장음표시 사용
331쪽
li rerum, quibus ignorantiae suae inanitin, tem replere conatur, varietati concipiendae rem. Ex Μatre hanc accepit rerum ob
liviscendarum , quas cum labore didicit , facilitatem; hancque obscuritatis dubitatio nis , ac tenebrarum , quae omnibus ejus minibus ossiciunt, mixturam . sic , , inquit Plato, hic Amor ut proprie loquar, ne que dives, neque pauper ; neque dinus, neque imperitus est . Et ex hac natura media atque ambiaua nascitur illud scientiae a
3uirendae desiderium; quo&Dii, qui bapruuntur, dc stolidi, qui non norunt , ca
rent , quodque in iis tantum qui ingenio nobili, magno, &iublimi sunt , inyeni'tur. Λt vero sollicitudinem di agitationem illam, quam parit id desiderium , si modo v pleri queat, quae sequitur volumas; a stae remuneratur . At voluptas illa non sem
per aequalis est: eam . labore & v viis emimus nonnunquam, puta quum animiim amplicamus arduis speculationibus & studio scientiarum reconditiorum, quarum matrria sensibus nostris non satis obvia est, dc in
quibus ea facultas qua rerum imagines animo essingimus, quae facilius agis , minus occupatur , quam intellectus, cuius functio nes sunt operosiores. Et quoniam ita facti sumus a natura , ut laborem respuam usi, anima nostra in has scientias arduas, se ctus tantum suturi, aut remotae voluptati
spe, aut necessitate impulsa serri solet. . Sed Iae cognitiones eam alliciunt magis atque eliniunt , eae sudi , qua. siae labore amui
332쪽
rit & in quibus imaginandarum rerum sa- cultas agit, dc laborat fere sola , ac in hujus modi quidem rebus, quales sunt quae sub sensus cadere solent: praesertim si cognitio nibus illis nostri concitantur affectus, quibus cuncta nostra desideria , omnes nostrae actiones, dc omnes vitae nostrae voluptates , F tanquam machinis quibusdam moventur Id faciunt Fabulae Romanenses, ad eascipiendas nulla opus est animi contentione nulla ratiocinatione, nullo memoriae labore; animo duntaxat imagines rerum sunt euin quB agedae. Hae excitant animi nostri motus,qiuis ui δε- 1latim sedent; nobis incutiunt timorem aut arinae. dolorem , sed ut quibus aut timemus aut d lemus, eos a periculo vel miseriis liberatos nobis sistant; nostrum amorem movent, secl ut quos amamus, eos fortunatos intueamur nostra denium agitent odia, sed ut quos odimus, eos nobis in selices exhibeant; omnes denique nostri affectus in his aut moventur iucundius aut placantur. Quamobrem , qui plus affectu, quam ration ucuntur ; quire plus ima inandis rebus quam intelligenis valent, ii Fabulis Romanensibus magis capiuntur; et si hi quoque illis, sed alia r tione delebantur. Artis nempe ornametriis de iis, quae intellectus peperit, rapiuntur: at priores illi, quales sunt pueri, dc idiotaee iis tantum trahuntur , quibus movetur re rum imaginandarum facultas dc assectus ex-Scitantur, solisque figmentis ita demulcenia Tur,' ut in iis acquiescant . Quum autem . figmenta sitiat tantum specie Verrenarratio
nes, resalis, rudiorum animi , qui solum
333쪽
02 D E - Ο R I G I N Espectant corticem, hoc veritatis integumento contenti delectantur e atqui altius interspicientes; solidius aliquid rimantur, hanc falsitatem facile aspernantur, priores salibratem ipsam amant, quod veritatis velut pigmento tecta sit; posteriores vero hac oD1enduntur imagine veritatis, quod Risitatα obducta sit; nisi haec alino uin ingenio, my- seriis, & documentis plena , inventionis di artis praestantia se tueatur. Et alicubi S. Augustinus ait, falsa illa quidpiam significantia, ac sensum absconditum involventia ea non esse mendacia , sed figuras veritatis
