Petri Danielis Huetii ... Opuscula duo quorum unum est De optimo genere interpretandi et de claris interpretibus; alterum De origine fabularum Romanensium

321쪽

M, OR 1Gt NE animis invaluerit innata ad festivam scien tiam propensio. Et re quidem ipsa ex Leo ne Africano , dc Marmolio cognoscimus Arabes & Africanos poeseos Romanensis a q

bellica Hrieta solutaque oratione canere so litos, ut apud nos Reginaldi &Rolandi facta fuere celebrata. Accepimus quoque Μομrabitas cantilenis amatoriis operam dare , Fes, urbis poetas in ipsa natalium Μalio metis festivitate conventus & ludos publicos agere , ac Versus suos recitare adstante populo, cujus judicio qui vietor extiterit , eum hoc anno Poetarum Principem creari Reges praeterea ex gente Benimeri nisia san liqui nostri scriptores Bellomarinam vocant

quI ante trecentos circiter annos regnabant,

flata quadam die doctissimos quosque Urbis

x euae viros convocare , Ac eos Regali con vivio excipere solitos: deinde poetas in honorem Ida hometis versus recitasse, Regemque victori magnam pecuniae vim, equum s ervum & proprias vestes, quibus hac die ,γώ-ὴ i* uxu , impertivisse , dc neminem inis Hispania tandem quum διν is 'o 3bibus servitutis jugum accepisset mo-eia is eorum accepit, atque eam in pri- Dais ςonsuetudinem, qua versus amatorios, atque instar Bardorum qui apud iudι- -llos erant , virorum illustrium facinoranem ab praealcare solebant. At cantus , quos voca-Aνa- dant Romancaeos, a Fabulis Romanensibus bibur longe distabant. Poematia erant ad canen accommodata, & ideo perbrevia. Μubiis collecta sunt , ex quibus reperium tur

322쪽

FABULARUM. grtur quaedam tam antiqua, vix ut intelliga tur : sed haec nonnunquam ad illustrandam Hispaniae historiam , aut ad eventa quaedam ad Chronologiae ordinem redigenda profuerunt. Eorum Romanenses Fabulas sunt muIto recentiores, & earum vetustissimae centum circiter annis post Tristanos &Lancelatos nostros editae sunt. Michael Cervantaeus, inter praestantissima Hispaniae inge-t,aiisuenia numerandas, subtilem admodum & pru- Fabu-dentem de his censuram egit inDomnomi- linum

xotio, quem ex Λrabico Cidi Achmedi Beni Engeli libro transtulisse se fingit, seque

fabularis hujus Hispanicae artis aderit originem. Vix parochus pagi illius, unde ortum duxerat ejus heros, dc Nicolaus tonsor ex

hoc tanto numero sex inveniunt, quae merito sint conservandae. Caeterae omnes μα-

ebis ut vocant, seculari ancillae traduntur ,

flammis injiciendae . Qitas servari dignas existimant, hae sunt : Amadisii Galli libri

quatuor, quos primam equestrem fabuIam, quae in Hispania typis mandata sit, esse piniant , eamque primum & optimum aliarum exemplar : Palmerinus Λnglus, qui Pori

galliae Regis opus eme creditur, idque dignum includi ejusmodi Myrothecio , quale erat illud Darii, in quo Λlexander Homeri monumenta asservabat Domnus Belionis ; speculum vitae equestris ; Tirantius Blancus, &Κyrie Eleison de Μonte-albano. Etenim antiqnis illis & simplicissimis

temporibus,Κyrie Elelsan,Deuteronomium et Paralipomenon Sanctorum totidem nomina esse credebantur. Verum haec omnia

323쪽

D E O R I G I K πnova sunt, si fabulae nostrae Romanenses a liquae spectentur, ad quarum exemplum tirila, ut credi potest', facta sunt, . quema,

modum operum ipsorum convenientia, Da . tionumque vicina probare queunt. Cervari vitares quoque de Romanensibus poematis , aliisque praeterea', quae in Domni Quixotii. Bibliotheca inventa sunt, arbitrium facit α, Sed haec nostri non sunt instituti aps sis mihi objiciat; ut ex Arabidi sistiis bus Mersuum simili syllabarum sano conclum

