicae linguat imperium. finxit: ille ad auctoris arbitrium & nutum, servata tamen linguae integritate, sese pres' sius accommodavit. Possum plures persequi quos interpretandi laude duci video; sed maxima eorum pars pessimae aetatis hujus consuetudini obsecuta, summa licentia & levissima fide se gessit, ut vix suum possit locum
in interpretibus obtinere haec ipsa praete- Tea, quae collegi, vereor ne fuerint longiora certe non nimis verecunda fuisse perspicio: sed si cum rei immensitate comparetur oratio mea, ita brevis etiam videbitur; causam
autem in tempus conserre conatus lam. Impudentiae vero crimen facile effugiam, si h cobtemperandi studio I me suscepta benigne interpretemini. Cum enim vobis in re spissa& dissicili morem gesserim, malui de pud
Tis mei, quam de amoris opinione aliquid decerpi . TΗv. Nos vero ita te disserentema audivimus , ut&de viris aetatum omnium eruditissimis summa cum aequitate & doctrina crederemus pronuntiasse: singulari au- . tem adversum nos benevolentiae disputati nis hujus susceptionem tribueremus.
236쪽
G ULI ELMUS PYRRHO. N alio vultu, alioque habitu sese exhitat tuus ille de romanensibus sabulis istus, Vir nobilissime, doctissime-
que, quo reconditiorem earum originem scientissune explicasti . Vereor autem ut nova haec vestis e Latinis apothecis deprompta, parum decora, parumque eximio hoc doctrinς tuae partu digna videatur. Sed tamen cum eum semel, iterumque aspexerint Franci Gallico cultu conspicuum ; vicinae etiam nobis gentes suo, Reipublicae utique Literariae intererat Latino quoque ornatu spectandum prodire . Quamvis enim ex interpretatione nostra plurimum ipsi decessisse leporis agnosco, malui tamen apparere decoris sui parte aliqua multatum, quam intra
237쪽
iviralinguae nostrae fines coercitum, &velut latentem, populares dunt at nostros elegantiae di eruditionis suae testes habere. Nunc etsi pudet eum cultus asci titit, sui tamen ossicii esse intelligit redire ad patrios Lares, impositamque sibi personam apud te excusare. Benigne igitur accipe, vir inclyte, munus illud nostrum, quod licet interpolatum haudquaquam tamen asper beris, quia tuum est. Accipe flosculos ex areis tuis natos; rivulum qui ad te, tanquam ad doctrinae admirabilis ineanum , unde ortus est , velut quodam gratiae reddendae sensu refluit: cuius Oceani fluctibus aureis postquam
delicias, tot annos largiter perfudisti , aqvulam hanc in exteras, di sermonis nostri ignaras gentes derivare per te ι ceat . incum vero praeclare egeris, si s sceptum a me laborem hunc, - in ει mortalia ingenii tui opera studii , meae adversum te observantiae di venerationis monumentum esse interpretabere. Vale.
238쪽
Go mn ita pridem, LECTOR bene is , Alcedonia esserit in Scholis , ruris secessus amoenitate perstuebar, quo animum otio aliquo reficerem, annuo labin de um,
IIDe mihi forte, dum curis studiissuegratoribus intermissis adimiora studia me confero, allatus est PETRI DANIELIs HUETH non amoeniorum solum, sed es solidior- doctrinarum patris , Libellus de Fabularum
Romaminum origine. Gavisus sum equidem urbementer, cum ob viri illinris perpetuum in me amorem , tum ob libri ipsius venustatem , rerumque quas continet seum marum varietatem , qua nihil gi potest menti
recreandae accommodatius . RuamVis autem librum hunc olim magna cum voluptate per
legissem, mihi tamen identidem sese offerebat υa pulchritudinis facies . Videre mihi videbar in hoc opusculo pratulam aliquod inmnita florum varietate luxurians, aut arbusculam nanam ingenti fructuum optimorum copia superbientem. Tantus in tenui labor, tam lavaria eruditionis seges hie efflorescit. Dο- tui vero, pro meo literarum Μυandi ac promovendi studio . hoc tam amoena , tamque rec uita erκditionis penu carere Gallicae lo-
239쪽
quela imperitas gentes , elegantioris livendo bime cupidas . Eas itaque ad hunc participandum Latina intemrelationis beneficio admittere constitui. quum mihi ea qua potui cura perfecta egra, amico cuidam libri, perinde ac nos sumus, o durioris admira-im summo relegendam castigandamque tradidi . Is vero non operam modo nostram sufmgio comprobasit suo, sed eam etiam ut in publicam lucem ederem, ata ut apud me decretum erat , magnoρere mihi auctor fuit. Fruere igitur, Lector erudite, libello Ac, F fontem spectes, magno; s risum, meam dico interpelatronem, tenui sane et quanquam post probatam meam ab annis viginti in his mitioribus literis publice tradendis facultatem qualemcunque , Gisiamque publicae utilitati confulendi cupiditatem, non omnino contemnendam. vale.