quibus sapientiis mi &sanctillimi quique usistini. Aut si quicquid a veritate alienum est, id appelletur mendacium,adPhilosophi Sex ti Empiri ei distinctionem recurrendum est ,
qui mentiri & mendacium dicere, res plane diversas esse asseverat: & sapientem posse mendacium dicere , hoc est figmentum pro ponere ad consti tuendam veritatem; sed non posse ment iri, hoc est figmentum Propone Lre ad veritatem destruendam. γQuoniam igitur exploratum est ignoran 'Itiam imperitiamque magnas esse mendacii origines, dc hane barbarorum ex septentrione velut emis iam diluviem per totam Euro. pam effusam esse , eamque tam crastis tenebris immersisse, ut ex iis tantum duobus abhinc seculis emerserit : an non Veritati consentaneum est id in Europa ignorantiam- essedisse quod in aliis omnibus effecit re gionibus λ Eequid friistra requiritur in fora. tuitis casibus sqrtunae, quod in ipsa natur-
invenitur λ Nullus est itaque dubitandi lo
334쪽
FABULARUM. 97eus, quin Gallicae, Germanicae, & Angli sabυ-- , & omnes Septentrionis Fabulae Roma-Iis Itonenses, indignae sint, dc ex his ipsis ortae regionibus, non aliunde allatae; nullamque aliam habeant originem, quam historias bus falsis resertas, quae temporibus tenebriucolis, & ignorantia oppressiis prodiere, quibus temporibus nulla erat ad eruendam ritatem industria aut curiositas, nulla ars ad
eam describendam: quum vero hae historiae Partim vera,partim falsa complex a populis illis semi barbaris bene exceptς fuissent, mdemum historias mere supposititias edide
rihi; quae Fabulae Romanenses reipsa sunt. Atque haec invaluit sane opinio, Romanen sium nomen historiis primum , deinde sigmentiς reditum esse , unde liquido apparet alia ex aliis nata esse: Romanenses, inquit Pigna , juxta pravulgatam opinionem, apud
Francos appellabantur Annales ac 'opte Ha ΗΨονiae bellorum hoc nomine inciebantur.
Postea vero nonnulli a veritate recedentes ,
quantumlibet fabralis serendis indulgerent, ita scripta quoquesua appellabant. Strabo in loco jam a me supra laudato ait historiis Persarum, Medorum , & Syrorum fidem minus esse adhibitam, propterea quod earum scriptores, quum viderent ad hominum famam & existimationem pervenisse fabularum artifices, ad famam quoque eadem via grassari se posse crediderunt, si quae nec viderant unquam , nec audiverant, nec a veris autoribus acceperant, ea in historiae spe ciem conscriberent', in eo tantum laboran res, ut placerent, non ut docerent. Spe
335쪽
- D E O R I G I N E. rabant ut Herodianus optime in Historiae istiae praelatione observavit, lare ut Lector. sibi imponi minime quereretur, quum fig'
- . . . menti & narrationis gratia ac amoenitate di suam resarciret in veritatis amissioneram. Simile quidpiam apud nos, sed di-iversa ratione contigit. Ex fabulis historiae fabulosae apud illas Orientis gentes, apud
nos vero-alios omnes Septentrionales p
pulos ex fabulosis historiis fabulae &Romam
Sed ut ad Galloligures Trouerras re Φ, o Fa Vertamur, qui in Francia a vergentei se sisia culo decimo doctrinae Romanensis , princi Roma- pes habiti sunt, eorum ars tantum placuit mnenses, omneS ut Francorum Provinciae suos etiamo quid noverras habuerint. Seculo. undecimod de iis sequentibus maomam Fabularum .Roma nensium cum labia tum stricta. orationσi scriptarum copiam effudere, quarum ma ἰgna pars frustra invidente temporum in i qilitate ad nostram usque pervenit aetatem
