장음표시 사용
242쪽
ses vocant, componendarum artem tam perfecte plan me calles , te Iane decet earum originem velle eognostere. Sest
vereor ut id paruer me suscinre deceat , ei quod nihil ser8 librorum habeo, alutuue in rebiis diversissimis totus sum ; tum
quod etiam non ignoro quantis -'maeeultatibus sit implicata. Nimie ,
quod qui,speret, se aut in Provincia Roma- , aut in Hispania, ut multi putant, huius ludicrae hominum ventium , OeeupationiS Prima sinuenire. Ια Regionibus aliis, idque lonmtiquioribus , imo re in ip in 'uitate ab his temporibus remotissima, ea da sunt. Quod tameg a me
243쪽
Σ DE ORIGINE sabo : Ut enim pro veteri nostra aristaque familiaritate, omnia a me petendi tibi jus ac potestas est , sic nulla mihi relinquitur quicquam tibi denegandi libertas . p.ιuia olim fabularum Ronaanensium nomine , eae tantum , quae folute, sed &tapius quae stricta orat ione scriptae fuerant, - continebantur. Giraldus ejusque discipulus P, gna in suis tractatibus de Fabulis hujusmodi nullas alias agnoscunt, Boiardumque de Ariostum velut certa harum , e emplaria proponunt ad inlitandum, Sed us,4 cqnir rius hodie invaluit; & Fabulae Romanenses proprie dici posse mihi videntur, Nisi Hyrae fictae amatoriorum casuu nA prosa oratione ex arte conscriptae, ad voluptatem o utili- ratem legentium. Historiari fictas appello , ut a veris historiis distinguantur. Addo ca-1bs amatorios amor en ista praecipuum Ea bulae Romane fisi sargii mentum esse debet . Prosa scriptae sint, oportet , quo melius ad hujus aetatis usum videantur accommodata: αCerta 'quadam arte, & ex quarundam restini laruis observatione componendς sunt, esto
qui rudis erit Jc indigesta moles. Qu0d manem spectat, qui potissimus aut est, auteD. se debet; & quem in animo habere debent hujusmodi fabularum artifices, ipsa est legentium ad virtutem informatio , quibus semper virtus praemiis su is decorata, vitisum meritis suppliciis affectum decet exhibere . Ut enim homo, quae ejus natura est, suopte ingenio abhorret a documentis, nimmiumque sese amans disciplinae ac rationis detrectat imperium, eum voluptatis illece bris pellicere necesse est, & praecauta severiora
244쪽
riora jucundioribus exemplis condiendo quod in ipso emendandum est, id in alio
condemnare. Ita lectoris oblectatio, quam Fabulator acutus, velut finem ultimum speetare potissimum videtur, finis tantum est secundarius primario subserviens; qui in eo positus est, ut doceat animos moresque corrigat. Atque eo magis Fabulae illae Ro-'manenses ex artis legibus elaboratae dicendae sunt, quo magis aut minus ab'hac'& deis finitione & fine discedrint . De his tantum tecum agere statui, quod ego existimem te nihil ulterius expetere . ,
Non hie igitur sermo mihi est de fabulis D.
Romanensibus Poetice scriptis,& longe mi-ntis de Poematis Epicis , quae praeterquam quod versibus adstricta sunt, habent adhuc isnde a Fabulis Romanensibus quam maxime differant: quamvis magna interea amni- tas intercedat, fabulatoresque in poetarum numerum adscribendi sint, si poeta magis dicendus poeta est ob figmenta, quae invenit, quam ob carmina, quae componit, prout
statuit Aristoteles,& ante hunc Plato, cujus autoritati Horatius, Plutarchus, ct Quinti- ωηρ--lianiis subsicti bendum esse censuerunt. Docet Petronius poemata explicari debere per circuitus grandes, non sine Deorum mini- .sserio, verbisque ac figuris liberis & audacibus , adeo ut oracula potius habeantur quodam animi furentis impetu edita, quam fidelis & accurata narratio . Fabulae Roma nenses plus habent simplicitatis sublimitatis vero dc figurarum minus , sive inventio. 'nem spectes sive verba. Poemata etsi verisi- P . mi
245쪽
bilitatis: Romanensia figment plui praeie ierunt ferissimilitudinis , etsi nonnunquam habent aliquid admirabilitatis Poem ta cer tis quibusdam legibus magis illi g ta sunt, ct in ipsa operis; dispositione m gis castigata, ct in haec quoque materiae, eVentum, o episediorum minus cadit, quam in Ro ma penses fabulas, quaecum minus b beant sublimitatis c ornatus, aetem ingenii mi ius intendunt, mentemque plurabu rerum diversarum imaginibus recipiendis parem relinquunt. Denique poemata non in amo rq , nisi aliquam oec tanem sors objiciat, sed in rerum bellicarum aut politicarum tractatione versantur: secus vero de Fabulis Romanensibus , quarum iptum artificium , non in factis militaribus η it politicis , nisi casus aliquis inciderit, sed in amore tractando consumit m . Romanenses intelligo ad normam exactas nam opera id genus vetera, Gallica, It lic , Hisp nica , plus habent bellicarum rerum, quam amo
rum . Unde Giraldus in ea fuit sententia, ut fabulas hasce dictai putaret Romanense*a vocabulo Graeco quaevis defortitudo est; quod ejus gengris libri ad vim tantum sortitudinem heroym mios P ladi nos vo-cgnt , ostentandam eluc ali esse videantur. Sed ut ex operis huius serie intelliget, sua in hoe Giraldum fefellit conjectur . 'Neque vero hic etiam comprehendi debere arbitror historias illas in quibus multa Eihψεν, vana ci: feta sunt. Eiusmodi sunt historiae Herodoti dcclesiae, Navigatio H/pnopis,
246쪽
l I AAHLARUM. uevita Apollonii a Philostrato composita; dc
vitae Saninorum virorum, quarum veritatem-Me H3hrastes, quum astititiis
ornamentis illusi are tentaret, obscuravit.