simin dendorum artem sumpsimus, ita nos ex iis υλλ probabiliter fabularum Romanensium artem is on- sumpsiisse, quum pleraeque ex veteribus norium, stris Fabulis Romanensibus versibus simili' et νε- ter desinentibus adstrictae essent. quumquα:s um illa praeterea vestium optimis Tro verris giendarum consuetudo, quae Francis Pr iceribus usurpata est apud Reges Festinosi ,--Μarmotio prius invaluerit , . huic,

quoque suspicioni locum faciat: fieri quidem. posse fatebor, Francos, quum ex Arabibus iversuum pari sono terminandorum .artem imutuarentur,ad hujus etiam nationis exemplum eorum usum Fabulis. Romanensibit

applicuisse. Fatebor insuper nostrum in far lbulas amorem, eorum exemplo crescere , i& per Hispanorum viciniam , bellorumquc , cum iis gestorum commercia locupletari & , augeri potuisse ; sed hoc studium, cui nos , imulto antequam in Hispania vigeret , derditi eramus, iis deberi pernego is sici pari iater adduci nequeo, ut credam nostros Pri dici pes hanc vestium in Troverrarum gratiam exuendarum . consuetudinem ex Arabum. Re

324쪽

FABULARUM. 33 Regibus cepisse. Hoc liberaliatis genus totaliae nationes exercuere, ut ex alia quavis gente , quana ex Arabia manare potuisse videatur. Non loquor de vestibus muneri datis ; cujus rei varia exempla suppeditat H, floria saera dc profana, quaeque Persis etiamnum, Turcis & Indis est usitata . Sed ea afferam, quae ad rem nostram magis faciunt:

quale est illud Samsonis , qui Philistinis, a

quibus suum aenigma explicatum fuerat, to

gas promittit, di impertitur : quale est il- Iud Pisthetaeri, in Aristophanis Λvibus ,

qui alteri autor est, ut Vestes omnes, tu nicamque adeo suam exuat; quibus Poetae , qui novae urbis Nephel Ocygiae laudes c Iebraturus advenerat, dignum labore prae- mium rependat: quale demum est illud Heliogabali, qui togis sericis eorum virtutem xemunerabat,qui novum aliquod condimeneutri invenerant . Aliunde igitur, quam ex Arabia aut ex Afriea mos ille Francorum Procerum nasci potuit. Fortasse etiam &hi & illi suae potius' voluntati morem gere hant , quam aliorum exemplum sequebantur; &quum operum, quae recitari audiebant, praestantia, simul & eodem quo alii illi sensu promoverentur, unde suae liberali rati indulgerent, sollicite querebant ', nihilque vestibus suis nacti praesentius ; iis ita repostulante, utebantur: quod& de quibusdam pietate insignibus viris legimus,& si Arabibus fides adhibenda est, de quibusdam Cali fis narratur, qui suas vestes pauperibus largiti sunt.Quod autem in Francia casu se-Pe contingebat,Fesst quotannis consuetudi-

325쪽

ne quadam fiebat, quam ibi pariter casus in diluisse videtur . ocisu. Neque porro veritate alienum est GH-ι loligurum exemplo, velut aemulationis cujusdam studio Italos incensos esse, & in e misy rum animis Romanensium componendo fabulis rum excitatam esse cupiditatem, postquam summi Pontifices Avenione sedem fixere. non L Nec vero ad id minus profuit Francoru'bμs co aliorum exemplum ; quum Normani primpq ' natim , & deinde Carolus Comes Λndega nensis , Princeps virtute illustris, amator

Poetices, &ipse Poeta in Italia bella gese' serunt. Noliri quippe Normani scientiae hi lari pariter operam dabant, &ex Historia' comperimus eos, . antequam committerent

praelium illud memorabile, quod GuIielmonotho Angliae sceptrum peperit, praeclara Normi stolandi facta ceeinisse. Id consuetudinis forsan a Francis acceperant, ut Falchetius assirmat, . & ut credere est ex veterum . te

zzis stimonio , qui tradunt eam in Gallia prius-

a Romanis occuparetur , suis amato , Bardis usurpatam, nec ab ea abhor- .i, 'ruisse Hispanos Enimvero Salliistius ait Et Matres apud illos, quum filios suos in te ssior hostem mitterent, patrum egregia facta Bis i iis in memoriam re ocare solitas: quo re Germo ferri potest id quod apud Homerum legi - tur Achillem Heroum priscae aetatis ge- ad Irram cantavisse. Et sorte etiam Normani in hoe Germanicos Septentrio 'nis popuIos, unde. oriundi erant, aemu labantur. Nam Germani, amore Tacito, ad praelium euntes , Herculis lacta cane