Ex hoe erant numero fabulae Garini Mne- Irant, Tristant, Lanceloti a Lacu , Andreaei Francici, qui nimio puellae, quam nun . quam viderat, amore periit, Beriani, San icti Grealis , Merlini, Arturi , Perce valli ii, i Percesoresti,& plarorumque ex illis septem viginti ac centum poetis , qui ante annum millesimum trecentesimum. ViXere, quos Falchetius ad censuram suam revocavit& ex illis etiam Galloliguribus, quorum vitas Ioannes Nostradamus descripsi audi equidem horum omnium recensionem aggredi 'elim, neque expentire an liber A I
336쪽
'madisiorum Gallicorum ex Hispania, Flan Do Adria aut Gallia ortus sit; an etiam Ttelli V lespierii fabula, opus sit ex Lingua Ger- GaI- manica translatum, & qua primum Lin-I Sgua septem Romae sapientum sive Dolopatiis fabula conscripta sit λ non disputabo an Uea desumpta sit ex parabolis Indi Sandalei μὶ πHebraici impressis,Λrabice de Syriace redditis, & ex Lingua Syriaca in Graecam: Versis , ut habet titulus exemplaris manularipti, quod Graeco sermone donatum vidi, in
quo casus tribuuntur Syntipat unius ex Per- .,
larum Regibus filio & ipsius operis compo- fit io autori Christiano nomine Moysi. Nec disquiram an eadem fabula materiam sup- peditarit libri Italici, cui titulus est Era- stus , multarumque Bocacii fabellarum ; ut idem Falchetius annotavit r Et an eadem ffutius in Latinum sermonem conversa sit .: - . ii
a Ioanne Abbatiae Altaesylvae Monacho, cu jus veteres quidam manuscripti codices hodieque supersunt; an vero postea haec Latina interpretatio a Clerico Heberto circa duodecim seculi finem versibus Gallicis ;& a trecentis sere annis Germanico sermone dc a centum annis ex Germanico in Latinum translata sit a viro docto, qui hanc imterpretationem Germanicam ex Latina expressam esse quum ignoraret, fabulae nomina commutavit Dicere mihi sussiciet haec omnia opera, quae ignorantiae laetus erant, cognata sui ortus signa praetulisse,
quum nihil aliud forent, quam figmentorum figmentis congestorum reidis & impo- Iita moles, ab hoc artis & elegantiae supre
337쪽
ς6 DE ORIGINEmo gradu, ad quem Franci non ita prἔ-dem fabulas nostras Romanenses eve xere, longe remotissima. Et certe mi- Franci rum illud videri possit , quod Franei in F. - nostri poeseos Epicae & Historiae primas partes aliis populis quum conces- Romo , supra alios omnes in hoc ge'nere principem locum ita obtinuerint, ut praestantissimae istorum sabulae Romanen-8 ses, vix ad eas , quae apud nos mediocres habentur, accedant. Id, opinor, elegan 'tire debetur & urbanitati, qua in ambiendis& conciliandis puellarum amoribus gens nostra uti solet: cujus ea, ni fallor, eaussa est, quod viros inter & mulieres liberiora sint apud nos vitae commercia. In Italia atque in Hispania mulieres velut clausae a gunt, dc ab hominum consortio tot obicibus separatae su nt,ut raro visu, colloquio s
re nunquam adeantur. Adeo ut, quum fandi molliora tempora sese infrequentius Osferant , ingeniosa haec permulcendarum illarum ars, ct verborum lenociniis deliniendarum neglecta sit. In id tantum incumbitur, ut superentur ea, quae aditus ad illas obstruunt, impedimenta: quod qui semel consecutus est, is neglectis caeteris omnibus datae occasionis sorte utitur. Sed quum apud nos Deminae summa libertate fruantur, dc nulla alia quam propriae virtutis de animi defensione pudorem suum tueantur , hinc quasi propugnaculum sibi pararunt, clavibus omnibus,omnibus clathris 3c omni vetularum vigilantia tutius atque securius.