Haec opera, si rem speetes universam , ve ra sunt: si partes quasilam, salsa: contra Romanenses fabulae, si partes al;quas pen lites , verae sunt; si summam operis, falsae. Verar aliae sunt, falsitate conditae: falsae aliae, i veritate illuminatae. Ita nempestatuo, in his historiis veritatem in fabulis vero Ro-l ni iensibus adeo potiorem esse debere falsi- ,
t talem, ut sae st summatim& particulati Ni' faIsae omnino eo queant . Triait Aristote
les Tragoediam , cujus argumentum notum
est , &ex historia ductum , qtium ad yerisimilitudinem magis accedat , perfectiorem esse φδ , cujus argumentum novum & plane confictum est; hanc tamen ultimam non Pla
ne improbat. Cuius sententiae causam hanc affert, quod argumentum trafoedia: i etsi ex historia desumptum est pseri Rite x paenspeetatqribus ignotuni sit , ac proinde nr vum , nec minorem interim omnibus afferat delectationem . Idem sentiendum est . de 'bulis RomanensibM ; hac t me bita distinctione, quod universa argumenti alicujus inventio in sis Romanensibus, quarum actores ut in sabulis Comicis 3 sunt mediocris fortunae, magis toleranda sit, quam in tragicis illis, in quibus person sagunt ipsi Principes, populortimque domitores quorum casus illustres sunt ac memq- rabiles: nec enim credibile esset, eventus insignes hominum ignoratione fuisse conse- P a Pul
247쪽
ria nonnunqtiam desideratur, in fabulae Romanensis natura plane sita est . Adeo ut,
quemadmodum Historicis tribui potest, id quod Muta de se ipsis diis itant apud Hesiodum, quum se dicendae veritatis gnaras esse se gloriantur; 'ita & Fabulatoribus tribui possit id quod eaedem adjiciunt, se exponendorum similium veritati mendaciorum esse
peritaS. noeis,ner Ex hoc etiam Romanensium Fabularum Ast ris numero expungendas esse arbitror quasdam et Misis... historias, seu totum opus, seu partes con-ritia. templaris planε commentitias , &ad supplendam tantum veritatis inopiam excogitatas. Hujusmodi sunt fictitiae illae origines multarum gentium, atque etiam maxime barbararum . Hujusmodi & historiar ab An - nio Viterbiensii Monacho tam crasso mentis stupore suppositae, omnium ut Doctorum aut indignationem aut contemptum sibi 'consciverint. Inter haec & Romanenses Fa- bulas talem inesse puto differentiam , qualis est inter eos qui, quo sibi caeterisque vo- luptatem pariant, larvas induunt; S inter sceleratos istos, qui mortuorum aut absentium nomina & vestimenta sibi adsciscen- tes in eorum bona fortunasque quodam simi- Θ DV . litudinis dono grassantur. Hinc quoque Μi- :2 thologorum Fabulas rejicimus Romanen- ses quippe rerum, quae potuerunt esse nec fuerunt at fabulae illas rerum quan nec fuere nec esse potuere , figmenta .