326쪽

suorum virtutem ardentius inflammarent,

non solum rerum ab iis gestarum gloriosa monumenta saxis inciderunt, in quae nillil

adhue juris habuit temporis iniquitas, sed& eorum virtutis duraturam memoriam . conservarunt in suis versibus& cantilenis, quae sese ab annorum vetustate longe meliusquam ipsa saxa vindicarunt. Tum cum in

Provincia Romanensis doctrina florebat, tota Europa densissimis ignorantiae tenebris erat consepulta, sed Francia, Anglia, Germania longe minus , quam Italia: quae Ii- .cet gentium vicinarum exemplis incitata,

exiguum tantum tunc temporis Λutorum

numerum protulit, sed nullos sere Roma-' nensium fabularum conditores. Ex Italis, qui rudi aliqua disciplinarum notitia antecellere aliis volebant, eam ex Academia Uni- Parisiensi tum disciplinarum omnium pa rente, & omnium Europae doctorum nutri- tarce communi petebant. S. Thomas, S. Boeoten' naventuras Remondus Lullius, Dantes Poeta, & Bocacius illve studiis operam da. pq 'πέ- turi se contulerunt:&Falchetius probat Bin caelum hunc ex fabulis Francorum Romanensibus labellarum suarum plerasque desumpsi sis, Petrarchamque & alios Poetas Italos, pulcherrima quaeque ex cantilenis Theobaldi Nauarrat Regis, Gacari Brustaei . Castellani Coeeji, veterumque Franciae Fabulatorum selegisse , quae poematis suis insererent. Ioannes Nostradamus multos lGalloliguribus poetas numerat, quos imi latus est Petrarcha, &in sua recensione

327쪽

85 DE ORIGINE complures reponit poetas Italos,qui linguae patriae suae Galloligurum sermonem & poesin praetulerunt. Et id quidem haud dubie factum ab iis est, quod eam Italica rudi ad huc & iterili, & poeticae formae adhue, experte duiorem , cultiorem , & ingenii , ornamentis suscipiendis aptiorem reperirent. In hoc igitur ut arbitror,duarum nationum commercio Itali Romanensem scientiam Francis mutuati sunt, quam quidem sicut& versuum eodem sono terminandorum M . - tem se iis debere fatentur.

Gentos Sie Hispania & Italia a nostris hominibus

borbo' eam ar tem acceperunt, quae inscitiae ct imi peritiae nostrae scelus erat, quemadmodum Persarum , Ionum Graecorum urbanir talis S elegantiae laetus antea, extiterat . ιὼἰ, Ac re quidem ipsa, ut ad vitam tolerant Roma - , necellitate cogente corpora nostra, nons ubi panis deeit, oleribus & radicibus sinhiard. - stentamus 'ita veritatis, quae nostrorum taeo animorum proprium est atque naturale paribulum, cognitione deficiente; eos figmen' ' ' tis , quae sunt imago veritatis, alimus. Et ut in magna rerum Omnium affluentia, v*luptatis causa panem saepius i& solitas dasse relinquimus, ac condimenta consectamur. ita quum animi nostri veritatem cognove: re, non raro ejus studium dc contemplintionem deserunt, voluptatem in veritatis imagine, figmentis nempe, consectantes ψImago quippe & imitamen ex Λristotele

ex ipsa nostra experientia, majorem saepe iquam ipsa veritas Q pariunt voluptatem .

Adeo ut hae duae viae in diversa abeunte i

328쪽

ignora hila& eriiditio; urbanitas imperitia, ad eundem finem ,hoc est figmentorum, fabularumqtie studium homines non infrequenter deducant. Inde fit , ut gentes immanitate barbarae, non minus ac eae quae sunt disciplinis atque artibus eκcultae in ventis Romanentibus oblectentur. Haec Λ-mericani habent in deliciis. Apud hes & Hirmureos diebus Genialibus fabula 'etinvivia excipi sit,animi videlicet pabulum . corporis alimentum. Qui caeteros aut aeta- 'te aut ingenio superat, inventionis sibi aut narrationis munus assium it . Castores ori-niaci, vulpes & alia animalia fabulae inserviunt. Auditur attente & tacite: ct risii tantum ac plausibus circumstantium silemtium interpellatur. Sine ullo vel loquen- tium , vel audientium taedio dies noctesque. praetereunt ι Floridae, Cumanae, dc Peru- viae populi cantilenis , orationibus, &re rum 1 majoribus suis praecla rh gestarum fa-bitiosis narrationibus ad laborem & praelium oesese mutuo accedunt. Qitae hi Barbari de

origine sua memorant, ea omnia sunt plena dis ςn .