Viri igitur eo se adductos sensere, ut hoc
338쪽
FABULARUM. 97 propugnaculum velut eX quarumdam legum praescripto adorirentur, ad idque expugnandum tantum curae impenderunt atque
industriae, eam ut sibi propriam artem ese secerint, aliis populis sere incognitam. Ars nempe illa est, quae Romanenses Francorum fabulas a caeteris ita distinxit, ad earumque lectionem tam blande homines pellexit, ut quae essent lectu multo utiliora , ea de manibus, illorum excusserit. Nobiliores foeminas bae primum illecebrae ce-- perunt. Itaque Fabulis Romanensibus evolvendis sese totas dederunt priscamque My
thologiam , & Historiam despicatui habuere , sic ut jam amplius intelligere non potuerint scriptiones aliquas, quae praecipuum olim inde ornamentum mutuabantur. Et ne haec inscitia, cujus animadvertendae &agnoscendae tam frequenter se dabat occasio, aliquem ipsis incuteret pudorem, improbare quod ignorabant, quam ediscere, facilius commodiusque sibi esse judicarunt; parum memores duarum illustrium Margaritarum, & tot aliarum Heroidum, quae eruditione sua Galliae & Italiae decus immortale pepererunt . Viri , quo mulieribus
placerent, sese ad earum exemplum com-
posuerunt, quod illae damnabant, hi im- probarunt; & quae Matherbaei temporibus urbanitatis pars erat praecipua , id studium 'paedagogicum appellarunt. Poetae & alii Gallici scriptores , qui post vixere, huic se judicio submittere coacti sunt,&ex iis plerique cum antiquitatis notitiam sibi inuti lem esse intelligerent, iis studiis operam
339쪽
dare desierunt, quibus uti amplius non a debant. Sic ex causa bona prodiit effectus rellimus, Fabularumque nostrarum Ro- , manensium elegantia , artium optimarum Contemptum peperit; &ut ex ignorantia orta erant hae fabulae, ita ex illis rursum ignorantia orta est. Nec idcirco iis legendis quemquam pror sus Vacare nolim, abusus modo absit;opti ma quaeque non raro pravi consequuntur es
fectus . Ex Fabulis etiam Romanensibus de terius aliquid ipsa ignorantia nasci potest tastuid Quid in his culpetur , non ignoro e his exa M F rescit pietas; hi animos ad libidinem impel-bularulunt, his mores corrumpuntur. Id omne evenire posse,&nonnunquam evenire fatendum est. At quae res tandem est, qua se st malus animus non abutatur λ imbecilliores 'animae ex rebus omnibus sibi ipsis venenum parant. Iis igitur interdicenda est tot existiosis exemplis referta Historia , & Μitho' logia in qua ex Diis ipsis tot illustria trahuntur exempla peccandi. Statua marmo rea ab Ethnicis publico cultu venerata, ho mini adolescenti, pravi amoris ac despera tionis causa fuit. Chaerea Terentianus in scelerato quodam confilio obfirmat animum visa Iovis tabula, quae forsan alios omnes spectatores ad sui cultum convertebat.Apud Graecos Francosque veteres in Fabulis Romanensibus honestatis ratio parum habita est , filio temporum, quibus compositae sunt. Quae res minus etiam ab Italis relisioni linita est: neque ego satis capio, quii fassus &Guarinus, etsi delicato viri inge nios
340쪽
nio, obscoenitatum, Verborumque ambi- tuorum non sensere flagitiosam turpitudialem, qua Pastoralium suorum dramatum splendori affecerunt. Astraea ipsa, dc quae dam Fabulae Romanenses ea recentiores in hoc sunt faeditatis genere licentiores. Sed hujus aetatis fabulae , optimas dico, ita sunt ab hoc vitio remotae, ut ne quidem ullum,erbum in his, ne quidem ulla locutio castas offendat aures, ne quidem ulla amo pudorem violare vel tantillum queat. In iis
duplex illa reperitur utilitas, in qua Photius raecipuum linionis Fabularum Romanenum fruetum positum esse putat, quod sti- .iscet vitam dis lutam & vitiosam post lon-
bos ac vanos triumphos turpitudo semper dc infelicitas consequatur: honestas contra dc virtus gravissimis diu laboribus cassibusque .depreta victrix tandem gloriosioribus attollatur .. Animus ad peccandum paratus male intellectis &. male applicatis confirmatur exemplis: grata criminis incitamenta, in- tuetur , non exitum Amoris alicujtis da
innosi ortus ac progressus ipsi digna videt ut imitatione historia; sed pr' fabula habet ea huae hunc consequitur infamia. Non in opere, sed in prava lectoris voluntate hujus vitii latet ivigo. Si quis dixerit, amorem
tam delicata , tamque tenera ratione his
scriptionibus tractari; ut hujus perniciosi
.affectus: illece a in . adolescentum animos iacile irrepat, respondebo, non solum pe riculosum non esse, .sed qu*dammodo ne