248쪽
-vΑBULARUM. sed postquam inter nos convenit, de iis angenii monumentis, quibus Fabularum Romanensium nomen proprie contribuendum est harum inventionem Orientis Populis acceptam referri debere pronuntio.AEgyptios, Arabas, Persas,Syrosque intelligo . Id procul dubio fateber;s ; quum tibi plerosque μι. ia ex his, qui inter priscos Fabulae Romanen in Ramasis artifices laudatissimi extitere ab illis Populis originem traxisse probavero. Clearchum , qui scripserat amatorios libros , tulit Cilicia Syriae vicina Provincia. Iambli chus, qui amatoriam de Rhodane & Syno. nide historiam concinnavit, parentibus Sy ris prognatus, apud Babylonios educatus est. Heliodorus, qui de Theagene dc Chariclea Romanense opus contexuit, natus
Emisce est quae Urbs phoenicum erat. Lucianus, qui Lucii in asinum metamorphosin commentus est, patriam habuit Samosatam, Comagenae Regionis Syriae Metropolin . Achilles Tatius,a quo Clitophontis Leucippes amores accepimus, Alexandria IE-gyptiaca erat oriundus . S. Ioannis, qui
nobis Fabulosam Barlaami & Iosaphati reliquit Historiam, natalibus superbit Oama. scus, Syriae Caput. Eadem Urbs quoque civem habuit Damascium, qui libros quatuor commentis non solum incredibilibus , ut ipse inscripserat, sed rudibus& insulsig& ab omni verisimilitudinis ratione alieni Gsimis refertos, ut Photius tradit, ediderat. Ex tribus illis Xenophontibus, Romanensium Figmentorum Scriptoribus, alter Λntiochiam Syriae Urbem, alter vero Cyprum
249쪽
S DE ORIGINTonsulam linit inram eidem Regioni nata Iemagnoscit. Ita ut terrae illa: Romanensiam natala solum Fabularum potiori jure appellandae sint, qu-Graecia, in quam fuere tun- tum translatae; stas oecundum ac idoneum nactae solum,altissimas egerunt radices, miri ficeque adolaveruhi. Et certe vix cre/i potest, quam Poetico, qtiam promto ad fingendum , quam fabulis dedito ingenio sint hae Gentes. Figuris perspersi sunt cuncti eorum sermones: nonnisi pedi allegorias animi sensa expromunt: eo.
Tum Theologia, Philosophia, ct praecipue eorum scientia Μoralis & Politica sub sabu-1anim, parabolarumque involvuntur inte
ν; -- Signa AEgyptiorum Hieronyphica satis rorumct arguunt, quam impense haec Natio myskriis studeret. Cuncta sere apud illos iub aliena specie prodibant, & rerum omnium per
in IIta .imagines eXprimendarum consuetudinem , in artem converterant. Eorum Sacra quindam quasi velamine recta profanis, nisi sub fabularum velo non aperiebantur,& tum demum velum detrahebatu r, si quos, qui suis mysteriis initiarentur, dignos repullibant. Homerus, qui apud illos peregrinatus fuerat , hinc retulit ingenium illud sabhlosum, cujus vi non modo Poemata admiranda quae posteris reliquit sed etiam in Deorum Graecorum historia nova plurima ad in venit; &illic quoque ad summum illud Poetices cubmen feliciter ascendit, quam semper prae santissimaquyi re ingenia accuratiuS exco
Iuerunt . Graecos ab meyptiis suam Theo-
250쪽
νAEULALUM. stlogiam Mythologicam mutuatos esse tradi Herodotus quanquam ipse est creditio de dedito sabulis ingenio. fabulas quasdam ,
quas a Sacerdotibus aegyptiorum acceperat, sic tanquam ineptias refert. His tamen ineptiis sua inerat gratia, ac sui testatur idem Herodotus, aptissimae erant delectandis movendisque animis Graecorum, nationis discendi cupidae dc rerum novarunia matricis.
Et prosecto ab his Sacerdotibus Pythagoras, dc Plato, quum AEgyptios adierunt, Pallosophiam suam quasi sub alienis & asci-titiis vestinientis occulere, dc velut quihusdam mysteriorum umbris atque involucris obtegere didicerunt. Atque animus idem, eadem rerum exponendarum ratio
Apud hosce populos hodieque vigere fertur cEnimvero si de Nili exundationis causa ; si de Pyramidum antiquitate aliisque rebus suae Regioni propriis & singularibus eos comsulueris, mihil tibi praeter meras fabulastespondebunt. In Urbe Memphi fons est
amantium, plurimis eorum fabulis celebratus. Per hujus maximae Urbis compita canunt atque agendo exprimunt 2 y ptiorum& Arabum praelia , ut semper circulatores fuerunt & agyriae. Sed veritatem tot commentis adulterant, vix ut quisquam verum
a falso possit internoscere. Quod spectat Arabas, si eorum opera pro pius inspexeris, nihil in iis praeter metapho ras quasdam altius accersitas, nihil praetet p..1; ., similit thes x figmenta reperias. Hoc ityli quali filo consutus est eorum Alcora-P nuS.