figmentis. In quo Peruviani caeteros facile juia eo superant. suos habent poetas, quibus ejus- oni sdem signifieationis ae Troverarum nomen adscribunt. Suos habent & insulae Minu-thiadis ineolae,qui per domos opera fila venditant. Sui sunt Guineae, ut & Canadae sa-Ubulatores. Daniae, Sueciae,&Norvegiae inculae Veteres, non minus fabulosas, quam S aes

Graeci,sibi finxerunt origines Historias suas ' : ad arbitrium confictas pristis characteribus: V 'Runicis, magnis in lapidibus incidebant ρ'' V 3 quo

329쪽

88 DE ORIGINE quorum in Dania quaedam fragmenta vidi . Nor vegorum coloni qui transfretarunt in Isiandiam , illuc & ingenium suum & sabulas intulerunt. Qui in hac insula magis ingenio valebant ii novis c0arminiscencsis animum applicabant. Recentiores eas collectas in volumen redegerunt, atque has figmentorum congeries Eddae dc Voluspae nominibus affecerunt ; qOae ab annis circiter seκ-

centis ad hanc diem servatae sunt. Quin α' Eddam aliam antiquiorem extitisse volunt Dani, quarum sunt tantum compendia illa: Se mundi & Scorronis, & ex quibus Saxo Grammaticus, quicquid habet sabulosius eruit. Si quid horum extaret operum , quae apud Gallos veterest ad conciliandam suae genti immortalitatem Bardi meditabantur, eos sane non religiosiores in suis Historiis

veritatis observatores reperiremus, quam

in sua Theologia; quam, si Mythologo

Phurnuto credimus, totam figmentis, ut

suam aenigmatis Philosophiam involve Uisis Hare in fabulas propensio, quae cunctis

nata o-hominibus communis ea non ex ratiocinamus bustione , aut consuetudine animis eorum in-

homi- nascitur: iis ingenita est , di in ipsa eorum ni Vs mentis&animae natura sua habed semina. Etenim discendi & seiendi cupiditas homi- solus est. Neque eum miniis a caeteris, is,' animantibus,quam ratio distinguit . In non-ν ,., nullis etiam animalibus non expressa quidem , sed adumbrata rationis imperfectae si , mulacra reperiuntur; sed cognoscendi desi-dprium in homine solo apparet .. Illud qui F I dem

330쪽

quum animae nostrat facultates ampliores sint atque capaciores, quam ut ab iis, quae praesentix sunt, expleri queant, anima in

rebus praeteritis & futuris, in veritate &sigmentis, in spatiis imaginariis , & in iis etiam, quae fieri non possunt, quaerit aliquid , unde eas occupet, atque exerceat .

Bestiae in iis , quae earum sensibus offerumtur , inveniunt id quod animae suae potentiam satiet , nec ulteritis feruntur: adeo ut in iis non prodeat illa inquieta cupiditas, quae continuo hominis animum agitat ad novarum cognitionum disquisitionem

impellite ut si fieri possit, inter Ofectum put vocant, & Potentiam servetur proportio, talisque sentiatur voluptas , qualis in sedan da aut fiam e vehementi, aut siti' violenta .

Et id quidem Platonis sabula ex Pori & Peniae , hoc est opulentiae& Paupertatis , im de Amor natus esse dicitur, conjugio signi ficatur 4 Quod dicitur, notatur opulentia, quae non nisi usu opulentia est, ct alioquin infructuosa, & excitando amori inepta. Potentia Paupertate designatur ;quae , quamdiu ab opulentia separata est, 1Nerilis manet & sollicitudinis plena : at quum huicis conjungit, ex hac conjunctione Arnos nascitur. Id in amina nostra plan8 reperitur Paupertas , hoc est ignorantia ipsi naturalis est, & continuo scientiae, quae ejus opulentia est, amore flagrat: quum autem ea fruitur , ex hac possessione Amor nastitur , qui & Patris & Matris , nde ortus est naturam aliquo modo re-